Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

I ACa 8/22

Sądy powszechne2022-11-10
Sygnatura
I ACa 8/22
Data orzeczenia
2022-11-10
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Ewa Bazelan (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I ACa 8/22 </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 10 listopada 2022 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="238"/> <col width="417"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący – Sędzia</p> </td> <td> <p>SA Ewa Bazelan</p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>st. sekretarz sądowy Agnieszka Pawlikowska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2022 r. w Lublinie na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">Z. R.</span> i <span class="anon-block">B. R.</span> </p> <p>o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną</p> <p>na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu z dnia 22 października 2021 r., sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>I.  oddala apelację;</p> <p>II.  zasądza od <span class="anon-block">Z. R.</span> i <span class="anon-block">B. R.</span> na rzecz <span class="anon-block">S.</span> kwotę 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p>Sygn. akt I ACa 833/21 </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 22 października 2021 roku Sąd Okręgowy w Zamościu, wydanym w sprawie o sygn. I C 168/21:</p> <p>I. uznał za bezskuteczną wobec powoda <span class="anon-block">S.</span> umowę sprzedaży z dnia 25 lutego 2016 r zawartą w formie aktu notarialnego <span class="anon-block">(...)</span> sporządzonego przez notariusza <span class="anon-block">A. M.</span> prowadzącą Kancelarię Notarialną w <span class="anon-block">R.</span>, mocą której <span class="anon-block">A. B.</span> sprzedał <span class="anon-block">B. S.</span> i <span class="anon-block">Z.</span> małżonkom <span class="anon-block">R.</span> udział 5/6 /pięć szóstych/ części we współwłasności nieruchomości w postaci zabudowanej <span class="anon-block">działki nr (...)</span> o powierzchni 0,15 ha położonej w <span class="anon-block">B.</span> gmina <span class="anon-block">B.</span>, mającej urządzoną <span class="anon-block">księgę wieczystą KW Nr (...)</span> Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">B.</span>- w celu zaspokojenia wierzytelności pieniężnych w kwotach głównych wraz z należnymi odsetkami od zaległości podatkowych, kosztami upomnień i egzekucji, przysługujących <span class="anon-block">S.</span> w stosunku do dłużnika <span class="anon-block">A. B.</span>:</p> <p>a/ z tytułu podatku od towarów i usług za: grudzień 2011 r, stwierdzonych decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">B.</span> z dnia 27 marca 2018 r, znak: <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>i decyzją Dyrektora <span class="anon-block">I.</span> Administracji Skarbowej w <span class="anon-block">L.</span> z dnia 25 września 2018 r, znak: <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>oraz tytułem wykonawczym z dnia 07 września 2018 r, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nadto za: miesiące od stycznia do października 2012 r, stwierdzonych decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">B.</span> z dnia 11 kwietnia 2018 r, znak: <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>i decyzją Dyrektora <span class="anon-block">I.</span> Administracji Skarbowej w <span class="anon-block">L.</span> z dnia 22 października 2018 r, znak: <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> oraz tytułami wykonawczymi z dnia 07 września 2018 r, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>.<span class="anon-block"> (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>.<span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>.<span class="anon-block"> (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nadto za: miesiąc listopad i grudzień 2012 r, stwierdzonych decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">B.</span> z dnia 29 marca 2017 r, znak: <span class="anon-block">(...)</span>.<span class="anon-block"> (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, znak: <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block"> (...)</span>.1.2017, z dnia 11 kwietnia 2018 r, znak: <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>, decyzją Dyrektora <span class="anon-block">I.</span> Administracji Skarbowej w <span class="anon-block">L.</span> z dnia 22 października 2018 r, znak: <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> oraz tytułami wykonawczymi z dnia 17 maja 2017 r, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nadto za: miesiące od stycznia do grudnia 2013 r, stwierdzonych decyzją Naczelnika <span class="anon-block">L.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> Skarbowego w <span class="anon-block">B.</span> z dnia 26 maja 2017 r, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> oraz tytułami wykonawczymi z dnia 14 lipca 2017 r, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nadto za: miesiące od stycznia do października 2014 r, stwierdzonych decyzją Naczelnika <span class="anon-block">L.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> Skarbowego w <span class="anon-block">B.</span> z dnia 26 maja 2017 r, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> oraz tytułami wykonawczymi z dnia 14 lipca 2017 r, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>;</p> <p>b/ z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za: rok 2012 r, stwierdzonych decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">B.</span> z dnia 19 czerwca 2018 r, znak: <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span> i decyzją Dyrektora <span class="anon-block">I.</span> Administracji Skarbowej w <span class="anon-block">L.</span> z dnia 27 listopada 2018 r, znak: <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>oraz tytułem wykonawczym z dnia 07 kwietnia 2017 r, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nadto za: rok 2013 r, stwierdzonych decyzją Naczelnika <span class="anon-block">L.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> Skarbowego w <span class="anon-block">B.</span> z dnia 26 maja 2017 r, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>oraz tytułem wykonawczym z dnia 14 lipca 2017 r, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nadto za: rok 2014 r, stwierdzonych decyzją Naczelnika <span class="anon-block">L.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> Skarbowego w <span class="anon-block">B.</span> z dnia 26 maja 2017 r, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> oraz tytułem wykonawczym z dnia 14 lipca 2017 r, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, nadto za: rok 2015 r, stwierdzonych tytułem wykonawczym z dnia 08 maja 2018 r, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>;</p> <p>c/ z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych /zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych/ za: rok 2014 r, stwierdzonych tytułem wykonawczym z dnia 09 stycznia 2018 r, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span> nadto za: rok 2015 r, stwierdzonych tytułami wykonawczymi z dnia 08 maja 2018 r, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>;</p> <p>d/ z tytułu przepadku korzyści majątkowej, orzeczonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">B.