III RC 89/22

Sądy powszechne2022-12-06

Sygnatura

III RC 89/22

Data orzeczenia

2022-12-06

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Marta Węglewska (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

art. 138 kro

Streszczenie

Uwzględnienie powództwa o obniżenie lub podwyższenie alimentów stosownie do przepisu art. 138 kro wymaga wykazania, że nastąpiła zmiana stosunków w okresie od chwili wydania orzeczenia nakładającego obowiązek alimentacyjny do dnia wystąpienia z powództwem. Przez zmianę stosunków rozumieć należy wszelkie modyfikacje w statusie ekonomicznym stron mające wpływ zarówno na zwiększenie, jak i na zmniejszenie zakresu usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz zwiększenie lub zmniejszenie zakresu możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego.

Treść orzeczenia

Sygn. akt III RC 89/22 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 6 grudnia 2022 r. Sąd Rejonowy w Pruszkowie, III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Marta Węglewska Protokolant: Sekretarz Sądowy Dorota Wlach-Kamieńska po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. w Pruszkowie na rozprawie sprawy z powództwa M. S. (1), J. S. (1) i M. S. (2) reprezentowanych przez ojca K. S. (1) przeciwko A. S. o podwyższenie alimentów 1. Podwyższa alimenty od pozwanej A. S. na rzecz małoletnich: M. S. (1) urodzonej dnia (...), J. S. (1) urodzonego dnia (...), M. S. (2) urodzonego dnia (...), z kwoty po 400 (czterysta) złotych miesięcznie na rzecz każdego z nich zasądzonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt VI C 255/16 zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2020 r. w sprawie o sygn. akt I ACa 204/19 do kwoty po 700 (siedemset) złotych miesięcznie na rzecz córki M. S. (1), do kwoty po 600 (sześćset) złotych miesięcznie na rzecz syna J. S. (1) i do kwoty po 700 (siedemset) złotych miesięcznie na rzecz syna M. S. (2), łącznie 2000 ( dwa tysiące) złotych miesięcznie płatnych do 10. dnia każdego miesiąca z góry do rąk ojca powodów K. S. (1) wraz z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w terminie płatności którejkolwiek z rat poczynając od 23 lutego 2022r. ; 2. w pozostałym zakresie oddala powództwo; 3. nadaje wyrokowi w punkcie 1. rygor natychmiastowej wykonalności; 4. koszty postępowania pomiędzy stronami wzajemnie znosi; 5. nakazuje pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa Kasa Sądu Rejonowego Pruszkowie 500 ( pięćset) złotych tytułem kosztów sądowych. </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> do całości orzeczenia z dnia 6 grudnia 2022 r. Do Sądu Rejonowego w Pruszkowie dnia 25 lutego 2022 r. wpłynął pozew małoletnich M. S. (1), J. S. (1) i M. S. (2) reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego K. S. (1) przeciwko A. S. o podwyższenie alimentów poprzez zobowiązanie A. S. do uiszczania na rzecz M. S. (1) kwoty 1.585 zł miesięcznie, na rzecz J. S. (1) kwoty 1.312 zł miesięcznie i na rzecz M. S. (2) kwoty 1.412 zł miesięcznie w miejsce zasądzonych dotychczas wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia (...) r. w sprawie o sygn. akt I ACa 204/19 w kwocie po 400 zł miesięcznie na rzecz każdego z małoletnich dzieci poczynając od 23 lutego 2022r. (k.3-6) K. S. (1) pozew uzasadniał tym, że jego dochody uległy obniżeniu, a koszty utrzymania dzieci się zwiększyły od czasu ostatniego orzekania. Nie jest w stanie podjąć dodatkowego zatrudnienia z uwagi na sprawowaną opiekę nad dziećmi. Małoletni uczęszczają do szkół oraz na zajęcia dodatkowe. Wzrósł koszt zajęć muzycznych, koszt obiadów szkolnych oraz pozostałych potrzeb bytowych dzieci. Obecna zasądzona kwota alimentów jest nieadekwatna w stosunku do aktualnych potrzeb dzieci. A. S. w udzielonej odpowiedzi wniosła o oddalenie powództwa w całości. (k.139-148) Swoje stanowisko uzasadniała tym, że pozostawała bez pracy w okresie od (...)do (...)