Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

VII U 780/21

Sądy powszechne2022-12-12
Sygnatura
VII U 780/21
Data orzeczenia
2022-12-12
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Małgorzata Kosicka (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> 12 grudnia 2022 r.</p> <p>Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy <br/>i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSO Małgorzata Kosicka</p> <p>Protokolant: st. sekr. sądowy Maria Nalewczyńska</p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie 12 grudnia 2022 r. w Warszawie</p> <p>odwołania <span class="anon-block">I. F.</span> (poprzednio <span class="anon-block">I. K.</span>)</p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddziału w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym</p> <p>przy udziale <span class="anon-block">M. D.</span> </p> <p>z 26 kwietnia 2021 r., nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>I.  zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdza, że <span class="anon-block">M. D.</span> jako zleceniobiorca płatnika składek <span class="anon-block">I. F.</span> podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu od 30 grudnia 2019 r.;</p> <p>II.  zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddziału w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block">I. F.</span> 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z odsetkami w wysokości ustawowej za opóźnienie od daty uprawomocnienia się wyroku.</p> <p>Sygn. akt VII U 780/21</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>2 czerwca 2021 r. <span class="anon-block">I. K.</span> wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddziału w <span class="anon-block">W.</span> z 26 kwietnia 2021 r. domagając się zmiany tej decyzji poprzez uznanie, że ubezpieczona <span class="anon-block">M. D.</span> jako zleceniobiorca podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu od 30 grudnia 2019 r. o zasądzenie na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego na jej rzecz. Odwołująca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 83;art. 83 ust. 1;art. 83 ust. 1 pkt. 1;art. 68;art. 68 ust. 1;art. 68 ust. 1 pkt. 1;art. 68 ust. 1 pkt. 1 lit. a)">art. 83 ust. 1 pkt 1, art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 300)">art. 300 k.p.</a> poprzez uznanie, że ubezpieczona <span class="anon-block">M. D.</span> nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od 30 grudnia 2019 r. jako zleceniobiorca płatnika składek,</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 45;art. 45 § 1)">art. 45 § 1 k.p.a.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 44;art. 44 § 1;art. 44 § 2;art. 44 § 3;art. 44 § 4)">art. 44 § 1-4 k.p.a.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 10;art. 10 § 1)">art. 10 § 1 k.p.a.</a> poprzez niedoręczenie powódce pism na adres jej miejsca zamieszkania, a pod adres prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, a nadto przyjęcie, że niepodjęte pod tym adresem pismo zostało jej skutecznie doręczone w trybie doręczenia zastępczego, pomimo możliwości doręczenia przesyłki w sposób bezpośredni do rąk pracownika biura, na adres którego przesyłkę zaadresowano oraz pomimo braku pozostawienia zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki wraz z możliwością jego odbioru w placówce pocztowej,</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 80)">art. 80 k.p.a.</a> poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego przez organ tj. wywiedzenie, że zgłoszenie zleceniobiorcy do ubezpieczeń z opóźnieniem, wpływ dokumentów rozliczeniowych z opóźnieniem, jak i brak odbioru korespondencji mają świadczyć o fikcyjnym zatrudnieniu <span class="anon-block">M. D.</span> w celu uzyskania dotacji z <span class="anon-block">(...)</span>, co stanowi wnioskowanie całkowicie oderwane od faktów, doświadczenia życiowego i logiki, szczególnie w kontekście wadliwego doręczenia.</p> <p>W uzasadnieniu stanowiska odwołująca wyjaśniła, że w zakresie swojej działalności gospodarczej prowadzi salony kosmetyczne, salony urody oraz świadczy usługi kosmetologiczne, z uwzględnieniem zabiegów medycyny estetycznej. Odwołująca podjęła współpracę z <span class="anon-block">M. D.