</span> z dnia 06 listopada 2018 r w sprawie sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>, stwierdzonej tytułem wykonawczym z dnia 31 grudnia 2018 r, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>;</p> <p>II. nakazał ściągnąć od pozwanych <span class="anon-block">B. R.</span> i <span class="anon-block">Z. R.</span> na rzecz <span class="anon-block">S.</span>/, kwotę 6.850 zł tytułem brakującej opłaty od pozwu;</p> <p>III. zasądził od pozwanych <span class="anon-block">B. R.</span> i <span class="anon-block">Z. R.</span> na rzecz <span class="anon-block">S.</span> kwotę 5.400 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p> <strong> <!-- -->W toku procesu Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: </strong> </p> <p> <span class="anon-block">A. B.</span> w okresie od 22 września 1995 roku do 4 marca 2016 roku prowadził działalność gospodarczą pod <span class="anon-block"> firmą (...)</span> <span class="anon-block">A. B.</span>, której przeważającym przedmiotem działalności był transport drogowy towarów. Nieścisłości w treści składanych przez <span class="anon-block">A. B.</span> deklaracji podatkowych doprowadziły do wszczęcia przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w <span class="anon-block">L.</span> postanowieniami z 2 grudnia 2015 roku postępowań kontrolnych wobec <span class="anon-block">A. B.</span> w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatków stanowiących dochód budżetu państwa za lata 2013-2014. Przeprowadzona kontrola skarbowa wykazała, że <span class="anon-block">A. B.</span> podawał nieprawdziwe dane w deklaracjach VAT i nie był uprawniony do odliczenia kwot podatku naliczonego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040540535" title="Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 (art. 88;art. 88 ust. 3 a;art. 88 ust. 3 a pkt. 4;art. 88 ust. 3 a pkt. 4 lit. a)">art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług</a> (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 685 ze zm.). W treści wydanych na skutek przeprowadzonych kontroli decyzji administracyjnych Dyrektora <span class="anon-block">I.</span> Administracji Skarbowej w <span class="anon-block">L.</span>, Naczelnika <span class="anon-block">L.</span> <span class="anon-block"> (...)</span>Skarbowego w <span class="anon-block">B.</span> i Naczelnika Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">B.</span> stwierdzono m.in., że <span class="anon-block">A. B.</span> świadomie uczestniczył w transakcjach wykorzystywanych do popełnienia oszustwa w zakresie podatku VAT, że w rejestrze zakupu <span class="anon-block"> firmy (...)</span> <span class="anon-block">A. B.</span> zostały zaewidencjonowane faktury VAT nieodzwierciedlające rzeczywistej sprzedaży w okresach od stycznia do grudnia 2013 r., że zapisy w księgach podatkowych dotyczące faktur o składni <span class="anon-block">(...)</span>, na których jako odbiorca figuruje <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">A. B.</span>, na podstawie których dokonano odliczenia podatku naliczonego z nich wynikającego od podatku należnego, nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, i że <span class="anon-block">A. B.</span> korzystał ze sfałszowanych faktur VAT.</p> <p>Wyrokiem z 6 listopada 2018 roku w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">B.</span> uznał <span class="anon-block">A. B.</span> za winnego tego, że prowadząc działalność gospodarczą w zakresie transportu ciężarowego działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu tego samego zamiaru w okresie od czerwca 2011 r. do października 2014 r. nierzetelnie prowadził podatkowe księgi przychodów i rozchodów za lata 2011-2014 oraz rejestry zakupów VAT za miesiące od czerwca 2011 r. do października 2014 r. poprzez zaewidencjonowanie 689 sztuk pustych faktur VAT na zakup paliwa, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, wystawionych w sposób nierzetelny na stacji paliw <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w łącznej kwocie netto 1 776 807 złotych i na podstawie tak prowadzonej dokumentacji podatkowej złożył w Urzędzie Skarbowym w <span class="anon-block">B.</span> zeznania podatkowe za 2011-2014 rok oraz deklaracje VAT-7 za miesiące od czerwca 2011 r. do października 2014 r., w których podał nieprawdę, zawyżając koszty uzyskania przychodów, czym naraził na uszczuplenie podatek dochodowy od osób fizycznych w łącznej wysokości 412 000 złotych oraz podatek VAT w wysokości 408 666 złotych, tj. czynu wyczerpującego dyspozycję z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 56;art. 56 § 1)">art. 56 § 1 k.k.s.</a> w zbiegu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 61;art. 61 § 1)">art. 61 § 1 k.k.s.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 62;art. 62 § 2)">art. 62 § 2 k.k.s.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 6;art. 6 § 2)">art. 6 § 2 k.k.s.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 7;art. 7 § 1)">art. 7 § 1 k.k.s.</a> Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 33;art. 33 § 1)">art. 33 § 1 k.k.s.</a> orzekł wobec <span class="anon-block">A. B.</span> środek karny w postaci ściągnięcia równowartości pieniężnej przepadku korzyści majątkowej w kwocie 817 166 złotych. Wyrok uprawomocnił się 14 listopada 2018 roku.</p> <p>Powodowi przysługują w stosunku do dłużnika <span class="anon-block">A. B.</span> wymagalne wierzytelności z tytułu podatku od towarów i usług: za grudzień 2011 r, za miesiące od stycznia do października 2012 r, za listopad i grudzień 2012 r, za miesiące od stycznia do grudnia 2013 r, za miesiące od stycznia do października 2014 r, nadto z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych: za 2012 r, 2013 r, 2014 r, 2015 r i z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych) za rok 2014, stwierdzone decyzjami administracyjnymi oraz tytułami wykonawczymi dołączonymi do pozwu, wreszcie z tytułu przepadku korzyści majątkowej w kwocie 817 166 złotych, orzeczonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">B.</span> z 6 listopada 2018 r. w sprawie <span class="anon-block">(...)</span>, stwierdzonej tytułem wykonawczym z 31 grudnia 2018 r, nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Łączna wysokość wierzytelności pieniężnych przysługujących powodowi względem <span class="anon-block">A. B.</span> zgodnie z rozliczeniem zaległości zobowiązanego według stanu na 4 lutego 2021 roku wynosiła 2 720 885,30 złotych, z czego na należność główną przypadało 1 914 176,72 złotych, na odsetki od zaległości podatkowych – 661 947 złotych, a na koszty egzekucyjne – 144 761,58 złotych.</p> <p>Naczelnik Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">B.</span>, działając jako organ egzekucyjny, wszczął i prowadził postępowanie egzekucyjne przeciwko <span class="anon-block">A. B.</span> w celu przymusowego wyegzekwowania istniejących zaległości podatkowych. Z dokumentów dołączonych do pozwu wynikało, że egzekucja administracyjna była prowadzona we wrześniu 2016 roku oraz w latach 2018-2021. W toku postępowania egzekucyjnego podjęto szereg czynności zmierzających do wyegzekwowania zaległych kwot podatków, w tym wystawiono administracyjne tytuły wykonawcze, na podstawie których wszczęto egzekucję administracyjną, skierowano do banków zawiadomienia o zajęciach zabezpieczających wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych <span class="anon-block">A. B.