I Ns 223/22

<p>Sygnatura akt I Ns 223/22</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 21 grudnia 2022 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:</strong> </p> <p>Przewodniczący SSR Marek Dziwiński</p> <p>Protokolant: Magdalena Mastej</p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2022 r. w Kamiennej Górze na rozprawie </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z wniosku <span class="anon-block">J. K.</span>, <span class="anon-block">G. K.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->przy udziale <span class="anon-block"> Krajowego Ośrodka (...)</span> Oddziału Terenowego we <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zasiedzenie nieruchomości</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p>I ustalić, że <span class="anon-block">J. K.</span> i <span class="anon-block">G. K.</span> nabyli w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej przez zasiedzenie z dniem 16.08.2018 r. własność <span class="anon-block">działki nr (...)</span> o powierzchni 0,4781 ha położonej w <span class="anon-block">P.</span>, wchodzącej w skład nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>;</p> <p>II ustalić, że wnioskodawcy i uczestnik postępowania ponoszą koszty postępowania stosownie do swojego udziału w sprawie;</p> <p>III koszty sądowe w zakresie opłaty zaliczyć na rachunek Skarbu Państwa.</p> <p>Sygn, akt I Ns 223/22</p> <p> <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>Wnioskodawcy <span class="anon-block">J. K.</span> i <span class="anon-block">G. K.</span> wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nabycia poprzez zasiedzenie z dniem 16 sierpnia 2018 roku własności nieruchomości gruntowej w postaci <span class="anon-block">działki gruntu nr (...)</span> oznaczonej identyfikatorem <span class="anon-block"> (...)</span>_2.<span class="anon-block"> (...)</span>.54/4, obręb ewidencyjny <span class="anon-block"> (...)</span>, wchodzącej w skład nieruchomości, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta o nr (...)</span>. Działka ta pozostaje w zasobie własności rolnej Skarbu Państwa, a prawa związane z jej własnością wykonuje <span class="anon-block"> Krajowy Ośrodek (...)</span>.</p> <p>Wnioskodawcy wnieśli także o zasądzenie na ich rzecz od uczestnika postępowania <span class="anon-block"> Krajowego Ośrodka (...)</span> we <span class="anon-block">W.</span> kosztów postępowania według norm przepisanych oraz zwolnienie wnioskodawców od kosztów sądowych.</p> <p>Na uzasadnienie swojego żądania przytoczyli, że w dniu 18 sierpnia 1988 roku stali się właścicielami nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span> nr 21, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span>, składającej się z zabudowanej działki gruntu o nr <span class="anon-block">(...)</span>. Od tego dnia stali się również posiadaczami samoistnymi <span class="anon-block">działki o nr (...)</span>. Traktowali tę działkę jak swoją własność, objęli ją w posiadanie, zajęli się jej zagospodarowaniem, użytkowali ją, a także ponosili koszty utrzymania działki w należytym stanie estetycznym i technicznym.</p> <p>W odpowiedzi na wniosek <span class="anon-block"> Krajowy Ośrodek (...)</span> przyznał, iż nieruchomość ta należy do zasobu własności rolnej Skarbu Państwa. Działka ta została przejęta do zasobu własności rolnej Skarbu Państwa na podstawie decyzji Wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> nr GG.on.<span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 2 września 1996 roku, więc dla rozstrzygnięcia sprawy koniecznym jest uzyskanie dokumentacji dotyczącej nieruchomości sprzed 1996 roku, a w szczególności ustalenie czy nie była ona przedmiotem czynności cywilno – prawnych na rzecz osób trzecich.</p> <p>Sąd ustalił następujący stan faktyczny.</p> <p>Na podstawie decyzji Wydziału <span class="anon-block"> (...)