Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

I Ns 392/19

Sądy powszechne2022-11-18
Sygnatura
I Ns 392/19
Data orzeczenia
2022-11-18
Rodzaj
REASONS

Treść orzeczenia

<p>Sygn. akt I Ns 392/19</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wnioskodawca Skarb Państwa – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w <span class="anon-block">W.</span> wnosił o dokonanie rozgraniczenia pomiędzy <span class="anon-block">działkami nr (...)</span> na odcinku położonym w <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">gmina G.</span> - Ośrodek.</p> <p>Uczestnik postępowania Powiat <span class="anon-block"> (...)</span> – Powiatowy Zarząd Dróg w <span class="anon-block">C.</span> wnosił o dokonanie rozgraniczenia przedmiotowych działek według granicy prawnej tj. linii prostej przedstawionej na mapie sytuacyjnej sporządzonej przez biegłą sądową w zakresie geodezji i kartografii inż. <span class="anon-block">D. S.</span> według wariantu nr 2.</p> <p>Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2021 r. Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania <span class="anon-block">K. P.</span>, właściciela <span class="anon-block">działki nr (...)</span>.</p> <p>Uczestnik postępowania <span class="anon-block">K. P.</span> wnosił o dokonanie rozgraniczenia przedmiotowych działek według granicy ewidencyjnej tj. linii prostej przedstawionej na mapie sytuacyjnej sporządzonej przez biegłą sądową w zakresie geodezji i kartografii inż. <span class="anon-block">D. S.</span> według wariantu nr 1, przy uwzględnieniu, że granica pomiędzy <span class="anon-block">działkami nr (...)</span> zbiega się w jednym punkcie z granicą z <span class="anon-block">działką nr (...)</span>.</p> <p>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</p> <p> <span class="anon-block">Działka oznaczona nr (...)</span> stanowi własność Skarbu Państwa. Jest to <span class="anon-block">droga krajowa nr (...)</span> zgodnie z załącznikiem – wykaz dróg krajowych do uchwały nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem ( bezsporne ).</p> <p> <span class="anon-block">Działka oznaczona nr (...)</span> stanowi natomiast własność Powiatu <span class="anon-block"> (...)</span>. Jest to droga powiatowa; pozostaje w zarządzie Powiatowego Zarządu Dróg w <span class="anon-block">C.</span>. Dla tej nieruchomości, Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą KW (...)</span>. <span class="anon-block">Działka nr (...)</span> została wydzielona podczas scalenia gruntów wsi <span class="anon-block">G.</span>. Projekt scalenia gruntów wsi m. in. <span class="anon-block">G.</span> został zatwierdzony <span class="anon-block">decyzją nr (...)</span> z dnia 11 września 1969 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w <span class="anon-block">C.</span> ( bezsporne ).</p> <p> <span class="anon-block">Działki oznaczone nr (...)</span> w punktach skrajnych granicy pomiędzy nimi graniczą z jednej strony z <span class="anon-block">działką nr (...)</span>, stanowiącą własność <span class="anon-block">M. A.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą KW (...)</span>, zaś z drugiej z <span class="anon-block">działką nr (...)</span>, stanowiącą własność <span class="anon-block">K. P.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą KW (...)</span> ( trójmiedza ). <span class="anon-block">Działki oznaczone nr (...)</span> mają charakter działek rolnych ( bezsporne ).</p> <p>Tytuł własności na <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> uzyskali w trybie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710270250" title="Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych - Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250 ()">ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych</a>, a zatem z dniem 4 listopada 1971 r., <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">Z.