I Ns 728/21
Sądy powszechne2022-10-27
Sygnatura
I Ns 728/21
Data orzeczenia
2022-10-27
Rodzaj
DECISION
Sędziowie
Asesor Sadowy Szymon Śniady (PRESIDING_JUDGE)
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt I Ns 728/21</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 27 października 2022 roku</p>
<p>Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi Wydział I Cywilny w osobie:</p>
<p>Przewodniczący: Asesor sadowy Szymon Śniady</p>
<p>Protokolant: sekretarz sądowy Agata Wójciak</p>
<p>po rozpoznaniu 6 października 2022 roku w Łodzi</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z wniosku syndyka masy upadłości upadłego <span class="anon-block">B. L.</span>
</p>
<p>z udziałem <span class="anon-block">E. P.</span>, <span class="anon-block">S. L.</span>, <span class="anon-block">M. C.</span>, <span class="anon-block">H. P.</span>, <span class="anon-block">N. L.</span>, <span class="anon-block">K. L.</span>, <span class="anon-block">O. L. (1)</span>, <span class="anon-block">B. L.</span>
</p>
<p>o stwierdzenie nabycia spadku</p>
<p>
<strong>
<!-- -->postanawia:</strong>
</p>
<p>1.
stwierdzić, że spadek po <span class="anon-block">R. L.</span>, synu <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">A. z domu K.</span>, <span class="anon-block">urodzonemu (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>, zmarłym <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>, ostatnio stale zamieszkałemu w <span class="anon-block">Ł.</span>, na podstawie ustawy, nabyły jego wnuki <span class="anon-block">N. L.</span>, córka <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">I.</span> z domu <span class="anon-block">K.</span>, <span class="anon-block">K. L.</span>, córka <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">I.</span> z domu <span class="anon-block">K.</span> oraz <span class="anon-block">O. L. (2)</span>, syn <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">I.</span> z domu <span class="anon-block">K.</span> po 1/3 (jednej trzeciej) części każde z nich;</p>
<p>2.
ustalić, że wnioskodawca oraz uczestnicy ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.</p>
<p>Sygn. akt I Ns 728/21</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Syndyk masy upadłości <span class="anon-block">B. L.</span> <span class="anon-block">P. B.</span> wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">R.</span> <span class="anon-block">L.</span> przez syndyka masy upadłości <span class="anon-block">B. L.</span> <span class="anon-block">P. B.</span>, <span class="anon-block">E. L.</span> oraz <span class="anon-block">S. L.</span> z dobrodziejstwem inwentarza oraz o zasądzenie na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazano, iż <span class="anon-block">R. L.</span> zmarł będąc wdowcem, zaś do kręgu dziedziczenia po nim wchodzi trójka jego dzieci. <span class="anon-block">B. L.</span> złożył oświadczenie o odrzuceniu spadku po swoim ojcu w ciągu roku przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości, wobec czego zdaniem wnioskodawcy czynność ta jest bezskuteczna z mocy samego prawa.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(wniosek k. 4-5)</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">R. L.</span>, syn <span class="anon-block">H.</span> oraz <span class="anon-block">A. z domu K.</span>, <span class="anon-block">urodzony (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> zmarł <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> jako wdowiec. Miał on troje dzieci: <span class="anon-block">S. L.</span>, <span class="anon-block">B. L.</span> oraz <span class="anon-block">E. P.</span>. <span class="anon-block">S. L.</span> nie posiada zstępnych. <span class="anon-block">E. P.</span> ma małoletnie dzieci <span class="anon-block">H. P.</span>, <span class="anon-block">M. C.</span>, zaś <span class="anon-block">B. L.</span> ma dzieci <span class="anon-block">K. L.</span>, <span class="anon-block">N. L.</span>, <span class="anon-block">O. L. (1)</span> oraz córkę <span class="anon-block">H. L.</span> <span class="anon-block">urodzoną (...)