</span> i Leśnictwa, Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 27 września 1972 roku gospodarstwo rolne bez zabudowań położone na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> zostało przejęta od <span class="anon-block">K. B.</span> i <span class="anon-block">M. B. (1)</span> za rentę na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19680030015" title="Ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. o rentach i innych świadczeniach dla rolników przekazujących nieruchomości rolne na własność Państwa - Dz. U. z 1968 r. Nr 3, poz. 15 (art. 18)">art. 18 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku o rentach i innych świadczeniach dla rolników przekazujących nieruchomość rolną na własność państwa</a>. Spod przejęcia wyłączone zostały zabudowania znajdujące się na przejmowanym gospodarstwie i pozostawiono je jako odrębną własność <span class="anon-block">K. B.</span> i <span class="anon-block">M. B. (1)</span>. Przyznano też wyżej wymienionym dożywotnie prawo użytkowania działki o powierzchni 0,50 ha.</p> <p>(dowód: decyzji Wydziału <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 27 września 1972 roku - k. 66)</p> <p>W roku 1988 wnioskodawcy <span class="anon-block">J. K.</span> i <span class="anon-block">G. K.</span> kupili od <span class="anon-block">K. B.</span> nieruchomość o powierzchni 0,1450 ha obejmującą <span class="anon-block">działkę (...)</span> wraz zabudowaniami. Sąsiednia <span class="anon-block">działka nr (...)</span> wchodziła w skład nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa.</p> <p>(dowód: odpis <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span> - k. 8, odpis <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span> - k. 14)</p> <p>Po kupieniu nieruchomości od <span class="anon-block">K. B.</span> wnioskodawcy zajęli teren, jaki był według ich wiedzy własnością zbywcy nieruchomości, to jest zabudowaną nieruchomość będącą przedmiotem sprzedaży, a także pas gruntu za domem stanowiący <span class="anon-block">działkę o nr (...)</span>. Wyżej wymieniona działka na mocy decyzji Wydziału <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 27 września 1972 roku była użytkowana przez małżeństwo <span class="anon-block">B.</span>, jednakże nie stanowiła ich własności.</p> <p>(dowód: zeznania wnioskodawców <span class="anon-block">J. K.</span> k. 74 verte i <span class="anon-block">B. K.</span> k. 74 verte, zeznania świadków <span class="anon-block">J. W.</span> – k. 72, <span class="anon-block">W. C.</span> – k. 72 verte - k. 73, <span class="anon-block">S. C.</span> k. 73 verte – 74, <span class="anon-block">T. H.</span> –k. 74)</p> <p> <span class="anon-block">J. K.</span> oraz <span class="anon-block">B. K.</span> po objęciu w posiadanie samoistne przedmiotowej działki, traktowali ją jak swoją własność, zajęli się jej zagospodarowaniem, użytkowali ją, a także ponosili koszty utrzymania działki w należytym stanie estetycznym i technicznym. Ich posiadanie samoistne nie zostało przerwane. Tylko wnioskodawcy używali <span class="anon-block">działki o nr (...)</span>.</p> <p>(dowód: zeznania wnioskodawców <span class="anon-block">J. K.</span> k. 74 verte i <span class="anon-block">B. K.</span> k. 74 verte, zeznania świadków <span class="anon-block">J. W.</span> – k. 72, <span class="anon-block">W. C.</span> – k. 72 verte - k. 73, <span class="anon-block">S. C.</span> k. 73 verte – 74, <span class="anon-block">T. H.</span> –k. 74)</p> <p>Sąd zważył, co następuje.</p> <p>Ustaleń powyższych Sąd dokonał w głównej mierze na podstawie odpisów ksiąg wieczystych i decyzji Wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> nr GG.on.<span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 2 września 1996 roku dołączonych do wniosku i odpowiedzi na wniosek, jak i dokumentów uzyskanych ze Starostwa Powiatowego w <span class="anon-block">K.