</span> małż. <span class="anon-block">A.</span>, którzy umową przekazania gospodarstwa rolnego z dnia 13 czerwca 1980 r. przekazali gospodarstwo rolne synowi <span class="anon-block">L. A.</span>. <span class="anon-block">L. A.</span> przekazał gospodarstwo rolne swojemu synowi <span class="anon-block">M. A.</span> umową darowizny i ustanowienia służebności z dnia 15 grudnia 2009 r. ( bezsporne ).</p> <p>Tytuł własności na <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> uzyskał w trybie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710270250" title="Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych - Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250 ()">ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych</a>, a zatem z dniem 4 listopada 1971 r., <span class="anon-block">T. G.</span>, który działkę zbył na rzecz <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">W.</span> małż. <span class="anon-block">C.</span> umową z dnia 5 grudnia 1975 r. <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">W.</span> małż. <span class="anon-block">C.</span> darowali nieruchomość synowi <span class="anon-block">K. C.</span> umową z dnia 5 grudnia 1994 r. <span class="anon-block">K. C.</span> przekazał gospodarstwo rolne swojemu synowi <span class="anon-block">C. C. (2)</span> umową darowizny i ustanowienia służebności z dnia 16 września 2013 r. <span class="anon-block">C. C. (2)</span> zbył <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> na rzecz <span class="anon-block">K. P.</span> umową sprzedaży z dnia 16 marca 2017 r. ( bezsporne ).</p> <p> <span class="anon-block">K. P.</span> mieszka w <span class="anon-block">G.</span> od urodzenia. Od 2011 r. prowadzi gospodarstwo rolne. Z drogi stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> korzystał w celu dojazdu do własnych działek rolnych jeszcze przed kupnem <span class="anon-block">działki nr (...)</span>. <span class="anon-block">K. P.</span> uprawia <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> do znaku betonowego w punkcie nr 406, położonym w odległości 13,20 m od punktu 651/granit ( zeznania uczestnika postępowania <span class="anon-block">K. P.</span> k. 206 ).</p> <p>Wniosek o rozgraniczenie w trybie administracyjnym złożył w dniu 8 kwietnia 2016 r. Skarb Państwa – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w <span class="anon-block">W.</span>. Postanowienie, z dnia 25 kwietnia 2016 r. Wójt <span class="anon-block">Gminy G.</span> – Ośrodek wszczął postępowanie rozgraniczeniowe. <span class="anon-block">Decyzją nr (...)</span> z dnia 14 października 2019 r. Wójt <span class="anon-block">Gminy G.</span> – Ośrodek orzekł o umorzeniu postępowania egzekucyjnego i z urzędu przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ciechanowie ( akta administracyjne k. 4 – 45 ).</p> <p>Dla terenu, na którym położone są <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, istnieje kilka opracowań geodezyjnych zawierających informacje dotyczące przebiegu granic nieruchomości i ich właścicieli.</p> <p>Najwcześniejszym opracowaniem dokumentującym zakres granic działek dla wsi <span class="anon-block">G.</span> jest operat nr 127/7-<span class="anon-block"> (...)</span> z założenia ewidencji gruntów. Wykonano wówczas mapę na podstawie uczytelnienia fotoplanów; na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych w latach 60-tych ubiegłego wieku odczytano granice posiadania i wykreślono mapę w skali 1:5000. Nie prowadzono natomiast ustalenia granic. Na mapie wykreślono istniejące już drogi: droga krajowa miała szerokość 24,00 m, zaś droga powiatowa, oznaczona ówcześnie numerem 18 – 9,00 m. Założone wówczas rejestry gruntów i sporządzone mapy do 1970 r. służyły jako podstawowa urzędowa informacja o granicach i powierzchniach gruntów rolnych.