IV Ka 1000/22

Sądy powszechne2022-11-17

Sygnatura

IV Ka 1000/22

Data orzeczenia

2022-11-17

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Hanna Bartkowiak (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

art. 278 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk

Treść orzeczenia

1 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 17 listopada 2022 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu IV Wydział Karny–Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: sędzia Hanna Bartkowiak 2 Protokolant: prot. sąd. Angelika Kubiaczyk  4przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Poznań – Wilda w Poznaniu Marceliny Roszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2022 r. sprawy  A. K. oskarżonego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 278;art. 278 § 1)">art. 278 § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 64;art. 64 § 1)">art. 64 § 1 kk</a> na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 15 czerwca 2022 r., sygn. akt VI K 1265/21 1. Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 10)">art. 439 § 1 pkt 10 kpk</a> uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu do ponownego rozpoznania. 2. Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. Ł. M. kwotę 516,60 zł (w tym VAT) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym. Hanna Bartkowiak <table> <colgroup> <col width="404"/> <col width="120"/> <col width="44"/> <col width="154"/> </colgroup> <tr> <td colspan="4"> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> </div> </td> </tr> <tr> <td> Formularz UK 2 </td> <td> Sygnatura akt </td> <td colspan="2"> IV Ka 1000/22 </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: </td> <td> 1 </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="721"/> </colgroup> <tr> <td> 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="721"/> </colgroup> <tr> <td> Wyrok Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 15 czerwca 2022 r., sygn. akt VI K 1265/21 </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="721"/> </colgroup> <tr> <td> 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="721"/> </colgroup> <tr> <td> ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego </td> </tr> <tr> <td> ☐ oskarżyciel posiłkowy </td> </tr> <tr> <td> ☐ oskarżyciel prywatny </td> </tr> <tr> <td> ☐ obrońca </td> </tr> <tr> <td> ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego </td> </tr> <tr> <td> ☐ inny </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="721"/> </colgroup> <tr> <td> 0.11.3. Granice zaskarżenia </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="44"/> <col width="153"/> <col width="131"/> <col width="44"/> <col width="350"/> </colgroup> <tr> <td colspan="5"> 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia </td> </tr> <tr> <td rowspan="4" colspan="2"> ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść </td> <td colspan="3"> ☒ w całości </td> </tr> <tr> <td rowspan="3"> ☐ w części </td> <td> ☐ </td> <td> co do winy </td> </tr> <tr> <td> ☐ </td> <td> co do kary </td> </tr> <tr> <td> ☐ </td> <td> co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> 0.11.3.2. Podniesione zarzuty </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji </td> </tr> <tr> <td> ☒ </td> <td colspan="4"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1)">art. 438 pkt 1 k.p.k.</a> – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu </td> </tr> <tr> <td> ☐ </td> <td colspan="4"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1 a)">art. 438 pkt 1a k.p.k.</a> – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1)">art. 438 pkt 1 k.p.k.</a>, chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu </td> </tr> <tr> <td> ☒ </td> <td colspan="4"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 2)">art. 438 pkt 2 k.p.k.</a> – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia </td> </tr> <tr> <td> ☒ </td> <td colspan="4"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 3)">art. 438 pkt 3 k.p.k.</a>  – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia </td> </tr> <tr> <td> ☐ </td> <td colspan="4"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 4)">art. 438 pkt 4 k.p.k.</a> – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka </td> </tr> <tr> <td> ☐ </td> <td colspan="4"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439)">art. 439 k.p.k.