</span> (z odpowiedzi wszystkich banków wynikało, że żaden nie prowadzi rachunków bankowych dla <span class="anon-block">A. B.</span>), dokonano zajęć wynagrodzenia za pracę i innych wierzytelności pieniężnych, spisano z dłużnikiem kilka protokołów o stanie majątkowym zobowiązanego oraz wystąpiono z wnioskami o udostępnienie danych dłużnika za zbioru danych osobowych do Starostwa Powiatowego w <span class="anon-block">B.</span> i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (z otrzymanych odpowiedzi wynikało, że <span class="anon-block">A. B.</span> nie figuruje w bazie danych ewidencji gruntów i budynków na terenie powiatu <span class="anon-block"> (...)</span>, nadto nie posiada żadnych pojazdów, bowiem ich obecnym właścicielem jest <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>). Czynności egzekucyjne okazały się jednak nieskuteczne. Z treści protokołów o stanie majątkowym <span class="anon-block">A. B.</span> spisanych w dniach 25 lipca 2017 roku, 18 maja i 12 października 2018 roku, 5 marca 2019 roku i 4 lutego 2021 roku wynika, że <span class="anon-block">A. B.</span> pracuje dla <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, otrzymując za świadczoną pracę wynagrodzenie w wysokości minimalnej, nie prowadzi indywidualnej działalności gospodarczej, mieszka w mieszkaniu stanowiącym własności jego matki, nie ma środków transportu, innych ruchomości ani praw majątkowych. Przeprowadzone czynności egzekucyjne nie doprowadziły do zaspokojenia wierzytelności pieniężnych powoda, potwierdzając, że <span class="anon-block">A. B.</span> nie ma wystarczających środków majątkowych na pokrycie choćby części należności przysługującej w stosunku do Skarbu Państwa.</p> <p>W czasie trwania kontroli skarbowej, w dniu 17 lutego 2016 r, aktem notarialnym Rep. A nr <span class="anon-block"> (...)</span> matka <span class="anon-block">A. B.</span> <span class="anon-block">S. B.</span> odwołała darowiznę nieruchomości położonej w <span class="anon-block">B.</span>, oznaczonej jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span> oraz udziału wynoszącego 1/6 części we współwłasności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">B.</span>, obejmującej <span class="anon-block">działki nr (...)</span>. Tego samego dnia i w tej samej kancelarii notarialnej umową <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">A. B.</span> przeniósł na <span class="anon-block">S. B.</span> własność nieruchomości, których darowiznę odwołała.</p> <p>Również w tej samej dacie i w tej samej kancelarii notarialnej <span class="anon-block">A. B.</span> zawiązał <span class="anon-block"> spółkę (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span>, jako jedyny wspólnik objął wszystkie udziały w spółce i pokrył je wkładem pieniężnym /akt notarialny Rep. A nr <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Dnia 23 lutego 2016 roku zgodnie z aktem notarialnym Rep. A nr <span class="anon-block"> (...)</span> podwyższono kapitał zakładowy <span class="anon-block"> spółki (...) Spółka z o.o.</span>, a <span class="anon-block">A. B.</span> objął wszystkie nowe udziały, pokrywając je w całości wkładem niepieniężnym w postaci zorganizowanego przedsiębiorstwa pod nazwą <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">A. B.</span>.</p> <p>W tej samej dacie umową notarialną <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">A. B.</span> i <span class="anon-block">S. B.</span> sprzedali <span class="anon-block">B. Ś.</span> i <span class="anon-block">M. Ś.</span> swoje udziały (<span class="anon-block">A. B.</span> – udział wynoszący 5/6 części, <span class="anon-block">S. B.</span> – udział wynoszący 1/6 części) we współwłasności <span class="anon-block">działek nr (...)</span> położonych w <span class="anon-block">B.</span>.</p> <p>Wreszcie w dniu 25 lutego 2016 roku <span class="anon-block">A. B.</span> sprzedał pozwanym umową w formie aktu notarialnego Rep. A nr <span class="anon-block"> (...)</span> swój udział 5/6 części we współwłasności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">B.</span> oznaczonej jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span> o powierzchni 0,15 ha, dla której Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">B.</span> prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą KW nr (...)</span>. Umówiona cena kupna- sprzedaży wynosiła 137 000 złotych. Pozwani zobowiązali się do zapłaty tej ceny nabycia najpóźniej do 3 marca 2016 roku, poddając się w zakresie tego obowiązku egzekucji w akcie notarialnym.</p> <p>Pozwany <span class="anon-block">Z. R.</span> znał <span class="anon-block">A. B.</span>, ponieważ działali w tej samej branży transportowej. Pozwany zapłacił <span class="anon-block">A. B.</span> kwotę 137 000 złotych gotówką, wcześniej 29 lutego 2016 r wypłacił ze swojego rachunku bankowego kwotę 130.000 zł. Przekazania pieniędzy dokonano w domu pozwanych bez żadnego pokwitowania zapłaty ceny sprzedaży nieruchomości.</p> <p>Nieruchomość sprzedana pozwanym przez <span class="anon-block">A. B.</span> sąsiaduje z parkingiem urządzonym na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>. Jedyna droga dojazdowa do tego placu prowadzi przez <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> sprzedaną pozwanym, bezsporne jest, że <span class="anon-block"> (...) Spółka z o.o.</span> korzysta z tego przejazdu za zgodą pozwanych. Pozwany <span class="anon-block">Z. R.</span> przy zawieraniu umowy z 25 lutego 2016 roku uzgodnił z <span class="anon-block">A. B.</span>, że nie będą sobie czynić trudności w przejeździe do tego parkingu ani do garażu na działce pozwanego.</p> <p> <span class="anon-block">A. B.</span> do 21 listopada 2017 roku był wpisany w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego jako prezes zarządu <span class="anon-block"> (...) Spółki z o.o.</span> (informacja odpowiadająca odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców KRS dotycząca <span class="anon-block"> (...) Spółki z o.o.</span>).</p> <p> <span class="anon-block">Z. R.</span> od 8 grudnia 2011 roku jest wpisany w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego jako wiceprezes zarządu i wspólnik <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span>, wcześniej działającej pod <span class="anon-block"> firmą (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> /informacja odpowiadająca odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców KRS, k. 374-379/. W kwietniu i sierpniu 2015 roku <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> dokonała łącznie ośmiu transakcji z <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">A. B.</span> podlegających rozliczeniu w deklaracji <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Obecnie nadal pozwanym przysługuje udział 5/6 części we współwłasności <span class="anon-block">działki nr (...)</span> położonej w <span class="anon-block">B.</span>, udział 1/6 części przysługuje <span class="anon-block">S. B.</span>.</p> <p>Sąd Okręgowy obdarzył wiarą zgromadzone w sprawie dokumenty, ich prawdziwość nie była kwestionowana przez strony. Odnośnie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">B.</span> wydanego w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> Sąd ten wskazał dodatkowo, że ustalenia tego wyroku co do popełnienia przestępstwa przez <span class="anon-block">A. B.</span> wiążą Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c.