</p> <p>Następnym chronologicznie opracowaniem dotyczącym tego terenu obrazującym przebieg granic w obrębie wsi <span class="anon-block">G.</span> jest operat pomiarowy nr 127/7-<span class="anon-block"> (...)</span>, który dotyczy częściowego scalenia i wymiany gruntów we wsi <span class="anon-block">G.</span>. Projekt scalenia gruntów wsi m. in. <span class="anon-block">G.</span> został zatwierdzony <span class="anon-block">decyzją nr (...)</span> z dnia 11 września 1969 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w <span class="anon-block">C.</span>. W obszar scalenia gruntów wchodziły wybrane kompleksy działek w <span class="anon-block">G.</span>, w tym <span class="anon-block">droga nr (...)</span> ( obecnie nr 14 ) oraz przyległe do niej <span class="anon-block">działki nr (...)</span> ( obecnie nr 11 ) i nr 21 ( obecnie nr 16 ). Scalenie polegało na połączeniu kompleksu działek i ich ponownym podziale oraz wydzieleniu nowych dróg bądź ich poszerzeniu. W tym zakresie działkę, stanowiącą <span class="anon-block">drogę oznaczoną nr (...)</span> o szerokości 9,00 m poszerzono kosztem przyległych działek tj. 17 i 21 ( obecnie odpowiednio 11 i 16 ) do szerokości 15 m. Właściciele <span class="anon-block">działek nr (...)</span> tj. <span class="anon-block">J. A.</span> i <span class="anon-block">T. G.</span> otrzymali różnicę powierzchni czyli ekwiwalent za powierzchnię zabraną na poszerzenie drogi w innych miejscach z gruntów Państwowego Funduszu Ziemi. Wykonano wówczas szkice wyznaczenia projektowanych działek. Wzdłuż drogi krajowej krawędzie drogi powiatowej zostały zastabilizowane znakami granitowymi, które na szkicach oznaczono numerami 13 i 14.</p> <p>Kolejnym dokumentem dotyczącym ewidencji gruntów dla obrębu <span class="anon-block">G.</span> jest operat pomiarowy nr P.<span class="anon-block"> (...)</span>.1976.78 dotyczący uwłaszczenia w trybie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710270250" title="Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych - Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250 ()">ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych</a>. W obszarze działek, stanowiących drogę powiatową oraz działek przyległych nie prowadzono pomiarów. Akty własności ziemi wydano na podstawie danych ze scalenia gruntów, wprowadzając jedynie nową numerację działek. Na mapie uwłaszczeniowej zaznaczono szerokość drogi powiatowej – 15,00 m.</p> <p>W 1979 r. rozpoczęto prace geodezyjne do opracowania nowej mapy zasadniczej. Wykonano ponownie zdjęcia lotnicze dla terenów wiejskich, wykonane w odcieniach szarości o wysokiej rozdzielczości; ze zdjęć odczytano aktualne posiadanie wyrażone miedzami i konturami orania oraz zasiewów. Jest to operat pomiarowy nr 127/7-<span class="anon-block"> (...)</span>. Wykonana mapa zasadnicza w skali 1:2000 zastąpiła dotychczasową mapę ewidencyjną ( uwłaszczeniową ) w skali 1:5000. Ze zdjęć odczytano, że droga powiatowa przy odejściu od drogi krajowej osiąga szerokość około 11,30 m. Wyznaczona jest punktami 405 – 406. Położenie tych punktów określało zakres użytkowania drogi powiatowej na gruncie.</p> <p>Ostatnim dokumentem dotyczącym ewidencji gruntów dla obrębu <span class="anon-block">G.</span>, pochodzącym z okresu sprzed wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, jest operat pomiarowy nr 009.003.-<span class="anon-block"> (...)</span> dotyczący modernizacji ewidencji gruntów, która polegała na pomiarach bezpośrednich w terenie. Pomiarem objęto jedynie niektóre granice działek, w tym pomierzono granicznik scaleniowy nr 13 odpowiadający obecnemu punktowi granicznemu nr 651. Granicznik ten wprowadzono na mapę ewidencyjną. Granicę pomiędzy <span class="anon-block">działkami nr (...)