XXV C 1113/22
Sądy powszechne2022-11-14
Sygnatura
XXV C 1113/22
Data orzeczenia
2022-11-14
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Tomasz Gal (PRESIDING_JUDGE)
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt XXV C 1113/22</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> W TYM WYROK ZAOCZNY W STOSUNKU DO POZWANYCH: </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">G. M.</span>, <span class="anon-block">W. S.</span>, <span class="anon-block">A. S.</span>, <span class="anon-block">K. C.</span>, <span class="anon-block">A. M. (1)</span>, <span class="anon-block">R. M.</span>, <span class="anon-block">W. O.</span>, <span class="anon-block">M. S.</span>, <span class="anon-block">P. H.</span>, <span class="anon-block">A. C.</span>, <span class="anon-block">E. C.</span>, <span class="anon-block">J. C. (1)</span>, <span class="anon-block">M. C. (1)</span>, <span class="anon-block">A. M. (2)</span>, <span class="anon-block">I. S.</span>, <span class="anon-block">H. S. (1)</span>, <span class="anon-block">T. M. (1)</span>, <span class="anon-block">L. M.</span>, <span class="anon-block">A. M. (3)</span>, <span class="anon-block">B. R.</span>, <span class="anon-block">T. M. (2)</span>
</strong>
</p>
<p>Dnia 14 listopada 2022 roku</p>
<p>Sąd Okręgowy w Warszawie XXV Wydział Cywilny</p>
<p>w składzie następującym:</p>
<p>Przewodniczący sędzia Tomasz Gal</p>
<p>Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Nawrocka</p>
<p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2022 roku w Warszawie</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">K. K.</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block">G. M.</span>, <span class="anon-block">W. S.</span>, <span class="anon-block">A. S.</span>, <span class="anon-block">K. C.</span>, <span class="anon-block">A. M. (1)</span>, <span class="anon-block">R. M.</span>, <span class="anon-block">J. F.</span>, <span class="anon-block">M. C. (2)</span>, <span class="anon-block">M. C. (3)</span>, <span class="anon-block">W. O.</span>, <span class="anon-block">M. S.</span>, <span class="anon-block">P. H.</span>, <span class="anon-block">O. S.</span>, <span class="anon-block">M. C. (4)</span>, <span class="anon-block">A. C.</span>, <span class="anon-block">E. C.</span>, <span class="anon-block">J. C. (1)</span>, <span class="anon-block">M. C. (1)</span>, <span class="anon-block">A. M. (2)</span>, <span class="anon-block">I. S.</span>, <span class="anon-block">H. S. (1)</span>, <span class="anon-block">T. M. (1)</span>, <span class="anon-block">L. M.</span>, <span class="anon-block">A. M. (3)</span>, <span class="anon-block">B. R.</span>, <span class="anon-block">T. M. (2)</span>
</p>
<p>o ustalenie</p>
<p>1)
ustala, że prawo własności do nieruchomości stanowiącej budynek mieszkalny w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> (dawniej <span class="anon-block">(...)</span>), o pow. mieszkalnej 384,30 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>, powstały w latach 1938/1939, usytuowany na nieruchomości gruntowej obecnie opisywanej w ewidencji gruntów jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span> o pow. 596 m2 uregulowanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span>, która w chwili nabycia przez <span class="anon-block">S. H.</span> tej nieruchomości gruntowej w dniu 21 maja 1927 r. opisana była jako „Nieruchomość <span class="anon-block"> (...)</span> hip. <span class="anon-block"> (...)</span> – <span class="anon-block">P.</span>”, a po podziale w 1938 r. ujęta została jako „hipoteka <span class="anon-block"> (...)</span> hip. <span class="anon-block"> (...)</span> — <span class="anon-block">P.</span>” stało się z dniem 1 października 1950 r. majątkiem dorobkowym małżonków <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z domu <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">S. H.</span>, objętym wspólnością ustawową małżeńską majątkową,</p>
<p>2)
ustala, że prawo do dochodzenia uprawnień przewidzianych w art. 7, 8 i 9 dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> (Dz. U. Nr 50 , poz. 279 z 1945 r.) tj. do roszczeń o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatę symboliczną (aktualnie prawa użytkowania wieczystego) i do roszczeń odszkodowawczych odnośnie nieruchomości gruntowych położonych na <span class="anon-block">P.</span> w <span class="anon-block">W.</span> stanowiących od 1938 r. dwie działki, dla których ustanowiono księgi hipoteczne: hip. <span class="anon-block"> (...)</span> – <span class="anon-block">P.</span> o powierzchni 1314,44 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> oraz hip. <span class="anon-block"> (...)</span> – <span class="anon-block">P.</span> o powierzchni 1285,90 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> (nabytych przez <span class="anon-block">S. H.</span> w dniu 21 maja 1927 r. jako jedna nieruchomość) i które to nieruchomości posiadają aktualnie zmienione oznaczenia opisywane jako:</p>
<p>a)
działka położona w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> (dawniej <span class="anon-block">(...)</span>), dawniej ujęta jako Hip. Nr <span class="anon-block"> (...)</span> — <span class="anon-block">P.</span> — o pow. 1314,44 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>, a obecnie opisywana w ewidencji gruntów jako: <span class="anon-block">działka zabudowana nr (...)</span> o pow. 596 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> uregulowana w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span>, część o pow. 169 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> <span class="anon-block">działki nr (...)</span> uregulowanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> i część o pow. 549 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> <span class="anon-block">działki nr (...)</span> uregulowanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> - wszystkie z obrębu <span class="anon-block">(...)</span>,</p>
<p>b)
działka położona w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> oraz fragment drogi/ulicy <span class="anon-block">ul. (...)</span> (dawnej <span class="anon-block">ul. (...)</span>) - dawniej ujęta jako Hip. Nr <span class="anon-block"> (...)</span> — <span class="anon-block">P.</span> — o pow. 1258,90 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>, a obecnie opisywana w ewidencji gruntów jako: część o pow. 1045 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> <span class="anon-block">działki nr (...)</span> uregulowanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> oraz część <span class="anon-block">działki nr (...)</span> - droga - uregulowanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> - wszystkie z obrębu <span class="anon-block">(...)</span>,</p>
<p>stało się z dniem 1 października 1950 r. majątkiem dorobkowym małżonków <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z domu <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">S. H.</span>, objętym wspólnością ustawową małżeńską majątkową,</p>
<p>3)
oddala powództwo w pozostałej części,</p>
<p>4)
ustala, że powód wygrał niniejszy proces w 50 %, a wszyscy pozwani przegrali proces w 50 %, pozostawiając wyliczenie kosztów procesu referendarzowi sądowemu.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt C 1113/22</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">K. K.</span>
</strong> pozwem z dnia 1 lipca 2020 roku skierowanym przeciwko <strong>
<!-- -->Prezydentowi <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">G. M.</span>, <span class="anon-block">W. S.</span>, <span class="anon-block">A. S.</span>, <span class="anon-block">J. H. (2)</span>, <span class="anon-block">T. M. (3)</span>, <span class="anon-block">O. S.</span>, <span class="anon-block">K. C.</span>, <span class="anon-block">A. M. (4)</span>, <span class="anon-block">R. M.</span>, <span class="anon-block">J. C. (2)</span>, <span class="anon-block">M. C. (2)</span>, <span class="anon-block">M. C. (3)</span>, <span class="anon-block">P. C.</span>, <span class="anon-block">T. C.</span>, <span class="anon-block">W. O.</span>, <span class="anon-block">H. S. (2)</span>
</strong> wniósł o:</p>
<p>2)
ustalenie, że nieruchomości zespół budynków/budynek mieszkalny w <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span> (dawniej 34) - o pow. mieszkalnej 384,30 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>, o liczbie izb ( 6 ) nie przekraczających 20, powstały przed 1945r. (w latach 1938/1939), istniejący do dnia dzisiejszego a posadowiony na działce obecnie opisywanej w ewidencji gruntów jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span> <br/>o pow. 596 m2 uregulowanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> która dawniej tj. w chwili nabycia nieruchomości gruntowej (w dniu 21 maja 1927 r.) opisana była jako „Nieruchomość <span class="anon-block"> (...)</span> hip. <span class="anon-block"> (...)</span> – <span class="anon-block">P.</span>” <br/>a po podziale - w 1938 r. - ujęta została w „hipoteka <span class="anon-block"> (...)</span> hip. <span class="anon-block"> (...)</span> — <span class="anon-block">P.</span>” to jest, w/w nieruchomość zespół budynków / budynek mieszkalny powstały / wybudowany przez małżonków <span class="anon-block">S. H.</span> i <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z d. <span class="anon-block">H.</span>, w czasie trwania ich wspólnego związku małżeńskiego (związek małżeński zawarli 23 czerwca 1915 r. w <span class="anon-block">W.</span> ) - stał się/stanowił/stanowi/był/jest majątkiem dorobkowym obojga w/w małżonków tj. w/w <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z d. <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">S. H.</span>, objętym wspólnością ustawową małżeńską majątkową w/w małżonków <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">S. H.</span> — z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340309" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. Przepisy wprowadzające kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 309 (art. 18)">art. XVIII ustawy z dnia 27 czerwca 1950 r. Przepisy wprowadzające kodeks rodzinny</a> (Dz.U. 1950 nr 34 poz. 309) i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 21)">art. 21 Kodeksu rodzinnego z 27 czerwca 1950 r.</a> (Dz.U. 1950 nr 34 poz. 308) oraz art. 5 Dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> (Dz. U. Nr 50, poz. 279 z 1945 r.) i wobec powyższego to prawo własności/współwłasności (ustawowej małżeńskiej majątkowej) w/w nieruchomości zespołu budynków/budynku mieszkalnego w <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span> (dawniej 34) weszło/wchodzi w skład masy spadkowej po w/w <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z d. <span class="anon-block">H.</span> zmarłej 14.04.1964 r. - w ½ części względem całości tegoż w/w prawa własności w/w nieruchomości;</p>
