V Ua 2/22

<p>Sygn. akt V Ua 2/22</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 22 listopada 2022 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunalskim, </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Wydział V w składzie:</strong> </p> <p>Przewodniczący: Sędzia Urszula Sipińska-Sęk</p> <p>Protokolant: st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz</p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2022 r. w Piotrkowie Trybunalskim </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na rozprawie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z wniosku <span class="anon-block">E. K.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zasiłek chorobowy</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 8 lutego 2022 r. sygn. akt IV U 22/21</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację;</strong> </p> <p>Sygn. akt V Ua 2/22</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 2 grudnia 2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> w sprawie nr <span class="anon-block">(...)</span> odmówił wnioskodawczyni <span class="anon-block">E. K.</span> prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 6 stycznia 2018 roku do dnia 8 stycznia 2018 roku z tytułu świadczenia pracy na podstawie umowy zlecenia u płatnika <span class="anon-block"> (...) Spółka z o.o.</span> oraz zobowiązał wnioskodawczynię do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego za powyższy okres w kwocie brutto 428,70 PLN.</p> <p>W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż wnioskodawczyni posiadała inny tytuł do objęcia ubezpieczeniem, a mianowicie umowę o pracę zawartą z płatnikiem <span class="anon-block"> PW (...)</span>, który to pismem z dnia 4 listopada 2019 roku wskazał, iż w dniach 6 stycznia – 8 stycznia 2018 roku wnioskodawczyni świadczyła pracę. Zdaniem ZUS wnioskodawczyni w okresie niezdolności do pracy wykonywała pracę zarobkową, a tym samym zaistniała podstawa zastosowania art. 17 ustawy zasiłkowej.</p> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 lutego 2022 roku Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał wnioskodawczyni <span class="anon-block">E. K.</span> prawo do zasiłku chorobowego za okres od dnia 6 stycznia 2018 roku do 8 stycznia 2018 roku i zwolnił wnioskodawczynię <span class="anon-block">E. K.</span> od obowiązku zwrotu pobranego świadczenia za powyższy okres.</p> <p> <strong> <!-- -->Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego:</strong> </p> <p>Wnioskodawczyni <span class="anon-block">E. K.</span> była niezdolna do pracy z powodu choroby w okresie od 6 stycznia 2018 roku do 8 stycznia 2018 roku.</p> <p>Wnioskodawczyni podlegała ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu umowy zlecenia u płatnika <span class="anon-block"> (...) Spółka z o.o.</span> w okresie od dnia 12 grudnia 2016 roku do dnia 31 marca 2019 roku.</p> <p>Wnioskodawczyni jednocześnie była zatrudniona w oparciu o umowę o pracę w <span class="anon-block"> firmie PW (...)</span>. Właścicielem <span class="anon-block"> firmy PW (...)</span> jest <span class="anon-block">J. P.</span>.</p> <p>W dniu 27 lipca 2020 roku <span class="anon-block">J. P.</span> wystawił zaświadczenia stwierdzające m.in., że wnioskodawczyni w dniach 6 – 8 stycznia 2018 roku nie była obecna w firmie.</p> <p>W okresie niezdolności do pracy od 6 do 8 stycznia 2018 roku wnioskodawczyni nie świadczyła pracy na rzecz <span class="anon-block"> firmy PW (...)</span>, nie przebywała w tym czasie w firmie, nie wykonywała na jej rzecz czynności.</p> <p>Dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należało, zdaniem Sądu Rejonowego za bezsporne uznać dowody zgromadzone w załączonych aktach organu rentowego.</p> <p>Oceniając dowody przedstawione przez strony Sąd I Instancji wskazał, iż w toku postępowania całkowity brak aktywności w zakresie postępowania dowodowego prezentował organ rentowy, a na ZUS jako zarzucającym wnioskodawczyni prowadzenie pracy zarobkowej w okresie niezdolności do pracy spoczywał obowiązek wykazania prawdziwości zarzutu zgodnie z zasadą ciężaru dowodu. Obowiązek ten był szczególnie istotny wobec przedstawienia przez wnioskodawczynię wraz z odwołaniem dokumentu o odmiennej treści niż dokument na którego treść powoływał się organ rentowy.