</span> ( droga ) wyprowadzono z punktu 651. Odległość między puntami 651/granit – 406/palik wynosi 13,30 m, co oznacza, że szerokość drogi powiatowej na mapie ewidencyjnej zwiększyła się z miary 11,30 m do miary 13,30 m. Podczas prac modernizacyjnych nie odszukano natomiast drugiego granicznika w pobliżu punktu nr 406 ( dawny punkt nr 14 ) między drogą powiatową ( <span class="anon-block">działka nr (...)</span> ) a <span class="anon-block">działką nr (...)</span>.</p> <p>Obecnie szerokość pasa drogowego <span class="anon-block">działki nr (...)</span> o podłożu żwirowym wraz z rowami przydrożnymi wynosi około 10 metrów. W punkcie nr 651 widnieje znak granitowy, pochylony, zaś obok niego znak drogowy <span class="anon-block"> (...)</span>. Punkt nr 651 odpowiada dawnemu punktowi nr 13 osadzonemu podczas scalenia gruntów na trójmiedzy <span class="anon-block">działek (...)</span>. Lokalizacja tego punktu wyznacza początek granicy między <span class="anon-block">działkami nr (...)</span>, a jednocześnie początek granicy pomiędzy <span class="anon-block">działkami nr (...)</span>. Odłożenie w linii prostej miary 15,00 m od istniejącego znaku granitowego – punktu 651 wyznacza drugi punkt scaleniowy nr 14. Punktu scaleniowego nr 14 nie można obecnie ustalić na gruncie ( opinia biegłej sądowej z zakresu geodezji inż. <span class="anon-block">D. S.</span> k. 103 - 156 ).</p> <p>Lokalizacja punktu nr 651 ( poprzednio nr 13 ) nie jest kwestionowana przez <span class="anon-block">M. A.</span>, właściciela <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, Skarb Państwa – Generalną Dyrekcję Dróg i Autostrad w <span class="anon-block">W.</span> oraz zarządcę drogi powiatowej – Powiatowy Zarząd Dróg w <span class="anon-block">C.</span> ( bezsporne ).</p> <p> <span class="anon-block">K. P.</span> uprawia <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> do znaku betonowego w punkcie nr 406, położonym w odległości 13,20 m od punktu 651/granit. Lokalizację tego punktu odczytano ze zdjęć lotniczych z 1980 r. ( bezsporne ).</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zebranych w sprawie dokumentów, a w szczególności: akt postępowania administracyjnego o rozgraniczenie ( k. 4 - 45 ), opinii biegłej sądowej z zakresu geodezji inż. <span class="anon-block">D. S.</span> ( k. 103 – 156 ), jak również zeznań uczestnika postępowania <span class="anon-block">K. P.</span> ( k. 205 - 206 ).</p> <p>Powyższe dowody są – w ocenie Sądu – w pełni wiarygodne. Żadna ze stron nie kwestionowała mocy dowodowej dokumentów.</p> <p>Odnosząc się do zeznań uczestnika postępowania <span class="anon-block">K. P.</span>, wskazać należy, że są one wprawdzie wiarygodne, nie mogą jednak stanowić podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Przebieg granicy pomiędzy działkami, jak też szerokość drogi powiatowej, udokumentowane są od lat 60 – tych ubiegłego wieku. Uczestnik postępowania <span class="anon-block">K. P.</span> jest osobą w młodym wieku ( ma 32 lata ). Mieszka w <span class="anon-block">G.</span> od urodzenia, zaś gospodarstwo rolne prowadzi od 2011 r. Właścicielem natomiast <span class="anon-block">działki nr (...)</span> jest dopiero od kilku lat. Trudno uznać aby szczegółowo pamiętał przebieg granicy pomiędzy <span class="anon-block">działką nr (...)</span> oraz drogą powiatową w okresie od uwłaszczenia do 2000 r., kiedy wykonano kolejną modernizację ewidencji gruntów i podjęto starania odnalezienia graniczników na trójmiedzy pomiędzy <span class="anon-block">działkami nr (...)</span>.</p> <p>Należy również wskazać, że istotną rolę dla rozstrzygnięcia sprawy ma opinia biegłej z zakresu geodezji inż. <span class="anon-block">D. S.</span>. Sąd w pełni podziela wnioski zawarte w opinii. Szczególne znaczenie mają, zdaniem Sądu, wskazania biegłej co do sposobu tworzenia kolejnych map ewidencyjnych przy uwzględnieniu wykonanych fotografii lotniczych i wykreślaniu na nich drogi powiatowej ( <span class="anon-block">działka nr (...)</span> ), jak też opis prac związanych z posadowieniem graniczników scaleniowych.