II SA/Po 806/19

SENTENCJA Dnia 30 września 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Walkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2020 roku sprawy ze skargi M. I. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę oddala skargę. UZASADNIENIE Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], działając na podstawie art. 36 a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane") oraz na podstawie art. 104 i 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "K.p.a."), uchylił ostateczną decyzję własną z dnia [...] maja 2006 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą M. I. pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na przebudowie domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej oraz jego rozbudowie w poziomach: przyziemia, parteru - części dziennej i I piętra, położonego przy [...] w [...], na działkach nr [...] i [...], ark. [...], obręb [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...], wobec stwierdzenia prowadzenia robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego i decyzji pozwolenia na budowę bez wcześniejszego uzyskania decyzji o zmianie, decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...]., znak: [...], nałożył na inwestora obowiązki z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Decyzja ta stała się ostateczna, co obligowało organ do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. W odwołaniu z dnia [...] maja 2019 r. do Wojewody M. I. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a także art. 36a ust. 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu odwołujący podniósł, że organ nie umożliwił mu wypowiedzenia się co do zakresu zebranego materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Organ I instancji nie podjął również odpowiednich czynności w celu ustalenia stanu faktycznego dotyczącego prawidłowego ustalenia okoliczności związanych z realizacją inwestycji budowlanej. Tymczasem zmiany wprowadzone w toku realizacji obiektu nie są zmianami istotnymi w rozumieniu art. 36a Prawa budowlanego, a zatem brak jest podstaw dla uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2006 r. Potwierdzają to wnioski sformułowane przez zespół ekspertów w "Opinii technicznej dotyczącej poprawności wykonania jednorodzinnego budynku mieszkalnego położonego w [...] przy [...]", której kopię załączono do odwołania. Końcowo odwołujący wskazał, że w dniu [...] lutego 2019 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] decyzji z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...]. Kopia wniosku z dnia [...] lutego 2019 r. o wznowienie postępowania nr [...] została złożona do akt niniejszego postępowania wraz z pismem z dnia [...] lutego 2019 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją własną z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, przebudowanego i rozbudowanego z istotnym odstąpieniem od dokumentacji projektowej zatwierdzonej w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2006 r., nr [...], [...] Przedmiotowe postanowienie zostało zaskarżone do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Mając na uwadze powyższe, na dzień wydania przedmiotowej decyzji, decyzja PINB nr [...] r., znak [...] jest ostateczna i nadal pozostaje w obrocie prawnym. Dalej organ odwoławczy wskazał, że art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego przewiduje, iż w razie wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego organ architektoniczno-budowlany uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę. Stwierdzenie zatem przez organ administracji architektoniczno-budowlanej wystąpienia takiego przypadku obliguje organ administracji architektoniczno-budowlanej do uchylenia pozwolenia na budowę. Co za tym idzie, skoro jedyną przesłanką orzekania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w tego rodzaju sprawach o uchyleniu własnej ostatecznej decyzji jest uprzednie wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, to nie sposób wymagać od organu administracji architektoniczno-budowlanej ponownego badania, czy ostateczna decyzja organu nadzoru budowlanego jest zgodna z prawem. W skardze z dnia [...] sierpnia 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. I. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 36a ust. 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu skarżący powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu. Zarzucił również, że organ odwoławczy nie dokonał analizy wniosków sformułowanych przez zespół ekspertów w treści Opinii technicznej dotyczącej poprawności wykonania jednorodzinnego budynku mieszkalnego położonego w [...] przy [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Uczestnik postępowania P. K. w piśmie z dnia [...] października 2019 r. wniósł o oddalenie skargi, w całości przychylając się do stanowiska Wojewody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Oś sporu w sprawie koncentruje się wokół ustalenia, czy Prezydent Miasta [...] działając na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego zasadnie uchylił ostateczną decyzję własną z dnia [...] maja 2006 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą M. I. pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na przebudowie domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej oraz jego rozbudowie w poziomach: przyziemia, parteru - części dziennej i I piętra, położonego przy [...] w [...], na terenie działek nr [...] i [...] część, ark. [...], obręb [...]. Zgodnie ze wskazanym przepisem, organ administracji architektoniczno-budowlanej uchyla decyzje o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3. Z powyższego wynika, że decyzja wydawana na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter związany, a nie uznaniowy, o czym świadczy użyty przez ustawodawcę zwrot "uchyla", zamiast "może uchylić". Oznacza to, że organy są zobowiązane wszcząć i przeprowadzić postępowanie w omawianym trybie, a jedyną przesłanką orzekania w tego rodzaju sprawach o uchyleniu własnej ostatecznej decyzji jest uprzednie wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Mając powyższe na uwadze uznać należało, że decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem. Z akt sprawy wynika bowiem, że decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nałożył na P. K., właściciela budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, przebudowanego i rozbudowanego z istotnym odstąpieniem od dokumentacji projektowej zatwierdzonej w decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] maja 2006 r., obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego tego budynku mieszkalnego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót (k. 1 akt adm. organu I instancji nr [...]). Decyzja ta była ostateczna w momencie orzekania przez organ I instancji (k. 4 akt adm. organu I instancji nr [...]), jak również na etapie postępowania odwoławczego. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] odmówił bowiem wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją własną z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...]. Sąd z urzędu posiada przy tym wiedzę, że postanowienie to zostało następnie utrzymane w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r., Nr [...], od którego skargę Sąd oddalił wyrokiem z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Po 896/19. Zarzut naruszenia przez organy art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego nie zasługiwał więc na uwzględnienie. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wyjaśnienia wymaga, że stanowisko, zgodnie z którym organy architektoniczno-budowlane nie są uprawnione do badania zasadności rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3, a więc, czy taka decyzja jest zgodna z prawem, jak również nie mogą dokonywać samodzielnej oceny stanu faktycznego sprawy w ramach prowadzonego postępowania w trybie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego, jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 26 lutego 2019 r., sygn. II OSK 1519/17 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak już bowiem wskazano, jedyną przesłanką orzekania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w trybie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego jest bowiem jedynie uprzednie wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 7 września 2017 r., sygn. II OSK 2161/16). Niezasadny okazał się więc zarzut naruszenia przez Wojewodę art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez brak analizy wniosków sformułowanych w przedłożonej przez skarżącego na etapie postępowania odwoławczego Opinii technicznej dotyczącej poprawności wykonania jednorodzinnego budynku mieszkalnego położonego w [...] przy [...]. Rolą organów w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego nie było bowiem badanie zasadności wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], w tym badanie czy dokonane odstępstwa od zatwierdzonego uprzednio projektu budowlanego były istotne. Organom tym nie można również zarzucić naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, bowiem przepisu tego nie stosowały. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), oddalił skargę.