</a> </p> <p>Sąd I instancji nie dał wiary zeznaniom pozwanego <span class="anon-block">Z. R.</span> na fakt, że <span class="anon-block">A. B.</span> nie znał osobiście przed zawarciem umowy <span class="anon-block">(...)</span> oraz że nie wiedział, że dłużnik <span class="anon-block">A. B.</span> sprzedając mu <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> położoną w <span class="anon-block">B.</span> działa ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. W ocenie Sądu meriti przeczyła temu logika i doświadczenie życiowe. Skoro pozwany uiścił <span class="anon-block">A. B.</span> cenę nabycia znaczną ekonomicznie, bez żadnego pokwitowania odbioru, oczywiste jest, że pozostawał z dłużnikiem w bliskim stosunku. Inaczej nie byłoby uzasadnione zaufanie pozwanego, który nie zażądał pokwitowania zapłaty. Przesłuchany w charakterze strony pozwany nie był w stanie logicznie wyjaśnić, na czym opierało się jego zaufanie do <span class="anon-block">A. B.</span>, skoro nie utrzymywali żadnych kontaktów przed dokonaniem zapłaty za działkę. Za nielogiczne uznał też Sąd Okręgowy zeznania pozwanego na fakt, że nie żądał pokwitowania odbioru tej kwoty z racji sporządzonego aktu notarialnego. Wręcz przeciwnie, brak potwierdzenia odbioru kwoty przez sprzedającego narażał nabywców na egzekucję, której poddali się w akcie notarialnym w zakresie obowiązku zapłaty umówionej ceny.</p> <p>Skoro pozwany pozostawał w bliskim stosunku z dłużnikiem <span class="anon-block">A. B.</span>, to zdaniem Sądu i instancji nie były też wiarygodne jego zeznania na fakt, że nie wiedział o wyzbywaniu się innego majątku przez dłużnika w datach bezpośrednio przed umową <span class="anon-block"> (...)</span>. A nr <span class="anon-block"> (...)</span> oraz istnieniu wierzytelności i postępowaniu skarbowym toczącym się w dacie czynności objętej skargą pauliańską.</p> <p>Sąd ten dał wiarę zeznaniom pozwanego na fakt zapłaty umówionej przez strony ceny nabycia gotówką przekazaną do rąk <span class="anon-block">A. B.</span>, na fakt przebiegu drogi dojazdowej po <span class="anon-block">działce nr (...)</span> do <span class="anon-block">działki nr (...)</span> i funkcjonowania parkingu na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> już w dacie umowy <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>W tych okolicznościach Sąd Okręgowy uznał żądanie pozwu za zasadne.</p> <p>Sąd ten wskazał, że podstawę prawną żądania pozwu stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 1)">art. 527 § 1 k.c</a>, zgodnie z którym gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. Czynność prawna dłużnika jest przy tym dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 2)">art. 527 § 2 k.c.</a>). Dodatkowo jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 3)">art. 527 § 3 k.c.</a>).</p> <p>Sąd I instancji wskazał nadto, że obecnie w orzecznictwie przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia sprawy cywilnej, zgodnie z którym zdarzeniem będącym źródłem stosunków cywilnoprawnych może być również zdarzenie o charakterze administracyjnoprawnym, czemu nie stoi na przeszkodzie dominująca pozycja uprawnionego podmiotu administracyjnego. Sąd ten przywołał treść uchwały z dnia 12 marca 2003 r. w sprawie III CZP 85/02, w której Sąd Najwyższy przyjął, że droga sądowa jest dopuszczalna w sprawie, w której Zakład Ubezpieczeń Społecznych domaga się na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527 k.c.</a> ochrony należności z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne. Z kolei w uchwale z 11 kwietnia 2003 r. w sprawie III CZP 15/03 Sąd Najwyższy przyjął zaś, że droga sądowa jest dopuszczalna w sprawie, w której Skarb Państwa - urząd celny domaga się na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527 k.c.</a> ochrony należności z tytułu długu celnego. W uzasadnieniu wyroku z 28 października 2010 r. w sprawie II CSK 227/10 Sąd Najwyższy przyjął zaś, że do ochrony należności podatkowych może mieć zastosowanie w drodze analogii skarga pauliańska.</p> <p>Sąd Okręgowy ocenił, iż dokumenty dołączone do pozwu pozwalają uznać za udowodnione istnienie i wymagalność wierzytelności przysługującej powodowi od dłużnika <span class="anon-block">A. B.</span>. Pozwani nie kwestionowali zresztą istnienia i wymagalności tych wierzytelności co do zasady. Jedyny zarzut pozwanych w tym zakresie dotyczył rzekomego nakładania się na siebie podstaw dochodzenia roszczenia, bowiem według pozwanych korzyść majątkowa wskazana w wyroku karnym jest należnością z tytułu podatku VAT, objętą już administracyjnymi tytułami wykonawczymi. Jednak w tym zakresie Sąd Okręgowy podzielił argumentację powoda z pisma procesowego, że odpowiedzialność karno-skarbowa związana z faktem popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego jest niezależna od odpowiedzialności za zobowiązania finansowe, jakie obciążają sprawcę w związku z uzyskiwaniem dochodu podlegającego opodatkowaniu, prowadzeniem działalności gospodarczej lub wykazywaniem innego typu aktywności, z którą wiążą się świadczenia o charakterze daniny. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 15;art. 15 § 1)">Art. 15 § 1 k.k.s.</a> wprost stanowi, że orzeczenie zapadłe w postępowaniu w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie zwalnia od obowiązku uiszczenia należności publicznoprawnej. Wyjątek od tej zasady wprowadzony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 15;art. 15 § 2)">art. 15 § 2 k.k.s.</a> znajduje zastosowanie w sytuacji orzeczenia przepadku przedmiotów, ściągnięcia ich równowartości pieniężnej lub obowiązku uiszczenia ich równowartości pieniężnej. Dotyczy to jednak takich sytuacji, jak np. orzeczenie przepadku przedmiotów przemytu celnego w razie popełnienia przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 86)">art. 86 k.k.s.</a>, albo orzeczenie przepadku przedmiotów działalności gospodarczej prowadzonej pod cudzą nazwą w razie popełnienia przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 55)">art. 55 k.k.s.</a> Treść sentencji wyroku Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">B.</span> w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> nie pozostawia wątpliwości co do tego, że w okolicznościach sprawy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 15;art. 15 § 2)">art. 15 § 2 k.k.s.</a> nie znajduje zastosowania.</p> <p>Dalej Sąd Okręgowy stwierdził, że pomimo uzyskania przez pozwanych korzyści majątkowej odpłatnie, nie znajduje też w sprawie zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 530)">art. 530 k.c.</a>, dotyczący wierzytelności przyszłych i wykluczający domniemanie z powołanego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 3)">art. 527 § 3 k.c.</a> Choć wierzytelności <span class="anon-block">A. B.</span> zostały stwierdzone wyrokiem w sprawie karnej, decyzjami i tytułami wykonawczymi wydanymi już po zawarciu przez pozwanych z <span class="anon-block">A. B.</span> umowy sprzedaży z 25 lutego 2016 roku, to jednak należy mieć na uwadze, że zarówno odpowiedzialność karna <span class="anon-block">A. B.</span>, jak i powstanie jego stronie wierzytelności określonych w decyzjach administracyjnych i administracyjnych tytułach wykonawczych wynika z przepisów Ordynacji podatkowej i z tego względu wierzytelności przysługujące powodowi wobec dłużnika <span class="anon-block">A. B.</span> nie mogą być traktowane jako wierzytelności przyszłe w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 530)">art. 530 k.c.