</a> </td> </tr> <tr> <td> ☐ </td> <td colspan="4"> brak zarzutów </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="721"/> </colgroup> <tr> <td> 0.11.4. Wnioski </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="44"/> <col width="291"/> <col width="48"/> <col width="338"/> </colgroup> <tr> <td> ☐ </td> <td> uchylenie </td> <td> ☐ </td> <td> zmiana </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="721"/> </colgroup> <tr> <td> 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="721"/> </colgroup> <tr> <td> 0.12.1. Ustalenie faktów </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="66"/> <col width="131"/> <col width="286"/> <col width="145"/> <col width="93"/> </colgroup> <tr> <td colspan="5"> 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione </td> </tr> <tr> <td> Lp. </td> <td> Oskarżony </td> <td> Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi </td> <td> Dowód </td> <td> Numer karty </td> </tr> <tr> <td> 1. </td> <td> A. K. </td> <td> Fakt: oskarżony przebywa w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym tytułem środka zabezpieczającego </td> <td> Postanowienie SR (...) w P.z dnia 30 marca 2022 r. w sprawie o sygn. III K (...) wraz z uzasadnieniem </td> <td> Akta w/w Sądu o sygn. III (...) </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione </td> </tr> <tr> <td> Lp. </td> <td> Oskarżony </td> <td> Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi </td> <td> Dowód </td> <td> Numer karty </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> <td> </td> <td> </td> <td> </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="721"/> </colgroup> <tr> <td> 0.12.2. Ocena dowodów </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="109"/> <col width="208"/> <col width="404"/> </colgroup> <tr> <td colspan="3"> 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów </td> </tr> <tr> <td> Lp. faktu z pkt 2.1.1 </td> <td> Dowód </td> <td> Zwięźle o powodach uznania dowodu </td> </tr> <tr> <td> 1. </td> <td> Postanowienie SR (...) w P. z dnia 30 marca 2022 r. w sprawie o sygn. III K (...) wraz z uzasadnieniem </td> <td> Dokument urzędowy, którego wiarygodność nie budziła żadnych wątpliwości. Stanowił on element akt sprawy o umieszczenie oskarżonego w zamkniętym szpitalu psychiatrycznym, z których przeprowadzono dowód na etapie postępowania apelacyjnego. </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="109"/> <col width="208"/> <col width="404"/> </colgroup> <tr> <td colspan="3"> 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) </td> </tr> <tr> <td> Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 </td> <td> Dowód </td> <td> Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> <td> </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="55"/> <col width="491"/> <col width="175"/> </colgroup> <tr> <td colspan="3"> . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków </td> </tr> <tr> <td> Lp. </td> <td colspan="2"> Zarzut </td> </tr> <tr> <td rowspan="7"> 3.1. </td> <td> Z opisowej apelacji oskarżonego, w której nie sformułowano konkretnych zarzutów odwoławczych należało wywieść, że zakwestionowano: - ocenę dowodów, w szczególności nagrania z monitoringu; - ustalenie, że ukradł on 9 koszulek, zamiast 8 koszulek - przypisanie mu odpowiedzialności karnej za przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 278;art. 278 § 1)">art. 278 § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 64;art. 64 § 1)">art. 64 § 1 kk</a>, kiedy jego zdaniem wartość skradzionego mienia uzasadniała przyjęcie, że czyn ten wyczerpywał znamiona jedynie wykroczenia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 119;art. 119 § 1)">art. 119 § 1</a> kw. </td> <td> ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Z uwagi na stwierdzone wystąpienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 10)">art. 439 § 1 pkt 10 kpk</a>, nie podlegały w ogóle rozpoznaniu podniesione w apelacji względne zarzuty z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438)">art. 438 kpk</a>. Byłoby to bezcelowe skoro sprawa musiała wrócić do postępowania pierwszoinstancyjnego, gdzie proces zostanie powtórzony. </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Wniosek </td> </tr> <tr> <td> Apelujący nie sformułował wniosków końcowych, co jednak było bez znaczenia wobec wystąpienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej i konieczności z tego powodu uchylenia zaskarżonego wyroku z urzędu, tj. niezależnie od podniesionych w apelacji zarzutów i ewentualnych wniosków podsądnego. </td> <td> ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Wniosek końcowy nie podlegałby uwzględnieniu przez Sąd II instancji z uwagi na stwierdzoną w tej sprawie bezwzględną przesłankę odwoławczą z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 10)">art. 439 § 1 pkt 10 kpk</a>. </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="55"/> <col