<p>3)
ustalenie, że prawa/uprawnienia do dochodzenia uprawnień przewidzianych w art. 7, 8 i 9 Dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> (Dz. U. Nr 50 , poz. 279 z 1945 r.) tj. do roszczeń o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatę symboliczną oraz/lub do roszczeń odszkodowawczych względem/odnośnie nieruchomości gruntowych w <span class="anon-block">W.</span> — <span class="anon-block">P.</span> nabytych aktem notarialnym w dniu 21 maja 1927 r. przez <span class="anon-block">S. H.</span> (<span class="anon-block">H.</span>) — męża <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z d. <span class="anon-block">H.</span> w trakcie trwania związku małżeńskiego w/w <span class="anon-block">S. H.</span> z w/w <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z d. <span class="anon-block">H.</span> (związek małżeński zawarty został 23 czerwca 1915 r. w <span class="anon-block">W.</span>), a które to przedmiotowe nieruchomości gruntowe z dniem 11 kwietnia 1949 r. zostały objęte w posiadanie przez Gminę <span class="anon-block">(...) W.</span> na mocy Dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span>(Dz. U. Nr 50 , poz. 279 z 1945 r.) , jako prawa/uprawnienia uzyskane/nabyte w trakcie trwania wspólnego związku małżeńskiego w/w <span class="anon-block">S. H.</span> i <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z d. <span class="anon-block">H.</span> (związek małżeński w/w zawarli 23 czerwca 1915 r. w <span class="anon-block">W.</span>) - stały się/stanowiły/stanowią/były/są majątkiem dorobkowym obojga w/w małżonków tj. <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">S. H.</span>, objętym wspólnością ustawową małżeńską majątkową w/w małżonków tj. <span class="anon-block">J. H. (1)</span> i <span class="anon-block">S. H.</span> - z mocy art. X i art. XI Dekretu z dnia 29 maja 1946 r. - Przepisy wprowadzające prawo małżeńskie majątkowe (Dz. U. 1946 nr 31 poz. 197) oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460310196" title="Dekret z dnia 29 maja 1946 r. - Prawo małżeńskie majątkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 31, poz. 196 (art. 14;art. 15;art. 15 § 2;art. 17;art. 18)">art. 14 , art. 15 § 2, art. 17, art. 18 Dekret z dnia 29 maja 1946 r. - Prawo małżeńskie majątkowe</a> (Dz.U. 1946 nr 31 poz. 196 oraz Dz.U. 1947 nr 24 poz. 95) oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340309" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. Przepisy wprowadzające kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 309 (art. 18;art. 10)">art. XVIII i art. X ustawy z dnia 27 czerwca 1950 r. Przepisy wprowadzające kodeks rodzinny</a> ( Dz.U. 1950 nr 34 poz. 309) i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 21)">art. 21 kodeksu rodzinnego z 27 czerwca 1950 r.</a> (Dz.U. 1950 nr 34 poz. 308) i wobec powyższego te w/w prawa/uprawnienia przewidziane w w/w art. 7, 8 i 9 Dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> (Dz. U. Nr 50 , poz. 279 z 1945 r.) i weszły/wchodzą- w ½ części - w skład masy spadkowej po w/w <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z d. <span class="anon-block">H.</span> zmarłej 14.04.1964 r., a które to w/w prawa/uprawnienia „dekretowe” odnoszą się/dotyczą w/w przedmiotowych nieruchomości gruntowych w <span class="anon-block">W.</span> które w chwili obecnej - mając zmienione konfiguracje i oznaczane - opisywane są jako:</p>
<p>a)
działka położona w <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span> (dawne 34), - dawniej (od 1938 r.) ujętej jako Hip. Nr <span class="anon-block"> (...)</span> — <span class="anon-block">P.</span> — o pow. 1314,44 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> — obecnie opisywana w ewidencji gruntów jako: <span class="anon-block">działka nr (...)</span> o pow. 596 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> uregulowana w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span>, cześć o pow. 169 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> <span class="anon-block">działki nr (...)</span> uregulowanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> i część o pow. 549 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> <span class="anon-block">działki nr (...)</span> uregulowanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> - wszystkie z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> z posadowionym na tej działce budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym wybudowanym przez w/w małżonków <span class="anon-block">H.</span> przed 1945 r. (w latach 1938 / 1939 r.) istniejącym do dnia dzisiejszego oraz</p>
<p>b)
działka położona w <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span> oraz fragment drogi/ulicy <span class="anon-block">ul. (...)</span> (dawnej <span class="anon-block">ul. (...)</span>) - dawniej ( od 1938 r.) ujętej jako Hip. Nr <span class="anon-block"> (...)</span> — <span class="anon-block">P.</span> — o pow. 1258,90 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> - a teraz/obecnie opisywana w ewidencji gruntów jako: część o pow. 1045 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> <span class="anon-block">działki nr (...)</span> uregulowanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> oraz część o pow. ? m2 <span class="anon-block">działki nr (...)</span> - droga - uregulowanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> - wszystkie z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> - działka ta przed 1945 r. była działką niezabudowaną;</p>
<p>4)
o ustalenie, że powód <span class="anon-block">K. K.</span> z chwilą, kiedy - w wyniku kolejnych sukcesji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460600328" title="Dekret z dnia 8 października 1946 r. - Prawo spadkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 60, poz. 328 ()">praw spadkowych</a> - stał się następcą prawnym/spadkobiercą ¼ (jednej czwartej) części <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460600328" title="Dekret z dnia 8 października 1946 r. - Prawo spadkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 60, poz. 328 ()">praw spadkowych</a> po <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z d. <span class="anon-block">H.</span>, nabył (i nadal posiada) prawo własności/współwłasności w 1/8 (jednej ósmej) części względem całości w/w zespołu budynków/budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w <span class="anon-block">W.</span> , <span class="anon-block">ul. (...)</span> (dawne <span class="anon-block">(...)</span>) - o pow. mieszkalnej 384,30 mkw , o liczbie izb 6 ( nie przekraczających 20 ), powstałego przed 1945 r. (w latach 1938/1939 r.), istniejącego do dnia dzisiejszego a posadowionego na działce obecnie opisywanej w ewidencji gruntów jako: <span class="anon-block">działka nr (...)</span> o pow. 596 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> uregulowanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> stanowiącej fragment/część dawnej działki, która w chwili nabycia tej nieruchomości gruntowej (w 1927 r.) opisana była jako „Nieruchomość <span class="anon-block"> (...)</span> hip. <span class="anon-block"> (...)</span> – <span class="anon-block">P.</span>” a po podziale (w 1938 r.) ujętej/wpisanej jako „hipoteka <span class="anon-block"> (...)</span> hip. <span class="anon-block"> (...)</span> — <span class="anon-block">P.</span>” - tj. w wymiarze wynikającym z nabytych i posiadanych przez Powoda <span class="anon-block">K. K.</span> ¼ części <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460600328" title="Dekret z dnia 8 października 1946 r. - Prawo spadkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 60, poz. 328 ()">praw spadkowych</a> po <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z d. <span class="anon-block">H.</span> i z posiadanych przez w/w spadkodawczynię <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z d. <span class="anon-block">H.</span> ½ części praw własności w/w nieruchomości/budynku mieszkalnego w <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">ul. (...)</span>;</p>
<p>5)
ustalenie, że powód <span class="anon-block">K. K.</span> - będący jednym z aktualnych następców prawnych/spadkobierców w/w <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z d. <span class="anon-block">H.</span> - posiadającym ¼ część <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460600328" title="Dekret z dnia 8 października 1946 r. - Prawo spadkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 60, poz. 328 ()">praw spadkowych</a> po w/w <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z d. <span class="anon-block">H.</span> a tym samym posiadający w 1/8 części prawo własności/współwłasności nieruchomości zespołu budynków/budynku mieszkalnego w <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span> (dawniej 34) posadowionego na działce obecnie opisywanej w ewidencji gruntów jako: <span class="anon-block">działka nr (...)</span> o pow. 596 m<sup>
<!-- -->2</sup> uregulowanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span>, która dawniej tj. w chwili nabycia nieruchomości gruntowej (w dniu 21 maja 1927 r.) opisana była jako „Nieruchomość <span class="anon-block"> (...)</span> hip. <span class="anon-block"> (...)</span> – <span class="anon-block">P.</span>” a po podziale w 1938 r. ujętej w dawnej „hipoteka <span class="anon-block"> (...)</span> hip. <span class="anon-block"> (...)</span> — <span class="anon-block">P.</span> - jest uprawniony /współuprawniony do realizacji tych w/w praw i uprawnień w tym m. in. do uzyskania przywrócenia posiadania/zwrotu/restytucji w/w zespołu budynków/budynku mieszkalnego jednorodzinnego w <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">ul. (...)</span> - w wymiarze równym w 1/8 części względem całości , tj. w wymiarze wynikającym z nabytych i posiadanych przez powoda <span class="anon-block">K. K.</span> ¼ części <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460600328" title="Dekret z dnia 8 października 1946 r. - Prawo spadkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 60, poz. 328 ()">praw spadkowych</a> po <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z d. <span class="anon-block">H.</span> i z posiadanych przez w/w spadkodawczynię <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z d. <span class="anon-block">H.</span> ½ części praw własności w/w nieruchomości/budynku mieszkalnego w <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">ul. (...)</span>;</p>