</span>. Wnuki spadkodawcy nie posiadają dalszych zstępnych. Spadkodawca nie sporządził testamentu, zaś jego ostatnim miejscem zwykłego pobytu była <span class="anon-block">Ł.</span>, <span class="anon-block">ulica (...)</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(odpisy aktów stanu cywilnego k. 70-82 i k. 156, zapewnienia spadkowe k. 149v-150)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">S. L.</span> oraz <span class="anon-block">E. L.</span> odrzucili spadek po swoim ojcu <span class="anon-block">R. L.</span> oświadczeniami złożonymi przed notariuszem <span class="anon-block">(...)</span> roku.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(oświadczenia k. 86-88, 106-107, zapewnienia spadkowe k. 149v-150)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">B. L.</span> odrzucił spadek po swoim ojcu <span class="anon-block">R. L.</span> oświadczeniem złożonym przed notariuszem <span class="anon-block">(...)</span> roku.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(oświadczenie k. 13-16)</em>
</p>
<p>Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi postanowieniem z 11 maja 2021 roku, prawomocnym od 19 maja 2021 roku, zezwolił <span class="anon-block">E. P.</span> na odrzucenie w imieniu jej małoletnich dzieci <span class="anon-block">H. P.</span> i <span class="anon-block">M. C.</span> spadku po <span class="anon-block">R. L.</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(odpis postanowienia k. 85)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">B. L.</span> wniósł do Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi o zezwolenie na odrzucenie w imieniu jego małoletnich dzieci <span class="anon-block">K. L.</span>, <span class="anon-block">N. L.</span> oraz <span class="anon-block">O. L. (1)</span> spadku po <span class="anon-block">R. L.</span>, który to wniosek Sąd ten prawomocnie oddalił. <span class="anon-block">B. L.</span> nigdy nie złożył oświadczeń o odrzuceniu spadku w imieniu swoich dzieci.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(akta sprawy toczonej przez Sądem Rejonowym dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi <span class="anon-block">V. N.</span> 42/21)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">E. P.</span> nie złożyła w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku po swoim ojcu w imieniu swoich małoletnich zstępnych <span class="anon-block">H. P.</span> i <span class="anon-block">M. C.</span>, jednak wnioskiem z 25 października 2021 roku wniosła o przyjęcie oświadczeń i zatwierdzenia uchylenia od skutków prawnych niezłożenia oświadczeń o odrzuceniu spadku w imieniu swoich dzieci w terminie. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi w sprawie o sygnaturze akt II Ns 878/21 odebrał <span class="anon-block">(...)</span> roku od <span class="anon-block">E. P.</span> oświadczenia o odrzuceniu spadku po <span class="anon-block">R. L.</span> oraz o uchyleniu się od skutków prawnych niezłożenia oświadczeń w terminie w imieniu małoletnich <span class="anon-block">H. P.</span> i <span class="anon-block">M. C.</span> i postanowieniem z <span class="anon-block">(...)</span> roku zatwierdził złożenie tych oświadczeń po terminie.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(zapewnienia spadkowego k. 149v-150, wniosek k. 164, akta sprawy II Ns 878/21)</em>
</p>
<p>9 lutego 2021 roku <span class="anon-block">B. L.</span> wniósł do Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi wniosek o ogłoszenie upadłości, zaś Sąd ten postanowieniem z 6 kwietnia 2021 roku ogłosił jego upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(wniosek k. 17-25, postanowienie k. 8)</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 670)">art. 670 k.p.c.</a> Sąd spadku z urzędu bada, kto jest spadkobiercą. W szczególności ustala, czy spadkodawca nie pozostawił testamentu. Sąd stwierdzi nabycie spadku przez spadkobierców, choćby były nimi inne osoby niż te, które wskazali uczestnicy. W postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku sąd wymienia spadkodawcę oraz wszystkich spadkobierców, którym spadek przypadł, jak również wysokość ich udziałów (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 677;art. 677 § 1)">art. 677 § 1 k.p.c.</a>).</p>