</p> <p>Argumentacja ZUS oparta jest na treści pisma <span class="anon-block"> firmy PW (...)</span> z dnia 4 kwietnia 2019 roku. Jego treść jest sprzeczna z treścią pisma tej samej firmy z dnia 27 lipca 2020 roku.</p> <p>Wyjaśnieniem powyższej sprzeczności są zeznania świadka <span class="anon-block">J. P.</span>, właściciela firmy który wskazał, iż pismo z dnia 27 lipca 2020 roku zostało sporządzone przez niego, a w piśmie z dnia 4 kwietnia 2019 roku pod jego pieczęcią firmową widnieje nie jego podpis, a podpis jego ówczesnej asystentki <span class="anon-block">S. L.</span>. Świadek wskazał, że nie wie dlaczego jego asystentka sporządziła dokument o takiej treści, dlaczego podpisała się w jego imieniu. Świadek wskazał, iż p. <span class="anon-block">L.</span> sporządzała w jego imieniu pisma, ale nie wie czy była upoważniona do sporządzenia przedmiotowego pisma.</p> <p>Powyższe zeznania świadka wskazują, jak podał Sąd Rejonowy, iż pismo z 4 kwietnia 2019 roku stanowiące podstawę argumentacji ZUS zostało sporządzone nie przez właściciela firmy, a przez inną osobę, której upoważnienie do jego sporządzenia jest wątpliwe.</p> <p>Skutkuje to uznaniem za wiarygodne pisma z dnia 27 lipca 2020 roku, bez wątpienia sporządzonego przez świadka, a więc osobę kompetentną do udzielania informacji jako pracodawca i płatnik składek. Nadto pismo to koresponduje z twierdzeniami zawartymi w zeznaniach wnioskodawczyni, tworząc z nimi logiczną całość.</p> <p>W ocenie Sądu Rejonowego dowody w postaci zeznań wnioskodawczyni i pisma <span class="anon-block"> firmy PW (...)</span> z dnia 27 lipca 2020 roku są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają, a przy tym nie kwestionuje ich żadna ze stron postępowania, dlatego też Sąd Rejonowy uznał, iż mogą one stanowić podstawę ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie.</p> <p>W oparciu o tak ustalony stan faktyczny, Sąd Rejonowy stwierdził, że wnioskodawczyni należał się zasiłek chorobowy za okres od dnia 6 stycznia 2018 roku do dnia 8 stycznia 2018 roku, gdyż była ona w tym okresie niezdolna do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 6)">art. 6 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a>).</p> <p>Jednocześnie Sąd Rejonowy stwierdził, że wnioskodawczyni nie utraciła prawa do zasiłku chorobowego za w/w okres zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej, gdyż ZUS nie wykazał, a nawet nie próbował wykazać , aby w okresie orzeczonej niezdolności do pracy wykonywała ona pracę zarobkową w <span class="anon-block"> firmie PW (...)</span> lub wykorzystywała zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia. W ocenie Sądu Rejonowego organ rentowy bezprawnie przerzucił na wnioskodawczynie obowiązek wykazania, że takich czynności nie wykonywała. Zdaniem Sądu Rejonowego treść pisma z dnia 19 kwietnia 2019 roku była niewystarczająca do uznania świadczenia pracy w okresie orzeczonej niezdolności, w sytuacji kiedy wnioskodawczyni przedstawiła pismo, z którego wynikało, iż w trakcie niezdolności do pracy nie wykonywała swoich obowiązków jako pracownik <span class="anon-block"> PW (...)</span>. ZUS winien był - zdaniem Sądu Rejonowego - przestawić w takiej sytuacji inne wnioski dowodowe, zmierzające do wykazania zasadności przedstawionej argumentacji, czego nie uczynił.</p> <p>Dlatego też, w ocenie Sądu I Instancji brak jest podstaw do zarzucenia wnioskodawczyni, że w okresie od dnia 6 stycznia 2018 roku do dnia 8 stycznia 2018 roku prowadziła działalność zarobkową, a tym samym uznał odwołanie <span class="anon-block">E. K.</span> za zasadne.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd Rejonowy zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawczyni prawo do zasiłku chorobowego za okres od dnia 6 stycznia 2018 roku do dnia 8 stycznia 2018 roku, zwalniając z obowiązku zwrotu wypłaconego świadczenia.</p> <p> <strong> <!