</p> <p>W ocenie Sądu, obie opinie biegłych sądowych zostały należycie i w sposób przekonywający uzasadnione. Podkreślić jednakże należy, że przedstawiona w nich dokumentacja geodezyjna, w tym zawarta w aktualnej ewidencji gruntów, ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.</p> <p>Biegła sądowa sporządziła dwa warianty rozgraniczenia: tj. według granicy prawnej oraz według wskazań uczestnika postępowania <span class="anon-block">K. P.</span> odpowiadającej granicy ewidencyjnej.</p> <p>Sąd zważył, co następuje:</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 153)">art. 153 kc</a>, jeżeli granice gruntów stały się sporne, a stanu prawnego nie można stwierdzić, ustala się granice według ostatniego spokojnego stanu posiadania. Gdyby również takiego stanu nie można było stwierdzić, a postępowanie rozgraniczeniowe nie doprowadziło do ugody między interesowanymi, sąd ustali granice z uwzględnieniem wszelkich okoliczności; może przy tym przyznać jednemu z właścicieli odpowiednią dopłatę pieniężną. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 153)">Artykuł 153 kc</a> określa zatem zasady i kryteria przebiegu granicy, która jest sporna.</p> <p>Zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem przedmiotem rozgraniczenia jest ustalenie granic w terenie tj. na gruncie, a nie na planie ( mapie ), mapa bowiem jest – z natury rzeczy – tylko wtórnym wyrazem granic na gruncie. W sprawie o rozgraniczenie chodzi nawet nie o same granice na gruncie, lecz o to, do jakiej granicy na gruncie sięga prawo własności nieruchomości sąsiadujących. Przebieg granicy jest dopiero wynikiem określenia zasięgu własności.</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 153)">Artykuł 153 kc</a> wyprowadza trzy materialnoprawne kryteria rozgraniczenia nieruchomości: 1 ) aktualny ( z chwili orzekania ) stan prawny nieruchomości, 2 ) ostatni stan spokojnego posiadania oraz 3 ) wszelkie okoliczności. Każde z tych kryteriów ma pierwszeństwo przed następnym. Wyłączają się one wzajemnie w tym znaczeniu, że dopóki jest możliwe ustalenie granicy na podstawie stanu prawnego, niedopuszczalne jest rozgraniczenie na podstawie ostatniego spokojnego posiadania albo wszelkich okoliczności.</p> <p>Analizując okoliczności niniejszej sprawy należy uznać, że w niniejszej sprawie możliwe dokonanie rozgraniczenia według stanu prawnego nieruchomości. Ustalenie stanu prawnego nieruchomości polega na stwierdzeniu zasięgu przestrzennych granic własności sąsiadujących ze sobą gruntów. W uchwale całej Izby Cywilnej z 25 maja 1957 r. 1 CO 39/1956 Sąd Najwyższy wyjaśnił, że dokumentami stwierdzającymi prawo własności nieruchomości są dokumenty, które z mocy przepisów prawa stwierdzają nabycie własności lub stanowią dowód, że takie nabycie miało miejsce; w szczególności do dokumentów tych zaliczyć należy odpisy z ksiąg wieczystych, odpisy umów o przeniesienie własności zawartych w formie aktu notarialnego oraz wyciągi z tabel likwidacyjnych. Sąd Najwyższy w orzeczeniu z 26 kwietnia 1967 r. III CR 424/1966 wskazał również, że przez „stan prawny” rozumie się także zasiedzenie przygranicznych pasów gruntu.</p> <p>Ustalenia dokonane przez Sąd w niniejszej sprawie wskazują, że dotychczas nie toczyło się żadne postępowanie rozgraniczeniowe ( administracyjne lub sądowe ). Nie dokonywano czynności o charakterze prawnym mających wpływ na ustalenie granic w rozumieniu prawa np. podział nieruchomości. Ujawniona w toku postępowania dokumentacja geodezyjna pozwala, zdaniem Sądu, na ustalenie przebiegu granicy pomiędzy <span class="anon-block">działkami nr (...)</span> ( droga krajowa ) i 14 ( droga powiatowa ) według stanu prawnego. Już pierwszy z dokumentów dokumentujący zakres granic działek dla wsi <span class="anon-block">G.</span> -operat nr 127/7-<span class="anon-block"> (...)