</span> oraz zeznań świadków i wnioskodawców.</p> <p>Jak wynika z treści dokumentów poddanych analizie wnioskodawcy nie nabyli własności <span class="anon-block">działki o nr (...)</span> na podstawie aktu notarialnego zawartego z <span class="anon-block">K. B.</span>, gdyż w momencie zawarcia tego aktu notarialnego nieruchomość ta nie stanowiła własności <span class="anon-block">K. B.</span>, a tylko przysługiwał jej prawo do jej użytkowania. Najpierw na podstawie decyzji Wydziału <span class="anon-block"> (...)</span> i Leśnictwa, Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 27 września 1972 roku działka ta została przejęta, a następnie na mocy decyzji Wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> nr GG.on.<span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 2 września 1996 roku włączona do zasobu własności rolnej Skarbu Państwa. Dokumenty powyższe stanowią urzędowe poświadczenie wskazanych powyżej okoliczności.</p> <p>Z treścią tych dokumentów co do zasady pozostają spójne zeznania wnioskodawców, jak i świadków <span class="anon-block">J. W.</span>, <span class="anon-block">W. C.</span>, <span class="anon-block">S. C.</span> i <span class="anon-block">T. H.</span>. Z treści wniosku, jak i dalszych zeznań wnioskodawców wynika, iż po nabyciu zabudowanej nieruchomości od <span class="anon-block">M. B. (2)</span> mimo, iż akt notarialny nie obejmował przeniesienia na nich własności <span class="anon-block">działki (...)</span>, objęli ją w posiadanie , gdyż według ich wiedzy stanowiła ona własność <span class="anon-block">M. B. (2)</span> i uznali, że na podstawie umowy sprzedaży nieruchomości uzyskali również jej własność. Jak zgodnie zeznali świadkowie w osobach <span class="anon-block">J. W.</span>, <span class="anon-block">W. C.</span>, <span class="anon-block">S. C.</span> i <span class="anon-block">T. H.</span> wnioskodawcy traktowali grunt ten jak swoją własność, między innymi uprawiali go i czynili niezbędne nakłady na jego utrzymanie w należytym stanie. Sąd dał wiarę zarówno zeznaniom wnioskodawców, jak i wyżej wskazanych świadków. Ich twierdzenia były zgodne z poddanymi analizie dokumentami oraz pozostawały miedzy sobą spójne. Uczestnik postępowania nie zaprzeczył wskazanym powyżej okolicznościom. Zgodnie z poczynionymi przez Sąd ustaleniami akt notarialny pomiędzy wnioskodawcami, a <span class="anon-block">M. B. (2)</span> nie obejmował <span class="anon-block">działki nr (...)</span>. Przyjęto więc, iż posiadali oni ją w złej wierze, a termin potrzebny do jej zasiedzenia upływał dnia 16 sierpnia 2018 roku.</p> <p>Przy ocenie znamion posiadania samoistnego (którego występowanie jest przesłanką konieczną do stwierdzenia zasiedzenia) należy mieć na uwadze definicję tego posiadania zawartą w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 336)">art. 336 k.c.</a> Wedle utrwalonych poglądów doktryny i orzecznictwa konieczne jest tu stwierdzenie występowania dwóch elementów: fizycznego i psychicznego. Pierwszy z tych elementów charakteryzuje się efektywnym, w sensie gospodarczym, korzystaniem z rzeczy lub co najmniej istnienia stanu faktycznego stwarzającego możność takiego korzystania. Drugi natomiast odwołuje się do pewnego przeżycia psychicznego władającego rzeczą, które jest niczym innym jak wolą władania "jak właściciel", które jednak musi być uzewnętrznione poprzez obiektywnie dostrzegalne przejawy zachowania. Wola posiadania "jak właściciel", a więc traktowania siebie jak właściciela, jest zasadniczym elementem posiadania prowadzącego do zasiedzenia. Posiadanie właścicielskie charakteryzuje się tym, że posiadacz włada rzeczą w takim zakresie, jak to czyni właściciel, wykorzystując taką faktyczną możliwość władania rzeczą, do jakiej właściciel jest uprawniony (<em> <!