I C 324/22
Sądy powszechne2022-12-07
Sygnatura
I C 324/22
Data orzeczenia
2022-12-07
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Anna Olszewska-Kowalska (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt I C 324/22</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 07 grudnia 2022 r.</p>
<p>Sąd Rejonowy w Sopocie I Wydział Cywilny</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: SSR Anna Olszewska-Kowalska</p>
<p>Protokolant: sekr. sąd. Dawid Soboczyński</p>
<p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 grudnia 2022 r. w <span class="anon-block">S.</span>
</p>
<p>sprawy</p>
<p>z powództwa <strong>
<!-- --> <span class="anon-block">Gminy M.</span> <span class="anon-block">G.</span>
</strong>
</p>
<p>przeciwko <strong>
<!-- --> <span class="anon-block">P. W.</span>
</strong>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>I.
oddala powództwo</p>
<p>II.
kosztami postępowania obciąża powoda</p>
<p>III.
przyznaje kuratorowi dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego <span class="anon-block">P. K.</span> <span class="anon-block">G.</span> wynagrodzenie w kwocie 60 (sześćdziesiąt) złotych, które nakazuje wypłacić z zaliczki uiszczonej przez powoda.</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Powódka <span class="anon-block">Gmina M.</span> <span class="anon-block">G.</span> wniosła przeciwko pozwanemu <span class="anon-block">P. W.</span> pozew, żądając aby pozwany <span class="anon-block">P. W.</span> zapłacił na rzecz powódki kwotę 476 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty. Powódka wniosła także o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki zwrotu kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p>
<p>W uzasadnieniu powódka wskazała, że pojazd marki <span class="anon-block">F.</span> <span class="anon-block">nr rej. (...)</span> (dalej jako <em>
<!-- -->pojazd</em>) będący własnością pozwanego został w dniu 11.10.2018 r. usunięty z <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> i umieszczony na parkingu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span>. Pozwany na mocy art. 50a ust. 1 ustawy o ruchu drogowym zobowiązany jest do pokrycia kosztów usunięcia z drogi przez straż gminną pojazdu bez tablic rejestracyjnych lub pojazdu, którego stan wskazuje na to, że nie jest używany. Pozwany był wzywany do zapłaty w dniu 17.05.2019 r., jednak do dnia wniesienia pozwu nie uregulował powyższej kwoty. <em>
<!-- -->(pozew - k. 3-4)</em>
</p>
<p>W dniu 29.09.2020 roku referendarz sądowy wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, w którym uwzględnił żądanie pozwu w całości. <em>
<!-- -->(nakaz zapłaty z dnia 29.09.2020 r. - k. 23)</em>
</p>
<p>Wobec nieskuteczności doręczenia nakazu zapłaty pozwanemu, postępowanie w sprawie zostało zawieszone. Pismem z dnia 5.11.2021 r. powódka wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania i ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego. <em>
<!-- -->(wniosek z dnia 5.11.2021 r. - k. 43)</em>
</p>
<p>W dniu 23.05.2022 r. zarządzeniem ustanowiono dla pozwanego kuratora procesowego. <em>
<!-- -->(zarządzenie z dnia 23.05.2022 r. - k. 59)</em>
</p>
<p>W dniu 28.07.2022 r. kurator ustanowiony dla pozwanego złożył sprzeciw od wydanego nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości, wnosząc o oddalenie powództwa w całości oraz o obciążenie powoda kosztami procesu. Kurator powołał się na zarzut przedawnienia dochodzonych należności, nieistnienia zobowiązania oraz niewykazania istnienia zobowiązania, z uwagi na to, iż korespondencja była wysyłana do pozwanego na adres jego zameldowania - <span class="anon-block">ul. (...)</span>, <span class="anon-block">(...)-(...) S.</span>, podczas gdy pozwany nie posiada adresu zamieszkania/zameldowania pod ww. adresem, więc nie można uznać, iż korespondencja była prawidłowo doręczona. <em>
<!-- -->(sprzeciw z dnia 28.07.2022 r. - k. 70)</em>
</p>
<p>W toku dalszego postępowania strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie. (p<em>
<!-- -->ismo procesowe powoda z dnia 23.08.2022 r. - k. 76)</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Rejonowy zważył, co następuje </strong>
</p>
<p>Powództwo należało oddalić w całości.</p>