</span> z założenia ewidencji gruntów. Zawiera wykreślenie tych dróg i opis ich szerokości na gruncie. Poszerzenie drogi powiatowej do 15 metrów nastąpiło podczas prac związanych z częściowym scaleniem i wymianą gruntów we wsi <span class="anon-block">G.</span>, podczas którego właściciele <span class="anon-block">działek przyległych nr (...)</span> ( obecnie nr 11 ) i nr 21 ( obecnie nr 16 ) w związku z poszerzeniem drogi powiatowej kosztem ich działek otrzymali ekwiwalent za powierzchnię w innym miejscu ( operat pomiarowy nr 127/7-<span class="anon-block"> (...)</span> ). Wzdłuż drogi krajowej krawędzie drogi powiatowej zostały wówczas zastabilizowane znakami granitowymi, które na szkicach oznaczono numerami 13 i 14. W operacie pomiarowym nr P.<span class="anon-block"> (...)</span>.1976.78 dotyczący uwłaszczenia w trybie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710270250" title="Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych - Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250 ()">ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych</a>, ponownie zaznaczono szerokość drogi powiatowej jako 15 metrów.</p> <p>Analiza późniejszych dokumentów geodezyjnych ( operat pomiarowy nr 127/7-<span class="anon-block"> (...)</span>, operat pomiarowy nr 009.003.-<span class="anon-block"> (...)</span> ) wskazuje, że szerokość drogi powiatowej ulega zmianom na odcinku przy odejściu od drogi krajowej. W 1979 r. wynosiła około 11,30 m, zaś w 2000 r. około 13,30 m. Podczas prac modernizacji gruntów w 2000 r. odnaleziono jedynie granicznik scaleniowy nr 13 odpowiadający obecnemu punktowi granicznemu nr 651 znajdując się na trójmiedzy z <span class="anon-block">działką nr (...)</span>.</p> <p>Powyższe okoliczności wskazują, że szerokość drogi powiatowej na odejściu od drogi krajowej ulegała zmianie. Zmiany te wynikały ze sposobu użytkowania gruntów sąsiednich tj. <span class="anon-block">działek nr (...)</span> przez ich właścicieli, który kosztem drogi powiększyli powierzchnię swoich upraw. Zebrane w sprawie dowody nie pozwalają na ustalenie kiedy i w jakim zakresie te zmiany następowały, jak również czy właściciele <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, poprzednicy prawni uczestnika postępowania <span class="anon-block">K. P.</span> mieli świadomość przekroczenia granicy z drogą, jak również zamiar samoistnego posiadania drogi. Podkreślić należy, że właściciel <span class="anon-block">działki nr (...)</span> <span class="anon-block">M. A.</span> w toku prac rozgraniczeniowych przyznał, że ma świadomość przekroczenia granicy z <span class="anon-block">działką nr (...)</span> na swoją korzyść.</p> <p>Omówione powyżej dokumenty o charakterze geodezyjnym, jak również stan prawny wynikający z przepisów prawa wskazują, że granica pomiędzy <span class="anon-block">działkami nr (...)</span> ( droga krajowa ) oraz nr 14 ( droga powiatowa ), przy uwzględnieniu punktu granicznego na trójmiedzy z <span class="anon-block">działką nr (...)</span>, ma charakter prawny. Jak wskazano powyżej stan prawny drogi krajowej wynika z przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( art. 73 cyt. ustawy ) i został ustalony z dniem 1 stycznia 1999 r. Stan prawny drogi powiatowej wynika z <span class="anon-block">decyzji nr (...)</span> z dnia 11 września 1969 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w <span class="anon-block">C.</span> zatwierdzającej projekt scalenia gruntów. Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820110080" title="Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu gruntów - Dz. U. z 1982 r. Nr 11, poz. 80 (art. 29;art. 29 ust. 1)">art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów</a>, decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stanowi tytuł do ujawnienia nowego stanu prawnego w księgach wieczystych i podstawę do wprowadzania uczestników scalenia w posiadanie wydzielonych im gruntów.