., otrzymywała zasiłek dla bezrobotnych, utrzymuje trzy pozostałe pełnoletnie córki stron oraz duży dom, który wymaga stałych nakładów finansowych. Jej sytuacja zarobkowa jest zdecydowanie gorsza od sytuacji ojca małoletnich, który ma ogromne możliwości uzyskania dodatkowych dochodów z racji wysokich kompetencji i umiejętności. od (...) r. do(...) r. pozostawała osobą bezrobotną. Obecnie podjęła współpracę w systemie (...), sama opłaca składki zus, podatek Vat i podatek dochodowy. Umowa nie gwarantuje stałych dochodów. Zdaniem pozwanej przedstawione koszty dzieci zostały znacznie zawyżone. Podczas końcowej rozprawy jaka się odbyła w dniu 22 listopada 2022 roku strony nie doszły do porozumienia, podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie.(k.331-334 protokół płyta CD k.335) Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: M. S. (1) urodzona (...), J. S. (1) urodzony (...) i M. S. (2) urodzony (...) pochodzą ze związku małżeńskiego A. S. i K. S. (1) rozwiązanego przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z (...) roku w (sygn. akt VI C 255/16). Sąd Okręgowy (...). Ze związku małżeńskiego pochodzą także pełnoletnie córki N. S., K. S. (2) i J. S. (2), które mieszkają z matką. Kosztami utrzymania małoletnich M., J. i M. Sąd obciążył oboje rodziców, a udział matki ustalił w kwocie po 600 zł na każde z dzieci. Na skutek apelacji A. S. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia (...) r. w sprawie o sygn. akt I ACa 204/19 ustalił alimenty na rzecz małoletnich od ich matki w kwocie po 400 zł miesięcznie na każde z dzieci. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu obniżenia udziału A. S. w kosztach utrzymania małoletnich wskazał, że powodem zmiany była istotna dysproporcja w zarobkach stron. Nie przyjęta została argumentacja A. S. w zakresie utraty pracy oraz trudności w znalezieniu pracy. Sąd wskazał, że czynnikiem determinującym zakres partycypowania w kosztach utrzymania dzieci przez A. S. są nie tylko rzeczywiste uzyskiwane dochody, ale także zarobki, które może uzyskiwać, przy zachowaniu należytej staranności oraz stosownie do swoich możliwości intelektualnych i fizycznych. W dacie ostatniego orzekania małoletnia M. S. (1) miała lat (...), a małoletni J. – (...)lat. Oboje uczęszczali do szkoły podstawowej oraz na zajęcia dodatkowe z jęz. angielskiego i zajęcia muzyczne. Koszt utrzymania każdego z nich Sąd oszacował na kwotę 1.600 zł, wliczając w tym: zajęcia muzyczne 100 zł, obiady szkolne 90 zł, wyżywienie 450 zł, jęz. angielski 225 zł, udział w kosztach utrzymania domu 300 zł, leczenie 70 zł, rozrywka 50 zł, wydatki szkolne 50 zł, odzież 150 zł, śr. higieny 100 zł. Małoletni M. miał wówczas 6 lat, rozpoczął naukę w szkole podstawowej, jego koszty utrzymania oszacowane zostały na 1.300 zł, w tym: zajęcia muzyczne 100 zł, obiady szkolne 90 zł, udział w kosztach utrzymania mieszkania 300 zł, wyżywienie 400 zł, leczenie 100 zł, rozrywka 50 zł, wydatki szkolne 50 zł, odzież 150 zł, śr. higieny 100 zł. W trakcie sprawy o rozwód cała trójka uczęszczała na zajęcia z muzyki, starsza dwójka także na j. angielski. A. S. zatrudniona była w firmie zajmującej się wynajmem terminali płatniczych. Uzyskiwała wynagrodzenie na poziomie 3.000 – 4.000 zł miesięcznie. W 2020r. pracowała w godzinach 9.OO-16.00, zarabiała 3000-4000 ZŁ. miesięcznie. W 2017r. osiągnęła dochód 75157,07 zł. K. S. (1) pracował (...) oraz (...). Do (...) roku zatrudniony był również jako (...). W tym czasie osiągał dochody rzędu 17.000 zł miesięcznie. W 2017r. osiągnął dochód 397083,93 zł. Obecnie małoletnia M. S. (1) ma lat (...), uczęszcza do liceum ogólnokształcącego. Uczęszcza na zajęcia karate (150 zł). Nadal uczęszcza na zajęcia muzyczne, których koszt pokrywa matka (ok. 300 zł). K. S. (1) jej koszty utrzymania szacował na kwotę 3.170 zł, w tym: zajęcia muzyczne 500 zł, obiady szkolne 265 zł, wyżywienie 530 zł, udział w kosztach utrzymania domu 650 zł, leczenie 200 zł, rozrywka 430 zł, wydatki szkolne 80 zł, odzież 300 zł, śr. higieny 115 zł, kieszonkowe 100 zł. Małoletni J. S. (1) ma lat (...), zaś małoletni M. ma lat (...). Obaj uczęszczają do szkoły podstawowej. Koszty utrzymania J. ocenione zostały na kwotę 2.625 zł, w tym: obiady szkolne 265 zł, wyżywienie 530 zł, udział w kosztach utrzymania domu 650 zł, leczenie 200 zł, rozrywka 430 zł, wydatki szkolne 80 zł, odzież 300 zł, śr. higieny 115 zł, kieszonkowe 100 zł. Zaś koszty utrzymania M. na kwotę nieco większą 2.825 zł, w związku ze zwiększonym kosztem leczenia ((...)), w tym: obiady szkolne 265 zł, wyżywienie 530 zł, udział w kosztach utrzymania domu 650 zł, leczenie 400 zł, rozrywka 430 zł, wydatki szkolne 80 zł, odzież 300 zł, śr. higieny 115 zł, kieszonkowe 100 zł. Małoletni diagnozowany był w kierunku (...). Korzystał z (...) (1.500 zł), wymaga okresowych konsultacji u (...). K. S. (1) ma (...)lat. Jest (...) i pracuje (...). Uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 7 443 zł miesięcznie. Praca zajmuje mu 30-40 godzin tygodniowo. W roku 2021 uzyskał dochód w łącznej kwocie 99.821 zł, a za rok 2020 – 184.218 zł. Zakończył współpracę z (...) Mieszka z dziećmi w m. Rybie. Partycypuje w kosztach utrzymania dorosłych córek - na rzecz K. kwotą 1.260 zł, na rzecz N. kwotą 1.260 zł i na rzecz J. kwotą 700 zł. Alimenty na rzecz K. i N. pokrywa w połowie na konto matki, drugą część przeznacza na pokrycie czesnego obu córek na studiach. Posiada samochód osobowy O. (...) z 2006 r., z byłą żoną są w trakcie podziały majątku. Wraz z obecną żoną jest współwłaścicielem domu. A. S. ma (...)lat. Mieszka z trzema dorosłymi córkami stron w R. w domu należącym do byłych małżonków. Matka małoletnich posiada (...). Współpracuje z innym podmiotem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jako(...) na podstawie umowy (...). Od(...)roku prowadzi działalność gospodarczą związaną z (...). W roku 2020 osiągnęła dochód łączny w kwocie 76.696 zł, w roku 2021 – 55.564 zł oraz 61.200 zł. Obecnie swoje dochody szacuje na poziomie ok. 10.532 zł miesięcznie. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o następujące dowody: kopia wyroku SO (k.7-9), zestawienie kosztów (k.11), rachunki i przelewy (k.12-124, k.214-218, k.328-330), wydruk z bazy ceidg (k.174-175), zaświadczenia z us (k.221-222, k.225-229), wyciągi bankowe (k.260-296, k.305-327), zeznania stron (k.331-334 protokół płyta CD k.335), wyrok i uzasadnienie w sprawie rozwodowej- akta załączone. Ustalenia Sądu znajdują uzasadnienie w przeprowadzonych dowodach, które zostały powołane przy ustalaniu podstawy faktycznej w niniejszej sprawie. Sąd nie dał wiary stronom, zwłaszcza przedstawicielowi ustawowemu powodów w zakresie, w jakim umniejszały swoje możliwości majątkowe i zarobkowe. Sąd zważył co następuje: Uwzględnienie powództwa o obniżenie lub podwyższenie alimentów stosownie do przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 138)">art. 138 kro</a> wymaga wykazania, że nastąpiła zmiana stosunków w okresie od chwili wydania orzeczenia nakładającego obowiązek alimentacyjny do dnia wystąpienia z powództwem. Przez zmianę stosunków rozumieć należy wszelkie modyfikacje w statusie ekonomicznym stron mające wpływ zarówno na zwiększenie, jak i na zmniejszenie zakresu usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz zwiększenie lub zmniejszenie zakresu możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. Powództwo w niniejszej sprawie zasługiwało na częściowe uwzględnienie, albowiem dochody pozwanej są znacząco wyższe aniżeli wcześniej. Dochodzona kwota alimentów była jednak zawyżona. W większości wykazywanych wydatków znajdowała swoje uzasadnienie, lecz nie w kwotach wskazywanych. Niektóre z wydatków nie zostały udowodnione. Zasadniczym powodem podwyższenia alimentów był upływ czasu i poprawa sytuacji finansowej pozwanej. Sąd nie przyjął argumentacji ojca, że nie jest w stanie podjąć dodatkowego zatrudnienia z uwagi na opiekę nad dziećmi. (...) (...), nietrafny jest argument zatem o tym, że wobec sprawowania opieki nad dziećmi nie może podjąć dodatkowej pracy. Przedstawiciel ustawowy jako osoba ceniona w branży nie miałby problemów ze znalezieniem dodatkowej pracy, choćby zdalnie. Obecnie praca nie zajmie mu przeciętnych 40 godzin tygodniowo ale mniej. Jego możliwości majątkowe i