III Ca 463/22

<p>Sygn. akt III Ca 463/22</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 22 grudnia 2022 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:</p> <p>Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Andrzej Dyrda</p> <p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 grudnia 2022 r. w Gliwicach</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">R. M.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">S. T.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powoda</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej</p> <p>z dnia 18 marca 2022 r., sygn. akt I C 3506/19</p> <p>1.  <strong> <!-- -->oddala apelację; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->przyznaje adwokatowi <span class="anon-block">S. R.</span> od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej kwotę 369 (trzysta sześćdziesiąt dziewięć) złotych, w tym kwotę 69 (sześćdziesiąt dziewięć) złotych podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi przez adwokata z urzędu w postępowaniu odwoławczym. </strong> </p> <p> <em> <!-- -->SSO Andrzej Dyrda</em> </p> <p>Sygn. akt III Ca 463/22</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">R. M.</span> domagał się zasądzenia od pozwanego <span class="anon-block">S. T.</span> na swoją rzecz kwoty 4920 zł.</p> <p>Uzasadniając żądanie pozwu wskazał, że pozwany zlecił mu usługę, którą powód wykonał, jednakże pozwany odmówił jej odbioru i zapłaty wiedząc z podpisanego zlecenia o odpowiedzialności odszkodowawczej.</p> <p>W piśmie procesowym z 1 czerwca 2020r. powód sprecyzował, że dochodzona kwota stanowi wartość odszkodowania za wykonaną przez powoda usługę przygotowania pisma prawniczego, której to usługi pozwany nie odebrał i nie uregulował pełnej należności. Powód wskazał, że zawarł z pozwanym umowę, której przedmiotem była pomoc w przygotowaniu pisma z zakresu prawa. Strony ustaliły warunki umowy, zgodnie z którymi pierwsze pismo w sprawie miało być płatne, kolejne już bezpłatne. Jednocześnie w umowie znalazł się zapis, że w przypadku odmowy zapłaty kwoty ustalonej w umowie, powodowi będzie przysługiwało roszczenie odszkodowawcze – z uwagi na poniesione koszty związane z przygotowaniem usługi i początkowy nakład pracy. Pozwany był świadom warunków umowy, zgodził się na nią, powód przystąpił do jej realizacji, a pozwany przekazał niezbędne informacje. Po jej wykonaniu pozwany zaczął unikać kontaktu z powodem, odmówił uiszczenia środków należnych powodowi wynikających z umowy – mimo jej wykonania przez powoda.</p> <p>Na rozprawie w dniu 8 października 2021r. powód sprecyzował żądanie pozwu w zakresie odsetek w ten sposób, że wniósł o ich zasądzenie od dnia wniesienia pozwu.</p> <p>Pozwany <span class="anon-block">S. T.</span> na rozprawie w dniu 8 października 2021r. wniósł o oddalenie powództwa wskazując, że był u powoda po darmową poradę prawną, nie zawierał jednak żadnych umów z powodem.</p> <p>Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej wyrokiem z dnia 18 marca 2022r. oddalił powództwo oraz przyznał adwokatowi <span class="anon-block">S. R.</span> od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej kwotę 738 zł, w tym kwotę 128 zł podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi przez adwokata z urzędu.</p> <p>Orzeczenie to poprzedził ustaleniem, że pewnego dnia pomiędzy 2009r. a 2014r. pozwany <span class="anon-block">S. T.</span> zauważył reklamę darmowych porad prawnych na murze w <span class="anon-block">R.</span> - <span class="anon-block">N.</span>, których udzielał powód. Powód prowadził działalność gospodarczą polegającą na maszynopisaniu, przygotowywaniu pism. Pozwany zadzwonił na numer telefonu podany w treści reklamy i umówił się z powodem na spotkanie w jego biurze. Pozwany chciał uzyskać poradę w sprawie alimentów, które płacił na rzecz żony, a które chciał od niej odzyskać. Na spotkaniu tym pozwany nie zawarł żadnej umowy z powodem.</p> <p>W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd zwrócił uwagę, że zgodnie z twierdzeniami powoda strony miała łączyć umowa, na mocy której pozwany zlecił mu wykonanie usługi przygotowania pisma. Zgodnie z twierdzeniami powoda strony miała łączyć zatem umowa o świadczenie usług, która nie jest uregulowana innymi przepisami i do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 750)">art. 750 k.c.