<p>6)
ustalenie, że powodowi <span class="anon-block">K. K.</span> będącemu jednym z aktualnych następców prawnych/spadkobierców w/w <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z d. <span class="anon-block">H.</span> - posiadającym ¼ część <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460600328" title="Dekret z dnia 8 października 1946 r. - Prawo spadkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 60, poz. 328 ()">praw spadkowych</a> po w/w <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z d. <span class="anon-block">H.</span>, - przysługuje przymiot strony uprawnionej/współuprawnionej i legitymacja procesowa czynna i bierna w postępowaniach administracyjnych i w sądach powszechnych w sprawach i postępowaniach dotyczących spraw roszczeniowych, restytucji, zwrotu mienia, odszkodowań, rekompensat oraz pochodnych tych praw i uprawnień a odnoszących się/dotyczących n/w przedmiotowych nieruchomości przejętych/objętych w posiadanie przez Gminę <span class="anon-block">(...) W.</span> w oparciu i/lub na podstawie Dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> (Dz. U. Nr 50 , poz. 279 z 1945 r.) tj. niżej wymienionych nieruchomości:</p>
<p>a)
w/w przedmiotowej nieruchomości zespołu budynków/budynku mieszkalnego w <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span> (dawniej<span class="anon-block">(...)</span>) posadowionego na działce obecnie opisywanej w ewidencji gruntów jako: <span class="anon-block">działka nr (...)</span> o pow. 596 m2 uregulowanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span>, która dawniej tj. w chwili nabycia nieruchomości gruntowej (w dniu 21 maja 1927 r.) opisana była jako „Nieruchomość <span class="anon-block"> (...)</span> hip. <span class="anon-block"> (...)</span> – <span class="anon-block">P.</span>” a po podziale - w 1938 r. - ujętej w dawnej „Hipoteka <span class="anon-block"> (...)</span> hip. <span class="anon-block"> (...)</span> — <span class="anon-block">P.</span>” oraz</p>
<p>b)
w/w przedmiotowej nieruchomości gruntowej w <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span> (dawne <span class="anon-block">(...)</span>) dawniej ujętej jako „Hip. Nr <span class="anon-block"> (...)</span> — <span class="anon-block">P.</span>” — o pow. 1314,44 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> - obecnie opisywanej w ewidencji gruntów jako: <span class="anon-block">działka nr (...)</span> o pow. 596 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> uregulowanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span>, cześć o pow. 169 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> <span class="anon-block">działki nr (...)</span> uregulowanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> i część o pow. 549 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> <span class="anon-block">działki nr (...)</span> uregulowanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> — wszystkie z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> - z posadowionym na tej działce budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym wybudowanym przed 1945 r. (w latach 1938 / 1939 r.) i istniejącym do dnia dzisiejszego,</p>
<p>c)
i w/w nieruchomości gruntowej w <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span> oraz fragmentu drogi/ulicy <span class="anon-block">ul. (...)</span> (dawnej <span class="anon-block">ul. (...)</span>) - która dawniej tj. w chwili nabycia nieruchomości gruntowej (w dniu 21 maja 1927 r.) opisana była jako „Nieruchomość <span class="anon-block"> (...)</span> hip. <span class="anon-block"> (...)</span> – <span class="anon-block">P.</span>” a po podziale - w 1938 r. - ujętej w dawnej „hipoteka <span class="anon-block"> (...)</span> hip. Nr <span class="anon-block"> (...)</span> — <span class="anon-block">P.</span>” — o pow. 1258,90 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> - a teraz/obecnie opisywana w ewidencji gruntów jako: część o pow. 1045 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> <span class="anon-block">działki nr (...)</span> uregulowanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> oraz część o pow. ? m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> <span class="anon-block">działki nr (...)</span> - droga - uregulowanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> - wszystkie z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> - działka ta przed 1945 r. była działką niezabudowaną;</p>
<p>7)
ustalenie, że powód <span class="anon-block">K. K.</span> - będący jednym z aktualnych następców prawnych/spadkobierców w/w <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z d. <span class="anon-block">H.</span> - posiadający ¼ część <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460600328" title="Dekret z dnia 8 października 1946 r. - Prawo spadkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 60, poz. 328 ()">praw spadkowych</a> po w/w <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z d. <span class="anon-block">H.</span> jest uprawniony/ współuprawniony do dochodzenia tych wszystkich/wszelkich w/w praw i uprawnień wynikających/przewidzianych w art. 7, 8 i 9 Dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> (Dz. U. Nr 50, poz. 279 z 1945 r.) tj. do roszczeń o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatę symboliczną i/lub/oraz do roszczeń odszkodowawczych a dotyczących w/w przedmiotowych nieruchomości gruntowych w <span class="anon-block">W.</span> — <span class="anon-block">P.</span> nabytych aktem notarialnym w dniu 21 maja 1927 r. przez <span class="anon-block">S. H.</span> — męża <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z d. <span class="anon-block">H.</span> - które to nieruchomości - z dniem 11 kwietnia 1949 r. - zostały przejęte/objęte w posiadanie przez Gminę <span class="anon-block">(...) W.</span> na mocy Dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> (Dz. U. Nr 50, poz. 279 z 1945 r.) a które to w/w nieruchomości w chwili obecnej - mając już inne konfiguracje i oznaczenia opisywane są jako:</p>
<p>a)
działka położona w <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span> (dawne 34), - dawniej ujętej jako Hip. Nr <span class="anon-block"> (...)</span> — <span class="anon-block">P.</span> — o pow. 1314,44 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> - obecnie opisywana w ewidencji gruntów jako: <span class="anon-block">działka nr (...)</span> o pow. 596 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> uregulowana w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> , część o pow. 169 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> <span class="anon-block">działki nr (...)</span> uregulowanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> i część o pow. 549 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> <span class="anon-block">działki nr (...)</span> uregulowanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> — wszystkie z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> - z posadowionym na tej działce budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym wybudowanym przed 1945r. (w latach 1938/1939 r. ) istniejącym do dnia dzisiejszego,</p>
<p>b)
działka położona w <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span> oraz fragment drogi/ulicy <span class="anon-block">ul. (...)</span> (dawnej <span class="anon-block">ul. (...)</span>) - dawniej ujętej jako Hip. Nr <span class="anon-block"> (...)</span> — <span class="anon-block">P.</span> — o pow. 1258,90 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> - a teraz/obecnie opisywana w ewidencji gruntów jako: część o pow. 1045 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> <span class="anon-block">działki nr (...)</span> uregulowanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> oraz część o pow. ? m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> <span class="anon-block">działki nr (...)</span> droga - uregulowanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> - wszystkie z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> działki przed 1945 r. niezabudowanej</p>
<p>8)
ustalenie, że powód <span class="anon-block">K. K.</span> jest uprawniony/współuprawniony do uwzględnienia/uwzględniania tych wszystkich w/w przysługujących mu/posiadanych przez niego w/w praw i uprawnień we wszystkich/wszelkich decyzjach administracyjnych i innych dokumentach urzędowych, we wszystkich/wszelkich czynnościach administracyjnych i prawnych oraz w ich realizacjach, a wynikających lub będących konsekwencją tych wszystkich/wszelkich w/w decyzji administracyjnych i/lub innych czynności administracyjnoprawnych lub aktów prawnych które dotyczą lub dotyczyć będą w przyszłości tych w/w przedmiotowych nieruchomości gruntowych w <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span> i <span class="anon-block">ul. (...)</span> oraz w/w przedmiotowego budynku mieszkalnego w <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">ul. (...)</span>, - w wymiarze równym w 1/8 części względem całości , tj. w wymiarze wynikającym z nabytych i posiadanych przez Powoda <span class="anon-block">K. K.</span> ¼ części <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460600328" title="Dekret z dnia 8 października 1946 r. - Prawo spadkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 60, poz. 328 ()">praw spadkowych</a> po <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z d. <span class="anon-block">H.</span> i z posiadanych przez w/w spadkodawczynię <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z d. <span class="anon-block">H.</span> ½ części praw własności w/w nieruchomości/budynku mieszkalnego w <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span>, i ½ części praw/uprawnień wynikających/ przewidzianych w art. 7, 8 i 9 Dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności (…).</p>
<p>Ponadto powód wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.</p>
<p>W uzasadnieniu powód wskazał, że jest jednym ze spadkobierców <span class="anon-block">J. H. (1)</span> zmarłej 14 kwietnia 1964 roku. <span class="anon-block">J. H. (1)</span> była żoną <span class="anon-block">S. H.</span>, małżonkowie ci zmarli nie pozostawiając potomstwa. Powód wskazał, że przyczyną wytoczenia powództwa jest zobowiązanie nałożone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w <span class="anon-block">W.</span>. Zdaniem powoda, posiada on interes prawny w wytoczeniu powództwa, ponieważ jedynie w ten sposób - uzyskując wyrok ustalający - może zyskać, jako jeden z następców prawnych <span class="anon-block">J. H. (1)</span> ochronę swoich interesów, tj. prawo do nieruchomości położonych w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> i <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Zdaniem powoda, wyrok w niniejszej sprawie zapobiegnie powstaniu na tym tle sporów w przyszłości, zarówno w odniesieniu do toczącego się postępowania administracyjnego jak i innych późniejszy postępowań sądowych, dotyczących prawa do w/w nieruchomości (3 i nast.).</p>