</a> w dacie zawarcia umowy. Zastosowanie wobec nich znajduje zatem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527 k.c.</a> </p> <p>Zgodnie bowiem z art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Skoro zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa, podatnik ma obowiązek samodzielnego obliczenia należnego podatku i wykazania go w deklaracji podatkowej. W razie nieprawidłowości organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego, zgodnie z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji wydane decyzje administracyjne określające należności podatkowe mają jedynie charakter deklaratoryjny, potwierdzający fakt istnienia zobowiązań okresy wcześniejsze i data ich wydania nie ma żadnego wpływu na samo powstanie zobowiązania podatkowego, które w określonej wysokości już istniało obiektywnie, a nieuiszczenie właściwych kwot powstałych zobowiązań skutkuje powstaniem zaległości podatkowych, od której naliczane są dodatkowo odsetki za zwłokę. Taką wykładnię prezentuje też judykatura (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 28 listopada 2019 r, I ACa 426/19).</p> <p>Niewypłacalność, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 2)">art. 527 § 2 k.c.</a>, to aktualny w chwili orzekania brak możliwości wywiązania się z zobowiązań finansowych. Oznacza to taki obiektywny stan majątku dłużnika, wykazany wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, w którym egzekucja prowadzona zgodnie z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> nie może odnieść zaspokojenia wierzytelności pieniężnej przysługującej od dłużnika (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 4 czerwca 2013 r. w sprawie I ACa 98/13). Niewypłacalność, o jakiej mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 2)">art. 527 § 2 k.c.</a>, nie jest synonimem braku jakiegokolwiek majątku po stronie dłużnika – wystarczy, że czynność prawna zakłóca zdolności płatnicze dłużnika i uprzywilejowuje jednego z jego wierzycieli. Za niewypłacalnego można uznać nawet takiego dłużnika, którego aktywa majątkowe równoważą zobowiązania, ale są niedostępne dla wierzyciela. Ponadto stan pokrzywdzenia w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 2)">art. 527 § 2 k.c.</a>, nie jest tożsamy z istnieniem szkody po stronie wierzyciela (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 5 kwietnia 2013 r. w sprawie I ACa 1250/12). Dłużnik staje się niewypłacalny w wyższym stopniu także wtedy, gdy zaspokojenie można uzyskać z dodatkowym znacznym nakładem kosztów, czasu i ryzyka. Stan niewypłacalności w stopniu wyższym obejmuje utrudnienie i opóźnienie zaspokojenia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie I ACa 1057/12). Zarówno niewypłacalność dłużnika, jak i niewypłacalność w wyższym stopniu niż przed dokonaniem czynności w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 2)">art. 527 § 2 k.c.</a> uzasadnia przyjęcie istnienia pokrzywdzenia wierzyciela. Dla uznania czynności prawnej za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli nie jest wymagane ustalenie określonej skali bądź stopnia niewypłacalności dłużnika w odniesieniu do stanu, jaki istniał przed dokonaniem zaskarżonej czynności prawnej. Wystarczy jakiekolwiek pogorszenie możliwości zaspokojenia się wierzycieli (wyrok Sądu Najwyższego z 9 kwietnia 2010 r. w sprawie III CSK 273/09). Należy też podkreślić, że pokrzywdzenie wierzyciela podlega ocenie według chwili zaskarżenia, tj. wystąpienia przez wierzyciela z akcją pauliańską (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2004 r. w sprawie II CK 367/03).</p> <p>Pokrzywdzenie powoda jako wierzyciela w wyniku zawarcia przez <span class="anon-block">A. B.</span> z pozwanymi umowy z 25 lutego 2016 r. w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie budzi wątpliwości Sądu. W wyniku wcześniejszych działań <span class="anon-block">A. B.</span> w dacie 25 lutego 2016 roku udział we własności nieruchomości, której dotyczyła umowa był już jedynym składnikiem majątku <span class="anon-block">A. B.</span> o istotnej ekonomicznie wartości. Po zbyciu udziałów we własności nieruchomości, której dotyczyła umowa z 25 lutego 2016 roku, czynności egzekucyjne podjęte w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">B.</span> okazały się nieskuteczne, przeprowadzone czynności egzekucyjne wykazały, że <span class="anon-block">A. B.</span> nie ma wystarczających środków majątkowych na pokrycie choćby części należności przysługującej w stosunku. Oceniając wartość zbytych przez <span class="anon-block">A. B.</span> w dniu 25 lutego 2016 r. udziałów we własności nieruchomości według ceny sprzedaży należy stwierdzić, że egzekucja z tego składnika majątku nie mogłaby doprowadzić do zaspokojenia całej wierzytelności powoda, ale mogłaby doprowadzić do zaspokojenia istotnej części tej wierzytelności. Zawarcie umowy z 25 lutego 2016 r. niewątpliwie zatem zwiększyło stopień niewypłacalności <span class="anon-block">A. B.</span>, pogarszając możliwości zaspokojenia się powoda jako wierzyciela. Pozwani nie kwestionują zresztą tych okoliczności.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 3)">art. 527 § 3 k.c.</a> jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. W powołanym przepisie nie zostało bliżej dookreślone pojęcie „stosunek bliskości", które w przepisach prawa cywilnego funkcjonuje w dwojakim znaczeniu: jako równoważne określeniu "osoba bliska” – i wtedy nacisk kładzie się na występujące pomiędzy danymi podmiotami więzi rodzinne lub do rodzinnych zbliżone – oraz w znaczeniu szerszym, obejmującym także bliskość niewynikającą ze stosunków rodzinnych. W obrębie drugiego, szerszego pojmowania "stosunku bliskości" mieszczą się także relacje o charakterze majątkowym związane z prowadzeniem wspólnych interesów. Chodzi o takie relacje, z którymi związana jest wiedza o sytuacji majątkowej innego podmiotu. W wyroku z 7 marca 2013 r. w sprawie IV CSK 452/12 Sąd Najwyższy przyjął nawet, że relacje pomiędzy dłużnikiem a komplementariuszem spółki jawnej mogą stanowić uzasadnioną przyczynę zastosowania domniemania wynikającego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 3)">art. 527 § 3 k.c.</a> Doktryna przyjmuje, że w tym kontekście bliski stosunek oznacza faktyczne więzy uczuciowe, przyjaźń, wdzięczność itp.; ogólnie – faktyczną bliskość pozwalającą przyjąć, że osoba trzecia mogła znać sytuację majątkową dłużnika i cel jego działań (Piotr Machnikowski, komentarz do art. 527 k.c., [w:] Edward Gniewek, Piotr Machnikowski (red.), „Kodeks cywilny. Komentarz”, wydanie dziesiąte, Wydawnictwo C.H. Beck 2021, opublikowano: Legalis).</p> <p>Jak stwierdził Sąd Okręgowy dla oceny bliskości <span class="anon-block">A. B.</span> i <span class="anon-block">Z. R.</span> istotne znaczenie mają zeznania pozwanego <span class="anon-block">Z. R.</span>, z których wynika, że nie domagał się od <span class="anon-block">A. B.</span> pokwitowania odbioru umówionej ceny, gdyż miał do niego zaufanie. W sytuacji, gdy cena nabycia udziału we współwłasności wynosiła 137 000 złotych, nabycie udziałów i zapłata ceny ich nabycia nie może być uznawana za drobną czynność życia codziennego, przy której brak troski pozwanego o udokumentowanie uiszczenia ceny nabycia mógłby być zrozumiały i logicznie wytłumaczalny. Rezygnacja pozwanego z żądania pokwitowania dowodzi istotnie bardzo dużego zaufania pozwanego do <span class="anon-block">A. B.