V U 628/22
Sądy powszechne2022-11-23
Sygnatura
V U 628/22
Data orzeczenia
2022-11-23
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Ewa Nowakowska (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt V U 628/22</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 23 listopada 2022 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->w składzie:</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Przewodniczący: Sędzia Ewa Nowakowska</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Protokolant: st.sekr.sądowy Alina Kędzia</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2022 r. w Kaliszu</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->odwołania <span class="anon-block">S. R.</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->z dnia 12 sierpnia 2022 r. Nr <span class="anon-block"> (...)</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->w sprawie <span class="anon-block">S. R.</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->o rekompensatę z tytułu pracy w szczególnych warunkach</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> z dnia 12 sierpnia 2022 r. znak <span class="anon-block"> (...)</span> w ten sposób, że przyznaje <span class="anon-block">S. R.</span> przy emeryturze od osiągnięcia wieku 65 lat rekompensatę z tytułu pracy w szczególnych warunkach. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Sędzia Ewa Nowakowska</em>
</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z dnia 12.08.2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> odmówił <span class="anon-block">S. R.</span> przyznania prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach, jako że nie wykazał 15 lat pracy w szczególnych warunkach, skoro nie przedłożył żadnego świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Wcześniej decyzją z dnia 29.06.2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> przyznał mu emeryturę od osiągnięcia wymaganego wieku emerytalnego.</p>
<p>Odwołanie od decyzji z 12.08.2022r. wniósł do Sądu <span class="anon-block">S. R.</span>, domagając się przyznania rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach z racji wykonywania pracy na stanowisku stomatologa w okresie od 1.06.1982r. do 31.12.2000r.</p>
<p>Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> w odpowiedzi na odwołanie, wniósł o jego oddalenie.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił, co następuje.</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">S. R.</span> <span class="anon-block">urodził się (...)</span>
</p>
<p>Z akt kapitałowych wynika, ze z zawodu jest lekarzem stomatologiem, a dyplom lekarza stomatologa uzyskał w dniu 03.03.1982r. W zatrudnieniu pozostawał od 1.06.1982r. do 31.12.2000r., a następnie wykonywał zawód prowadząc własną działalność gospodarczą.</p>
<p>Decyzją z dnia 29.06.2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> mu emeryturę od osiągnięcia wymaganego wieku emerytalnego 65 lat. Poza sporem jest, że po 31.12.2008r. nie był pracownikiem i nie był zgłoszony jako osoba wykonująca pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>. Nie wystąpił o emeryturę z tytułu pracy w szczególnych warunkach.</p>
<p>Ze świadectw pracy wynika, że pracował w okresach :</p>
<p>-od 01.06.1982r. do 31.12.1982r. w <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> jako młodszy asystent,</p>
<p>-od 01.01.1983r. do 31.12.1998r. w <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> na stanowisku lekarz stomatolog-asystent,</p>
<p>-od 01.01.1999r. do 31.12.2000r. w <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">Ż.</span> na stanowisku dentysta-asystent.</p>
<p>W zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 15.07.2002r. wydanym za okres 01.01.1983-31.12.1998r. następca prawny pracodawcy – <span class="anon-block">(...)</span> określił, że zatrudnienie <span class="anon-block">S. R.</span> i dotyczyło stanowiska lekarz stomatolog. <em>
<!-- -->
(k9-10 akt ZUS) </em>
</p>
<p>Pomimo tak określonych pracodawców w rzeczywistości odwołujący się od początku pracy zawodowej wykonywał pracę lekarza stomatologa z tym samym miejscu, w tej samej lokalizacji – w gabinecie stomatologicznym w <span class="anon-block">Ż.</span> i tylko to ta placówka podlegała organizacyjnie różnym podmiotom. Początkowo organem zarządzającym jak dla wszystkich poradni lekarskich w terenie był szpital, następnie powstały zespoły opieki zdrowotnej, a od 1999r. gabinet stomatologiczny znalazł się w strukturze gminnego ośrodka zdrowia.</p>
<p>
<span class="anon-block">S. R.</span> mając po ukończeniu studiów pełne uprawnienia do wykonywania zawodu pracował od początku samodzielnie jako lekarz stomatolog. Był zresztą jedynym stomatologiem w tym gabinecie. Używanie przez pracodawców określenia młodszy asystent, następnie asystent wynikało z obowiązującej wówczas nomenklatury i nie określało charakteru pracy, która przez cały czas zatrudnienia polegała na leczeniu zębów i chorób jamy ustnej.</p>
<p>Odwołujący się taką pracę wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Dowód – zaznania <span class="anon-block">S. R.</span> z rozprawy w dniu 23.11.2022r. [ 00:04- 00:14]</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje.</strong>
</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21;art. 21 ust. 1)">art. 21 ust. 1 ustawy z 19.12.2008r. o emeryturach pomostowych</a> (Dz. U. z 2017 roku, poz. 664), rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, wynoszący co najmniej 15 lat.</p>
<p>Zgodnie z definicją ustawową z art. 2 pkt. 5 cyt. ustawy rekompensata jest odszkodowaniem za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.</p>
<p>W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że wnioskodawca nie nabył prawa do emerytury wcześniejszej z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze i nie spełniał ku temu warunków.</p>
<p>W myśl art. 23 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę; rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 173;art. 174)">art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>.</p>
<p>Zgodnie z powołanymi przepisami rekompensata przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948r. (tylko dla tych ubezpieczonych ustala się kapitał początkowy), który ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat do dnia 31 grudnia 2008r. Jednocześnie ust. 2 art. 21 precyzuje przesłankę negatywną, stanowiąc, iż rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.</p>
<p>Pracami w szczególnych warunkach – w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32)">art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> są prace wyszczególnione w wykazach A i B stanowiących załącznik do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz. U. z 1983 roku Nr 8, poz. 43 z późn. zm.)</p>
<p>Powyższe oznacza, iż dla ustalenia prawa do rekompensaty konieczne jest wykazanie określonego charakteru pracy ubezpieczonego pracownika wykonywanej w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 ustawy o ustawy o emeryturach i rentach z FUS w wymiarze co najmniej 15 lat do dnia 31 grudnia 2008r.</p>
<p>Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do wspomnianego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a>.</p>
<p>Z zasady okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach, ale w razie braku możliwości uzyskania dokumentu od zakładu pracy możliwe jest wykazywanie pracy w szczególnych warunkach wszelkimi innymi dowodami. Spór o zakwalifikowanie pracy do wykonywanej w szczególnych warunkach odbywa się w trybie ustalenia prawa do świadczenia przed sądem w ramach odwołania od decyzji organu rentowego. Utrwalone jest już w orzecznictwie, że o zakwalifikowaniu pracy na danym stanowisku do pracy w szczególnych warunkach decyduje nie tyle nazwa stanowiska, co rzeczywisty charakter pracy.</p>
<p>Prace lekarzy stomatologów zaliczone są do prac wymienionych w wykazie A dział XII poz. 2 w/w wykazu. Praca jaką odwołujący się wykonywał od 1.06.1982r. do 31.12.2000r. odpowiadała pracy o jakiej mowa w w/w wykazie. Praca w szczególnych warunkach musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy i również ten warunek jest spełniony.</p>
<p>Odwołujący się wykazał zatem co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a że nie nabył prawa do emerytury pomostowej ani emerytury wcześniejszej z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych, to przysługuje mu rekompensata do emerytury od daty jej przyznania.</p>
<p>Zaskarżona decyzja podlegała więc zmianie i zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 2 k.p.c.</a> orzeczono jak w wyroku.</p>
<p>Sędzia Ewa Nowakowska</p>
</div>