</p> <p>Zasadnym jest zatem dokonanie rozgraniczenia według stanu prawnego nieruchomości jako pierwszego kryterium zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 153)">art. 153 kc.</a> Sąd dokonał zatem rozgraniczenia pomiędzy działkami położonymi w <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">gmina G.</span> Ośrodek: oznaczonej numerem 79 ( <span class="anon-block">droga krajowa nr (...)</span> ), stanowiącej własność wnioskodawcy Skarbu Państwa – Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w <span class="anon-block">W.</span>, oznaczonej numerem 14 ( droga powiatowa ), stanowiącej własność uczestnika postępowania Powiatu <span class="anon-block"> (...)</span> – Powiatowego Zarządu Dróg w <span class="anon-block">C.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą KW (...)</span> oraz oznaczonej numerem 16, stanowiącej własność uczestnika postępowania <span class="anon-block">K. P.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą KW (...)</span>, według linii prostej oznaczonej kolorem czerwonym wyznaczonej punktami 651/granit – 949/pal, przedstawionej ma mapie z projektem ustalenia granic według wariantu nr 2, sporządzonej dnia 30 czerwca 2021 r. przez biegłą sądową w zakresie geodezji i kartografii inż. <span class="anon-block">D. S.</span>, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 12 lipca 2021 r. za nr ewid. P.<span class="anon-block"> (...)</span>.2021.<span class="anon-block"> (...)</span>, przy czym mapa ta stanowi integralną część niniejszego orzeczenia ( koperta k. 155 akt sprawy I Ns 392/19 ).</p> <p>Odnosząc się do drugiego z wariantów rozgraniczenia preferowanego przez uczestnika postępowania <span class="anon-block">K. P.</span> tj. według granicy ewidencyjnej odpowiadającej granicy posiadania samoistnego, wskazać należy, że stan ten wynika z operatu pomiarowego nr 009.003.-<span class="anon-block"> (...)</span> dotyczącego modernizacji ewidencji gruntów, która polegała na pomiarach bezpośrednich w terenie. Pomierzono wówczas jedynie granicznik scaleniowy nr 13 odpowiadający obecnemu punktowi granicznemu nr 651, który wprowadzono na mapę ewidencyjną. Podczas prac modernizacyjnych nie odszukano natomiast drugiego granicznika w pobliżu punktu nr 406 ( dawny punkt nr 14 ) między drogą powiatową ( <span class="anon-block">działka nr (...)</span> ) a <span class="anon-block">działką nr (...)</span>.</p> <p>Wskazać należy, że wbrew przekonaniu uczestnika postępowania <span class="anon-block">K. P.</span>, granica ewidencyjna nie zawsze jest równoznaczna z granicą prawną, i taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej. Bezsprzecznie, przebieg granicy ewidencyjnej rozumianej jako granica posiadania ulegał zmianie w kolejnych latach przed rokiem 2000. Jej przebieg można obecnie ustalić tylko na podstawie opisanych powyżej operatów w konkretnych latach. Zauważyć również należy, że ustalenie granicy pomiędzy <span class="anon-block">działkami nr (...)</span> według linii prostej oznaczonej kolorem czerwonym wyznaczonej punktami 651/granit – 949/pal ( wariant 2 ) o długości 15 metrów nie odnosi się do szerokości całej drogi powiatowej a jedynie do jej szerokości na odcinku odejścia od drogi krajowej. Wynika to wprost z zakresu przedmiotu sprawy tj. rozgraniczenie pomiędzy <span class="anon-block">działkami nr (...)</span> przy uwzględnieniu spornego punktu na trójmiedzy z <span class="anon-block">działką nr (...)</span>. Przebieg granicy pomiędzy <span class="anon-block">działkami nr (...)</span> nie była przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.</p> <p>O zwrocie poniesionych tymczasowo z sum budżetowych kosztów postępowania Sąd orzekł stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 kpc</a>, rozdzielając je stosunkowo pomiędzy stronami z uwagi na fakt, że strony były w równym stopniu zainteresowane rozstrzygnięciem sprawy.</p> </div>