<p>Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2020 r. Sąd zwolnił powoda od kosztów sądowych w całości i ustanowił dla niego pełnomocnika z urzędu (k. 50).</p>
<p>Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2020 r. Sąd odrzucił pozew w całości w zakresie skierowanym przeciwko pozwanemu Prezydentowi <span class="anon-block">(...) W.</span> oraz odrzucił pozew w zakresie roszczenia o ustalenie, że powód jest uprawniony (współuprawniony) do uwzględnienia (uwzględniania) przysługujących mu praw do nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> i do nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> we wszystkich decyzjach administracyjnych i we wszelkich czynnościach administracyjnych oraz w ich realizacjach, wynikających z tych decyzji administracyjnych lub z innych czynności administracyjnych, które dotyczą lub dotyczyć będą w przyszłości w/w nieruchomości w wymiarze 1/8 części względem całości, tj. w wymiarze wynikającym z nabytych przez powoda ¼ części <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460600328" title="Dekret z dnia 8 października 1946 r. - Prawo spadkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 60, poz. 328 ()">praw spadkowych</a> po <span class="anon-block">J. H. (1)</span> (<em>
<!-- -->k. 56)</em>.</p>
<p>Pismem dnia 24 września 2020 r. i dnia 22 października 2020 r. powód złożył wniosek o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanych <span class="anon-block">M. C. (4)</span> i <span class="anon-block">K. S.</span> (<em>
<!-- -->k. 91-92, k. 107-108).</em>
</p>
<p>Postanowieniem z dnia 4 listopada 2020 r. Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanych <span class="anon-block">K. S.</span> i <span class="anon-block">M. C. (4)</span> oraz odrzucił pozew co do <span class="anon-block">T. C.</span> (k.111).</p>
<p>Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2020 r. Sąd odrzucił pozew co do <span class="anon-block">P. C.</span> (k.127).</p>
<p>Pismem dnia 23 grudnia 2020 r. powód złożył wniosek o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego <span class="anon-block">A. C.</span> (<em>
<!-- -->k. 139 - 140).</em>
</p>
<p>Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2021 r. Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanego <span class="anon-block">A. C.</span> (k.143).</p>
<p>Pismem dnia 20 stycznia 2021 r. powód złożył wniosek o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanych <span class="anon-block">E. C.</span>, <span class="anon-block">J. C. (1)</span>, <span class="anon-block">M. C. (1)</span>, <span class="anon-block">A. M. (2)</span> (<em>
<!-- -->k. 226 - 227).</em>
</p>
<p>Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2021 r. Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanych <span class="anon-block">E. C.</span>, <span class="anon-block">J. C. (1)</span>, <span class="anon-block">M. C. (1)</span>, <span class="anon-block">A. M. (2)</span> (k.228).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Pozwani </strong>
<span class="anon-block">M. C. (4)</span>, <span class="anon-block">M. C. (2)</span>, <span class="anon-block">M. C. (3)</span>, <span class="anon-block">J. F.</span>, <span class="anon-block">O. S.</span> złożyli odpowiedzi na pozew i wnieśli o oddalenie powództwa i o zasądzenie od powoda kosztów procesu (k. 249 i nast., k. 255 i nast., k. 261 i nast.,k. 267 i nast., k. 305 i nast.).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Pozwani lub następcy prawni pozwanych: </strong>
<span class="anon-block">G. M.</span>, <span class="anon-block">W. S.</span>, <span class="anon-block">A. S.</span>, <span class="anon-block">K. C.</span>, <span class="anon-block">A. M. (1)</span>, <span class="anon-block">R. M.</span>, <span class="anon-block">W. O.</span>, <span class="anon-block">M. S.</span>, <span class="anon-block">P. H.</span>, <span class="anon-block">A. C.</span>, <span class="anon-block">E. C.</span>, <span class="anon-block">J. C. (1)</span>, <span class="anon-block">M. C. (1)</span>, <span class="anon-block">A. M. (2)</span>, <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block">S.</span>, <span class="anon-block">H. S. (1)</span>, <span class="anon-block">T. M. (1)</span>, <span class="anon-block">L. M.</span>, <span class="anon-block">A. M. (3)</span>, <span class="anon-block">b.</span> <span class="anon-block">R.</span>, <span class="anon-block">T. M. (2)</span> nie zajęli stanowisk w sprawie.</p>
<p>Na podstawie przedstawionego materiału dowodowego<strong>
<!-- --> Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">J. H. (1)</span> oraz <span class="anon-block">S. H.</span> byli małżeństwem od 23 czerwca 1915 roku. Nie zawierali umowy małżeńskiej majątkowej.</p>
<p>W trakcie trwania małżeństwa, w dniu 21 maja 1927 r. <span class="anon-block">S. H.</span> nabył nieruchomość gruntową w <span class="anon-block">W.</span> na <span class="anon-block">P.</span>. W 1938 r. ta nieruchomość gruntowa została podzielona na dwie działki, dla których ustanowiono odrębne księgi hipoteczne: hip. <span class="anon-block"> (...)</span> – <span class="anon-block">P.</span> o powierzchni 1314,44 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> oraz hip. <span class="anon-block"> (...)</span> – <span class="anon-block">P.</span> o powierzchni 1285,90 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>. W latach 1938-1939 na działce ujętej jako hip. <span class="anon-block"> (...)</span> – <span class="anon-block">P.</span>, znajdującej się wówczas przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> (obecnie <span class="anon-block">ul. (...)</span>) <span class="anon-block">S. H.</span> wybudował budynek mieszkalny, w którym zamieszkiwali w/w małżonkowie.</p>
<p>W dniu 11 kwietnia 1949 r. nieruchomość gruntowa przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> (poprzednio <span class="anon-block">(...)</span>, działka hip. <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">P.</span>) oraz nieruchomość gruntowa przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> (poprzednio <span class="anon-block">ul. (...)</span>, działka hip. <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">P.</span>) stały się własnością gminy <span class="anon-block">(...) W.</span> na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na terenie <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> (okoliczność bezsporna, Dziennik Urzędowy Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego <span class="anon-block">(...) W.</span>, Nr <span class="anon-block">(...)</span>, Rok<span class="anon-block">(...)</span> z dnia 23 stycznia 1948 roku).</p>
<p>W dacie wejścia w życie dekretu nieruchomość stanowiąca działkę hip. <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">P.</span> była nadal zabudowana (okoliczność bezsporna).</p>
<p>
<span class="anon-block">S. H.</span> w dniu 14 lutego 1949 roku złożył wniosek o ustanowienie własności czasowej w/w nieruchomości.</p>
<p>Zgodnie z treścią zaświadczenia Sądu Grodzkiego w <span class="anon-block">W.</span> Oddział <span class="anon-block">Ksiąg Wieczystych nr (...)</span> z dnia 10 lutego 1949 roku, tytuł własności nieruchomości położonej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> oznaczonej Hip. Nr <span class="anon-block"> (...)</span> – <span class="anon-block">P.</span>, o powierzchni 1314,44 m<sup>
<!-- -->2</sup> uregulowany był jawnym wpisem na <span class="anon-block">S. H.</span>.</p>
<p>Orzeczeniem administracyjnym z dnia 4 sierpnia 1952 roku Prezydium Rady Narodowej w <span class="anon-block">(...) W.</span> odmówiło przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu.</p>
<p>Nieruchomość położona przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> (dawniej <span class="anon-block">(...)</span>) w <span class="anon-block">W.</span> jest aktualnie opisana w ewidencji gruntów jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span> o powierzchni 596 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> i uregulowana jest w <span class="anon-block">księdze wieczystej (...)</span>, część o powierzchni 169 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, uregulowana w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> i część o powierzchni 549 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, uregulowana jest w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> – wszystkie z obrębu <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>Nieruchomość położona przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> (dawniej <span class="anon-block">(...)</span>) jest aktualnie opisana w ewidencji gruntów jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span> uregulowana w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> i jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span> uregulowana w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">S. H.</span> zmarł bezdzietnie 25 stycznia 1968 roku. Spadek po nim na podstawie ustawy nabyli: siostrzeniec <span class="anon-block">Z. O.</span> w 2/12 części, siostrzenice <span class="anon-block">K. O.</span> w 2/12 części i <span class="anon-block">T. M. (3)</span> w 2/12 części oraz bratanek <span class="anon-block">J. H. (3)</span> w 3/12 części i bratanica <span class="anon-block">B. C. (1)</span> w 3/12 części.</p>
<p>
<span class="anon-block">Z. O.</span> zmarł 12 października 1989r. Spadek po nim na podstawie ustawy nabyli: córka <span class="anon-block">H. S. (2)</span>, córka <span class="anon-block">A. M. (5)</span> i syn <span class="anon-block">W. O.</span> - po 1/3 części spadku każde z nich.</p>
<p>
<span class="anon-block">J. H. (3)</span> zmarł 8 listopada 1989r. Spadek po nim na podstawie ustawy nabyły: siostra spadkodawcy <span class="anon-block">B. C. (2) z d. H.</span> oraz żona spadkodawcy <span class="anon-block">Z. H.</span> zd. <span class="anon-block">G.</span> - po 1/2 części spadku każda z nich.</p>
<p>
<span class="anon-block">K. O.</span> zmarła 8 maja 2001 r. Spadek po niej na podstawie testamentu nabyła siostra <span class="anon-block">T. M. (3)</span> w całości.</p>
<p>
<span class="anon-block">B. C. (1)</span> zmarła 6 grudnia 2002r. Spadek po niej na podstawie ustawy nabył mąż <span class="anon-block">R. C.</span> w całości.</p>
<p>