</span> na podstawie umowy zlecenia na czas nieokreślony od 30 grudnia 2019 r. na stanowisku manicurzystki. Na podstawie tej umowy <span class="anon-block">M. D.</span> została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych od 30 grudnia 2019 r. Ponadto odwołująca wskazała, że z uwagi na brak prawidłowego doręczenia jej zawiadomienia o wszczęciu przez organ rentowy postępowania w sprawie zgłoszenia pracowników płatnika do ubezpieczeń była pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu przed organem rentowym<em> <!-- --> (odwołanie, k. 3-7 a.s.).</em> </p> <p>W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> wniósł o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz od odwołującej się kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu stanowiska organ rentowy wskazał, że do zgłoszenia <span class="anon-block">M. D.</span> do ubezpieczeń społecznych doszło z opóźnieniem, tj. 28 lipca 2020 r. Z opóźnieniem złożono też imienne raporty rozliczeniowe<em> <!-- --> (odpowiedź na odwołanie, k. 28-29 a.s.).</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">I. F.</span> (poprzednio <span class="anon-block">M.</span>-<span class="anon-block">K.</span>) w ramach działalności gospodarczej prowadzi m.in. salon kosmetyczny <span class="anon-block"> (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, który został otwarty po remoncie w drugiej połowie grudnia 2019 r. W salonie znajdują się 2 stanowiska manicure oraz gabinet kosmetologii. W gabinecie kosmetologii pracuje <span class="anon-block">B. R.</span> i <span class="anon-block">A. D.</span>. Mediami społecznościowymi zajmuje się <span class="anon-block">E. K.</span>. Na stanowisku managera zarządzającego salonem zatrudniona jest <span class="anon-block">M. B.</span>. Na podstawie umowy o pracę zatrudniony jest jeden pracownik <span class="anon-block">P. K.</span>, który zajmuje się dostarczaniem materiałów oraz sprzętem. Salon jest czynny od godziny 9:00 do 20:00.</p> <p>Na stanowisku manicurzystki w grudniu 2019 r. pracowała <span class="anon-block">A. Ś.</span>, która zajmowała się stylizacją i malowaniem paznokci. Drugie stanowisko manicurzystki pozostawało nieobsadzone. Na portalu <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block">I. F.</span> umieściła ogłoszenie o poszukiwaniu manicurzystki, w ten sposób zrekrutowała <span class="anon-block">M. D.</span>, która szukała zatrudnienia <em> <!-- -->(zeznania <span class="anon-block">I. F.</span>, k. 110 a.s., zeznania świadka <span class="anon-block">P. K.</span>, k. 109 a.s., zeznania świadka <span class="anon-block">B. R.</span>, k. 108 a.s.).</em> </p> <p>W grudniu 2019 r. <span class="anon-block">I. F.</span> nawiązała współpracę z <span class="anon-block">M. D.</span> na podstawie umowy zlecenia zawartej na czas nieokreślony od 31 grudnia 2019 r. Ubezpieczonej powierzono obwiązki wykonywania usług manicure i pedicure, usług pielęgnacyjnych i szkoleń z zakresu manicure i pedicure. <span class="anon-block">M. D.</span> pracowała w <span class="anon-block"> salonie (...)</span> od poniedziałku do piątku od 9.00 do 17.00 lub od 12.00 do 20.00. <span class="anon-block">M. D.</span> częściej pracowała na popołudniowe zmiany. Wynagrodzenie ustalono na kwotę 2089 zł i wypłacała je gotówką do rąk własnych ubezpieczonej <span class="anon-block">B. R.</span>, <span class="anon-block">M. B.</span> lub <span class="anon-block">A. D.</span> <em> <!-- --> (umowa zlecenia z 31 grudnia 2019 r., pokwitowania odbioru wynagrodzenia, zdjęcia pracownic <span class="anon-block"> salonu (...)</span> – nienumerowane karty akt ZUS, zeznania <span class="anon-block">I. F.</span>, k. 110 a.s., zeznania świadka <span class="anon-block">P. K.</span>, k. 109 a.s., zeznania świadka <span class="anon-block">B. R.</span>, k. 108 a.s.).</em> </p> <p>Odwołująca się zgłosiła <span class="anon-block">M. D.</span> do ubezpieczeń społecznych 28 lipca 2020 r. wskazując datę objęcia ubezpieczeniem na 30 grudnia 2019 r. (bezsporne).</p> <p>Do opóźnienia w zgłoszeniu <span class="anon-block">M. D.</span> do ubezpieczenia doszło z przyczyn wynikających ze stanu zdrowia odwołującej się, która w 2020 r. była na zwolnieniu lekarskim. Przebywała też w szpitalu. Odwołująca się ma umiarkowany stopień niepełnosprawności <em> <!