<p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 922;art. 922 § 1)">art. 922 § 1 k.c.</a> stanowi, że prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej. Zgodnie natomiast z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 1)">art. 926 § 1 k.c.</a> powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu, przy czym w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926 § 2)">§ 2</a> tegoż przepisu dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą. Powyższe oznacza, że dziedziczenie ustawowe ma charakter subsydiarny, znajduje zastosowanie, gdy nie powołano spadkobiercy testamentowego albo powołany spadkobierca nie może lub nie chce dziedziczyć. Mianowicie, jeżeli spadkodawca nie pozostawił testamentu, to dopiero wówczas przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> stanowią w swej treści kto i z jakim udziałem dziedziczy spadek po osobie zmarłej. Natomiast, jeżeli spadkodawca pozostawił testament, rzeczą Sądu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku jest ocena ważności testamentu wobec treści przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a>.</p>
<p>W niniejszej sprawie spadkodawca nie pozostawił testamentu, dlatego dziedziczenie po nim nastąpiło na podstawie przepisów ustawy.</p>
<p>Krąg spadkobierców ustawowych określają <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 931)">art. 931</a> i następne <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> W pierwszej kolejności powołane z ustawy do spadku są dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Zstępni zmarłego dziedziczą w częściach równych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 931;art. 931 § 1)">art. 931 § 1 k.c.</a>). <span class="anon-block">R. L.</span> w chwili śmierci był wdowcem i pozostawił po sobie troje dzieci, które jednak odrzuciły spadek przed notariuszem w sześciomiesięcznym terminie do złożenia oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1015;art. 1015 § 1)">art. 1015 § 1 k.c.</a> Stosownie zatem do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1020)">art. 1020 k.c.</a> zostali oni wyłączeni od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. Zgodnie natomiast z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 931;art. 931 § 2)">art. 931 § 2 k.c.</a> jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku (a zatem również w wypadku, w którym skutecznie odrzuciło spadek) udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Należy jednak zaznaczyć, iż zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 927;art. 927 § 1;art. 927 § 2)">art. 927 § 1-2 k.c.</a> nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku, z wyjątkiem dziecka w chwili otwarcia spadku już poczętego pod warunkiem, że urodzi się żywe. Jedna z córek <span class="anon-block">B. H.</span> <span class="anon-block">L.</span> <span class="anon-block">urodziła się (...)</span>, a więc ponad rok po śmierci <span class="anon-block">R. L.</span> – nie mogła ona zatem być poczętą w chwili śmierci swojego dziadka, a w konsekwencji dziedziczyć po nim.</p>
<p>W tym miejscu należy odnieść się do argumentacji wnioskodawcy dotyczącej rzekomej bezskuteczności oświadczenia o odrzuceniu spadku złożonego przez <span class="anon-block">B. L.</span>.</p>
<p>Stosownie do treści art. 119 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe (dalej jako p.u.) jeżeli do spadku otwartego po dniu ogłoszenia upadłości powołany zostaje upadły, spadek wchodzi do masy upadłości, zaś syndyk nie składa oświadczenia o przyjęciu spadku, a spadek uważa się za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza. Zgodnie zaś z ust. 2 cytowanego przepisu jeżeli otwarcie spadku nastąpiło przed ogłoszeniem upadłości, a do chwili jej ogłoszenia nie upłynął jeszcze termin do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku i powołany spadkobierca oświadczenia takiego nie złożył, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio.</p>