width="666"/> </colgroup> <tr> <td colspan="2"> 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU </td> </tr> <tr> <td rowspan="3"> 1. </td> <td> Wystąpienie w badanej sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej opisanej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 10)">art. 439 § 1 pkt 10 kpk</a>, spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, bez względu na treść i zasadność podniesionych w apelacji zarzutów odwoławczych. </td> </tr> <tr> <td> Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności </td> </tr> <tr> <td> Dokonując kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia Sąd odwoławczy, z urzędu stwierdził bezwzględną przesłankę procesową o charakterze procesowym, tj. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 10)">art. 439 § 1 pkt 10 kpk</a>.  Pomimo bowiem istniejących i wyraźnie widocznych już na etapie postępowania rozpoznania sprawy przed Sądem I instancji wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego oskarżonego A. K., implikujących obronę obligatoryjną z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 1;art. 79 § 1 pkt. 3)">art. 79 § 1 pkt 3 kpk</a>, nie miał on w tamtym procesie zapewnionej pomocy ze strony obrońcy. Warto wyjaśnić, że bezwzględna przyczyna odwoławcza ze wskazanego wyżej przepisu zachodzi wówczas, gdy oskarżony w postępowaniu sądowym nie miał obrońcy w wypadkach określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 1;art. 79 § 2)">art. 79 § 1 i 2 kpk</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 80)">art. 80 kpk</a> lub obrońca nie brał udziału w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy. Natomiast obrona obligatoryjna, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 1;art. 79 § 1 pkt. 3;art. 79 § 1 pkt. 4)">art. 79 § 1 pkt 3 i 4 kpk</a> powstaje od momentu, gdy organ procesowy powziął wątpliwości co do tego, czy sprawca mógł w czasie czynu rozpoznać jego znaczenie lub pokierować swoim postępowaniem (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 1;art. 79 § 1 pkt. 3)">art. 79 § 1 pkt 3 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 31;art. 31 § 1)">art. 31 § 1 kk</a>), albo czy jego zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania postępowaniem była w znacznym stopniu ograniczona (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 1;art. 79 § 1 pkt. 3)">art. 79 § 1 pkt 3 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 31;art. 31 § 2)">art. 31 § 2 kk</a>), a także wówczas, gdy wprawdzie brak jest wątpliwości wskazanych wyżej, ale istnieją one, w ocenie organu procesowego, co do tego, czy stan zdrowia psychicznego oskarżonego pozwala na udział w postępowaniu lub prowadzenie obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 1;art. 79 § 1 pkt. 4)">art. 79 § 1 pkt 4 kpk</a>) i w celu wyjaśnienia którejkolwiek z tych wątpliwości dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy psychiatrów (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 202;art. 202 § 1)">art. 202 § 1 kpk</a>). Oczywiście nie każda wątpliwość dotycząca stanu psychicznego oskarżonego skutkuje uruchomieniem instytucji obrony obligatoryjnej ze wszystkimi jej konsekwencjami. Ustawa wymaga, aby ta wątpliwość była uzasadniona, a więc poparta takimi okolicznościami natury faktycznej, które w odbiorze zewnętrznym przemawiają za realną możliwością wystąpienia u oskarżonego zakłóceń w stanie zdrowia psychicznego w chwili czynu lub w toku procesu karnego ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 października 2020 r., sygn. akt II KK 233/20, Legalis nr 2489780; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2020 r., sygn. akt II KK 29/20, Legalis nr 2502991; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt III KK 122/21, Legalis nr 2610884). Przenosząc przedstawione rozważania teoretyczne na grunt kontrolowanej sprawy, Sąd Okręgowy stwierdził, że takie właśnie uzasadnione wątpliwości co do poczytalności oskarżonego w momencie popełnienia przez niego czynu zabronionego powinien dostrzec Sąd Rejonowy na etapie rozpoznania tej sprawy w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i podjąć w tym kierunku odpowiednie czynności procesowe (przydzielenie obrońcy z urzędu, poddanie oskarżonego badaniu przez biegłych lekarzy psychiatrów). O tym, że takie wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego podsądnego były wyraźnie widoczne przekonuje już tylko treść wyjaśnień oskarżonego złożonych przed Sądem Rejonowym w dniach 8 kwietnia 2022 r. oraz 18 maja 2022 r., które zostały odnotowane w protokołach rozpraw. Jego wskazania były