</span>, co w sposób oczywisty świadczy o bliskości ich relacji.</p> <p>Bliskość tej relacji, w ocenie Sąd I instancji potwierdza dodatkowo fakt wynikający z zeznań pozwanego, że już w dacie sprzedaży <span class="anon-block">działki nr (...)</span> funkcjonował parking na <span class="anon-block">działce nr (...)</span>, jedyny dojazd prowadził przez <span class="anon-block">działkę nr (...)</span>. Pozwani obiecali <span class="anon-block">A. B.</span>, że nie będą utrudniać przejazdu, zbywca zadowolił się tym nie dążąc do formalnego ustanowienia służebności i zbył <span class="anon-block">działkę nr (...)</span>, tracąc formalnie dostęp do parkingu prowadzonego na <span class="anon-block">działce nr (...)</span>. Przemawia to zdaniem tego Sądu za przyjęciem istnienia między pozwanym a <span class="anon-block">A. B.</span> stosunku bliskości w dacie zawarcia umowy <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>W konsekwencji Sąd Okręgowy uznał, że znajduje w niniejszej sprawie zastosowanie wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 3)">art. 527 § 3 k.c.</a> domniemanie, że pozwany jako osoba pozostająca w bliskim stosunku z <span class="anon-block">A. B.</span> wiedział, że dłużnik zawierając umowę działał ze świadomością pokrzywdzenia powoda jako wierzyciela. Obalenie tego domniemania przez pozwanych w żaden sposób nie nastąpiło. Wiedza pozwanego o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela jest wystarczająca dla uwzględnienia powództwa również przeciwko pozwanej. Nawet w sytuacji, gdy stroną umowy objętej skargą pauliańską jest tylko jeden z małżonków, jego wiedza o tym, że dłużnik rozporządził majątkiem z pokrzywdzeniem wierzycieli, wystarczy, aby przyjąć spełnienie przesłanki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 1)">art. 527 § 1 k.c.</a> pomimo, że konsekwencje majątkowe dotkną także współmałżonka (v. wyrok SN z 22 kwietnia 2016 r, II CSK 478/15, publ. Legalis).</p> <p>Nadto Sąd Okręgowy zaznaczył, że oczywiste jest, iż sam dłużnik zawierając umowę <span class="anon-block">(...)</span> działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, skoro toczyło się już postępowanie wyjaśniające skarbowe. Prawomocny i wiążący wyrok karny potwierdza, że dłużnik w okresie od czerwca 2011 r. do października 2014 r prowadząc nierzetelnie księgi podatkowe działał z określonym zamiarem, ewidencjonując w tym czasie 689 sztuk pustych faktur VAT.</p> <p>W tych okolicznościach wszystkie przesłanki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 1)">art. 527 § 1 k.c.</a> zostały spełnione. Żądanie pozwu okazało się zatem zasadne i podlegało uwzględnieniu zgodnie z pkt. I wyroku.</p> <p>Wynik procesu uzasadniał ściągnięcie od pozwanych opłaty od pozwu w wysokości 6850 złotych, do której uiszczenia nie był zobowiązany powód (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 113 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a>, t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 755 ze zm., w zw. z art. 94 powołanej ustawy), stąd orzeczono jak pkt II sentencji wyroku.</p> <p>Uwzględnienie powództwa oznaczało wygranie przez powoda sprawy w całości, a w tej sytuacji rozstrzygnięcie o kosztach zastępstwa procesowego należnych powodowi uzasadniają przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> i art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 762 ze zm.) oraz § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Powodowi jako stronie zastępowanej przez <span class="anon-block">P.</span> należał się zwrot kosztów w wysokości należnej według powołanych wyżej przepisów o wynagrodzeniu adwokata, tj. w wysokości 5400 złotych i z tego względu orzeczono jak w pkt. III wyroku.</p> <p>Pozwani wnieśli od powyższego wyroku apelację, zaskarżając wskazany powyżej wyrok w całości.</p> <p>Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili:</p> <p>1. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia:</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodu z zeznań <span class="anon-block">Z. R.</span> w zakresie znajomości <span class="anon-block">A. B.</span>, jego wiedzy o wyzbywaniu się innego majątku przez <span class="anon-block">A. B.</span> co spowodowało błąd w ustaleniach faktycznych i tym samym uznanie, iż <span class="anon-block">Z. R.</span> znał osobiście i pozostawał w bliskich stosunkach z <span class="anon-block">A. B.</span> jedynie na podstawie braku potwierdzenia płatności za nieruchomość, podczas gdy jasno i klarownie wskazywał, iż osobiście nie znał <span class="anon-block">A. B.</span>, znał go tylko z faktu działania w tej samej branży, lecz nigdy nie utrzymywał z nim kontaktów ani zawodowych ani towarzyskich przed zawarciem umowy.</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów z zeznań <span class="anon-block">Z. R.</span> w zakresie udostępnienia przejazdu przez <span class="anon-block">działkę (...)</span> <span class="anon-block">A. B.</span> w postaci nie utrudniania przejazdu i tym samym uznania, iż zachodzą przesłanki do uznania bliskości stosunków pomiędzy Pozwanymi a <span class="anon-block">A. B.</span>, podczas gdy ustalenia te były jedynie chęcią utrzymania poprawnych stosunków z byłym właścicielem i sąsiadem.</p> <p>- błąd w ustaleniach faktycznych w postaci uznania, iż <span class="anon-block">Z. R.</span> nie domagał się od <span class="anon-block">A. B.</span> pokwitowania odbioru umówionej ceny, gdyż miał do niego zaufanie jak również, że wiedział on o istnieniu wierzytelności i postępowaniu skarbowym toczącym się w dacie czynności objętej skargą pauliańską, podczas gdy <span class="anon-block">Z. R.</span> jasno i kilkukrotnie wskazywał, iż <span class="anon-block">A. B.</span> kojarzył tylko ze względu na fakt działania w tej samej branży w małej miejscowości. Co do postępowań skarbowych należy wskazać, iż pozwani nie mieli możliwości posiadać wiedzy na ten temat ze względu na fakt, iż zgodnie z materiałem dowodowym jedyną czynnością na dany moment był fakt wszczęcia kontroli skarbowej — bez bezpośredniego</p> <p>poinformowania o tym fakcie od <span class="anon-block">A. B.</span> nie było prawnej możliwości uzyskania wiedzy w tym przedmiocie.</p> <p>2. Wskutek tego naruszenie przepisów prawa materialnego:</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 462;art. 462 § 1)">art. 462 § 1 k.c.</a> poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż <span class="anon-block">Z. R.</span> był obowiązany do żądania od wierzyciela pokwitowania przy spełnieniu świadczenia, podczas gdy przepisy bezpośrednio wskazują, iż pokwitowanie jest fakultatywnym prawem Dłużnika, a nie koniecznością i jego obowiązkiem.</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 2)">art. 527 § 2 k.c.</a> poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż czynność prawna jaką była sprzedaż nieruchomości będącej przedmiotem postępowania zostało dokonane z pokrzywdzeniem wierzycieli, jednocześnie uznając, iż doszło do przekazania pieniędzy i tym samym w żaden sposób nie doszło do zmniejszenia majątku <span class="anon-block">A. B.</span> bądź pokrzywdzenia wierzyciela.</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 3)">art. 527 § 3 k.c.</a> poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">B. R.</span> pozostawali w bliskim stosunku z <span class="anon-block">A. B.