<p>Co istotne żadna z powyższych okoliczności nie miała miejsca w niniejszej sprawie; po otwarcia spadku i złożenia oświadczenia spadkowego doszło wszak przed ogłoszeniem upadłości. Co istotne z treści art. 119 ust. 2 p.u. wynika wyraźnie, iż dopuszczalne jest złożenie oświadczenia w przedmiocie przyjęcia lub odrzucenia spadku przez upadłego co do spadku otwartego przed ogłoszeniem upadłości, o ile oświadczenie to zostało złożenie przed ogłoszeniem upadłości. Wskazany przepis wprowadza ograniczenie jedynie do co przypadków, w których spadkobierca „nie zdążył” złożyć oświadczenia o odrzuceniu spadku przed ogłoszeniem swojej upadłości. Rozwiązanie to winno być traktowane jak wyjątkowe i brak zatem jest podstaw do stosowania go w drodze analogii do innych przypadków, w szczególności wobec wyraźnego rozróżnienia przez ustawodawcę sytuacji, w których do odrzucenia spadku przez upadłego dochodzi przed lub po ogłoszeniu upadłości.</p>
<p>Wnioskodawca wskazywał na art. 127 ust. 1 p.u., zgodnie z którym bezskuteczne w stosunku do masy upadłości są czynności prawne dokonane przez upadłego w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, którymi rozporządził on swoim majątkiem, jeżeli dokonane zostały nieodpłatnie albo odpłatnie, ale wartość świadczenia upadłego przewyższa w rażącym stopniu wartość świadczenia otrzymanego przez upadłego lub zastrzeżonego dla upadłego lub dla osoby trzeciej. Skutkiem jednak powyższego (w przypadku wykazania okoliczności bezskuteczności czynności) jest jedynie bezskuteczność względna w stosunku do wierzycieli upadłościowych (por. A. Jakubecki [w:] F. Zedler, A. Jakubecki, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2011, art. 127.).</p>
<p>Rzeczywiście w niniejszej sprawie <span class="anon-block">B. L.</span> złożył oświadczenie o odrzuceniu spadku w terminie krótszym aniżeli rok przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości. Należy jednak zwrócić uwagę, iż przepis ten wprowadza jedynie sankcję „bezskuteczności w stosunku do masy upadłości” takiej czynności, a więc postać bezskuteczności względnej stwierdzanej na podstawie szczególnego rodzaju <em>
<!-- -->actio pauliana </em>uregulowanej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527</a> p.u. i 1024 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 131)">art. 131</a> p.u. i 132 p.u., która nie ma wpływu na treść orzeczenia sądu w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku z uwagi właśnie na swój względny charakter.</p>
<p>Spadkobierca, który spadek odrzucił zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku, zaś co do zasady masa upadłości jest związana odrzuceniem spadku dokonanym przez upadłego przed ogłoszeniem upadłości (por. K. Górniak, Komentarz do art. 119 Prawa upadłościowego, pod red. K. Osajdy, 2022, Legalis oraz D. Chrapoński [w:] Prawo upadłościowe. Komentarz, wyd. II, red. A. J. Witosz, Warszawa 2021, art. 119). Jedynymi wyjątkami od powyższego jest możliwość żądania przez syndyka uznania oświadczenia za bezskuteczne w przypadku w stosunku do masy upadłości na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527</a> p.u. i 1024 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 131)">art. 131</a> p.u. i 132 p.u. w przypadkach, w których odrzucenie spadku nastąpiło z pokrzywdzeniem wierzycieli w odrębnym postępowaniu z powództwa syndyka. W realiach niniejszej sprawy nie wykazano by syndyk wszczął takie postępowanie i doszło do takiego uznania.</p>
<p>Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż <span class="anon-block">S. L.</span> nie pozostawił dalszych zstępnych, zaś pozostałe dzieci spadkodawcy już tak. <span class="anon-block">E. P.</span> po odrzuceniu spadku przez siebie złożyła do Sądu wniosek o wyrażenie zgody na odrzucenie w imieniu swoich małoletnich dzieci <span class="anon-block">H. P.</span> i <span class="anon-block">M. C.</span> oświadczeń o odrzuceniu spadku po ich dziadku <span class="anon-block">R. L.</span> i taką zgodę otrzymała. Poza sporem pozostawało, iż w imieniu <span class="anon-block">H. P.</span> i <span class="anon-block">M. C.