-- -->(pismo <span class="anon-block">I. F.</span> z 13 września 2021 r., k. 39 a.s., zaświadczenie lekarskie z 3 września 2021 r., k. 40 a.s., zeznania świadka <span class="anon-block">B. R.</span>, k. 108 a.s.).</em> </p> <p>Odwołująca występowała o dotacje z <span class="anon-block"> (...)</span> i do wysokości subwencji brała pod uwagę <span class="anon-block">M. D.</span> <em> <!-- -->(bezsporne).</em> </p> <p> <span class="anon-block">M. D.</span> 25 marca 2021 r. rozwiązała zawartą z <span class="anon-block">I. F.</span> umowę z dniem 30 kwietnia 2021 r. Powodem były niskie zarobki <em> <!-- -->(wypowiedzenie umowy z 25 marca 2021 r. - nienumerowane karty akt ZUS).</em> </p> <p>Decyzją z 26 kwietnia 2021 r., nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> stwierdził, że <span class="anon-block">M. D.</span> nie podlega ubezpieczeniom społecznym jako zleceniobiorca płatnika składek <span class="anon-block">I. K.</span> od 30 grudnia 2019 r. Organ rentowy uznał, że odwołująca się zawarła z <span class="anon-block">M. D.</span> pozorną umowę zlecenia, jedynie w celu wykazania osoby zatrudnionej na podstawie umowy zlecenia, co było warunkiem koniecznym do uzyskania przez odwołującą się prawa do uzyskania pomocy z <span class="anon-block">(...)</span> <em> <!-- --> (decyzja ZUS z 26 kwietnia 2021 r. - nienumerowane karty akt ZUS).</em> </p> <p>Sąd ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o wymienione dokumenty zgromadzone w aktach rentowych i w aktach sprawy oraz na podstawie zeznań odwołującej <span class="anon-block">I. F.</span> (k.110) i świadków: <span class="anon-block">B. R.</span> (k. 108), <span class="anon-block">P. K.</span> (k.109).</p> <p>Sąd dał wiarę zeznaniom odwołującej <span class="anon-block">I. F.</span> i zeznaniom świadków <span class="anon-block">B. R.</span> oraz <span class="anon-block">P. K.</span>, ponieważ w sposób przekonujący i spójny przedstawili oni okoliczności dotyczące zawarcia umowy zlecenia oraz wykonywania przez <span class="anon-block">M. D.</span> obowiązków wynikających z tej umowy.</p> <p>W szczególności sąd uznał za wiarygodne zeznania świadka <span class="anon-block">B. R.</span> i <span class="anon-block">P. K.</span> w zakresie w jakim wskazali oni, że <span class="anon-block">M. D.</span> była jedną z dwóch manicurzystek, pracowała najczęściej na popołudniowych zmianach, od poniedziałku do piątku, wynagrodzenie było jej wypłacane gotówką przez <span class="anon-block">B. R.</span>, <span class="anon-block">M. B.</span> lub <span class="anon-block">A. D.</span>. Zeznania ww. świadków są spójne oraz korespondują z tym co zeznała odwołująca <span class="anon-block">I. F.</span>, stąd brak było podstaw do uznania, że depozycje tych świadków nie zasługują na uwzględnienie.</p> <p>Sąd ocenił jako wiarygodne również zeznania odwołującej się <span class="anon-block">I. F.</span>, która wyjaśniła okoliczności nawiązania współpracy z <span class="anon-block">M. D.</span>, a także w zakresie jakim przedstawiła powody opóźnienia w zgłoszeniu jej do ubezpieczeń społecznych, które były związane z stanem jej zdrowia, co zostało potwierdzone zaświadczeniem lekarskim oraz zeznaniami świadka <span class="anon-block">B. R.</span>.</p> <p>Dokumenty przedłożone do akt postępowania zostały ocenione jako wiarygodne, tym bardziej że ich treść koresponduje z tym na co wskazują osobowe środki dowodowe. Wobec tego sąd nie znalazł z urzędu podstaw do zakwestionowania wiarygodności tych dokumentów.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie <span class="anon-block">I. F.</span> było uzasadnione.</p> <p>Sporne w rozpatrywanej sprawie było to czy <span class="anon-block">M. D.</span> podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym oraz dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu w związku z zatrudnieniem na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek <span class="anon-block">I. F.</span>.</p> <p>Czynności realizowane na podstawie umowy zlecenia stanowią jeden z tytułów do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniem emerytalnym, rentowymi i wypadkowym – zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 4;art. 12;art. 12 ust. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 4 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> <em> <!-- -->(tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1009– dalej jako ustawa systemowa lub u.s.u.s.)</em> ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym obowiązkowo podlegają osoby fizyczne wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia, jako podlegające obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym, podlegają ubezpieczeniu chorobowemu dobrowolnie. Z przepisu art. 11 ust. 2 powołanej ustawy wynika, że przystąpienie do ubezpieczenia chorobowego jest zależne od złożenia przez te osoby stosownego wniosku.</p> <p>Wniosek o objęcie <span class="anon-block">M. D.</span> został złożony z opóźnieniem, a uchybienie to wynikało ze stanu zdrowia płatnika składek <span class="anon-block">I. F.</span>. W konsekwencji zgłoszenie <span class="anon-block">M. D.</span> jako zleceniobiorcy do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych: emerytalnego, rentowych i wypadkowego oraz do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od 30 grudnia 2019 r. wpłynęło do ZUS dopiero 28 lipca 2020 r., a więc z przekroczeniem ustawowego terminu. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 36;art. 36 ust. 1;art. 36 ust. 4)">art. 36 ust. 1 i 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> zgłoszenia dokonuje się w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia. Organ rentowy wskazywał przy tym na znaczne przekroczenie terminu. Zdaniem sądu, o ile fakt przekroczenia ustawowego terminu jest bezsporny, o tyle dyskusyjne jest, czy przekroczenie to należy kwalifikować jako nadmierne i kluczowe, biorąc pod uwagę fakt, że - jak wynika z materiału dowodowego - umowa była faktycznie realizowana. Składki za ubezpieczoną również nie były opłacane terminowo. <span class="anon-block">I. F.</span> wskazała, że powód tych opóźnień był związany ze stanem jej zdrowia - jej niedyspozycją związaną z nieobecnościami w pracy. W rozpatrywanej sprawie - bez względu na wskazane naruszenia przepisów ze strony płatnika składek - najistotniejsze jest to, że strony przystąpiły do realizacji umowy zlecenia, a więc spóźnione zgłoszenie do ubezpieczeń, nie miało znaczenia decydującego. W stosunkach cywilnoprawnych może to być oceniane w aspekcie przestrzegania przez zleceniodawcę przepisów, ale jeśli umowa faktycznie była realizowana, nie skutkuje to uznaniem, że doszło do jej nieważności. Sam fakt wykonywania uzgodnionych czynności przez zleceniodawcę, w przypadku którego nie dopełniono opisywanych formalności, nie może prowadzić do tak daleko idącego skutku, chyba że umowa nie była realizowana. Tylko wówczas takie okoliczności, mogłyby potwierdzać pozorność umowy, a tym samym jej nieważność.</p> <p>Sąd uznał, że zawarta przez odwołującą się i <span class="anon-block">M. D.</span> pisemna umowa zlecenia z 31 grudnia 2019 r. była realizowana, na co wskazują zeznania świadków oraz zgromadzone w toku postępowania dokumenty.</p> <p>Sąd zważył, że zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 734;art. 734 § 1)">art. 734 § 1 k.c.</a> poprzez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Jakkolwiek treść przepisu wyraźnie wskazuje czynności prawne, to doktryna i orzecznictwo zgodnie wskazują, że umowa zlecenia może obejmować również zlecenie na wykonywanie czynności faktycznych. Zlecenie jest umową konsensualną, a jej <em> <!-- -->essentialia negotii</em> obejmują jedynie określenie czynności, którą przyjmujący zlecenie ma wykonać. Umowa zlecenia należy do kategorii umów o świadczenie usług, a więc do wykonywania czynności mieszczących się w zakresie określonym wolą stron. Strony zawierające umowę zlecenia, stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353<sup> <!-- -->1</sup> k.c.</a>, mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Wedle woli stron umowy zlecenie może dotyczyć tak pojedynczego wykonania konkretnej czynności, jak i wykonywania wielokrotnego, powtarzalnego, rozciągniętego w czasie. Odpowiedzialność osoby przyjmującego zlecenie jest rozpatrywana w zakresie jej starannego działania przy wykonywaniu przedmiotu zlecenia, co oznacza, że czynnikiem decydującym przy ocenie pracy tej osoby jest kryterium wykonywania przez nią czynności na określonym, ustalonym przez strony stosunku prawnego, poziomie. Oświadczenia woli zawarte w umowie zlecenia należy, zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65;art. 65 § 1)">art. 65 § 1 k.c.