<p>Powódka twierdzi w uzasadnieniu pozwu, iż pojazd będący własnością pozwanego, został usunięty przez powoda z miejsca, w którym został porzucony. Z załączników dołączonych do pozwu można wywieźć, iż powódka twierdzi również, że pojazd ten został następnie zezłomowany.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 (art. 50 a)">art. 50a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym</a> (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 988 z późn. zm., dalej jako <em>
<!-- -->
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 ()">prawo o ruchu drogowym</a>
</em>) pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych lub pojazd, którego stan wskazuje na to, że nie jest używany, może zostać usunięty z drogi przez straż gminną lub Policję na koszt właściciela lub posiadacza. Przepis ten wyposaża gminy w kompetencje do usuwania z dróg pojazdów bez tablic rejestracyjnych lub tych, których stan wskazuje na to, że nie są używane.</p>
<p>W razie usunięcia pojazdu nawiązuje się między stronami (właścicielem i gminą) specyficzny stosunek prawny, wykazujący pewne cechy bezpodstawnego wzbogacenia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a>), ponieważ właściciel pojazdu uniknął wydatku w postaci kosztów usunięcia pojazdu. Stosunek ten wykazuje też pewne cechy prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 752;art. 753;art. 754;art. 755;art. 756;art. 757)">art. 752–757 k.c.</a>), jednakże gmina nie musi zawiadamiać właściciela pojazdu o swoich poczynaniach przed usunięciem pojazdu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 753;art. 753 § 2)">art. 753 § 2 k.c.</a>). Przeciwnie, straż gminna (miejska) lub Policja mają ustawowy obowiązek usunąć pojazd, a dopiero później poszukiwać właściciela. Podobieństwo omawianego stosunku prawnego zarówno do bezpodstawnego wzbogacenia, jak i do prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia prowadzi do konkluzji, że właściciel pojazdu jest co do zasady odpowiedzialny za koszty jego usunięcia [<span class="anon-block">M. B.</span> [w:] <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 ()">Prawo o ruchu drogowym</a>. Komentarz, <span class="anon-block">W.</span> 2021, art. 50(a)].</p>
<p>W ocenie Sądu Rejonowego powódka nie udowodniła swojego roszczenia ani co do zasady ani co do wysokości.</p>
<p>W przedmiotowej sprawie powódka wykazała, ze pozwany był właścicielem pojazdu marki <span class="anon-block">F.</span> <span class="anon-block">nr rej. (...)</span> (wyciąg z <span class="anon-block"> (...)</span> k. 8).</p>
<p>Powódka występując z roszczeniem o zapłatę powinna wykazać w sposób nie budzący wątpliwości, który pojazd został usunięty oraz jaką kwotę poniosła w związku z usunięciem tego pojazdu. Zdaniem Sądu, powódka nie podołała ciężarowi dowodu w tym zakresie. Powódka co prawda złożyła wraz z pozwem dokument dyspozycji usunięcia pojazdu z dnia 11.10.2018 roku (k. 7 akt sprawy), jednak z nie wynika z niego, aby dyspozycja dotyczyła pojazdu pozwanego - w dokumencie wskazano markę samochodu oraz wskazano, że pojazd ten nie posiadał tablicy rejestracyjnej. Z dokumentu nie wynika, iż dyspozycja usunięcia dotyczy pojazdu należącego do pozwanego.</p>
<p>Niezależnie od powyższego, powódka nie wykazała zasadności roszczenia co do wysokości. Powódka wraz z pozwem złożyła fakturę VAT z dnia 23.04.2019 roku (k. 9 akt sprawy), w której jako sprzedawcę wpisano <span class="anon-block">J.</span> <span class="anon-block">B. Ł.</span> i jako nabywcę <span class="anon-block">Gminę M.</span> <span class="anon-block">G.</span>, w nazwie towaru oznaczono w pkt 1 złomowanie samochodu <span class="anon-block">R. (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej (...)</span> za kwotę 813 zł netto, tj. 999,99 zł z podatkiem VAT, w pkt 2 złomowanie samochodu <span class="anon-block">F. (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span> za kwotę 813 zł netto, tj. 999,99 zł z podatkiem VAT.</p>
<p>Faktura - ja wynika z jej treści - dotyczy usługi złomowania samochodów a nie usunięcia z drogi przez straż gminną lub Policję. Złożone przez powódkę dowody w postaci 4 dokumentów: dyspozycji usunięcia pojazdu, wydruku z <span class="anon-block"> (...)</span>, faktury VAT i wezwania do zapłaty skierowanego do pozwanego (które nie zostało przez niego podjęte) nie dają podstaw do ustalenia, że straż miejska usunęła z drogi pojazd pozwanego a koszt tego usunięcia wyniósł 476 zł.</p>