</span>, podczas gdy nie zostało to w żaden sposób wykazane bądź udowodnione jakimkolwiek materiałem dowodowym, a wniosek taki został błędnie wyciągnięty z jedynego faktu braku pokwitowania za zakup nieruchomości.</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 530)">art. 530 k.c.</a> poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy wierzytelności dochodzone przez Powódkę w zakresie:</p> <p>o wyroku Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">B.</span> z dnia 6 listopada 2018r. w sprawie o sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>o odsetek z tytułu zwłoki w płatności zaległości podatkowych wskazanych od pkt a/ do c/</p> <p>o kosztów upomnień</p> <p>o kosztów postępowania egzekucyjnego</p> <p>przysługujących <span class="anon-block">S.</span> w stosunku do dłużnika <span class="anon-block">A. B.</span> muszą być traktowane jako wierzytelności przyszłe i tym samym koniecznym przez Powódkę było wykazanie, iż Pozwani mieli wiedzę o zamiarze dłużnika z wyłączeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 527;art. 527 § 3)">art. 527 § 3 k.p.c.</a> </p> <p>Mając na uwadze charakter i treść podniesionych zarzutów, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 368;art. 368 § 1;art. 368 § 1 pkt. 5;art. 386;art. 386 § 1;art. 386 § 5)">art. 368 § 1 pkt 5 oraz art. 386 § 1 i § 5 k.p.c.</a> pozwani wnieśli o:</p> <p>- zmianę zaskarżonego wyroku i wydanie orzeczenia reformatoryjnego poprzez oddalenie powództwa w całości, zasądzenie od Powoda na rzecz Pozwanych kosztów postępowania przed Sądem I instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zasądzenie od Powoda na rzecz Pozwanych kosztów postępowania przed Sądem II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ewentualnie pozwani wnieśli o wydanie orzeczenia kasatoryjnego poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w <span class="anon-block">Z.</span> do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi kwestię rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego.</p> <p>W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od pozwanych na rzecz <span class="anon-block">S.</span> kosztów postępowania apelacyjnego według norm prawem przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Lublinie zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu, bowiem zawarte w niej zarzuty nie podważają skutecznie zaskarżonego wyroku, który w ocenie Sądu Apelacyjnego jest prawidłowy.</p> <p>W pierwszej kolejności wskazać należy, że zawarty w apelacji ewentualny wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji jest całkowicie bezzasadny. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 2;art. 386 § 3;art. 386 § 4)">art. 386 § 2-4 k.p.c.</a> poza wypadkami stwierdzenia nieważności postępowania, przyczyn odrzucenia pozwu lub podstaw do umorzenia postępowania Sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez Sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego na gruncie niniejszej sprawy nie zachodzi żadna ze wskazanych podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku.</p> <p>Przechodząc do merytorycznej oceny apelacji wskazać należy, że Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji. Sąd Okręgowy przeprowadził szczegółowe postępowanie dowodowe, prawidłowo i zgodnie zobowiązującymi regułami tj. w ramach swobodnej oceny dowodów z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, wszechstronnie rozważył zebrany materiał dowodowy, dokonał oceny przedstawionych w toku sprawy dowodów i wysnuł na tej podstawie trafne wnioski. Zarzut apelacji naruszenia prawa procesowego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> jest chybiony.</p> <p>Sąd Apelacyjny podziela też stanowisko Sądu Okręgowego, co do tego że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 1)">art. 527 §1 k.c.</a> uzasadniające uznanie spornej czynności prawnej za bezskuteczną wobec strony powodowej. Stwierdzić bowiem należy bez wątpliwości, że <span class="anon-block">A. B.</span> zawierając umowę w dniu 26 lutego 2016 r. działał z zamiarem pokrzywdzenia wierzyciela jakim jest Skarb Państwa – Urząd Skarbowy w <span class="anon-block">B.</span>. Wiedział on jakie podejmował wcześniej działania – w oparciu o nierzetelne faktury VAT składał zeznania podatkowe oraz deklaracje VAT zawyżając koszty uzyskania przychodów, przez co uszczuplił należne daniny względem Skarbu Państwa. Miał on również świadomość, że wszczęto wobec niego kontrolę skarbową, co skłoniło go do wyzbywania się majątku. Bez wątpienia też, na skutek podjętych działań stał się on niewypłacalny, gdyż wierzyciel nie jest obecnie w stanie zaspokoić się z jego majątku.</p> <p>W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że jeżeli umowa zawarta pomiędzy dłużnikiem a osobą trzecią miała charakter odpłatny, nie wyłącza to możliwości uznania pokrzywdzenia wierzycieli o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527 k.c.</a>, w sytuacji, gdy ekwiwalent za rzecz sprzedaną (w tym przypadku nieruchomość) jest nieosiągalny dla wierzyciela (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2013 r., sygn. IV CSK 452/12, LEX nr 1314438, wyrok SN z 13.10.2006 r., III CSK 58/06, OSNC 2007, nr 9, poz. 138, wyrok SN z 14.02.2008 r., II CSK 503/07, LEX nr 496375).</p> <p>Taki przypadek ma miejsce w sprawie niniejszej. Jak ustalił Sąd Okręgowy umowa zawarta pomiędzy pozwanymi a <span class="anon-block">A. B.</span> miała charakter odpłatny (czego powód obecnie nie kwestionuje), ale zapłata za nieruchomość została przekazana dłużnikowi w gotówce, zatem Skarb Państwa jako wierzyciel nie miał żadnej możliwości zajęcia tych środków i zaspokojenia się z niej.</p> <p>Uznać zatem należy, iż zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 1;art. 527 § 2)">art. 527 § 1 i 2 k.c.</a> jest nieuzasadniony.</p> <p>Nie doszło również do naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 3)">art. 527 § 3 k.c.</a>, gdyż Sąd I instancji słusznie uznał, że <span class="anon-block">Z. R.</span> pozostawał z <span class="anon-block">A. B.</span> w bliskim stosunkach.</p> <p>W tym względzie bezzasadny jest zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>. Sąd Okręgowy logicznie i zgodnie z doświadczeniem życiowym uzasadnił przyjęte w tym zakresie stanowisko. Pozwany rzeczywiście zaprzeczył, aby osobiście znał <span class="anon-block">A. B.</span> i utrzymywał z nimi kontakty towarzyskie i zawodowe, ale trafnie Sąd I instancji uznał w tym zakresie jego zeznania za niewiarygodne.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego o bliskiej zażyłości <span class="anon-block">Z. R.</span> i <span class="anon-block">A. B.</span> świadczy wiele okoliczności. Po pierwsze, jak trafnie wywiódł Sąd meriti, brak żądania ze strony pozwanego jakiegokolwiek potwierdzenia zapłaty kwoty 137 000 zł jest jednoznacznym przejawem, że pozwany darzył <span class="anon-block">A. B.</span> dużym zaufaniem. Nie zasługują na podzielenie wywody pozwanego, jakoby uważał on, że sam akt notarialny sprzedaży jest dla niego takim potwierdzeniem. Nie jest to o tyle wiarygodne, że w akcie tym oznaczono wyraźnie, iż cena ma dopiero zostać uiszczona. Logicznie rzecz biorąc, tak sformułowany akt w żadnym razie nie mógł stanowić „pokwitowania” zapłaty ceny. Pozwany, będący osobą doświadczoną w prowadzeniu własnej działalności gospodarczej musiał zdawać sobie z tego sprawę. Oczywiście prawdą jest, że pozwany nie był zobowiązany do odebrania pisemnego potwierdzenia przekazania ceny za zakupioną nieruchomość sprzedającemu, ale w świetle tego, że była to znaczna kwota pieniędzy nie jest w najmniejszym stopniu wiarygodne, że przekazałby ją osobie nieznanej bez żadnego potwierdzenia. Wręcz przeciwnie, takie zachowanie świadczy o dużej zażyłości pozwanego z <span class="anon-block">A. B.