I Ns 234/22

<p>Sygn. akt: I Ns 234/22</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> Dnia 15 listopada 2022 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Giżycku I Wydział Cywilny</strong> </p> <p>w składzie następującym:</p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący</strong>: SSR Janusz Supiński</p> <p> <strong> <!-- -->Protokolant</strong>: Katarzyna Kucharska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 25.10.2022 r. w Giżycku na rozprawie</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">J. R.</span> </p> <p>o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">M. K. (1)</span>, <span class="anon-block">B. K.</span> </p> <p>1.  <strong> <!-- -->Stwierdza, że spadek po <span class="anon-block">M. K. (2)</span> </strong> </p> <p>zmarłej dnia 08.09.1981 r. w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>ostatnio stale zamieszkałej w m. <span class="anon-block">K.</span> gm. <span class="anon-block">R.</span> </p> <p>na podstawie ustawy nabyli:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->mąż <span class="anon-block">B. K.</span> s. <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">A.</span> w 1/4 części </strong> </p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->syn <span class="anon-block">M. K. (3)</span> s. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w 1/12 części </strong> </p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->syn <span class="anon-block">R. K. (1)</span> s. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w 1/12 części </strong> </p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->syn <span class="anon-block">K. K.</span> s. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w 1/12 części </strong> </p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->syn <span class="anon-block">R. K. (2)</span> s. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w 1/12 części </strong> </p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->syn <span class="anon-block">Z. K.</span> s. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w 1/12 części </strong> </p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->córka <span class="anon-block">A. S. (1)</span> c. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w 1/12 części </strong> </p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->córka <span class="anon-block">R. C.</span> c. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w 1/12 części </strong> </p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->córka <span class="anon-block">J. R.</span> c. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w 1/12 części </strong> </p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->córka <span class="anon-block">J. P.</span> c. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w 1/12 części </strong> </p> </dd> </dl> <p>z tym, że udział w gospodarstwie rolnym położonym w m. <span class="anon-block">K.</span> dziedziczą:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->mąż <span class="anon-block">B. K.</span> s. <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">A.</span> w 1/4 części </strong> </p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->syn <span class="anon-block">R. K. (2)</span> s. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w 1/4 części </strong> </p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->syn <span class="anon-block">Z. K.</span> s. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w 1/4 części </strong> </p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->córka <span class="anon-block">J. R.</span> c. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w 1/4 części. </strong> </p> </dd> </dl> <p>2.  <strong> <!-- -->Stwierdza, że spadek po <span class="anon-block">B. K.</span> </strong> </p> <p>zmarłym dnia 20.11.1984 r. w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>ostatnio stale zamieszkałym w m. <span class="anon-block">K.</span> gm. <span class="anon-block">R.</span> </p> <p>na podstawie ustawy nabyli:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->syn <span class="anon-block">M. K. (3)</span> s. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w 1/9 części </strong> </p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->syn <span class="anon-block">R. K. (1)</span> s. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w 1/9 części </strong> </p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->syn <span class="anon-block">K. K.</span> s. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w 1/9 części </strong> </p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->syn <span class="anon-block">R. K. (2)</span> s. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w 1/9 części </strong> </p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->syn <span class="anon-block">Z. K.</span> s. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w 1/9 części </strong> </p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->córka <span class="anon-block">A. S. (1)</span> c. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w 1/9 części </strong> </p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->córka <span class="anon-block">R. C.</span> c. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w 1/9 części </strong> </p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->córka <span class="anon-block">J. R.</span> c. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w 1/9 części </strong> </p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->córka <span class="anon-block">J. P.</span> c. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w 1/9 części </strong> </p> </dd> </dl> <p>z tym, że udział w gospodarstwie rolnym położonym w m. <span class="anon-block">K.</span> dziedziczą:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->syn <span class="anon-block">R. K. (2)</span> s. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w 1/2 części </strong> </p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->syn <span class="anon-block">Z. K.</span> s. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w 1/2 części </strong> </p> </dd> </dl> <p>3.  Ustala, że zainteresowani ponoszą koszty postępowania we własnym zakresie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I Ns 234/22</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">W. K.</span> <span class="anon-block">R.</span> – wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">M. K. (2)</span> i <span class="anon-block">B. K.</span>.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił co następuje:</strong> </p> <p>Spadkodawczyni <span class="anon-block">M. K. (2)</span> zmarła dnia 08.09.1981 r. w <span class="anon-block">G.</span>. Ostatnio stale zamieszkiwała w m. <span class="anon-block">K.</span> gm. <span class="anon-block">R.</span>. W chwili śmierci była osobą zamężną z <span class="anon-block">B. K.</span>. Związek małżeński zawierała jeden raz. Posiadała dziewięcioro dzieci: <span class="anon-block">M. K. (3)</span>; <span class="anon-block">A. S. (2)</span>; <span class="anon-block">R. K. (1)</span>; <span class="anon-block">K. K.</span>; <span class="anon-block">R. C.</span>; <span class="anon-block">R. K. (2)</span>, który zmarł w 1999 r.; <span class="anon-block">J. P.</span>; <span class="anon-block">Z. K.</span>, który zmarł w 1995 r.; <span class="anon-block">J. R.</span>.</p> <p>Żaden ze spadkobierców nie składał oświadczeń o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku, nikt też nie był uznany przez sąd za niegodnego dziedziczenia, ani nie zrzekał się dziedziczenia. Brak też testamentu spadkodawczyni.</p> <p>W skład spadku po spadkodawczyni <span class="anon-block">M. K. (2)</span> wchodzi udział w gospodarstwie rolnym położonym w miejscowości <span class="anon-block">K.</span> gmina <span class="anon-block">R.</span>. W dacie otwarcia spadku w przedmiotowym gospodarstwie rolnym pracował mąż spadkodawczyni <span class="anon-block">B. K.</span> oraz dzieci <span class="anon-block">R. K. (2)</span> oraz <span class="anon-block">J. R.</span>. Syn spadkodawczyni <span class="anon-block">Z. K.</span> był małoletni i pobierał naukę, również mieszkał w tym gospodarstwie. Pozostałe dzieci spadkodawczyni były dorosłe, nie pobierały nauki, były zdolne do pracy i pracowały, nie prowadziły gospodarstw rolnych, nie były członkami <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Spadkodawca <span class="anon-block">B. K.</span> zmarł dnia 20.11.1984 r. w <span class="anon-block">G.</span>. Ostatnio stale zamieszkiwał w m. <span class="anon-block">K.