</a>, tłumaczyć tak, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których zostały złożone, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. Należy mieć również na uwadze przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65;art. 65 § 2)">art. 65 § 2 k.c.</a>, z którego wynika, że przy umowach, a więc i w przypadku zlecenia, należy raczej badać jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Istotne jest wreszcie i to, że dla umowy zlecenia nie została przewidziana forma szczególna. Zlecenie może zostać udzielone w dowolnej formie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 60)">art. 60 k.c.</a>), w tym także w sposób dorozumiany.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1)">art. 83 § 1 k.c.</a>, na który powołał się organ rentowy, nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Pozorność umowy wyraża się w braku zamiaru wywołania skutków prawnych przy jednoczesnym zamiarze stworzenia okoliczności mających na celu zmylenie osób trzecich. Nieważność spowodowaną pozornością czynności prawnej należy odróżnić od nieważności czynności prawnej mającej na celu obejście ustawy czy sprzecznej z zasadami współżycia społecznego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1;art. 58 § 2)">art. 58 § 1 i 2 k.c.</a>). Czynność prawna mająca na celu obejście ustawy polega na takim ukształtowaniu jej treści, które z formalnego punktu widzenia nie sprzeciwia się ustawie, ale w rzeczywistości zmierza do zrealizowania celu, którego osiągnięcie jest przez ustawę zakazane. Pojęcia obejścia prawa i pozorności są sobie znaczeniowo bliskie i niejednokrotnie pokrywają się. Czynność prawna może być sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, przez które rozumie się na ogół obowiązujące w stosunkach między ludźmi reguły postępowania, które za podstawę mają uzasadnienie ocenne, a nie prawne. Odwołują się one do powszechnie uznawanych w całym społeczeństwie lub w danej grupie społecznej wartości i ocen właściwego, przyzwoitego, rzetelnego, lojalnego czy uczciwego zachowania. Zasady te obejmują nie tylko reguły moralne, lecz także obyczajowe <em> <!-- --> (por. np. Z. Radwański (w:) System prawa prywatnego, t. 2, 2002, s. 240 i n.; M. Safjan (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. I, 2008, s. 327). </em> </p> <p>W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że przy ocenie istnienia tytułu do ubezpieczenia społecznego nacisk kładzie się na ustalenie faktycznego wykonywania umowy czy działalności <em> <!-- --> (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 26.02.2013 r., I UK 472/12, z 24.08.2010 r. I UK 74/10, z 13.11.2008 r., II UK 94/08, postanowienie Sądu Najwyższego z 18.10.2011 r., III UK 43/11).</em> Nie wystarczy zatem zawarcie samej umowy, lecz konieczne jest rozpoczęcie jej wykonywania. Umowa taka powinna mieć, przynajmniej w zamiarze, realne znaczenie gospodarcze, w innym bowiem przypadku można by mówić jedynie o relacji grzecznościowej, a nie stosunku prawnym. Sąd podziela stanowisko Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, który w uzasadnieniu wyroku z 30 kwietnia 2015 r. podkreślił, że „jakkolwiek orzecznictwo Sądu Najwyższego z reguły dotyczy umowy o pracę lub działalności gospodarczej, to powyższe stwierdzenie ma walor ogólniejszy, gdyż obowiązek ubezpieczenia jest co do zasady powiązany z działalnością zapewniającą środki utrzymania. Celem ubezpieczenia jest ochrona przed skutkami zdarzeń losowych powodujących z reguły niezdolność do pracy, czyli ochrona dochodu uzyskiwanego z danego rodzaju działalności” <em> <!-- --> (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 30.04.2014 r., III AUa 1630/14). </em>Powyższy pogląd, w ocenie sądu, nabiera znaczenia z uwagi na fakt, że przedmiotem umowy zlecenia z 31 grudnia 2019 r. zawartej między <span class="anon-block">M. D.</span> a <span class="anon-block">I. F.