<span class="anon-block">A. M. (5)</span> zmarła 10 marca 2008r. Spadek po niej na podstawie ustawy nabyli: mąż <span class="anon-block">R. M.</span> oraz córki <span class="anon-block">A. M. (6)</span> i <span class="anon-block">K. M.</span> - po 1/3 części spadku każde z nich.</p>
<p>
<span class="anon-block">Z. H.</span> zmarła 4 listopada 1991 r. Spadek po niej na podstawie ustawy nabyły jej siostry: <span class="anon-block">I. G.</span> i <span class="anon-block">K. S.</span> - po 1/2 części każda z nich.</p>
<p>
<span class="anon-block">R. C.</span> zmarł 7 października 2006r. Spadek po nim na podstawie ustawy nabyli: bracia <span class="anon-block">S. C.</span>, <span class="anon-block">T. C.</span> po 1/3 części oraz bratankowie <span class="anon-block">P. C.</span> i <span class="anon-block">W. C.</span> - po 1/6 części spadku każdy z nich.</p>
<p>
<span class="anon-block">S. C.</span> cały przysługujący mu udział, wynoszący 1/3 części spadku po <span class="anon-block">R. C.</span>, sprzedał na rzecz <span class="anon-block">J. C. (2)</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">I. G.</span> zmarła 20 maja 2012r. Spadek po niej na podstawie testamentu nabył siostrzeniec <span class="anon-block">O. S.</span> w całości.</p>
<p>
<span class="anon-block">W. C.</span> zmarł 24 czerwca 2011 r. Spadek po nim na podstawie ustawy nabyli żona <span class="anon-block">M. C. (3)</span> w 1/4 części, syn <span class="anon-block">M. C. (4)</span> w 1/4 części, syn <span class="anon-block">M. C. (2)</span> w 1/4 części i córka <span class="anon-block">J. C. (2)</span> w 1/4 części.</p>
<p>
<span class="anon-block">T. C.</span> zmarł dnia 9.10.2016 r. (k. 105), a jego następca prawnym jest <span class="anon-block">A. C.</span> (k. 140).</p>
<p>
<span class="anon-block">P. C.</span> zmarł dnia 22.08.2019 r. (k. 120), a jego następcami prawnymi są <span class="anon-block">E. C.</span>, <span class="anon-block">J. C. (1)</span>, <span class="anon-block">M. C. (1)</span> i <span class="anon-block">A. M. (2)</span> (k. 227).</p>
<p>
<span class="anon-block">J. H. (1)</span> zmarła 14 kwietnia 1964 r. Spadek po niej na podstawie ustawy nabyli mąż <span class="anon-block">S. H.</span> w 4/8 części, siostra <span class="anon-block">M. B.</span> w 2/8 części, bratanek <span class="anon-block">J. H. (2)</span> w 1/8 części i bratanica <span class="anon-block">C. M.</span> w 1/8 części.</p>
<p>
<span class="anon-block">M. B.</span> zmarła 16 grudnia 1973 r. Spadek po niej nabył syn <span class="anon-block">J. B.</span> w całości.</p>
<p>
<span class="anon-block">J. B.</span> zmarł 2 listopada 1985 r. Spadek po nim w całości nabyła żona <span class="anon-block">M. B.</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">M. B.</span> zmarła 9 września 2008 r. Spadek po niej w całości nabył powód <span class="anon-block">K. K.</span>, który był jej synem.</p>
<p>Decyzją z dnia 28 lipca 2015 roku Prezydent <span class="anon-block">(...) W.</span> uchylił powyższe orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w <span class="anon-block">(...) W.</span> z dnia 4 sierpnia 1952 roku odmawiające przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> (obecnie 20) i ustanowił prawo użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu, oznaczonego obecnie w ewidencji gruntów jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span> o powierzchni 596 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> na rzecz <span class="anon-block">T. M. (3)</span>, <span class="anon-block">J. C. (2)</span>, <span class="anon-block">T. C.</span>, <span class="anon-block">P. C.</span>, <span class="anon-block">O. S.</span>, <span class="anon-block">K. S.</span>, <span class="anon-block">W. O.</span>, <span class="anon-block">H. S. (2)</span>, <span class="anon-block">M. C. (3)</span>, <span class="anon-block">M. C. (4)</span>, <span class="anon-block">M. C. (2)</span>, <span class="anon-block">R. M.</span>, <span class="anon-block">A. M. (1)</span>, <span class="anon-block">K. C.</span>. Prezydent <span class="anon-block">(...) W.</span>, że nieruchomość położona przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> spełnia warunki określone w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26.10.1945 roku. Jednocześnie postanowiono, że odnośnie pozostałej części nieruchomości oznaczonej hip. Nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">P.</span> wniosek z dnia 14 lutego 1949 r. zostanie rozpatrzony odrębną decyzją.</p>
<p>Odwołanie od powyższej decyzji jedynie w zakresie dotyczącym ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do tej nieruchomości wyłącznie na rzecz następców prawnych <span class="anon-block">S. H.</span>, a z pominięciem następców prawnych <span class="anon-block">J. H. (1)</span> złożyli <span class="anon-block">G. M.</span>, <span class="anon-block">A. S.</span>, <span class="anon-block">J. H. (2)</span> oraz powód <span class="anon-block">K. K.</span>, będący następcami prawnymi <span class="anon-block">J. H. (1)</span>, żony <span class="anon-block">S. H.</span>. W złożonych odwołaniach podnieśli oni zarzuty, że zostali pominięci w wydanej przez Prezydenta <span class="anon-block">(...) W.</span> decyzji, a są pełnoprawnymi stronami postępowania.</p>
<p>W wyniku rozpatrzenia złożonego odwołania, Kolegium decyzją z dnia 30 listopada 2015 roku umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu SKO podniosło, że <span class="anon-block">J. H. (1)</span> nie została wskazana w zaświadczeniu Sądu Grodzkiego z 10 lutego 1949 roku jako współwłaścicielka przedmiotowej nieruchomości, a tytuł własności uregulowany był wpisem jawnym na nazwisko <span class="anon-block">S. H.</span>, z tego względu <span class="anon-block">J. H. (1)</span> nie legitymowana się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości, a zatem jej spadkobiercy nie mają przymiotu strony postępowania zakończonego decyzją.</p>
<p>Decyzję SKO zaskarżył <span class="anon-block">K. K.</span>, ale wyrokiem z dnia 9 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w <span class="anon-block">W.</span> oddalił jego skargę podzielając argumentację SKO.</p>
<p>Następnie <span class="anon-block">K. K.</span> złożył skargę kasacyjną.</p>
<p>Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy uchylił zaskarżony wyrok WSA w całości, uchylając jednocześnie w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2015 roku jako co najmniej przedwczesną i naruszającą <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 138;art. 138 § 1;art. 138 § 1 pkt. 3)">art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.</a> (<em>
<!-- -->wyrok NSA - k. 16-24</em>).</p>
<p>W związku z powyższym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sprawie o sygn.. akt <span class="anon-block">(...)</span>, rozpoznając ponownie sprawę w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> (obecnie <span class="anon-block">(...)</span>) oznaczonej pod nr hip. <span class="anon-block"> (...)</span> - <span class="anon-block">P.</span> (oznaczonej aktualnie w ewidencji gruntów jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span> o pow. 596 m 2 z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> i uregulowanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span>) i wykonując wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku, postanowieniem z dnia 14 października 2019 roku zobowiązało odwołujących się następców prawnych <span class="anon-block">J. H. (1)</span> do wystąpienia do sądu powszechnego, celem uzyskania orzeczenia wskazującego na objęcie przepisami o wspólności ustawowej nieruchomości nabytej przez <span class="anon-block">S. H.</span> w dniu 21 maja 1927 roku i zarazem zawiesiło na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 97;art. 97 § 1;art. 97 § 1 pkt. 4)">art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.</a> postępowanie administracyjne wszczęte odwołaniem od decyzji Prezydenta <span class="anon-block">(...) W.</span> z dnia 28 lipca 2015 roku do czasu przedłużenia orzeczenia sądu powszechnego (<em>
<!-- -->
postanowienie SKO – k. 10-14</em>).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd dokonał następującej oceny dowodów:</strong>
</p>
<p>Sąd uznał przedstawione dokumenty za wiarygodny materiał dowodowy, albowiem ich treść ani autentyczność nie były kwestionowane przez strony sporu.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył co następuje:</strong>
</p>
<p>Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części.</p>
<p>Na wstępnie należy podnieść, iż okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy miały charakter bezsporny. Spór w sprawie sprowadzał się do kwestii prawnych.</p>
<p>Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> (Dz. U. Nr 50 poz. 279 z późn. zmianami) na <span class="anon-block">(...) W.</span>, a później Skarbie Państwa spoczywał prawny obowiązek ustanowienia na rzecz dotychczasowego właściciela nieruchomości gruntu lub jego następców prawnych prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy z opłatą symboliczną (aktualnie prawa użytkowania wieczystego) na przejętej na własność nieruchomości pod warunkiem, że nie zachodzą przesłanki negatywne wskazane w art. 7 ust. 2 dekretu. Obowiązkowi temu odpowiada po stronie podmiotu uprawnionego zbywalne i dziedziczne prawo majątkowe realizowane w toku postępowania administracyjnego.</p>
<p>Natomiast przepis art. 9 w/w dekretu regulował zagadnienia dotyczące roszczeń odszkodowawczych za grunty objęte dekretem.</p>