</span> stosowne oświadczenia o odrzuceniu spadku nie zostały złożone przez ich przedstawicieli ustawowych w terminie, jednak na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1019;art. 1019 § 1;art. 1019 § 3)">art. 1019 § 1 i 3 k.c.</a> Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi II Ns 878/21 odebrał oświadczenia o odrzuceniu spadku w ich imieniu i uchyleniu się od skutków prawnych niezłożenia oświadczeń w terminie i zatwierdził uchylenie się od skutków ich niezłożenia w terminie. Skoro zaś prawomocnym postanowieniem Sądu <span class="anon-block">H. P.</span> i <span class="anon-block">M. C.</span> uzyskali zatwierdzone przez Sąd uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczeń o odrzuceniu spadku i spadek ten odrzucili (przez swoją przedstawicielkę ustawową) to ostatecznie skutecznie odrzucili oni spadek po <span class="anon-block">R. L.</span>. Co istotne nie mieli oni dalszych zstępnych</p>
<p>Analogiczny wniosek o wyrażenie zgody na złożenie oświadczeń w imieniu <span class="anon-block">K. L.</span>, <span class="anon-block">N. L.</span> oraz <span class="anon-block">O. L. (1)</span> o odrzuceniu spadku złożył również <span class="anon-block">B. L.</span>, który to wniosek jednak został oddalony i w imieniu małoletnich nie złożono ostatecznie żadnego oświadczenia spadkowego. Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1015;art. 1015 § 2)">art. 1015 § 2 k.c.</a> brak oświadczenia spadkobiercy w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Termin ten w przypadku <span class="anon-block">K. L.</span>, <span class="anon-block">N. L.</span> oraz <span class="anon-block">O. L. (1)</span> rozpoczął się z dniem <span class="anon-block">(...)</span> roku kiedy to ich ojciec, a zarazem przedstawiciel ustawowy, <span class="anon-block">B. L.</span> odrzucił we własnym imieniu spadek po <span class="anon-block">R. L.</span>, gdyż już w tym dniu ich przedstawiciel ustawowy miał świadomość powołania małoletnich do spadku, a zatem upływał 7 marca 2021 roku. Tutejszy Sąd podziela stanowisko przeważającej części judykatury oraz orzecznictwa, iż złożenie do sądu rodzinnego wniosku o wyrażenie zgody na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd majątkiem małoletniego w postaci odrzucenia w jego imieniu spadku w terminie określonym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1015;art. 1015 § 1)">art. 1015 § 1 k.c.</a> umożliwia złożenie skutecznego oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu małoletniego niezwłocznie po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody (tak np. Uchwała SN z 22 maja 2018 roku, sygn. akt III CZP 102/17). Jednakże w niniejszej sprawie ani nie została wyrażona przedmiotowa zgoda, ani nie złożono w imieniu małoletnich oświadczeń o odrzuceniu spadku.</p>
<p>Z uwagi na powyższe Sąd stwierdził, iż spadek po <span class="anon-block">R. L.</span> nabyły jego wnuki <span class="anon-block">K. L.</span>, <span class="anon-block">N. L.</span> oraz <span class="anon-block">O. L. (1)</span> po 1/3 części spadku każde z nich, jako jedyni zstępni zmarłego, którzy nie odrzucili po nim spadku.</p>
<p>W niniejszej sprawie uczestnicy postępowania byli równie zainteresowani jej rozstrzygnięciem. Brak było podstaw, które uzasadniałyby odejście od zasady rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów. Każde odstąpienie od reguły wyrażonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> wymaga precyzyjnego uzasadnienia, adekwatnego do wyniku i toku postępowania. Powinno także uwzględniać sytuację materialną uczestników (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 lutego 2012 r., II CZ 159/11 i z 15 lutego 2015 r., I CZ 1/12). W ocenie Sądu zasada, że każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie oznacza, że obciążają go koszty tych czynności, których sam dokonał, jak i czynności podjętych w jego interesie, także przez sąd, na jego wniosek lub z urzędu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 19 listopada 2010 r., III CZ 47/10). Z uwagi na powyższe Sąd o kosztach postępowania orzekł jak w punkcie 2 postanowienia.</p>
</div>