</span> było wykonywanie przez ubezpieczoną usług manicure i pedicure, usług pielęgnacyjnych i szkoleń z zakresu manicure i pedicure w salonie kosmetycznym <span class="anon-block"> (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> prowadzonym przez odwołującą się.</p> <p>Uwzględniając do tego jeszcze okoliczność, że stosunek prawny wynikający z umowy zlecenia stanowi zobowiązanie starannego działania, do oceny umowy zlecenia łączącej strony, w kontekście jej potencjalnej pozorności, możliwe jest stosowanie kryteriów zbliżonych do kryteriów stosowanych przy ocenie pozorności umowy o pracę.</p> <p>W związku z powyższym przedmiotem rozważań sądu w rozpatrywanej sprawie było ustalenie, czy w związku z zawarciem umowy zlecenia z płatnikiem składek, <span class="anon-block">M. D.</span> faktycznie wykonywała odpłatnie czynności na jej rzecz, jak również jaki był realny cel przyświecający stronom przy zawiązywaniu tego stosunku cywilnoprawnego. Postępowanie dowodowe przeprowadzone w niniejszej sprawie dało podstawy do stwierdzenia, że pozorność stosunku prawnego łączącego ubezpieczoną i odwołującą, na którą organ rentowy powoływał się w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na odwołanie, nie została dowiedziona. Zdaniem sądu, materiał dowodowy zgromadzony przez organ rentowy w toku postępowania wyjaśniającego, uzupełniony w postępowaniu prowadzonym przez sąd, dowodzi, że odwołująca się wykazała, że przy zawieraniu umowy zlecenia towarzyszył jej cel jej rzeczywistego realizowania. Jak wynika z dokonanych w sprawie ustaleń wiązało się to z rzeczywistymi potrzebami zleceniodawcy, bowiem <span class="anon-block">I. F.</span> prowadziła działalność salonu kosmetycznego <span class="anon-block">(...)</span>” przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> od połowy grudnia 2019 r., w którym posiadała dwa stanowiska do manicure, jedno z nich zajmowała <span class="anon-block">A. Ś.</span>, zaś drugie pozostawało nieobsadzone. Płatnik składek niewątpliwie miała zapotrzebowanie na usługi świadczone przez <span class="anon-block">M. D.</span>, która pracowała na zmiany z pierwszą stylistką, w ten sposób, salon mógł zachować ciągłość obsługi klientek od godziny 9 do godziny 20, w sytuacji gdy jedna manicurzystka pracowała od godziny 9 do godziny 17, a druga od godziny 12 do godziny 20. Zebrany w sprawie materiał dowodowy - poza tym, że wskazuje na okoliczności zatrudnienia ubezpieczonej oraz na faktyczne zapotrzebowanie na jej usługi - potwierdza również fakt rzeczywistego wykonywania umowy. Świadczą o tym w szczególności zeznania świadków <span class="anon-block">B. R.</span> i <span class="anon-block">P. K.</span>, a także dowody w postaci zdjęć, wydruków wiadomości sms, potwierdzenia wypłaty wynagrodzeń w gotówce, umowa zlecenia z dnia 31 grudnia 2019 r.</p> <p>Ponadto, za wykonane zlecenie ubezpieczona otrzymywała umówione wynagrodzenie. W tej sytuacji nie sposób uznać, że <span class="anon-block">I. F.</span> zgłosiła <span class="anon-block">M. D.</span> do ubezpieczeń w celu otrzymania pomocy w ramach programu wsparcia z <span class="anon-block">(...)</span> - organ rentowy nie wykazał, aby płatnik składek takie fundusze otrzymała.</p> <p>W tych okolicznościach sąd zważył, że spornej umowie zlecenia między <span class="anon-block">M. D.</span>, a <span class="anon-block">I. F.</span> nie sposób przypisać cech pozorności. Materiał dowodowy potwierdza faktyczne, odpłatne wykonywanie prac zleconych przez płatnika składek. Skoro zatem umowa zlecenia była przez strony rzeczywiście wykonywana, to nie zachodzą przesłanki do uznania jej za pozorną, a przez to nieważną na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1)">art. 83 § 1 k.c.</a> i w konsekwencji - do wyłączenia <span class="anon-block">M. H.</span> z ubezpieczeń: emerytalnego, rentowych, wypadkowego i chorobowego, związanych z umową zlecenia zawartą 31 grudnia 2019 r.</p> <p>Z opisanych przyczyn sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup> <!-- -->14</sup> § 2 k.p.c.</a> zmienił zaskarżoną decyzję, zgodnie z żądaniem odwołującej.</p> <p>O kosztach orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> mając na uwadze, że odwołująca się wygrała sprawę. Stąd też, określonymi na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych kosztami zastępstwa procesowego obciążono organ rentowy.</p> </div>