dość abstrakcyjne, a tłumaczenia na temat popełnienia kradzieży wskazywały na możliwe chorobowe zniekształcenia postrzegania rzeczywistości. Te spostrzeżenia potwierdza treść kolejnych pism składanych przez A. K.już po wydaniu wyroku przez Sąd Rejonowy. Znamienne jest przy tym, że w czasie przeprowadzania kolejnych terminów rozpraw, oskarżony był pozbawiony wolności jako tymczasowo aresztowany. Niestety, Przewodniczący składu orzekającego nie zainteresował się i tym w związku z jaką sprawą stosowano wobec A. K. izolacyjny środek zapobiegawczy. Gdyby postąpił inaczej ustaliłby, że areszt tymczasowy był stosowany w sprawie Sądu Rejonowy (...) w P. o sygn. akt III K (...), która zakończyła się wydaniem w dniu 30 marca 2022 r. postanowienia o umorzeniu postępowaniu w oparciu o przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 2)">art. 17 § 1 pkt 2 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 31;art. 31 § 1)">art. 31 § 1 kk</a> oraz zastosowaniem wobec A. K. środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym. Te dane uzyskał dopiero Sąd Okręgowy na etapie postępowania apelacyjnego. Z dokumentacji zgromadzonej w podanej wyżej sprawie wynika, że u oskarżonego rozpoznano chorobę psychiczną – schizofrenię paranoidalną, a  tempore criminis przy popełnieniu czynów karalnych z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 224;art. 224 § 1)">art. 224 § 1 kk</a> oraz z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 13;art. 13 § 1)">art. 13 § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 282)">art. 282 kk</a> sprawca miał całkowicie zniesioną poczytalność. Przestępstwo zarzucane oskarżonemu w niniejszej sprawie czasowo wpasowuje się między czyny objęte postępowaniem sądowym o sygn. III K (...). Obecnie oskarżony przebywa w (...) Centrum (...) w K. (sygn. akt wykonawczych Sądu Rejonowego (...) w P. III (...) oraz Sądu Rejonowego wK. II (...)), gdzie wykonywany jest orzeczony w sprawie III K (...) środek zabezpieczający. Uwzględniwszy wszystko powyższe, Sąd Okręgowy uznał, że już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego istniały podstawy by powziąć wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego A. K. oraz jego zdolności do rozpoznania znaczenia czynu oraz pokierowania swoim postępowaniem. Niezbędne było poddanie oskarżonego badaniu przez dwóch lekarzy psychiatrów, którzy oceniliby przede wszystkim poczytalność podsądnego w chwili popełnienia przestępstwa oraz wskazali, czy jest on w stanie samodzielne bronić swoich praw w tym procesie karnym. Występował więc przypadek obrony obligatoryjnej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 1;art. 79 § 1 pkt. 3)">art. 79 § 1 pkt 3 kpk</a>, która przejawia się w tym, że sprawca od chwili powzięcia wątpliwości co do stanu jego zdrowia psychicznego powinien mieć w procesie obrońcę. Tymczasem oskarżony uczestniczył w postępowaniu przed Sądem I instancji bez udziału obrońcy. W ten sposób doszło do naruszenia reguły proceduralnej o fundamentalnym charakterze, a następczo zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 10)">art. 439 § 1 pkt 10 kpk</a>. </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji </td> </tr> <tr> <td rowspan="4"> 0.11. </td> <td> Przedmiot utrzymania w mocy </td> </tr> <tr> <td> </td> </tr> <tr> <td> Zwięźle o powodach utrzymania w mocy </td> </tr> <tr> <td> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji </td> </tr> <tr> <td rowspan="4"> 0.0.11. </td> <td> Przedmiot i zakres zmiany </td> </tr> <tr> <td> </td> </tr> <tr> <td> Zwięźle o powodach zmiany </td> </tr> <tr> <td> </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="52"/> <col width="78"/> <col width="369"/> <col width="220"/> </colgroup> <tr> <td colspan="4"> 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia </td> </tr> <tr> <td rowspan="3"> 1.1. </td> <td colspan="2"> Wyrok Sądu I instancji został uchylony i sprawę przekazano Sądowi Rejonowemu Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu do ponownego rozpoznania wobec wystąpienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 10)">art. 439 § 1 pkt 10 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 1;art. 79 § 1 pkt. 3)">art. 79 § 1 pkt 3 kpk</a>. </td> <td> ☒ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439)">art. 439 k.p.k.