II GZ 1292/16

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt III SA/Gl 920/16 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. sp. z o.o. w B. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za wydobywanie kopaliny bez koncesji postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 27 października 2016 r. odmówił K. Sp. z o.o. w B. wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za wydobywanie kopaliny bez koncesji, w sprawie ze skargi tej spółki na powyższą decyzję. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia [...] maja 2016 r. K. Sp. z o.o. w B. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") zawarła wniosek o jej wstrzymanie. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że obowiązek uiszczenia naliczonej przez organ opłaty podwyższonej w kwocie 239.537 zł spowoduje uniemożliwienie Spółce spełnienia ciążących na niej zobowiązań pieniężnych. Skarżąca podkreśliła, iż jest w tracie wykonywania inwestycji na nieruchomości położonej w B. przy ulicy [...]. Wykonanie zaskarżonej decyzji, zdaniem wnioskodawcy, z pewnością zatamuje zdolności płatnicze skarżącej spółki, spowoduje jej niewypłacalność i niemożność wykonania inwestycji – co pociągnie za sobą, zdaniem strony, nieodwracalne skutki w postaci nawet konieczności złożenia wniosku o upadłość. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonana zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji podkreślił, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest zatem spójna argumentacja, poparta faktami i dowodami. W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.". Tym samym podanie przez Skarżącą przykładowego łańcucha następstw spowodowanych wykonaniem zaskarżonej decyzji po stronie skarżącej spółki nie stanowi samo w sobie podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Powoływanie się przez stronę na powyższe okoliczności mogłoby odnieść skutek w sytuacji, gdyby wnioskodawca wskazał konkretne okoliczności i sytuacje, wykazując, że okoliczności te są realne i mają miejsce w rzeczywistości. Jednakże zdarzenia hipotetyczne, posiadające nawet pewien stopień prawdopodobieństwa, nie mogą stanowić skutecznej przesłanki uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Elementy hipotetycznych okoliczności faktycznych zostały przedstawione jako okoliczności mające de facto automatycznie wypełniać ustawowe przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Takie uzasadnienie wniosku nie mogło jednak, zdaniem Sądu I instancji, spowodować zamierzonego skutku w postaci jego uwzględnienia. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła, na mocy art. 194 § 3 w zw. z art. 197 § 2 i art. 188 p.p.s.a. o jego zmianę poprzez wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji; ewentualnie, w razie nieuwzględnienia wniosku, uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa w postępowaniu zażaleniowym, według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia Skarżąca, powołując się na okoliczności wskazane we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazała, iż Sąd I instancji pomija literalne brzmienie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., które wyraźnie przewiduje zdarzenie przyszłe i niepewne poprzez sformułowanie "zachodzi niebezpieczeństwo", co oznacza, zdaniem Skarżącej, skutki potencjalne, a nie rzeczywiste. Nie jest wymagane aby skutki te w jakimś zakresie, mniejszym czy większym, rzeczywiście wystąpiły. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania decyzji, w świetle art. 61 § 3 P.p.s.a., powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania decyzji, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż niebezpieczeństwo, o którym mowa w cytowanym przepisie oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie i przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. przykładowo postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04, publ. LEX nr 281811). Przesłanki w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie, na skutek uwzględnienia skargi – wzruszony. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien odnosić się jednak do konkretnych (realnych) zdarzeń (okoliczności, które mogą wystąpić w przyszłości) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Strona powinna w tym celu należycie uzasadnić złożony wniosek, tj. poprzeć go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, aby okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie decyzji spowoduje ziszczenie się przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Skarżąca, powołała się na sytuacje hipotetyczne, nie zaś bezpośrednie relacje wykonania decyzji i powstania wskutek tego znacznej szkody. Ryzyko zatorów płatniczych oraz hipotetyczne ryzyko upadłości, na które powołała się skarżąca we wniosku, nie może stanowić podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przy braku powołania się na konkretne argumenty uzasadniające te twierdzenia. Nie można w tej sytuacji podzielić stanowiska skarżącej, że zapłata kary pieniężnej spowoduje skutek, na jaki wskazuje. Odnosząc się zaś do twierdzenia skarżącej o oczywistej zasadności skargi wobec naruszenia przez organ szeregu kluczowych przepisów postępowania przy wydawaniu decyzji, należy stwierdzić, że argumenty dotyczące prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji nie mogą zostać uwzględnione na etapie badania przez sąd, czy zostały spełnione przesłanki uzasadniające wstrzymanie jej wykonania określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. W toku postępowania wpadkowego dotyczącego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie dokonuje się kontroli legalności samej decyzji. Wobec tego bez znaczenia dla rozpoznania zażalenia, jak i bez znaczenia dla kwestii zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym są okoliczności podniesione w zażaleniu jak i subiektywne przekonanie skarżącej o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę, nie sposób uznać, że skarżąca uprawdopodobniła wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji