I C 586/22

<p>sygn. akt I C 586/22</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>2 listopada 2022 roku</p> <p>Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie w I Wydziale Cywilnym w składzie:</p> <p>Przewodniczący: asesor sądowy <span class="anon-block">M. J.</span> </p> <p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 2 listopada 2022 roku w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block">I. K.</span> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p>1.  oddala powództwo;</p> <p>2.  zasądza od powódki na rzecz pozwanej 917 (dziewięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->I. Stanowiska stron</strong> </p> <p> <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> wniosła o zasądzenie od <span class="anon-block">I. K.</span> 4040 zł z odsetkami maksymalnymi za opóźnienie od 3 listopada 2021 r. do dnia zapłaty oraz 267,55 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 3 listopada 2021 r. do dnia zapłaty, a także zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Wskazał, że dochodzi nabytej 12 lipca 2021 r. od C2 <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> wierzytelności wobec pozwanej z tytułu umowy pożyczki z 25 lutego 2021 r. (pozew k. 3-6).</p> <p>Pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Podniosła szereg zarzutów, w tym zarzut braku legitymacji czynnej wobec niewykazania nabycia dochodzonej wierzytelności w drodze cesji i kwestionując przedłożony na tę okoliczność przez powódkę wydruk (odpowiedź na pozew k. 53-54).</p> <p>Żadna ze stron nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy.</p> <p> <strong> <!-- -->II. Ustalenia faktyczne</strong> </p> <p>Powódka zawarła 12 lipca 2021 r. umowę cesji wierzytelności z C2 <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w likwidacji z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>. Zgodnie z tą umową nabyła od C2 <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w likwidacji pakiet wierzytelności wyszczególnionych w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do umowy cesji pod warunkiem uiszczenia na rachunek zbywcy ceny w wysokości 10% łącznej wartości wierzytelności wchodzących w skład pakietu (umowa cesji k. 17-19).</p> <p>20 lipca 2021 r. powódka przelała na <span class="anon-block">rachunek (...) sp. z o.o.</span> w likwidacji 39 948,30 zł tytułem „zapłata zgodnie z umową cesji wierzytelności z dnia 12 lipca 2021 r.” (potwierdzenie przelewu k. 33).</p> <p> <strong> <!-- -->III. Ocena dowod ów</strong> </p> <p>Pozwana zakwestionowała sporządzony przez pełnomocnika powódki wydruk (wyciąg), z którego powódka wywodziła nabycie konkretnej wierzytelności przeciwko pozwanej (<em> <!-- -->vide k. 19v)</em>, a tym samym swoją legitymację czynną. Powódka tymczasem nie przedstawiła oryginału, ani zrównanego z nim odpisu sporządzonego przez pełnomocnika będącego adwokatem, ani zrównanego z nim wyciągu sporządzonego przez notariusza (jedyną uprawnioną do tego osobę), tylko wyciąg sporządzony i poświadczony przez adwokata, który uprawniony jest do sporządzania jedynie odpisów (integralnych). Skutkowało to niewykazaniem przez powódkę legitymacji czynnej.</p> <p> <strong> <!-- -->IV. Ocena prawna</strong> </p> <p>Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>a)  <strong> <!-- -->brak legitymacji czynnej</strong> </p> <p>Pozwana podniosła zarzut braku legitymacji czynnej powódki i zarzut ten był zasadny. Powódka została zobowiązana przez przewodniczącego do podania wszystkich dowodów na okoliczność swojej legitymacji czynnej pod rygorem pominięcia później zgłoszonych dowodów (<em> <!-- -->vide zobowiązanie k. 68, doręczenie k. 69)</em>, jednakże mimo to i mimo jednoznacznego stanowiska pozwanej kwestionującej moc dowodową wydruku sporządzonego przez pełnomocnika powódki (k. 54, vide k. 19v) powódka nie złożyła dowodu, że umową cesji z 12 lipca 2021 r. nabyła konkretną wierzytelność w stosunku do pozwanej. W tej sytuacji legitymacja czynna pozostała niewykazana.</p> <p>Powódka próbowała wykazać tę legitymację umową cesji. Rzecz jednak w tym, że umowa cesji dowodzić może jedynie nabycia pakietu wierzytelności, a już nie konkretnej wierzytelności dochodzonej w niniejszym procesie. W tym celu powódka musiałaby przedłożyć załącznik do umowy cesji w postaci wykazu, czego nie uczyniła. Nie złożyła też jej odpisu poświadczonego przez pełnomocnika za zgodność z oryginałem.