II SAB/Ol 189/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora po rozpoznaniu w dniu 21 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na bezczynność Wójta Gminy w rozpoznaniu wniosku o dopuszczenie jako strony do udziału w postępowaniu administracyjnym postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia UZASADNIENIE Rada Sołecka wsi A reprezentowana przez Sołtysa wsi K. S. pismem z 22 czerwca 2022 r. złożyła wniosek do Wójta Gminy o dopuszczenie jako strony do udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym z urzędu przez Urząd Gminy w sprawie stwierdzonych prac na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...] obręb A gm. A. W odpowiedzi w piśmie z 31 sierpnia 2022 r. Wójt Gminy poinformował K. S. - Sołtysa Sołectwa A, że w przedmiotowej sprawie nie przysługuje jej przymiot strony. Kolejnym pismem z 31 sierpnia Rada Sołecka wsi A i Sołtys wsi A K. S. wezwała Wójta Gminy (organ) do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie podniesiono, że organ nie odpowiedział na wniosek o dopuszczenie Sołtysa wsi A - jako strony, do udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. K. S. (dalej jako: strona skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy w rozpoznaniu wniosku o dopuszczenie jej jako strony do udziału w postępowaniu administracyjnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej odmawiając jej przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. Załączona przez skarżącą do skargi odpowiedź organu wskazuje, że niewątpliwie skarżąca otrzymała tę odpowiedź. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z powodu braku zdolności sądowej po stronie sołtysa. Wskazać należy, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi jest posiadanie zdolności sądowej. Stosownie do art. 25 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm. – dalej: "p.p.s.a." ze zm.) zdolność sądową, przez którą należy rozumieć zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, posiadają: osoby fizyczne, osoby prawne jak również państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 559 - dalej: u.s.g.) gmina może tworzyć jednostki pomocnicze m.in. sołectwa. Zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 u.s.g. organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym – sołtys. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka, a podstawą jego działania są uchwały organu uchwałodawczego - zebrania wiejskiego. Sołtys jest więc organem właściwym do reprezentowania sołectwa. Jednostki pomocnicze nie posiadają jednak osobowości prawnej. Osobowość taką posiada tylko gmina (art. 2 pkt 2 u.s.g.). W postanowieniu z 30 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 1107/12, NSA wskazał, że jednostka pomocnicza stanowi jedynie część większej struktury, jaką jest gmina i nie korzysta z analogicznej ochrony sądowej, jak jednostka samorządu terytorialnego. Ustawodawca nie przyznał jednostkom pomocniczym kompetencji publicznoprawnych, a kompetencje te określa jednostce pomocniczej wyłącznie gmina w statucie. Jednostka pomocnicza nie posiada osobowości prawnej oraz umocowania do samodzielnego występowania w obrocie prawnym. Jednostka pomocnicza jest więc wyłącznie elementem składowym gminy, jej "częścią pomocniczą", nie ma poza tymi ramami samodzielnego bytu prawnego. Nie może być zatem samodzielnym podmiotem praw i obowiązków w sferze materialnego prawa administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2003 r. sygn. akt IV SA 2841/03 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2000 r. sygn. akt II SA/Łd 1097/00, ONSA z 2001 r., nr 4, poz. 187). Z tych też względów Sąd uznając, że Sołtys Wsi A nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zobligowany był - na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. - do odrzucenia wniesionej przez niego skargi na bezczynność Wójta Gminy w rozpoznaniu wniosku o dopuszczenie jako strony do udziału w postępowaniu administracyjnym.