<p>Sąd zważył, że pozwany, którego zastępował kurator procesowy, w sprzeciwie wskazał, iż powódka nie wykazała istnienia zobowiązania. W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 229)">art. 229 k.p.c.</a> zgodnie z którym nie wymagają dowodu fakty przyznane w toku postępowania przez stronę przeciwną, jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości ani <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230)">art. 230 k.p.c.</a> zgodnie z którym gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane. Podkreślić należy, że samo twierdzenie strony nie jest dowodem, a twierdzenie dotyczące istotnej dla sprawy okoliczności (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a>) powinno być udowodnione przez stronę to stwierdzenie zgłaszającą (wyrok SN z 22.11.2001 r., I PKN 660/00, OSNP 2003, nr 20, poz. 487).</p>
<p>Skoro powódka żądała w sprawie zapłaty od pozwanego to powódka powinna wykazać zasadność swojego żądania.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> obowiązek wskazania dowodów obciąża przede wszystkim strony, a w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Oznacza to, że ten, kto powołuje się na przysługujące mu prawo, występując z takim żądaniem obowiązany jest udowodnić okoliczności faktyczne uzasadniające to żądanie. Chodzi tu o fakty, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (wyrok SN z 17.12.1996 r., I CKU 45/96, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 76). Zgodnie z obowiązującą w postępowaniu cywilnym zasadą kontradyktoryjności, Sąd nie ma obowiązku zarządzania dochodzenia w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (postanowienie SN z 24.04.2019 r., V CSK 486/18, LEX nr 2650228).</p>
<p>W związku z powyższym, wskazać trzeba że w przedmiotowej sprawie powódka nie udowodniła, iż przysługuje jej roszczenie względem pozwanego. Powódka nie udowodniła również wysokości roszczenia. Żądanie powódki, jako nieudowodnione należało więc oddalić przy uwzględnieniu treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 753;art. 753 § 2)">art. 753 § 2 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>
</p>
<p>Odnosząc się do podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia, należy wskazać, że nie jest on zasadny. Do roszczenia powódki zastosowanie znajduje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a>, zgodnie z którym jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat. W przedmiotowej sprawie roszczenie objęte pozwem nie mogło zostać zakwalifikowane jako roszczenie o świadczenia okresowe lub związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdzie termin przedawnienia wynosi trzy lata. Co prawda gmina co do zasady może prowadzić działalności gospodarczą, a zatem może być uznana w szczególnych okolicznościach jako podmiot gospodarczy. W rozpoznawanej sprawie jednak nie ma podstaw do uznania, że dochodzone przez powodową gminę roszczenie jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, z uwagi na fakt, iż roszczenie ma swoją podstawę w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 ()">prawa o ruchu drogowym</a> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 (art. 50 a)">art. 50a</a>) i regulacji dotyczącej prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia. Powyższe oznacza, że pomiędzy powódką a pozwanym brak jest więzi umownej, a stosunek zobowiązaniowy, jaki powstał miał swoje źródło na skutek podjęcia czynności faktycznych, wynikających z realizacji przez powódkę obowiązku nałożonego ustawą.</p>
<p>O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu określoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.p.c.</a> Sąd zważył, że powódka przegrała sprawę, zatem należało obciążyć powódkę kosztami postępowania.</p>
<p>W punkcie III Sąd przyznał kuratorowi dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego wynagrodzenie w wysokości 60 zł. Wysokość wynagrodzenia ustalono w oparciu o § 1 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. poz. 536) w zw. z § 2 pkt 1 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.).</p>
</div>