III SO/Gl 21/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Wojewody [...] o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Radzie Gminy J. w przedmiocie skargi organu nadzoru na uchwałę rady miejskiej w sprawie opłaty za zajęcie pasa drogowego postanawia: wymierzyć Radzie Gminy J. grzywnę w wysokości 1.000,00 (jeden tysiąc) złotych. UZASADNIENIE Pismem z 30 sierpnia 2022 r. Wojewoda [...] złożył wniosek o wymierzenie, w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej p.p.s.a.), Radzie Gminy J. grzywny za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi [...] z dnia 11 marca 2021 r. na uchwałę z dnia 5 grudnia 2019 r. nr [...] w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych położonych w granicach administracyjnych gminy J. na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg. W wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 września 2022 r., pismem z dnia 7 września 2022 r. wezwano Radę Gminy J. do udzielenia odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny w terminie 15 dni od daty otrzymania wezwania, doręczając odpis wniosku z dnia 30 sierpnia 2022 r. Pismem z dnia 14 września 2022 r. Wójt Gminy J. udzielił odpowiedzi na wniosek o wymierzenie kary grzywny, wnosząc o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, ewentualnie oddalenie wniosku w całości i obciążenie skarżącego kosztami postępowania, ewentualnie o odstąpienie od wymierzenia grzywny z tytułu niewypełnienia obowiązku, wynikającego z art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu wskazał, że w jego ocenie skarżący wnosił o ukaranie grzywną dopiero w sytuacji, gdyby gmina na wezwanie Sądu nie przedłożyła skargi Wojewody [...] na ww. uchwałę, a skarga wraz z odpowiedzią na nią i aktami została przekazana w dniu 14 września 2022 r., tj. przed rozpatrzeniem przez Sąd wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny. Wskazał, że orzecznictwo i doktryna w zakresie przepisu art. 55 § 1 p.p.s.a. wskazują na zamiar wyegzekwowania od organu administracji wypełnienia przez niego obowiązków procesowych, a nacisk na funkcję represyjną i nałożenie kary nie jest uzasadnione. Podkreślił, że brak przekazania skargi wraz z odpowiedzią na nią nie było efektem celowego czy zawinionego działania organu, a sytuacja panująca w kraju, związana ze stanem epidemii i stwierdzeniem zakażenia koronawirusem wśród pracowników Urzędu Gminy, komplikowała jego funkcjonowanie i prowadziła do znacznie większego obciążenia pracą pracowników, którzy mimo że starali się realizować swoje obowiązki jak najlepiej, jednak nie wszystko zdołali należycie wykonać. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej p.p.s.a.), organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje ją wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Z kolei organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania, zgodnie z brzmieniem art. 54 § 2 p.p.s.a. Natomiast w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa powyżej, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca (mająca na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcja represyjna. To ochrona wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy sądowej. Dodatkowo, grzywna pełni również funkcję prewencyjną, albowiem jej wymierzenie służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, tak przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy. Bowiem należy przyjąć, że organ administracji będzie chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, chociażby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 i postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12). Wskazać należy, że powołane przepisy nie zobowiązują Sądu do wymierzenia organowi administracji grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu Sądu, o czym świadczy użycie sformułowania sąd "może orzec" o wymierzeniu organowi administracji grzywny. Przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 26 sierpnia 2022 r, sygn. akt IV SO/Gl 23/22). Wymierzenie organowi administracji grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Obowiązek przekazania akt sprawy ma bowiem charakter bezwzględny i sama motywacja organu pozostaje bez znaczenia pod kątem możliwości nałożenia grzywny (por. postanowienie NSA z 24 listopada 2021 r., sygn. akt III OZ 1104/21). Wskazuje na to NSA w uzasadnieniu uchwały z 3 listopada 2009 r. II GPS 3/09, że ustanowienie terminu na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie, a organ musi dochować terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Rozpoznając niniejszy wniosek, Sąd stwierdził, że z akt sądowych sprawy wynika przekazanie skargi Wojewody [...] z dnia 11 marca 2021 r. na uchwałę Rady Gminy J. z dnia 5 grudnia 2019 r. nr [...] dnia 14 września 2022 r., tj. po upływie ponad roku od jej złożenia. Nie budzi zatem wątpliwości, że skarga została przekazana tut. Sądowi ze znacznym uchybieniem terminu wskazanego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Podkreślenie przez organ administracji, że nieprzekazanie skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami administracyjnymi w zakreślonym ustawą terminie nie było efektem celowego czy zawinionego działania, nie oznacza, że Sąd odstąpi od wymierzenia grzywny. Bowiem Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki wymierzenia organowi grzywny. Ma ona zatem przede wszystkim charakter represyjny i dyscyplinujący. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd wymierzył organowi karę w wysokości 1.000,00 zł (słownie: jeden tysiąc złotych), uznając ją za adekwatną do stopnia zawinienia organu administracji i okoliczności sprawy. Z powołanych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art.154 § 6 p.p.s.a. i art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.