</p> <p>Powódka złożyła natomiast wyciąg sporządzony i poświadczony przez pełnomocnika. Tymczasem pełnomocnicy mogą sporządzać jedynie odpisy mające po poświadczeniu przez nich moc oryginałów (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 129;art. 129 § 2)">art. 129 § 2 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820160124" title="Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124 (art. 4;art. 4 ust. 1 b)">art. 4 ust. 1b prawa o adwokaturze</a>). Uprawnienie do sporządzania wyciągów dokumentów jest zastrzeżone dla notariuszy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910220091" title="Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie - Dz. U. z 1991 r. Nr 22, poz. 91 (art. 79;art. 79 pkt. 7)">art. 79 pkt 7 prawa o notariacie</a>). Notariusze mogą również poświadczać zgodność przedłożonych im wyciągów z dokumentów z tymi dokumentami (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910220091" title="Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie - Dz. U. z 1991 r. Nr 22, poz. 91 (art. 96;art. 96 pkt. 2)">art. 96 pkt 2 prawa o notariacie</a>). Z kolei uprawnienia adwokatów w tym zakresie są o wiele węższe, bo ograniczone jedynie do poświadczania za zgodność z oryginałem odpisów, a więc wiernych (a nie wybiórczych) odwzorowań dokumentów.</p> <p>Wyciąg sporządzony przez adwokata nie ma więc żadnego szczególnego waloru – jest równoważny wyciągowi stworzonemu przez osobę bez żadnych uprawnień, tym samym stanowi typowy dokument prywatny (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 245)">art. 245 k.p.c.</a>) dowodzący, że jego autor złożył zawarte w nim oświadczenie. „Oświadczenia pełnomocnika procesowego” to tymczasem – jak trafnie wywodziła strona pozwana – nic innego jak twierdzenia, które dopiero podlegają (jeśli są sporne) wykazaniu w postępowaniu dowodowym. Nie ma żadnej różnicy czy pełnomocnik swoje twierdzenie zawrze w piśmie procesowym, czy w załączniku do pisma, chociażby w postaci „wyciągu”.</p> <p>Jest to o tyle istotne, że pozwana miała w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 129;art. 129 § 1)">art. 129 § 1 k.p.c.</a> prawo oczekiwać oryginału celem skontrolowania legitymacji czynnej powódki, a powódka mogła zamiast tego złożyć wskazane wyżej wyciągi (sporządzony przez notariusza albo sporządzony przez pełnomocnika i poświadczony przez notariusza) lub odpisy (sporządzone czy to przez notariusza, czy pełnomocnika), nie mogła jednak – bez ponoszenia negatywnych skutków procesowych – złożyć samowolnie niepoświadczonego przez notariusza wyciągu wobec takiego a nie innego stanowiska procesowego strony pozwanej.</p> <p>Wywody strony powodowej na temat tajemnicy przedsiębiorstwa i ochrony danych osobowych nie mogą przynieść zamierzonego przez powódkę skutku, w postaci uwzględnienia powództwa mimo niewykazania legitymacji czynnej, a to dlatego, że powódka mogła złożyć wyciąg z dokumentu, tyle że sporządzony przez osobę uprawnioną – notariusza – i w ten sposób bez uszczerbku dla prawa pozwanej do obrony przed powództwem zachować tajemnicę przedsiębiorstwa oraz chronić dane osobowe innych kredytobiorców. W niniejszej sprawie zatem w rzeczywistości to nie względy ochrony danych osobowych czy tajemnicy handlowej, tylko wygoda powódki, która nie zdecydowała się przedłożyć oryginału albo wyciągu mającego moc oryginału, spowodowało oddalenie powództwa. O ile bowiem można ważyć i rozważać pierwszeństwo między wartościami w postaci prawa pozwanej do obrony i ochrony tajemnicy handlowej albo danych osobowych, o tyle zestawienie prawa pozwanej do obrony oraz wygody powódki, polegającej na zaoszczędzeniu kosztów notarialnego poświadczenia wyciągu – prowadzi do niewątpliwego wniosku, że pierwszeństwo musi mieć ochrona prawa pozwanej do obrony, w tym weryfikacji legitymacji czynnej powódki. Gdyby przejść do porządku dziennego nad postawą powódki i uwzględnić powództwo – prawo pozwanej do obrony, obejmujące m.in. <em> <!