<p>W realiach niniejszej sprawy jest bezsporne, że przedmiotowa nieruchomość (aktualnie nieruchomości oznaczone odrębnie) została objęta postanowieniami dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na terenie <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span>, w tym że w dacie wejścia w życie dekretu nieruchomość stanowiąca działkę hip. <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">P.</span> była zabudowana i jest taka nadal. <span class="anon-block">S. H.</span> złożył wniosek o ustanowienie własności czasowej (aktualnie prawa użytkowania wieczystego) w/w nieruchomości. Orzeczeniem administracyjnym z dnia 4 sierpnia 1952 roku Prezydium Rady Narodowej w <span class="anon-block">(...) W.</span> odmówiło przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu. <span class="anon-block">S. H.</span> i <span class="anon-block">J. H. (1)</span> zmarli bezdzietnie, pozostawiając spadkobierców będących uczestnikami niniejszego procesu. Decyzją z dnia 28 lipca 2015 roku Prezydent <span class="anon-block">(...) W.</span> uchylił powyższe orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w <span class="anon-block">(...) W.</span> z dnia 4 sierpnia 1952 roku odmawiające przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> (obecnie 20) i ustanowił prawo użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu, ale uczynił to jedynie na rzecz spadkobierców <span class="anon-block">S. H.</span>, pomijając spadkobierców jego małżonki <span class="anon-block">J. H. (1)</span>. Odwołanie od powyższej decyzji jedynie w zakresie dotyczącym ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do tej nieruchomości wyłącznie na rzecz następców prawnych <span class="anon-block">S. H.</span>, a z pominięciem następców prawnych <span class="anon-block">J. H. (1)</span> złożyli następcy prawni <span class="anon-block">J. H. (1)</span>, w tym powód <span class="anon-block">K. K.</span>. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sprawie o sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>, rozpoznając ponownie na skutek procedury odwoławczej, sprawę w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> (obecnie <span class="anon-block">(...)</span>) oznaczonej pod nr hip. <span class="anon-block"> (...)</span> - <span class="anon-block">P.</span> (oznaczonej aktualnie w ewidencji gruntów jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span> o pow. 596 m 2 z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> i uregulowanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span>) i wykonując wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku, postanowieniem z dnia 14 października 2019 roku zobowiązało odwołujących się następców prawnych <span class="anon-block">J. H. (1)</span> do wystąpienia do sądu powszechnego, celem uzyskania orzeczenia wskazującego na objęcie przepisami o wspólności ustawowej nieruchomości nabytej przez <span class="anon-block">S. H.</span> w dniu 21 maja 1927 roku i zarazem zawiesiło na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 97;art. 97 § 1;art. 97 § 1 pkt. 4)">art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.</a> postępowanie administracyjne wszczęte odwołaniem od decyzji Prezydenta <span class="anon-block">(...) W.</span> z dnia 28 lipca 2015 roku do czasu przedłużenia orzeczenia sądu powszechnego.</p>
<p>W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że powód posiada interes prawny w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 kpc</a> w uzyskaniu orzeczenia sądu powszechnego zawierającego ustalenie jak o treści wskazanej w pkt 1 i 2 wydanego w niniejszej sprawie wyroku. Ustalenie takie jest bowiem niezbędne do tego, aby następcy prawni <span class="anon-block">J. H. (1)</span>, w tym powód mogli realizować swoje uprawnienia określone w art. 7 i 9 dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span>, w szczególności w ramach postępowania administracyjnego. W/w postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14.10.2019 r. związanego wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego wprost wskazuje na istnienie takiego interesu prawnego.</p>
<p>Interes prawny w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> zachodzi, jeżeli sam skutek, jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów w tym znaczeniu, że zakończy spór istniejący lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu takiego sporu w przyszłości. Zasada ta nie powinna jednak być pojmowana abstrakcyjnie, zwłaszcza w celu zawężającej interpretacji tej przesłanki do wytoczenia powództwa o ustalenie, lecz ze względu na konstytucyjnie gwarantowane prawo do sądu zawsze konieczna jest ocena istnienia interesu prawnego do wytoczenia tego powództwa na tle okoliczności faktycznych konkretnych spraw. Wprost wskazuje się, że pod rządami aktualnej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucji RP</a> (art. 8 ust. 2, art. 45 ust. 1, art. 241 ust. 1) oraz postanowień aktów prawa międzynarodowego (art. 14 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych - Dz. U. 1977/38/167), koniecznym jest odstąpienie od dawniej przyjmowanej ścieśniającej wykładni przesłanki „interesu prawnego", a pojęcie to należy obecnie wykładać z uwzględnieniem jak najszerzej rozumianego dostępu do sądów. Wobec tego należy także dodać, że przyjmuje się istnienie interesu prawnego zawsze, „gdy istnieje niepewność stanu prawnego" lub „gdy stronie nie stoi otworem droga procesu o świadczenie, a strona przeciwna kwestionuje jej prawo lub stosunek prawny".</p>
<p>Zdaniem Sądu po stronie powoda występuje obecnie obiektywnie stan niepewności co do stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości.</p>
<p>W ocenie Sądu powód skutecznie wykazał, że wydanie rozstrzygnięcia o ustaleniu wywoła skutki, w następstwie których sytuacja prawna stron zostanie określona w sposób jednoznaczny, eliminując tym samym ryzyko naruszenia określonych praw powoda w przyszłości, w tym w postępowaniu administracyjnym.</p>
<p>Jednocześnie uznać należało, że ma rację powód twierdząc, że nieruchomość nabyta przez <span class="anon-block">S. H.</span> w dniu 21 maja 1927 roku stała się wspólnym majątkiem małżeńskim objętym przepisami o wspólności ustawowej.</p>
<p>Jest bowiem również w sprawie bezsporne, że <span class="anon-block">J. H. (1)</span> oraz <span class="anon-block">S. H.</span> byli małżeństwem od dnia 23 czerwca 1915 r. do dnia 16 kwietnia 1964 r., czyli do dnia zgonu <span class="anon-block">J. H. (1)</span>. Nie zawierali umowy małżeńskiej majątkowej ani też stosunki majątkowe pomiędzy nimi nie podlegały ustrojowi przymusowemu. W trakcie trwania małżeństwa, w dniu 21 maja 1927 r. <span class="anon-block">S. H.</span> nabył przedmiotową nieruchomość, na której wybudował budynek mieszkalny, w którym zamieszkiwali w/w małżonkowie i który nadal jest usytuowany na nieruchomości. <span class="anon-block">S. H.</span> w dniu 14 lutego 1949 roku złożył wniosek o ustanowienie własności czasowej w/w nieruchomości. Orzeczeniem administracyjnym z dnia 4 sierpnia 1952 roku Prezydium Rady Narodowej w <span class="anon-block">(...) W.</span> odmówiło przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu.</p>
<p>Decyzją z dnia 28 lipca 2015 roku Prezydent <span class="anon-block">(...) W.</span> uchylił powyższe orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w <span class="anon-block">(...) W.</span> z dnia 4 sierpnia 1952 roku odmawiające przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> (obecnie 20) i decyzja ta ma ostateczny charakter, w tym zakresie nie została bowiem zaskarżona.</p>
<p>W tym stanie rzeczy uznać należało, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości złożony w 1949 r. (aktualnie prawa użytkowania wieczystego) nie został dotychczas rozpoznany.</p>
<p>Stanowisko powoda, że nieruchomość nabyta przez <span class="anon-block">S. H.</span> w dniu 21 maja 1927 roku stała się wspólnym majątkiem małżeńskim objętym przepisami o wspólności ustawowej zostało podzielone przez Sąd, ponieważ znajduje uzasadnienie w przepisach prawa.</p>
<p>Nie ulega wątpliwości, iż zgodnie z przepisami Kodeksu <span class="anon-block">N.</span> obowiązującymi w zakresie spraw małżeńskich na obszarze dawnego <span class="anon-block">K.</span> aż do 1945 r. oraz zgodnie z przepisami dekretu z 29.05.1945 r. prawo małżeńskie majątkowe i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460060052" title="Dekret z dnia 22 stycznia 1946 r. - Prawo rodzinne - Dz. U. z 1946 r. Nr 6, poz. 52 ()">dekretu z 22.01.1946 r. prawo rodzinne</a> sporna nieruchomość stanowiła majątek odrębny <span class="anon-block">S. H.</span>. Jednakże na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340309" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. Przepisy wprowadzające kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 309 (art. 18)">art. XVIII ustawy z 27.06.1950 r. przepisy wprowadzające kodeks rodzinny</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 21;art. 21 § 1)">art. 21 par. 1 ustawy z 27.06.1950 r. kodeks rodzinny</a> nieruchomość ta z mocy ustawy stała się majątkiem wspólnym obojga małżonków. Stało się tak z dniem wejścia w życie tych przepisów, co nastąpiło w dniu 1 października 1950 r. (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340309" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. Przepisy wprowadzające kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 309 (art. 32)">art. XXXII ustawy z 27.06.1950 r. przepisy wprowadzające kodeks rodzinny</a> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 93)">art. 93 kodeksu rodzinnego z 27.06.1950 r.</a>). Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340309" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. Przepisy wprowadzające kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 309 (art. 18)">art. XVIII ustawy z 27.06.1950 r. przepisy wprowadzające kodeks rodzinny</a> do istniejącego w dacie wejścia w życie tej ustawy majątku odrębnego jednego z małżonków stosuje się przepisy o wspólności majątkowej małżeńskiej, co zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 21;art. 21 § 1)">art. 21 par. 1 ustawy z 27.06.1950 r. kodeks rodzinny</a> oznaczało, iż nieruchomość stała się majątkiem wspólnym obojga małżonków (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27.06.1955 r., I CO 25/55, OSNCK 1955/4/67, uchwała Sadu Najwyższego z 10.01.1968 r., III CZP 102/67, OSNC 1968(8-9)133). Zasada ta została utrzymana po wejściu w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 ()">kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z 25.02.1964 r.</a> zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090060" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Przepisy wprowadzające kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 60 (art. 5;art. 8)">art. V i VIII ustawy z dnia 25.02.1964 r. przepisy wprowadzające kodeks rodzinny i opiekuńczy</a> (uchwała Sadu Najwyższego z 10.01.1968 r., III CZP 102/67, OSNC 1968(8-9)133).</p>
<p>Pochylając się nad kwestią stosunków własnościowych objętych niniejszym postępowaniem trzeba w pierwszej kolejności zaznaczyć, że poza sporem pozostawało, iż <span class="anon-block">S. H.</span> oraz <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z d. <span class="anon-block">H.</span>, zawarli związek małżeński w dniu 23 czerwca 1915 roku. Strony nie prowadziły również sporu, co do tego, że objęta postępowaniem nieruchomość została nabyta przez <span class="anon-block">S. H.</span> 21 maja 1927 r. i zabudowana budynkiem mieszkalnym w latach 1938-1939 ze środków pieniężnych pochodzących z pracy zawodowej <span class="anon-block">S. H.</span>. Strony nie kwestionowały również tego, iż podmiotem wpisanym jako właściciel tejże nieruchomości do dnia jej wywłaszczenia na mocy art. 5 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> (Dz. U. nr 50, poz. 279) tzw. dekretu <span class="anon-block">B.</span>, był wyłącznie <span class="anon-block">S. H.</span>. Za bezsporne uznać trzeba również twierdzenia wedle których <span class="anon-block">J. H. (1)</span> zmarła 14 kwietnia 1964 r. zaś <span class="anon-block">S. H.</span> zmarł 25 stycznia 1968 r., małżonkowie nie posiadali dzieci.</p>