</span>, co zresztą wprost zeznał <span class="anon-block">Z. R.</span>, tłumacząc że ufał <span class="anon-block">A. B.</span> i dlatego nie odebrał pokwitowania. Dlatego niezasadny jest również zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 462;art. 462 § 1)">art. 462 § 1 k.c.</a> Oczywistym jest, że żeby mieć do kogoś zaufanie trzeba go dobrze znać, a tym bardziej żeby mu wręczyć kwotę 137000 zł bez potwierdzenia.</p> <p>O bliskim stosunku pozwanego i dłużnika świadczą, obok braku oczekiwania pokwitowania, też inne elementy. Mianowicie obaj pracowali w tej samej branży na tym samym terenie i współpracowali zawodowo. Była to wieloletnia współpraca - sam pozwany podał, że w ramach działalności zawierał z <span class="anon-block">A. B.</span> transakcje od 13 lat wstecz (k.595), co wskazuje, że były to stałe stosunki gospodarcze, a fakt złożenia do akt przez powoda potwierdzenia na dokonanie pomiędzy nimi jedynie kilku transakcji z jednego roku nie może świadczyć o tym, że była to współpraca okazjonalna.</p> <p>O tym że relacje dłużnika i pozwanego były dość bliskie świadczy również fakt, że pozwani po zawarciu umowy pozwolili nieodpłatnie korzystać <span class="anon-block">A. B.</span> w dalszym ciągu z nieruchomości, która była przedmiotem sprzedaży.</p> <p>Oceniając zatem relacje pomiędzy <span class="anon-block">A. B.</span> a <span class="anon-block">Z. R.</span> należy brać pod uwagę całokształt wskazanych wyżej okoliczności. A te okoliczności, w ocenie Sądu Apelacyjnego potwierdzają łącznie fakt bliskiej relacji pomiędzy pozwanym a dłużnikiem, a to z kolei pozwala przyjąć domniemanie wiedzy pozwanego o działaniu zbywcy w celu pokrzywdzenia wierzyciela w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 3;art. 527 § 4)">art. 527 § 3 i 4 k.c.</a> </p> <p>Ponadto, zdaniem Sądu Apelacyjnego zarówno wyżej wskazane okoliczności a także szereg innych, o których mowa w dalszej części uzasadnienia, wskazują na to, że relacja pomiędzy pozwanym a <span class="anon-block">A. B.</span> była tego rodzaju, iż pozwany wręcz wiedział o tym jaki jest sens posunięć majątkowych dłużnika, w tym znał cel zawarcia spornej umowy zbycia nieruchomości.</p> <p>Przede wszystkim w samym akcie notarialnym były wskazane czynności dokonane przez <span class="anon-block">A. B.</span>, które świadczyły, że wyzbywa się majątku (k.291v), było to m.in. przeniesienie własności nieruchomości na matkę, a także zbycie dalszej części majątku na rzecz państwa <span class="anon-block">Ś.</span>. Nadto w umowie była przewidziana płatność w formie gotówkowej, co ewidentnie służy niemożności uzyskania przez ewentualnych wierzycieli zaspokojenia. Po trzecie sam termin zapłaty ceny był przewidziany w całości po umowie bez jakiejkolwiek zaliczki. Przy takiej wartości transakcji jest to rzadka praktyka i takie transakcje są zawierane pomiędzy osobami dobrze się znającymi i ufającymi sobie i to bardzo.</p> <p>Za powyższym wnioskiem (wiedzy o celu posunięć dłużnika) przemawia też to, iż samo zbywanie przez <span class="anon-block">A. B.</span> przedmiotowej nieruchomości było oczywiście nieracjonalne. Nieruchomość stanowiła jego jedyny wjazd i była mu niezbędna w prowadzonej działalności – po umowie dalej z niej korzystał. Z kolei <span class="anon-block">Z. R.</span> nabywał nieruchomość w istocie mu zbędną.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego takie obiektywnie nieracjonalne działania pozwanego i <span class="anon-block">A. B.</span> świadczą o tym, że sporna umowa zawarta została jedynie po to, aby pomóc dłużnikowi w wyzbyciu się majątku. Odmienne rozumowanie prowadziłoby do wniosku, że doświadczony przedsiębiorca (pozwany) decyduje się na zakup zupełnie niepotrzebnej mu nieruchomości, płacąc niebagatelną cenę 137 000 zł do ręki kontrahentowi, nie żądając w zamian za to żadnego pokwitowania, a następnie nieruchomość tą udostępnia ją nieodpłatnie zbywającemu, aby on prowadził na jej terenie dalszą działalność gospodarczą. Takie rozumowanie, że pozwany działał bez powodu oczywiście nieracjonalnie, nie ma uzasadnienia.</p> <p>Natomiast jedynym wiarygodnym wytłumaczeniem takiej sytuacji jest uznanie, że pozwany, jako bliski i zaufany znajomy znał zamiary <span class="anon-block">A. B.</span> (chęć uniknięcia odpowiedzialności finansowej wobec Urzędu Skarbowego) i pomógł dłużnikowi wyzbyć się majątku, w sytuacji w której <span class="anon-block">A. B.</span> wiedział już o kontroli skarbowej przeprowadzanej w jego firmie i w świetle jego wcześniejszych nieuczciwych działań zdawał sobie sprawę, jakie wiążą się tym konsekwencje.</p> <p>Powyższe uwagi czynią chybionym również zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 530)">art. 530 k.c.</a> i to niezależnie od tego, że odsetki i koszty mają charakter należności akcesoryjnych i dzielą los należności głównej, wobec czego nie są należnością przyszłą w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 530)">art. 530 k.c.</a> (tak wyrok SN z 13.06.2008 r., I CSK 547/07, LEX nr 487516). Natomiast słuszne jest stanowisko skarżącego, że w przypadku należności z wyroku karnego to miała ona charakter należności przyszłej, jednak fakt, że pozwany podpisując umowę znał zamiar <span class="anon-block">A. B.</span> pokrzywdzenia wierzyciela prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie wyczerpane zostały przesłanki wskazane w tym przepisie.</p> <p>Końcowo należy odnieść się do sytuacji pozwanej <span class="anon-block">B. R.</span>, gdyż powyżej przytoczone argumenty dotyczą jedynie jej męża. Nie ma bowiem żadnych dowodów na jej znajomość z <span class="anon-block">A. B.</span>. Jednakże wskazać należy, iż pozwana nabyła nieruchomość wspólnie z mężem w ramach majątku wspólnego. W tej sytuacji wystarczy, aby wszystkie przesłanki wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 1;art. 527 § 2;art. 527 § 3)">art. 527 § 1,2 i 3 k.c.</a> ziściły się w stosunku do jednego z małżonków, a konsekwencje automatycznie obciążają pozwaną jako drugiego małżonka (por. wyrok SN z 22.04.2016 r., II CSK 478/15, LEX nr 2075705), co trafnie wskazał Sąd Okręgowy.</p> <p>Podsumowując, Sąd Apelacyjny nie podziela poddanej analizie argumentacji skarżących, a w konsekwencji nie stwierdza wystąpienia przesłanek do zmiany orzeczenia, stąd też apelacja w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> podlegała oddaleniu.</p> <p>O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny postanowił mając na uwadze wynik postępowania odwoławczego oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a>, stosowany odpowiednio z uwagi na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 § 1 k.p.c.</a> Apelacja pozwanych została oddalona w całości. W związku z tym Sąd Apelacyjny zasądził od pozwanych <span class="anon-block">Z. R.</span> i <span class="anon-block">B. R.</span> na rzecz <span class="anon-block">S.</span> koszty procesu w kwocie 4050 zł obejmujące wynagrodzenie pełnomocnika powoda określone zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99 § 2;art. 99 § 2 pkt. 6)">§ 2 pkt 6</a> w związku z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie.</p> </div>