</a> stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.</p> <p>Sąd wskazał także, że spornym między stronami był fakt zawarcia takiej umowy, gdyż pozwany zaprzeczał aby taką umowę zawarł z powodem. Sąd wskazał, że wykazanie faktu zawarcia umowy między stronami i jak i treści umowy obciążało zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> powoda. Powód jednak tej okoliczności w żaden sposób nie wykazał. Sąd uznał, że powód nie wykazał również istnienia jakichkolwiek przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 k.c.</a> </p> <p>Z tych względów Sąd uznał, że powództwo podlegało oddaleniu, natomiast wysokość kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi przez adwokata z urzędu ustalono w oparciu o przepis § 4 ust. 1 i 3 w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714).</p> <p>Apelację od tego orzeczenia wniósł powód zaskarżając wyrok w całości zarzucając:</p> <p>a) błąd w ustaleniach faktycznych, będący skutkiem nieprawidłowej oceny dowodów, bez ich wszechstronnego i całościowego rozważenia, wykraczającego poza rygory <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a>, polegający na mylnym przyjęciu braku zawarcia umowy w zakresie przygotowania pisma przez powoda na rzecz pozwanego, która to umowa miała być płatna, co prowadziło do nieprawidłowego stwierdzenia, iż powodowi nie należy się z tego tytułu żadna kwota;</p> <p>b) pominięcie dowodu z umowy zawartej pomiędzy stronami, oraz nagrań rozmów pomiędzy powodem a pozwanym w zakresie realizacji tejże umowy, zasad odpłatności za zrealizowaną usługę przez powoda, oraz braku zapłaty, poprzez odmowę wystąpienia przez Sąd do Dyrektora Zakładu Karnego w <span class="anon-block">R.</span> celem udostępnienia tychże dowodów powodowi, a następnie przedłożenia ich sądowi, który to wniosek składał powód;</p> <p>c) naruszenie zasady równouprawnienia stron w procesie poprzez uniemożliwienie powodowi pełnej obrony swoich interesów i przygotowania do rozprawy, co było niewykonalne z uwagi na izolację powoda w Zakładzie Karnym i brak dostępu do dokumentów będących w depozycie w Zakładzie Karnym, a które mogłyby zostać udostępnione, gdyby Sąd przychylił się do wniosku powoda w tym zakresie i wystąpił o ich dostęp dla powoda do Zakładu Karnego.</p> <p>Na tych podstawach wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu według norm prawem przepisanych. Jak również zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów pomocy prawnej za II instancję, które nie zostały opłacone w całości ani w części, ewentualnie przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji przy uwzględnieniu kosztów postępowania odwoławczego.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Odwoławczy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Sąd Okręgowy w całości podziela – przyjmując je za własne - ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji, jak i oparte na nich rozważania natury prawnej, przez co szczegółowe ich tutaj powielanie uważa za zbędne (porównaj: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007r., II CSK 18/07), ograniczając się jedynie do odniesienia się do poszczególnych zarzutów apelacji. Jest tak tym bardziej, że Sąd I instancji poczynił bardzo szczegółowe ustalenia, które poddał następnie wnikliwej i rozbudowanej merytorycznie ocenie, które to działania procesowe Sąd odwoławczy w całości podziela.</p> <p>Odnosząc się do podniesionych w apelacji zarzutów prawa procesowego, zwrócić należy uwagę, że przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a>, ramy swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymogami prawa procesowego, doświadczeniem życiowym oraz regułami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonując wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 14 sierpnia 2012 r., III AUa 620/12). Stawiając zatem zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> należy wykazać, że Sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Z tych względów za niewystarczające należy uznać przekonanie strony o innej niż przyjęta przez Sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i o ich odmiennej ocenie niż ocena dokonana przez Sąd (Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyrokach: z dnia 1 marca 2012 r. I ACa 111/12; z dnia 3 lutego 2012 r., I ACa 1407/11). Jeżeli zatem Sąd, ze zgromadzonego materiału dowodowego, wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, co ma miejsce w niniejszej sprawie, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, chociażby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne (tak: Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyrokach: z dnia 8 lutego 2012 r. (I ACa 1404/11), z dnia 14 marca 2012 r. (I ACa 160/12), z dnia 29 lutego 2012 r. (I ACa 99/12); a także wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2012 r. VI ACa 31/12).</p> <p>Nie można również pominąć, iż same, nawet poważne wątpliwości co do trafności oceny dokonanej przez sąd pierwszej instancji, jeżeli tylko nie wykroczyła ona poza granice zakreślone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, nie powinny stwarzać podstawy do zajęcia przez sąd drugiej instancji odmiennego stanowiska (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2012 r., I UK 347/11).</p> <p>Powód tymczasem nie wskazuje uchybieniu przez Sąd I instancji regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, tj. regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów, a kwestionuje nieuznanie udowodnienia przez powoda dochodzonego roszczenia.</p> <p>Powód pomija jednak, że samo wskazanie roszczenia i podstawy nie jest wystarczające do wydania wyroku uwzględniającego powództwo, albowiem ciążą na nim obowiązki dowodowe, które wynikają z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> Pierwszy z nich, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>, nakłada na stronę ciężar udowodnienia faktów, z których wywodzi ona skutki prawne. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 listopada 2007 r., (II CSK 293/07, Legalis nr 162518), ciężar udowodnienia faktu należy rozumieć z jednej strony jako obarczenie strony procesu obowiązkiem przekonania sądu dowodami o słuszności swoich twierdzeń, a z drugiej konsekwencjami poniechania realizacji tego obowiązku, lub jego nieskuteczności. Tą konsekwencją jest zazwyczaj niekorzystny dla strony wynik procesu.</p> <p>Mając na względzie powyższe, nie sposób było uznać, że powód wykazał fakt skutecznego zawarcia z powodem umowy, na podstawie której mógłby się domagać od pozwanego wynagrodzenia dochodzonego pozwem.</p> <p>Nie było również uzasadnionym podnoszenie przez powoda zarzutu naruszenia równouprawnienia stron. Wskazać bowiem należy, że powód korzystał z pomocy prawnej udzielonej mu przez pełnomocnika z urzędu. Nadto, to na powodzie, jako inicjatorze tego postępowania ciążył obowiązek odpowiedniego zgromadzenia dowodów na poparcie twierdzeń zgłaszanych w pozwie, albowiem winien on liczyć się również z tym, że w razie oddalenia powództwa może on ponieść dodatkowe koszty związane z obowiązkiem zwrotu kosztów procesu poniesionych podczas obrony przez pozwanego. Nadto, przepisy postępowania cywilnego nie przewidują, że sam fakt izolacji penitencjarnej oznacza naruszenie zasady równości procesowej strony, w szczególności w sytuacji gdy jest ona reprezentowania przez profesjonalnego pełnomocnika.</p> <p>Nadto należy wskazać, że wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie złożony przez powoda w piśmie z dnia 21 czerwca 2022r. należało zakwalifikować jako niedopuszczalny albowiem nie został on zawarty w apelacji powoda. Zgodnie bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 374;art. 374 zd. 2)">art. 374 zd. 2 k.p.c.</a> rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest niedopuszczalne, jeżeli strona w apelacji lub odpowiedzi na apelację złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy, chyba że cofnięto pozew lub apelację albo zachodzi nieważność postępowania. Z powyższego wynika, że zawarcie tego wniosku w późniejszych pismach należy uznać za spóźnione, w związku z czym nie mógł on odnieść zamierzonego skutku.</p> <p> <strong> <!-- -->Z tych względów apelacja powoda podlegała oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono na podstawie § 8 pkt 3 w związku z § 16 ust. 1 pkt 1 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 18).</strong> </p> <p> <em> <!-- -->SSO Andrzej Dyrda</em> </p> </div>