<p>Istota niniejszego sporu sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy ze względu na zmiany prawne wprowadzone w drugiej połowie lat 40 XX wieku oraz w latach 50 XX wieku, <span class="anon-block">J. H. (1)</span> przed swoją śmiercią uzyskała prawo do połowy spornej nieruchomości. Aby odpowiedzieć na to pytanie, trzeba prześledzić zmiany prawne jakie zostały przeprowadzone w okresie trwania małżeństwa <span class="anon-block">S. H.</span> oraz <span class="anon-block">J. H. (1)</span> z d. <span class="anon-block">H.</span>.</p>
<p>W okresie zawarcia małżeństwa, nabycia spornych nieruchomości gruntowych oraz ich zabudowania, aktem prawnym regulującym stosunki majątkowe między małżonkami, ze względu na miejsce zamieszkania małżonków oraz położenie nieruchomości był <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeks cywilny</a> Królestwa Polskiego z 1825 roku. Zgodnie z postanowieniami tego kodeksu, stosunki majątkowe małżeńskie winny być określone w małżeńskiej umowie majątkowej, a w jej braku obowiązywała małżonków rozdzielność majątkowa (art. 191 oraz 226). Brak jest dowodów świadczących o tym, aby małżonkowie <span class="anon-block">H.</span> zawarli umowę majątkową małżeńską, strony nawet nie podnosiły takiego twierdzenia. W tej sytuacji wyjść należało z założenia, iż małżonkowie <span class="anon-block">H.</span> znajdowali się w ówczesnym ustawowym ustroju majątkowym małżeńskim, którym była rozdzielność majątkowa. Tłumaczy to jednocześnie dlaczego w księgach wieczystych nieruchomości, jako ich właściciel figurował w dniu wejścia w życie tzw. dekretu <span class="anon-block">B.</span> – wyłącznie <span class="anon-block">S. H.</span>.</p>
<p>Przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> Królestwa Polskiego z 1825 roku regulujące <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460310196" title="Dekret z dnia 29 maja 1946 r. - Prawo małżeńskie majątkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 31, poz. 196 ()">prawo małżeńskie majątkowe</a> zostały uchylone przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460310196" title="Dekret z dnia 29 maja 1946 r. - Prawo małżeńskie majątkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 31, poz. 196 ()">dekret z 29 maja 1946 r.</a> „Przepisy wprowadzające prawo małżeńskie majątkowe” <em>
<!-- -->(Dz. U. Nr 31, poz. 197 – dalej także jako dekret I lub PWPrMałż)</em>, co wynika wprost z art. II pkt 1 tegoż dekretu, który wszedł w życie z dniem 01 października 1946 r. (zob. art. I praz art. XVI dekretu I). Zgodnie z art. X dekretu I <em>
<!-- -->„<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460310196" title="Dekret z dnia 29 maja 1946 r. - Prawo małżeńskie majątkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 31, poz. 196 ()">Prawo małżeńskie majątkowe</a> stosuje się do powstałych po jego wejściu w życie stosunków majątkowych między małżonkami, chociażby zawarli oni małżeństwo przed tym dniem, o ile przepisy poniższe nie stanowią inaczej”</em>. „Prawo majątkowe małżeńskie” o którym stanowi dekret I, należy stosować od 02 października 1947 roku. Stosownie bowiem do art. XI § 1 dekretu I <em>
<!-- -->„Małżonkowie, którzy przed dniem wejścia w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460310196" title="Dekret z dnia 29 maja 1946 r. - Prawo małżeńskie majątkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 31, poz. 196 ()">prawa małżeńskiego majątkowego</a> nie zawarli majątkowej umowy małżeńskiej, podlegają przewidzianemu w tym prawie ustrojowi ustawowemu dopiero po upływie roku od wejścia jego w życie”. </em>
</p>
<p>Właściwym aktem normatywnym wprowadzającym zmiany do majątkowego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19450480270" title="Dekret z dnia 25 września 1945 r. - Prawo małżeńskie - Dz. U. z 1945 r. Nr 48, poz. 270 ()">prawa małżeńskiego</a> był <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460310196" title="Dekret z dnia 29 maja 1946 r. - Prawo małżeńskie majątkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 31, poz. 196 ()">dekret z 29 maja 1946 r.</a> „<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460310196" title="Dekret z dnia 29 maja 1946 r. - Prawo małżeńskie majątkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 31, poz. 196 ()">Prawo małżeńskie majątkowe</a>” <em>
<!-- -->(Dz. U. nr 31, poz. 196 – dalej także jako dekret II lub PrMałż)</em>, w którym zawarto przepisy o charakterze materialnoprawnym oraz proceduralnym. Dekret II wyróżniał w ramach małżeństwa – 1/ majątek osobisty małżonka oraz 2/ majątek dorobkowy małżonków objęty wspólnością majątkową (art. 14 i 15 dekretu II). O tym, co stanowiło majątek osobisty małżonka, a co majątek dorobkowy, przesądzał odpowiednio art. 16 i 17 dekretu II. Według art. 15 § 2 dekretu II <em>
<!-- -->„dorobek obojga małżonków, jaki okaże się po ustaniu ustroju ustawowego, stanowi ich wspólną własność w równych częściach”</em>.</p>
<p>Przepisy dekretu I oraz dekretu II utraciły, co do zasady swoją moc wraz z wejściem w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 ()">ustawy Kodeks Rodzinny z 27 czerwca 1950 r.</a> <em>
<!-- -->(Dz. U. nr 34, poz. 308 – dalej także jako <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 ()">Kodeks Rodzinny</a> lub KR)</em>, co wynika z art. 1 §1 i 2 pkt 3 i 4 przepisów wprowadzających Kodeks Rodzinny z dnia 27 czerwca 1950 r. <em>
<!-- -->(Dz.U. Nr 34, poz. 309 – dalej także jako ustawa wprowadzająca lub <span class="anon-block"> (...)</span>)</em>. W myśl art. X <span class="anon-block"> (...)</span>, <em>
<!-- -->„Przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 ()">kodeksu rodzinnego</a> stosuje się do stosunków nim objętych, chociażby powstały przed jego wejściem w życie, jeżeli przepisy poniższe inaczej nie stanowią”</em>. Artykuł <span class="anon-block"> (...)</span> przewidywał natomiast, że „<em>
<!-- -->Jeżeli w chwili wejścia w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 ()">kodeksu rodzinnego</a> stosunki majątkowe małżonków podlegały ustrojowi ustawowemu, przewidzianemu w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460310196" title="Dekret z dnia 29 maja 1946 r. - Prawo małżeńskie majątkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 31, poz. 196 ()">prawie małżeńskim majątkowym</a> (Dz.U. R. P. z 1946 r. Nr 31, poz. 196 oraz z 1947 r. Nr 24, poz. 95), przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 ()">kodeksu rodzinnego</a> o wspólności ustawowej stosuje się do istniejącego jeszcze majątku dorobkowego małżonków bez względu na czas jego nabycia”</em>.</p>
<p>Na tle literalnej treści przywołanych przepisów, w orzecznictwie Sądu Najwyższego z pierwszej połowy lat 50 XX wieku powstały rozbieżności co do sposobu ich wykładni, w odniesieniu do stosunków majątkowych powstałych jeszcze przed wprowadzeniem zmian prawnych z drugiej połowy lat 40 oraz początku lat 50 XX wieku. W judykaturze na tle wykładni dekretu I i II oraz przepisów wprowadzających Kodeks Rodzinny, występowały rozbieżności, co do tego które przepisy mają zastosowanie do określenia tego, co jest majątkiem dorobkowym małżonków oraz kiedy on powstaje. Przedmiotowe rozbieżności zebrał oraz wyjaśnił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały pełnego składu Izby Cywilnej z dnia 27 czerwca 1955 r., I CO 25/55 <em>
<!-- -->(Legalis nr 666424)</em>. W orzeczeniu tym Sąd Najwyższy przyjął, że art. XVIII <span class="anon-block"> (...)</span> ma na względzie „majątek dorobkowy” powstały kiedykolwiek po zawarciu związku małżeńskiego (także przed wejściem w życie dekretów I i II), oraz że ocena, które przedmioty majątkowe stanowią dorobek małżonków i objęte są wspólnością ustawową przewidzianą w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 ()">Kodeksie Rodzinnym</a>, dokonywana być musi na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 ()">Kodeksu Rodzinnego</a>, chyba, że zachodzi któryś z wyjątków określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 19;art. 20)">art. XIX i XX</a> <span class="anon-block"> (...)</span>, które na kanwie niniejszej sprawy nie znajdują zastosowania. Małżonkowie <span class="anon-block">H.</span> nie znajdowali się bowiem w dniu wejścia w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 ()">Kodeksu Rodzinnego</a> w ustroju przymusowym, nie zawarli także umowy majątkowej małżeńskiej.</p>
<p>W powołanym świetle należało przyjąć, że do oceny spornych kwestii prawnych podnoszonych przez strony, zastosowanie znajdują przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 21;art. 25)">art. 21 oraz art. 25 Kodeksu Rodzinnego</a>. Według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 21;art. 21 § 1)">art. 21 § 1</a> KR <em>
<!-- -->„Przedmioty majątkowe, nabyte przez któregokolwiek z małżonków w czasie trwania małżeństwa i stanowiące jego dorobek, są wspólnym majątkiem obojga małżonków (wspólność ustawowa)”</em>. Literalne brzmienie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 21;art. 21 § 1)">art. 21 § 1</a> KR nie precyzuje, co należy rozumieć pod pojęciem „dorobku”. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 ()">Kodeks Rodzinny</a> nie określenia, co należy uważać za dorobek małżonków objęty wspólnością ustawową. W szczególności nie rozstrzyga tego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 21;art. 21 § 2)">art. 21 § 2</a> KR, który nie stanowi o tym, co nie jest dorobkiem, lecz tylko o tym, co nie wchodzi do wspólności ustawowej małżeńskiej. W tym stanie rzeczy orzekający w niniejszym postępowaniu Sąd, uprawniony był ponownie do sięgnięcia do wykładni przepisów z okresu ich wprowadzenia, mając na względzie różnice językowe zachodzące zarówno między obecnym rozumieniem poszczególnych pojęć, jak również różnice występujące na gruncie niejednolitych aktów normatywnych poszczególnych zaborców i okresu międzywojennego.</p>
<p>W uzasadnieniu orzeczenia z 11 czerwca 1955 r., 1CR 516/55 <em>