-- -->Powyższy wyrok zaskarżył w całości apelacją pełnomocnik organu rentowego</strong>. Zaskarżonemu wyrokowi pełnomocnik zarzucił:</p> <p>1) przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyznaczonej treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art.233 kpc</a>, a w konsekwencji,</p> <p>2) naruszenie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 17;art. 17 ust. 1;art. 66)">art. 17 ust. 1, art. 66 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a> (Dz. U. z 2019r. poz.645 ze zm.) oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 84;art. 84 ust. 1;art. 84 ust. 2;art. 84 ust. 2 pkt. 2)">art. 84 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz.U z 2019rz, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 84 poz. 300)">poz. 300</a> ze zm.) polegające na uznaniu, że odwołująca ma prawo do zasiłku chorobowego za okres od 6.01.2018r. do 8.01.2018r. oraz nie ma obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego za ten okres, w sytuacji gdy w okresie orzeczonej niezdolności do pracy wykonywała pracę zarobkową.</p> <p>Strona apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania <span class="anon-block">E. K.</span> od decyzji 2 grudnia 2019r. zmienionej decyzją z dnia 4 lutego 2019r., ewentualnie o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dodatkowo ustalił:</strong> </p> <p>Pismo z dnia 4 kwietnia 2019 roku, z którego wynika, że wnioskodawczyni w dniach 6-8 stycznia 2018 roku świadczyła pracę w <span class="anon-block"> firmie PW (...)</span> w imieniu <span class="anon-block"> firmy PW (...)</span> sporządziła i podpisała parafką pod pieczątką z personaliami pracodawcy pracownica <span class="anon-block">S. L.</span>. <span class="anon-block">S. L.</span> zrobiła to na polecenie pracodawcy, była ona upoważniona do podpisywania pism w imieniu pracodawcy.</p> <p>W piśmie z dnia 4 kwietnia 2019 roku <span class="anon-block">S. L.</span> skłamała. W rzeczywistości wnioskodawczyni w dniach 6-8 stycznia 2018 roku nie była i nie świadczyła pracy w <span class="anon-block"> firmie (...)</span>, tak jak to wynika z pisma <span class="anon-block"> firmy (...)</span> sporządzonego i podpisanego przez <span class="anon-block">J. P.</span> z dnia 27 lipca 2020 roku. Wnioskodawczyni nie świadczyła pracy w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> w całym okresie swojego zatrudnienia w tej firmie.</p> <p>(dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">S. L.</span>- protokół rozprawy z dnia 8 listopada 2022 roku, zeznania wnioskodawczyni – protokół rozprawy z dnia 21 czerwca 2022 roku, pismo z 27 lipca 2020 roku – k. 119 akt )</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie, </strong>bowiem Sąd I instancji wydał ostatecznie trafne rozstrzygnięcie, które znajduje uzasadnienie w całokształcie okoliczności faktycznych sprawy oraz w treści obowiązujących przepisów prawnych.</p> <p>Sąd Okręgowy przyjmuje za własny ustalony przez Sąd Rejonowy stan faktyczny, uznając go – po jego uzupełnieniu – za wystarczający do rozpoznania apelacji.</p> <p>Głównym zarzutem wywiedzionej apelacji jest naruszenie granic swobodnej oceny dowodów, przez odmowę dania wiary treści pisma z dnia 4 kwietnia 2019 roku, sporządzonego przez <span class="anon-block"> firmę (...)</span> na potrzeby postępowania administracyjnego toczącego się przed ZUS w niniejszej sprawie, z którego to wynika, że wnioskodawczyni w dniach 6-8 stycznia 2018 roku, a zatem w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, świadczyła pracę u drugiego pracodawcy w <span class="anon-block"> firmie PW (...)</span>, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 17 ust 1 ustawy zasiłkowej przez jego niezastosowanie i uznanie, że skarżąca miała prawo do zasiłku chorobowego za w/w okres.</p> <p>Rację ma ZUS, że ocena dowodów dokonana przez Sąd Rejonowy była w tym zakresie niepełna. Świadek <span class="anon-block">J. P.</span> pracodawca skarżącej z racji upływu czasu od spornego okresu oraz faktu rzadkiego bywania w siedzibie firmy, nie pamiętał już, czy w dniach 6-8 stycznia 2018 roku wnioskodawczyni świadczyła u niego pracę czy też nie. Potwierdził jednak, że to on sporządził pismo z 27 lipca 2020 roku. Jednocześnie podniósł, że taką wiedzą z pewnością dysponuje jego asystentka <span class="anon-block">S. L.</span>, która sporządziła i podpisała się pod pismem z 4 kwietnia 2019 roku. <span class="anon-block">J. P.