-- -->explicite</em> przewidziane prawo do zapoznania się z oryginałem dokumentu (lub mającym moc oryginału wyciągiem sporządzonym przez notariusza) byłoby fikcją. Pozwana nie ma obowiązku opierać się na zaufaniu do poświadczeń sporządzonych przez pełnomocników strony przeciwnej, którzy w tym zakresie nie zostali wyposażeni przez ustawę w żadne szczególne w stosunku do ogółu obywateli uprawnienia.</p> <p>Nie jest tu wystarczające powoływanie się na domniemanie, że skoro powódka dysponuje wydrukiem umowy pożyczki danymi pozwanej, to z pewnością nabyła wierzytelność wynikającą z tej umowy. W ten sposób bowiem pozwana byłaby bezbronna. Mogłaby przegrać niniejsze postępowanie, a następnie kolejne, w stosunku do osoby, która wylegitymowałaby się skutecznie cesją tego konkretnego roszczenia, a nawet względem C2 <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, przeciwko roszczeniu którego pozwana nie byłaby w stanie się bronić, bo nie udowodniłaby zbycia tego akurat roszczenia powódce.</p> <p>W istocie zatem, uwzględnienie powództwa opierałoby się na zaufaniu do powódki a nie na materiale dowodowym. Sytuacja ta przypominałaby zatem procesy sprzed kilkunastu lat, kiedy to sądy opierały się na wyciągach z rejestrów funduszy sekurytyzacyjnych, którym ustawa przyznawała wówczas szczególną moc dowodową, a co zostało uznane wyrokiem TK za niekonstytucyjne (sygn. akt P 1/10). Obowiązuje bowiem w prawie prywatnym niezmienna zasada o charakterze fundamentalnym, że to powód dochodzący roszczenia musi wykazać każdą ze spornych przesłanek swojego roszczenia, a pozwany ma prawo ograniczyć się do zaprzeczenia, dopóki powód nie przedłoży wiarygodnych dowodów poza swoimi twierdzeniami.</p> <p>b)  <strong> <!-- -->pozosta łe braki w materiale dowodowym</strong> </p> <p>Niezależnie od powyższego:</p> <p>3.  Powódka nie wykazała ziszczenia się warunku zawieszającego zastrzeżonego w umowie cesji, mianowicie zapłaty ceny. Wykazała wprawdzie, że przelała na rachunek cedenta w wykonaniu umowy 39 948,30 zł, nie wykazała jednak, że kwota ta stanowi 10% łącznej wartości objętych pakietem wierzytelności. Tymczasem warunkiem zawieszającym była zapłata 10% sumy wierzytelności objętej pakietem a nie zapłata 39 948,30 zł. Żeby wykazać ziszczenie się warunku zawieszającego powódka powinna więc była albo wykazać, poza zapłatą 39 948,30 zł, również i fakt, że suma wierzytelności objętych pakietem wynosi 399 483 zł, albo złożyć przewidziany umową cesji dowód w postaci oświadczenia cedenta o zapłacie ceny w należytej wysokości (<em> <!-- -->vide</em> § 2 ust. 2 umowy cesji).</p> <p>4.  Powódka nie wykazała zawarcia przez pozwaną umowy z C2 <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> Słusznie wytknęła bowiem strona pozwana na niespójność materiału dowodowego w kluczowym aspekcie, mianowicie niezgodność numerów rachunków, tego, który został zweryfikowany przez <span class="anon-block">K.</span> (k. 34) i tego, na który wypłacono pożyczkę (k. 35), a ponadto weryfikacja dokonana była nie przez cedenta tj. rzekomego pożyczkodawcę pozwanej w ramach rzekomo nabytej przez powódkę wierzytelności, tylko przez <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> (k. 34) tj. pożyczkodawcę z tytułu poprzedniej, rzekomo refinansowanej przez cedenta powódki (C2 <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>) wierzytelności (k. 36).</p> <p>Powyższe względy skutkowały oddaleniem powództwa wobec niesprostania przez powódkę ciężarowi dowodu.</p> <p> <strong> <!-- -->V. Koszty procesu</strong> </p> <p>O kosztach sąd orzekł na podstawie odpowiedzialności za wynik procesu stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.c.</a> Powód jako przegrywający obowiązany jest zwrócić poniesione przez pozwanego koszty, na które złożyły się: opłata skarbowa od złożonego dokumentu pełnomocnictwa (17 zł) i wynagrodzenie radcy prawnego (900 zł) stosownie do § 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- --> <span class="anon-block">Z.</span> ądzenia:</span> </strong> </p> <p>- odnotować uzasadnienie;</p> <p>- odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powódki adw. <span class="anon-block">S.</span> przez umieszczenie w portalu informacyjnym.</p> <p> <span class="anon-block">W.</span>, 1 grudnia 2022 roku asesor sądowy <span class="anon-block">M. J.</span> </p> </div>