-- -->postanowienie Sądu Najwyższego z 7 maja 1986 r., III CRN 60/86, OSNCP 9/87, poz. 138</em>). Konieczne jest zatem wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty, niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Ważne jest jednak to, że aby mówić o posiadaniu samoistnym, wnioskujący o zasiedzenie musi w sposób ciągły znajdować się w sytuacji pozwalającej na dokonywanie czynności, których mógłby dokonywać właściciel. Takie okoliczności wystąpiły po stronie wnioskodawców. Od momentu zakupu nieruchomości od <span class="anon-block">K. B.</span> skutecznie weszli w posiadanie <span class="anon-block">działki (...)</span>, a także wykonywali w stosunku do niej uprawnienia właścicielskie, co przejawiało się w czynnościach faktycznych, jakie podejmowane były przez nich w stosunku do tej nieruchomości. Wnioskodawcy między innymi uprawiali tę ziemię, a także dbali o jej stan techniczny i estetyczny. Ich posiadanie nie zostało przerwane w okresie koniecznym do zasiedzenia.</p> <p>Według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172 k.c.</a> w brzmieniu obowiązującym w dacie wejścia w posiadanie samoistne przez wnioskodawców w dniu 16 sierpnia 1988 roku wymagany okres posiadania nieruchomości w złej wierze do jej nabycia przez zasiedzenie wynosił 20 lat, a w dobrej wierze 10 lat. Jednak przed upływem tych okresów doszło do zmiany stanu prawnego. Mianowicie nowela do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego z 28 lipca 1990 roku</a>, która weszła w życie 1 października 1990 roku, wydłużyła wymagany okres posiadania nieruchomości w złej wierze do jej nabycia przez zasiedzenie do lat 30, natomiast w dobrej wierze do lat 20. Trzydziestoletni letni okres konieczny do nabycia własności zasiedzonej nieruchomości w złej wierze upłynął dla wnioskodawców w dniu 18 sierpnia 2018 roku. W tej dacie wnioskodawcy, jako małżonkowie wspólnie posiadali przedmiotową nieruchomość, zatem oboje spełniali konieczne przesłanki zasiedzenia w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172 k.c.</a> i nabyli własność tej nieruchomości na prawach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej.</p> <p>Zgodnie z treścią przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 175)">art. 175 k.c.</a> do biegu zasiedzenia stosuje się przepisy o biegu przedawnienia. Według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 123)">art. 123 k.c.</a> przerwanie biegu przedawnienia nastąpi przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. W przypadku instytucji zasiedzenia przede wszystkim czynnością przerywającą bieg zasiedzenia będzie podjęcie przez właściciela (z jego inicjatywy) pewnych czynności zwanych w literaturze "akcjami zaczepnymi" (<em> <!-- -->patrz. R. Morek w Kodeks cywilny. Komentarz pod red. K. Osajdy, Warszawa 2013 r. tom II, s 2023, Nt 13 i wskazana tam literatura</em>). Nie przedstawiono żadnych dowodów wskazujących na to, że bieg terminu koniecznego do zasiedzenia został przerwany.</p> <p>Z powyższych przyczyn należało stwierdzić, że wnioskodawcy <span class="anon-block">J. K.</span> i <span class="anon-block">B. K.</span> nabyli w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej przez zasiedzenie z dniem 16 sierpnia 2018 roku własność <span class="anon-block">działki (...)</span> o powierzchni 0,4781 ha położonej w <span class="anon-block">P.</span> wchodzącej w skład nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>.</p> <p>W tym stanie rzeczy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 336;art. 112)">art. 172, art. 336 i 112 k.c.</a> orzeczono jak w sentencji.</p> <p>Orzeczenie o kosztach wydano zgodnie z zasadą ogólną ponoszenia kosztów w postępowaniu nieprocesowym. Zgodnie bowiem z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W związku ze zwolnieniem wnioskodawców z opłaty koszty sądowe w zakresie opłaty zaliczono na rachunek Skarbu Państwa.</p> </div>