</span> nie potrafił wyjaśnić dlaczego jego asystentka sporządziła pismo z 4 kwietnia 2019 roku, które w swej treści jest sprzeczne z treścią sporządzonego przez niego pisma z 27 lipca 2020 roku. Zeznania świadka <span class="anon-block">J. P.</span>, wobec braku wiedzy świadka co do tego, czy skarżąca w spornym okresie świadczyła pracę, nie były zatem wystarczające do ustalenia, które pismo <span class="anon-block"> firmy (...)</span> czy z dnia 4 kwietnia 2019 roku czy z 27 lipca 2020 roku odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy. To, że pismo z 4 kwietnia 2019 roku podpisała <span class="anon-block">S. L.</span>, która jak zeznał <span class="anon-block">J. P.</span>, była do tego przez niego upoważniona, nie pozbawiało go automatycznie mocy dowodowej. Celem wyjaśnienia rozbieżności w treści tych dwóch pism konieczne było przesłuchanie w charakterze świadka <span class="anon-block">S. L.</span>. Zeznania <span class="anon-block">S. L.</span> nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że skarżąca w spornym okresie nie była w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> i nie świadczyła pracy. Co więcej z zeznań <span class="anon-block">S. L.</span> wynika, że skarżąca nie wykonywała pracy w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> nie tylko w spornym okresie, ale w ogóle, co stawia pod znakiem zapytania posiadanie przez nią drugiego tytułu do podlegania ubezpieczeniom społecznym. W szczególności, że skarżąca nie była nawet w stanie wskazać w jakim wymiarze była zatrudniona w firmie, ani nawet w jakich godzinach pracowała. Dodatkowo pomimo zobowiązania Sądu nie złożyła nawet świadectwa pracy z <span class="anon-block"> firmy (...)</span>, a <span class="anon-block">J. P.</span> nie złożył do Sądu jej akt osobowych. Przedmiotowa sprawa nie dotyczy jednak ważności umowy o pracę zawartej przez skarżącą z <span class="anon-block">J. P.</span>, ale tego, czy w okresie niezdolności skarżąca świadczyła na rzecz <span class="anon-block"> firmy (...)</span> pracę. Zeznania świadka <span class="anon-block">S. L.</span> wykazały, że jej oświadczenie złożone w piśmie z 4 kwietnia 2019 roku było nieprawdziwe, gdyż wbrew temu co oświadczyła w piśmie, w dniach 6-8 stycznia 2018 roku skarżąca nie była obecna w pracy w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> i nie świadczyła pracy. Tym samym skarżąca sprostała obowiązkowi dowodowemu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 253)">art. 253 k.p.c.</a> i wykazała, że treść dokumentu prywatnego w postaci pisma z 4 kwietnia 2019 roku, na podstawie którego ZUS wydał zaskarżoną decyzję, jest nieprawdziwa. ZUS nie udowodnił natomiast, jak tego wymaga z kolei <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 253;art. 253 zd. 2)">art. 253 zd 2 k.p.c.</a>, że dokument z 4 kwietnia 2019 roku jest prawdziwy. <span class="anon-block">S. L.</span> oświadczyła bowiem, że w piśmie z 4 kwietnia 2019 roku, na polecenie pracodawcy, skłamała .</p> <p>Skoro zatem skarżąca w okresie orzeczonej niezdolności do pracy nie wykonywała pracy ani nie wykorzystywała zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia, to Sąd Rejonowy nie naruszył art. 17 ust 1 ustawy zasiłkowej odmawiając jego zastosowania. W sprawie brak było podstaw do utraty prawa do zasiłku przez skarżącą za okres niezdolności do pracy, a tym samym brak było podstaw do żądania przez ZUS zwrotu tego świadczenia na podstawie art. 84 ust 1 w zw. z art. 84 ustęp 2 pkt 2 ustawy systemowej.</p> <p>W myśl bowiem art. 84 ust 1 ustawy systemowej do zwrotu świadczenia ubezpieczeń społecznych obowiązana jest tylko taka osoba, która pobrała nienależne świadczenie. Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się z kolei zgodnie z art. 84 ustęp 2 pkt 2 ustawy systemowej świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia.</p> <p>Wypłacony skarżącej zasiłek chorobowy był świadczeniem należnym, gdyż w spornym okresie była ona niezdolna do pracy i nie utraciła ona prawa do zasiłku, gdyż nie zachodziły przesłanki z art. 17 ustęp 1 ustawy systemowej.</p> <p>Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację jako bezzasadną.</p> </div>