<!-- -->(Legalis nr 637211)</em> Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w języku codziennym zazwyczaj nie utożsamia się dorobku ani z każdym nabytkiem, ani z zarobkiem. Zarówno do użycia czasownika „dorobić się”, jak i rzeczownika „dorobek” wymaga się istnienia na trwałe jakiegoś mienia. Jest w tym wyrażeniu także moment przeciwstawienia dziedziczeniu, nie dotyczy to natomiast darowizny wynagradzającej. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że praktyka sądowa na terenie mocy obowiązującej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego z 1825 r.</a> i literatura dotycząca tego kodeksu nadawała terminowi „dorobek” znaczenie mniej więcej takie jak w języku potocznym. Tego samego terminu użyto jednak w literaturze prawniczej przy tłumaczeniu z oryginału <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego z 1896 r.</a> terminu „Errungenschaftsgemeinschaft” na wspólność dorobku i przy omawianiu tej instytucji prawnej, chociaż według przepisów § 1519 i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego z 1896 r.</a> w ustroju wspólności nabytków (jakby poprawnie należało przetłumaczyć) do majątku wspólnego wchodziły wszystkie nabytki obojga małżonków, nie wyłączając nabytków z wynagrodzenia za pracę obojga małżonków i z wyłączeniem tylko nabytków ze spadku, darowizny lub stanowiących surogację.</p>
<p>Akcentując powyższe rozbieżności, Sąd Najwyższy wskazał, że znaczenie, jakie nadawano wyrażeniu „dorobek” w literaturze prawniczej w związku z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego z 1896 r.</a>, nie może wchodzić w grę. Jeżeliby bowiem - tak jak w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksie cywilnym z 1896 r.</a> - do dorobku wchodziły wszystkie nabytki z wyjątkiem wymienionych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 21 § 2;art. 21)">§ 2 art. 21</a> KR, to wyrazy „i stanowiące jego dorobek” byłyby nie tylko niepotrzebne, ale wprowadzające nawet w błąd. Przypisywanie zaś im znaczenia tylko takiego, że znaczą one: „nie mające charakteru surogacji”, nie ma oparcia w tekście i byłoby zupełnie dowolne. Na niemożliwość przypisania wyrażeniu „dorobek” omawianego znaczenia wskazuje również przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18)">art. 18</a> KR. Jeśliby wszystkie nabytki małżonków, w szczególności otrzymane jako wynagrodzenie za pracę, wchodziły do wspólnego majątku małżonków, przepis ten powinien by stanowić, że potrzeby rodziny zaspokaja się z majątku wspólnego, tak jak to przewidywał <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 1529)">§ 1529 KC z 1896 r.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 16;art. 16 pkt. 3)">art. 16 pkt 3</a> projektu Komisji Kodyfikacyjnej z 1934 r. Niewątpliwie świadome odmienne sformułowanie tekstu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18)">art. 18</a> KR oznacza odmienne określenie znaczenia wyrażenia „dorobek” użytego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 21)">art. 21</a> KR. Odrzucenie jednego ze znaczeń wyrazu „dorobek”, jaki miał on w literaturze prawniczej, nakazuje przyjąć drugie znaczenie, mianowicie znaczenie odpowiadające językowi potocznemu i językowi literatury oraz praktyki prawniczej na terenie mocy obowiązującej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego z 1825 r.</a> W szczególności należy uznać, że „dorobek” małżonka to nabyte przez niego przedmioty majątkowe, które pozostają w jego majątku po pokryciu bieżących wydatków konsumpcyjnych, jak również te, które jako niezużywalne ze swego przeznaczenia nie nadają się do bieżącej konsumpcji. Bez względu na to, czy stanowią dorobek, nie wchodzą do majątku wspólnego przedmioty majątkowe określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 21;art. 21 § 2)">art. 21 § 2</a> KR.</p>
<p>Bazując na powyższym rozumieniu ustroju ustawowego Sąd Najwyższy przyjął, że małżonkowie dysponują wyłącznie własnymi dochodami, co jednak nie przeszkadza im, jak to zwykle bywa, umówić się, że jeden z nich (żona) będzie zarządzać dochodami z pracy obojga małżonków. To co ze swych dochodów potrafi on zaoszczędzić na przedmioty użytku trwałego, jak urządzenie domowe, samochód osobowy czy dom jednorodzinny, jest wspólne. W razie sporów pomiędzy małżonkami, każdy z nich dysponuje swoim dochodem, a w razie potrzeby sąd z mocy art. 14 postępowania rodzinnego nakaże wypłacanie wynagrodzenia za pracę jednego małżonka w całości lub w części drugiemu małżonkowi.</p>
<p>Mając na względzie zaprezentowaną wykładnię przepisów, nie może ulegać wątpliwości, że objęta niniejszym postępowaniem nieruchomość zarówno z punktu widzenia czynności prawnej kupna gruntu w czasie trwania małżeństwa, jak również jej późniejszego zabudowania budynkiem mieszkalnym ze środków pochodzących z wynagrodzenia za pracę <span class="anon-block">S. H.</span>, stanowiła dorobek w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 21;art. 21 § 1)">art. 21 § 1 Kodeksu Rodzinnego</a>. Wchodziła tym samym w skład majątku wspólnego małżonków <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">J. H. (1)</span>. Spełnione zostały wszystkie pozytywne warunki, od których przepisy wprowadzające Kodeks Rodzinny uzależniły rozciągnięcie działania przepisów o wspólności ustawowej na stosunki powstałe wcześniej, przed wejściem w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 ()">Kodeksu Rodzinnego</a> a nawet dekretu I i dekretu II, przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych. Nie stanowi z tego względu przeszkody do uznania, że nabycie gruntu oraz jego zabudowa są objęte wspólnością ustawową małżeńską. Fakt, że w umowie kupna oraz w księdze wieczystej nieruchomości jako właściciel figurował wyłącznie <span class="anon-block">S. H.</span>, nie podważa wobec ustalonych okoliczności faktycznych oraz przytoczonej wykładni prawa, postawionej przez Sąd tezy.</p>
<p>Nadmienić również wypada, że przywoływane przez pozwanych uchwały Sądu Najwyższego z 22 września 1954 r., I CR 28/54 <em>
<!-- -->(Legalis nr 666401) </em>oraz z 11 września 1961 r., I CR 932/60 <em>
<!-- -->(Lex nr 105641)</em>, nie mają zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Dotyczą one bowiem sytuacji zastosowania rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, do oceny ważności i skuteczności stosunków prawnych zawartych między małżonkiem wpisanym do księgi wieczystej jako właściciel, a osobą trzecią, która nabyła w dobrej wierze nieruchomość po wejściu w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 ()">Kodeksu Rodzinnego</a>, a z którego wynika wspólność ustawowa tejże nieruchomości, mimo odmiennej treści wpisu w akcie własności lub księdze wieczystej. Rzeczona rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych, nie znajduje zastosowania do oceny stosunków majątkowych między małżonkami, a nawet jeśli to należałoby przyjąć, że domniemanie na które powołują się pozwani, zostało obalone.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 25)">art. 25 Kodeksu Rodzinnego</a> <em>
<!-- -->„Od chwili ustania wspólności ustawowej do majątku, który był nią objęty, stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności”</em> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 25 § 1)">§1</a>). <em>
<!-- -->„Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku, który był objęty wspólnością ustawową”</em> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 25 § 2)">§2</a>). Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 25 § 1)">§1</a> cytowanego przepisu wynika, że małżeńska wspólność ustawowa na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 ()">Kodeksu Rodzinnego</a> jest wspólnością łączną bezudziałową. Dopiero z chwilą ustania wspólności ustawowej powstaje wspólność małżonków co do majątku, który był objęty wspólnością, mianowicie po połowie, o ile sąd na żądanie jednego z małżonków nie oznaczył innych udziałów z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 27)">art. 27 Kodeksu Rodzinnego</a>.</p>
<p>Na koniec rozważań dodać trzeba, że jeżeli małżeństwo ustało w czasie obowiązywania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 ()">Kodeksu Rodzinnego z 27 czerwca 1950 r.</a>, to do ustalenia co wchodzi w jego skład jak również ustalenia udziałów małżonków w majątku wspólnym, zastosowanie znajdują przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 ()">Kodeksu Rodzinnego</a>, a nie przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 ()">ustawy Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy z 25 lutego 1964 r.</a>, który wszedł w życie 01 stycznia 1965 r., a zatem po śmierci <span class="anon-block">J. H. (1)</span> <em>
<!-- -->(zob. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090060" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Przepisy wprowadzające kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 60 (art. 1;art. 2;art. 3)">art. I-III ustawy z 25 lutego 1964 r. przepisy wprowadzające Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy</a> – Dz. U. z 1964 r., nr 9, poz. 60 a także częściowo uchwałę SN [3] z 26 lipca 1968 r., III CZP 60/68, Legalis nr 13618)</em>.</p>
<p>Brak jest przesłanek mogących podważyć wynikające z art. 25 § 1 KR domniemanie prawne równości udziałów w majątku wspólnym małżonków <span class="anon-block">H.</span>. Oznacza to, że w chwili śmierci (ustania wspólności ustawowej małżeńskiej), <span class="anon-block">J. H. (1)</span> posiadała udział w nieruchomości wspólnej wynoszący ½ części spornej nieruchomości. Udział ten przypada spadkobiercom ustawowym <span class="anon-block">J. H. (1)</span>.</p>
<p>Z tego względu Sądu uwzględnił co do zasady roszczenia zawarte w pkt 1 i 2 żądania pozwu, eliminując z nich jedynie nadmiar elementów opisujących przedmiot sporu i stanowiących w istocie uzasadnienie zgłoszonych żądań. Pozostałe roszczenia zostały przez Sąd uznane za nieuzasadnione, albowiem w istocie stanowiły one zbędne powtórzenie i jedynie uszczegółowienie roszczeń zawartych w pkt 1 i 2 żądań pozwu. Należy też wskazać, iż celem niniejszego postępowania nie jest uzyskanie przez powoda orzeczenia zastępującego orzeczenie o stwierdzeniu nabycia spadku lub dziale spadku, z tego też względu nie zachodzi konieczność uszczegóławiania praw stanowiących przedmiot sporu na płaszczyźnie podmiotowej i ilościowej w sposób zaprezentowany przez powoda w dalszych żądaniach. Zdaniem Sądu ustalenie dokonane przez Sąd w punkcie 1 i 2 wyroku w pełny sposób zaspokajają interes prawny powoda w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 kpc</a>, który został wyznaczony okolicznościami faktycznymi przedstawionymi w sprawie. Sąd uznał, że powód nie posiadał interesu prawnego w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 kpc</a> w dalej idącym zakresie niż zakres określony w pkt 1 i 2 wyroku.</p>
<p>O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 98;art. 108)">art. 98 i art. 108 kc</a>, stosując zasadę stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu, albowiem powód wygrał spór co do części zgłoszonych roszczeń. Sąd pozostawił wyliczenie kosztów procesu referendarzowi sądowemu.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.</p>
</div>