</span> gm. <span class="anon-block">R.</span>. W chwili śmierci był wdowcem. Związek małżeński zawierał jeden raz. Posiadał dziewięcioro dzieci: <span class="anon-block">M. K. (3)</span>; <span class="anon-block">A. S. (2)</span>; <span class="anon-block">R. K. (1)</span>; <span class="anon-block">K. K.</span>; <span class="anon-block">R. C.</span>; <span class="anon-block">R. K. (2)</span>, który zmarł w 1999 r.; <span class="anon-block">J. P.</span>; <span class="anon-block">Z. K.</span>, który zmarł w 1995 r.; <span class="anon-block">J. R.</span>.</p> <p>Żaden ze spadkobierców nie złożył oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku. Żaden ze spadkobierców nie był uznany przez sąd za niegodnego dziedziczenia. Żaden ze spadkobierców nie zrzekał się dziedziczenia. Brak testamentu spadkodawcy.</p> <p>W skład spadku po spadkodawcy <span class="anon-block">B. K.</span> wchodzi udział w gospodarstwie rolnym położonym w miejscowości <span class="anon-block">K.</span> gmina <span class="anon-block">R.</span>. W dacie otwarcia spadku w przedmiotowym gospodarstwie rolnym pracowali prowadzący je <span class="anon-block">R. K. (2)</span> oraz <span class="anon-block">Z. K.</span>, który w tym gospodarstwie też mieszkał. <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">J. R.</span> w tym czasie mieszkała w <span class="anon-block">R.</span>, nigdzie nie pracowała, zajmowała się wychowaniem dziecka. <span class="anon-block">W.</span> sporadycznie pomagała w gospodarstwie przy sianokosach, wykopkach. Pozostałe dzieci spadkodawcy były dorosłe, nie pobierały nauki, były zdolne do pracy i pracowały, nie pracowały stale przy produkcji rolnej i nie posiadały kwalifikacji do prowadzenia gospodarstw rolnych.</p> <p> <em> <!-- -->dowód: zapewnienie spadkowe k 28</em> </p> <p> <em> <!-- --> akty stanu cywilnego k 6</em> </p> <p> <em> <!-- --> słuchanie wnioskodawczyni k 169</em> </p> <p> <em> <!-- --> oświadczenie k 161-166</em> </p> <p> <em> <!-- -->odpis k 44-60, 154-160</em> </p> <p> <em> <!-- -->pismo k 131</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył co następuje:</strong> </p> <p>Bezspornym w sprawie jest ustalony stan faktyczny. Wynika on bowiem tak z dokumentów, w szczególności aktów stanu cywilnego, jak i zapewnienia spadkowego, złożonego przez wnioskodawczynię. Bezsprzecznym przy tym jest, że żaden z zainteresowanych nie kwestionował zgromadzonego materiału dowodowego, co pozwoliło Sądowi oprzeć na nim orzeczenie końcowe.</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 931;art. 931 § 1)">Art. 931 § 1 kc</a> stanowi, iż w pierwszej kolejności powołani do spadku z ustawy są małżonek spadkodawcy i dzieci spadkodawcy, dziedzicząc w częściach równych, z tym, że część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niźli 1/4. Mając na uwadze treść powyższego przepisu, fakt, że w dacie otwarcia spadku pozostawała ona w związku małżeńskim z <span class="anon-block">B. K.</span> oraz liczbę dzieci spadkodawczyni <span class="anon-block">M. K. (2)</span>, wreszcie fakt, iż spadkodawczyni nie pozostawiła testamentu, należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie zachodzi dziedziczenie z ustawy. W takiej zaś sytuacji należało orzec jak w pkt 1 sentencji postanowienia.</p> <p>Co do gospodarstwa rolnego, to nie budzi wątpliwości, że spadkodawczyni w chwili śmierci była współwłaścicielem gospodarstwa rolnego położonego w <span class="anon-block">K.</span>, które prowadziła wraz z mężem <span class="anon-block">B. K.</span>. W gospodarstwie tym mieszkał i pracował syn <span class="anon-block">R. K. (2)</span>. Nadto w gospodarstwie mieszkały dzieci spadkodawczyni - <span class="anon-block">Z. K.</span>, który w tym czasie był małoletni i pobierał naukę oraz <span class="anon-block">J. R.