</a> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> Zwięźle o powodach uchylenia </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> Dostrzeżone przez Sąd Okręgowy z urzędu uchybienie stanowiące bezwzględną przyczyną odwoławczą uregulowaną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 10)">art. 439 § 1 pkt 10 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 3)">art. 79 § 3 kpk</a> (opisane szerzej w pkt 4.1.), obligowało Sąd Okręgowy – zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1)">art. 439 § 1 kpk</a> – do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Bez znaczenia dla podjęcia takiego rozstrzygnięcia, pozostawała kwestia wpływu wskazanego uchybienia na treść wyroku Sądu I instancji, a także czy było ono wynikiem błędu Sądu Rejonowego. Uchybienie wymagające uwzględnienia z urzędu przesądziło zatem o treści orzeczenia, które należało wydać w postępowaniu odwoławczym. </td> </tr> <tr> <td rowspan="3"> 2.1. </td> <td colspan="2"> Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości </td> <td> ☐ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437 § 2 k.p.k.</a> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> Zwięźle o powodach uchylenia </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> </td> </tr> <tr> <td rowspan="3"> 3.1. </td> <td colspan="2"> Konieczność umorzenia postępowania </td> <td> ☐ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437 § 2 k.p.k.</a> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> </td> </tr> <tr> <td rowspan="3"> 4.1. </td> <td colspan="2"> </td> <td> ☐ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 454;art. 454 § 1)">art. 454 § 1 k.p.k.</a> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> Zwięźle o powodach uchylenia </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> Rozpoznając ponownie sprawę, Sąd I instancji winien przeprowadzić przewód sądowy od nowa. Konieczne będzie oczywiście w pierwszym rzędzie przyznanie oskarżonemu obrońcy z urzędu, gdyż w Sądzie Okręgowym przydzielono A. K. obrońcę w osobie adw. Ł. M. tylko na etap apelacyjny sprawy. Sąd Rejonowy ma zagwarantować udział wyznaczonego obrońcy w rozprawie oraz tych posiedzeniach, w których obowiązkowy jest udział oskarżonego Następnie koniecznym będzie zasięgnięcie opinii dwóch biegłych lekarzy psychiatrów, którzy wypowiedzą się zarówno co do stanu zdrowia psychicznego oskarżonego, jego zdolności rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem w chwili dokonania przestępstwa, możliwości prowadzenia swojej samodzielnej obrony, jak również konieczności stosowania środków zabezpieczających. Dopiero po zapewnieniu tych podstawowych gwarancji dla oskarżonego możliwe będzie przeprowadzenie postępowania dowodowego i wydanie końcowego orzeczenia w zgodzie z przepisami proceduralnymi. </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Punkt rozstrzygnięcia z wyroku </td> <td colspan="2"> Przytoczyć okoliczności </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> </td> <td colspan="2"> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> 6. Koszty Procesu </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="128"/> <col width="590"/> </colgroup> <tr> <td> Punkt rozstrzygnięcia z wyroku </td> <td> Przytoczyć okoliczności </td> </tr> <tr> <td> 2. </td> <td> Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 616;art. 616 § 1;art. 616 § 1 pkt. 1)">art. 616 § 1 pkt 1 kpk</a> do kosztów procesu należą koszty sądowe, którymi są m.in. wydatki poniesione przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 616;art. 616 § 2;art. 616 § 2 pkt. 2)">art. 616 § 2 pkt 2 kpk</a>). Jednym z wydatków Skarbu Państwa, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 618;art. 618 § 1;art. 618 § 1 pkt. 11)">art. 618 § 1 pkt 11 kpk</a> są wypłaty dokonane z tytułu nieopłaconej przez strony pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokatów lub radców prawnych. Przytoczone powyżej przepisy stanowią podstawę prawną orzeczenia uwzględniającego wniosek o koszty obrony z urzędu co do zasady. Przyznany oskarżonemu A. K. przed Sądem Okręgowym obrońca z urzędu – adw. Ł. M. wniósł na rozprawie apelacyjnej o zasądzenie od Skarbu Państwa zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu w postępowaniu odwoławczym. Obrońca reprezentował tam interesy oskarżonego, zajął stanowisko w przedmiocie zasygnalizowanej bezwzględnej przesłanki odwoławczej. Wysokość wynagrodzenia za obronę dla adwokata została zaś ustalona w oparciu o § 2 pkt 1, § 4 ust. 1 i 3 w zw. z § 17 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 18). Jest to kwota 516,60 zł (w tym 23% podatek VAT). Nie można było jeszcze rozstrzygnąć kto będzie ponosił koszty tej obrony z urzędu, gdyż o tym zdecyduje organ wydający orzeczenie kończące postępowanie. </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="719"/> </colgroup> <tr> <td> 7. PODPIS </td> </tr> <tr> <td> Hanna Bartkowiak </td> </tr> </table> </div>