zarobkowe nie spadły ale utrzymują się na tym samym poziomie. Sąd zważył, że K. S. (1) ponosi szereg wydatków związanych z zagwarantowaniem pokrycia wszystkich usprawiedliwionych potrzeb małoletnich powodów, które to wzrosły na przestrzeni kilku lat i nie są to, wbrew twierdzeniom pozwu zajęcia muzyczne dzieci, gdyż za zajęcia córki płaci matka zaś synowie na nie nie uczęszczają. Ponadto posiada istotnie wysokie możliwości zarobkowe, które umożliwiają pokrywanie potrzeb wszystkich dzieci. Dysproporcja udziału ojca w kosztach utrzymaniu pozostałej starszej trójki dzieci pomiędzy udziałem matki w kosztach utrzymania małoletnich powodów jest znaczna. Spowodowana była różnym poziomem dochodów stron. Sąd Rozwodowy ustalił, że pracodawca pozwanej rozwiązał jej umowę o pracę (...) za wypowiedzeniem, którego okres upływał (...) z odprawą w wysokości 3-misiecznego wynagrodzenia. Sytuacja ta w chwili obecnej uległa zmianie. Pozwana jest aktywna zawodowo, prowadzi od ponad półtora roku działalność gospodarczą, z której osiąga dochody na poziomie umożliwiającym zwiększenie jej udziału w kosztach utrzymania małoletnich powodów. W tak postawionych okolicznościach Sąd dokonał ponownego oszacowania aktualnych kosztów utrzymania dzieci i przyjął, że na usprawiedliwione potrzeby wszystkich małoletnich składają się: wyżywienie łącznie z wyżywieniem w placówce edukacyjnej 800 zł, odzież 200 zł, kosmetyki i środki czystości 100 zł, rozrywka 100 zł, kieszonkowe 100 zł, opłaty mieszkaniowe 340 zł., wydatki szkolne 80 zł. W przypadku małoletniej M. dodatkowym kosztem są zajęcia karate – 150 zł, zaś w przypadku małoletniego M. dodatkowym kosztem jest koszt leczenia (...) i (...)– 370 zł. W tak przyjętym kształcie Sąd ocenił, że łączny koszt małoletniej M. kształtuje się na poziomie 1870 zł, małoletniego J. – 1.720 zł, zaś małoletniego M. – 2090 zł. Do zawyżonych kosztów Sąd zaliczył koszty leczenia w przypadku M. i J., oraz koszty odzieży w przypadku całej trójki małoletnich powodów. Za znacznie zawyżony koszt Sąd uznał udział małoletnich w kosztach utrzymania domu. Z materiału nie wynikało, aby udział każdego z małoletnich miał wynosić aż 650 zł na każdego z nich. W tak przyjętym kształcie Sąd uznał, że zasadne jest podwyższenie alimentów i zwiększenie udziału matki w kosztach utrzymania małoletnich powodów. Sąd zdecydował o nieobciążaniu pozwanej połową kosztów utrzymania małoletnich, gdyż uznał, że jej sytuacja pomimo, że się poprawiła, nie jest na tyle dobra jak sytuacja ojca małoletnich, który posiada wysokie możliwości zarobkowe. Zważyć też należy, że matka ponosi koszty utrzymania trójki pozostałych mieszkających z nią dzieci, uzyskując mniej środków na ich utrzymanie, w związku z przeznaczaniem przez ojca części alimentów na pokrycie czesnego na studiach. Pozwana osiąga dochód na zasadzie prowadzonej działalności gospodarczej, w pełni wykorzystuje swoje możliwości zarobkowania. Kierując się tak przyjętymi przesłankami, Sąd uznał, że łączna kwota alimentów 2.000 zł pozostaje w zasięgu obecnych możliwości pozwanej. Kwota ta pozwoli na pokrycie zwiększonych potrzeb dzieci. Wobec nieco większych kosztów w przypadku małoletniej M. i M., Sąd przyjął za zasadne zwiększenie kwoty do 700 zł, zaś w przypadku małoletniego J. przyjął na poziomie 600 zł. W związku z powyższym Sąd orzekł jak w pkt. 1 wyroku, oddalając powództwo w pozostałym zakresie w pkt 2. O rygorze natychmiastowej wykonalności Sąd orzekł z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 333;art. 333 § 1;art. 333 § 1 pkt. 1)">art. 333 § 1 pkt. 1 k.p.c.</a> O kosztach postępowania Sąd orzekł z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> i zniósł pomiędzy stronami wzajemnie koszty postępowania. Obciążył pozwaną nieuiszczonymi kosztami sądowymi, od których strona powodowa jest zwolniona ustawowo (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 96;art. 96 ust. 1;art. 96 ust. 1 pkt. 2;art. 13;art. 13 ust. 1;art. 13 ust. 1 pkt. 5)">art. 96 ust. 1 pkt. 2 oraz art.13 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a>). </div>