</span>, która również pobierała naukę. Oboje też pomagali w prowadzeniu gospodarstwa rodziców. Pozostałe dzieci spadkodawczyni były już dorosłe, nie pobierały nauki, były zdolne do pracy i pracowały, nie prowadziły gospodarstw rolnych, nie były członkami <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1059;art. 1059 § 1)">art. 1059 § 1 kc</a> w brzmieniu obowiązującym w dacie otwarcia spadku po <span class="anon-block">M. K. (2)</span> dzieci spadkodawcy dziedziczą z ustawy gospodarstwo rolne, jeżeli:</p> <p>1) bezpośrednio przed otwarciem spadku pracowały w tym gospodarstwie albo</p> <p>2) w chwili otwarcia spadku są członkami rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub pracują w gospodarstwie rolnym takiej spółdzielni, albo</p> <p>3) w chwili otwarcia spadku bądź prowadzą inne indywidualne gospodarstwo rolne, bądź też pracują w gospodarstwie rolnym swoich rodziców, małżonka lub jego rodziców, albo</p> <p>4) w chwili otwarcia spadku bądź są małoletnie, bądź też pobierają naukę zawodu lub uczęszczają do szkół, albo</p> <p>5) w chwili otwarcia spadku są trwale niezdolne do pracy.</p> <p>Mając na uwadze powyższe unormowania oraz ustalenia poczynione w toku postępowania należało orzec, co do dziedziczenia gospodarstwa rolnego po <span class="anon-block">M. K. (1)</span>, jak w pkt 1 postanowienia.</p> <p>Odnośnie dziedziczenia po <span class="anon-block">B. K.</span> podnieść należy, iż w chwili śmierci był wdowcem, a zatem powołanymi do dziedziczenia (w braku rozrządzenia testamentowego) były dzieci spadkodawcy, zgodnie zresztą z powołanym wyżej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 931;art. 931 § 1)">art. 931 § 1 kc.</a> Stąd też należało orzec jak w pkt 2 postanowienia.</p> <p>Co do gospodarstwa rolnego, to stwierdzić należy, że wprawdzie spadkodawca <span class="anon-block">B. K.</span> przekazał je w drodze umowy z 15.09.1982r. na rzecz syna <span class="anon-block">R. K. (2)</span> w zamian za emeryturę, to jednak nastąpiło to z naruszeniem przepisów o współwłasności. Nie ulega bowiem wątpliwości, że do nabycia przedmiotowego gospodarstwa rolnego w <span class="anon-block">K.</span> doszło w trakcie związku małżeńskiego <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">B. K.</span>, co prowadzi do wniosku, że weszło ono w skład majtku wspólnego małżonków. <span class="anon-block">B. K.</span> zatem, po śmierci żony, nie mógł przekazać następcy prawnemu całości gospodarstwa a jedynie taki zakres uprawnień jaki sam posiadał. Ponieważ przy tym dopiero obecnie ustalani są spadkobiercy <span class="anon-block">M. K. (2)</span>, to tenże zakres uprawnień <span class="anon-block">B. K.</span> jest otwarty, co prowadzi do wniosku, że pomimo zawarcia umowy z 15.09.1982r. <span class="anon-block">B. K.</span> pozostawał w jakimś stopniu współwłaścicielem rzeczonego gospodarstwa. Gospodarstwo to w chwili śmierci <span class="anon-block">B. K.</span> prowadził syn <span class="anon-block">R. K. (2)</span>. Nadto w gospodarstwie mieszkał i pracował <span class="anon-block">Z. K.</span>. <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">J. R.</span> w tym czasie mieszkała w <span class="anon-block">R.</span>, nigdzie nie pracowała, zajmowała się wychowaniem dziecka. <span class="anon-block">W.</span> sporadycznie pomagała w gospodarstwie przy sianokosach, wykopkach (co sama podala). Tymczasem przedmiotowe gospodarstwo rolne nastawione było głównie na produkcję zwierzęcą (krowy, trzoda chlewna), co oznacza, że wymagało stałej obecności i zaangażowania osób je prowadzących. Udział wnioskodawczyni w sezonowych pracach polnych jak sianokosy czy wykopki nie można uznać za stałą pracę przy produkcji rolnej. Pozostałe dzieci spadkodawcy były dorosłe, nie pobierały nauki, były zdolne do pracy i pracowały, nie pracowały stale przy produkcji rolnej i nie posiadały kwalifikacji do prowadzenia gospodarstw rolnych.</p> <p>Wedle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1059)">art. 1059 kc</a> w brzmieniu obowiązującym w dacie otwarcia spadku po <span class="anon-block">B. K.</span> spadkobiercy dziedziczą z ustawy gospodarstwo rolne, jeżeli w chwili otwarcia spadku:</p> <p>1)  odpowiadają warunkom wymaganym dla nabycia własności nieruchomości rolnej w drodze przeniesienia własności albo</p> <p>2) są małoletni bądź też pobierają naukę zawodu lub uczęszczają do szkół, albo</p> <p>3) są trwale niezdolni do pracy.</p> <p>Mając na uwadze powyższe unormowania oraz ustalenia poczynione w toku postępowania należało orzec, co do dziedziczenia gospodarstwa rolnego po <span class="anon-block">B. K.</span>, jak w pkt 2. postanowienia.</p> <p>O kosztach Sąd orzekł w pkt 3 postanowienia, a to po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 kpc</a>.</p> </div>