Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

VI C 698/22

Sądy powszechne2022-12-27
Sygnatura
VI C 698/22
Data orzeczenia
2022-12-27
Rodzaj
REASONS

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VI C 698/22</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Przedmiot i przebieg postępowania</span> </strong> </p> <p>1.  Pozwem z dnia 21 lutego 2022 roku (<em> <!-- -->data nadania, k. 37</em>) powód <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> spółka komandytowa z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> wniósł o zasądzenie od <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> kwoty 10 292 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi: od kwoty 9 800 zł od dnia 26 maja 2021 roku do dnia zapłaty, a od kwoty 492 zł od dnia 10 lutego 2022 r. do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania. Powód wskazał, że 11 kwietnia 2021 roku miało miejsce zdarzenie drogowe, w wyniku którego uszkodzony został pojazd marki <span class="anon-block">L.</span> <span class="anon-block">nr rej. (...)</span> będący własnością <span class="anon-block">M. C.</span> (poszkodowanego). Odpowiedzialność za szkodę ponosi pozwany ubezpieczyciel, gdyż poszkodowany zawarł uprzednio z nim umowę ubezpieczenia pojazdu autocasco. Postępowanie likwidacyjne zakończyło się uznaniem roszczenia przez ubezpieczyciela co do zasady i wypłacie kwoty 18 253,47 zł. Poszkodowany w drodze umowy cesji wierzytelności zbył swoją wierzytelność na rzecz <span class="anon-block">H.</span> <span class="anon-block">J. W.</span>, która następnie przelała ją na powoda. Dochodzona kwota stanowi brakującą część odszkodowania za naprawę pojazdu oraz koszty sporządzenia kosztorysu naprawy pojazdu przez rzeczoznawcę na zlecenie powoda (<em> <!-- -->pozew, k. 1-5).</em> </p> <p>2.  W sprzeciwie od nakazu zapłaty z dnia 4 kwietnia 2021 roku pozwany <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> wniósł o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Podniósł przy tym zarzut braku legitymacji czynnej powoda. W uzasadnieniu pozwany wskazał, iż powództwo jest bezzasadne, gdyż wypłacone odszkodowanie przez pozwanego w całości rekompensuje poniesioną przez poszkodowanego szkodę i zostało wyliczone zgodne z postanowieniami § 17 OWU, a dołączona do pozwu kalkulacja naprawy pojazdu nie stanowi potwierdzenia, iż szkoda została poniesiona w żądanej wysokości. Pozwany kwestionował również zasadność dochodzonej kwoty 492 zł jako kosztu za sporządzenie prywatnej kalkulacji z uwagi na to, że nie pozostaje ona w adekwatnym związku przyczynowym z wypadkiem oraz odsetek od zgłoszonego roszczenia (<em> <!-- -->sprzeciw, k. 42-45v.</em>)<em> <!-- -->.</em> </p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Ustalenia faktyczne</span> </strong> </p> <p>3.  W dniu 11 kwietnia 2021 roku o godz. 13:30 miało miejsce zdarzenie drogowe, w którym uszkodzony został samochód marki <span class="anon-block">L.</span> o <span class="anon-block">nr rejestracyjnym (...)</span> należący do <span class="anon-block">M. C.</span>. Uszkodzony pojazd był objęty umową ubezpieczenia AC w wariancie serwisowym – nr <span class="anon-block">polisy (...)</span> w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Szkoda została zgłoszona w dniu 13 kwietnia 2021 roku. W związku z ww. zdarzeniem drogowym ubezpieczyciel przeprowadził postępowanie likwidacyjne, które zostało zarejestrowane pod numerem <span class="anon-block"> (...)</span>. Ubezpieczyciel uznał swoją odpowiedzialność za zgłoszoną szkodę i przyznał poszkodowanemu odszkodowanie na kwotę łącznie 18 253,47 zł.</p> <p>(<em> <!-- -->podsumowanie zgłoszenia szkody – akta szkody na płycie, str. 1 pliku.pdf</em>; <em> <!-- -->polisa, k. 24-v.; oświadczenia do polisy, k. 23; ogólne warunki ubezpieczenia (OWU), k. 25-34, 48-67v.; ustalenie wysokości szkody, k. 13-17; pismo <span class="anon-block"> (...)</span>, k. 12</em>)</p> <p>4.  Poszkodowany <span class="anon-block">M. C.</span> dokonał w dniu 28 lipca 2021 r. przelewu przysługującej mu wierzytelności z tytułu umowy dobrowolnego ubezpieczenia AC potwierdzonej <span class="anon-block">polisą nr (...)</span> w związku ze szkodą na pojeździe marki <span class="anon-block">L.</span> <span class="anon-block">nr rej. (...)</span> z dnia 11 kwietnia 2021 r., które w części wynoszącej 18 253,47 zł zostało wypłacone przez ubezpieczyciela <span class="anon-block"> (...) SA</span>, na rzecz <span class="anon-block">H.</span> <span class="anon-block">J. W.</span>, która następnie przelała ją na rzecz <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> spółka komandytowa w <span class="anon-block">G.</span>.</p> <p>(<em> <!-- -->umowa cesji z 28.07.2021 r., k. 8; umowa cesji z 1.10.2021 r., k. 9</em>)</p> <p>5.  <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> zleciła rzeczoznawcy – <span class="anon-block">P. B.</span> – sporządzenie kosztorysu naprawy uszkodzonego pojazdu. Został on sporządzony w dniu 21 października 2021 r. i określił koszt naprawy pojazdu na kwotę 28 053,47 zł. Koszt sporządzenia opinii wyniósł 492,00 zł.</p> <p>(<em> <!-- -->faktura VAT, k. 18; kalkulacja naprawy, k. 19-22</em>)</p> <p>6.  <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> pismem z dnia 2 lutego 2022 r. wezwała ubezpieczyciela do zapłaty na swoją rzecz kwoty 10 292 zł tytułem odszkodowania za szkodę powstałą w pojeździe marki <span class="anon-block">L.</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>, która to stanowi różnicę między odszkodowaniem należnym a wypłaconym w przedmiotowej sprawie, powiększoną o kwotę 492,00 zł tytułem oszacowania wartości szkody (wykonania kalkulacji przez niezależnego rzeczoznawcę), w terminie 7 dni.</p> <p>(<em> <!-- -->wezwanie do zapłaty, k. 10-11</em>)</p> <p>7.  Wysokość kosztów naprawy aktualnej na czas powstania szkody tj. na dzień 11 kwietnia 2021 roku, pojazdu marki <span class="anon-block">L.</span> o <span class="anon-block">nr rejestracyjnym (...)</span>, przy uwzględnieniu cen części zamiennych oryginalnych producenta samochodu sygnowanych jego marką oraz przeciętnych cen robocizny w warsztatach na terenie <span class="anon-block">S.</span> (województwo <span class="anon-block"> (...)</span>), a bez stosowania pomniejszej przewidzianych w OWU AC dla wariantu optymalnego, wynosiła 28 090,81 zł brutto, co odpowiadało kwocie netto 22 838,06 zł.</p> <p>(<em> <!-- -->opinia biegłego, k. 94-103</em>)</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Omówienie dowodów</span> </strong> </p> <p>8.  Sąd oparł się na dowodach wymienionych powyżej. Ich wiarygodność nie budziła wątpliwości stron, a okoliczności faktyczne zasadniczo nie były przedmiotem sporu między stronami. Sporne między stronami było ustalenie wysokości należnego powodowi odszkodowania, wynikającego ze zdarzenia drogowego z 14 kwietnia 2021 roku. Z uwagi na konieczność zasięgnięcia wiadomości specjalnych Sąd na wniosek strony powodowej, powołał biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej.</p> <p>9.  Biegły dokonał wyliczeń kosztów naprawy zgodnie z treścią postanowienia (k. 86) w trzech wariantach – przy uwzględnieniu części oryginalnych oznaczonych symbolem <span class="anon-block"> O</span> i według stawki roboczogodziny serwisu posiadającego kadry i zaplecze konieczne do przeprowadzenia naprawy pojazdy zgodnie z technologią producenta; zgodnie z § 17 ust. 5 OWU, ale przy założeniu skorzystania z oryginalnych części zamiennych tj. jak w wariancie serwisowym bez dokonywania pomniejszeń z § 17 ust. 1 pkt 2 i przyjmując średnie ceny usług stosowanych przez warsztaty działające na terenie <span class="anon-block">S.</span> i okolic (województwo <span class="anon-block"> (...)</span>) oraz według cen części zamiennych ustalonych w wariancie optymalnym, zgodnie z § 17 ust. 5 OWU AC oraz średnich cen usług na terenie <span class="anon-block">S.</span> i okolic. Biegły wskazał, że kalkulację naprawy pojazdu sporządził przy wykorzystaniu systemu kalkulacyjnego <span class="anon-block"> (...)</span> oraz ceny robocizny blacharskiej i lakierniczej wynoszącej netto 100,00 zł/rbh, które były powszechnymi stawkami stosowanymi w 2020 r. w warsztatach funkcjonujących w rzemieślniczej sferze usług w <span class="anon-block">S.</span>.</p> <p>10.  Opinia biegłego została sporządzona w sposób rzetelny, zgodnie ze zleceniem Sądu. Nie była również kwestionowana przez strony. Sąd z urzędu nie znalazł podstaw do kwestionowania ustaleń przedstawionych w opinii, z tego też względu Sąd dokonał ustaleń co do wysokości odszkodowania w oparciu o powyższą opinię.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Ocena prawna</span> </strong> </p> <p>11.  Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w przeważającej części.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Ważność umowy cesji</span> </p> <p>12.  Wątpliwości Sądu nie budziły także załączone do pozwu umowy cesji, na podstawie których powód nabył wierzytelności przysługujące pierwotnie poszkodowanemu w stosunku do ubezpieczyciela z tytułu zdarzenia drogowego z dnia 11 kwietnia 2021 r. Argumenty strony pozwanej, iż powód nie jest uprawniony do dochodzenia roszczenia w niniejszej sprawie, gdyż na podstawie umowy przelewu wierzytelności owych wierzytelności może dochodzić jedynie od ubezpieczyciela, a nie sprawy szkody, których obowiązuje odpowiedzialność <em> <!-- -->in solidum</em> – nie zasługują na uwzględnienie. Pozwany uznał swoją odpowiedzialność za zaistniałą szkodę i wypłacił część odszkodowania na rzecz poszkodowanego, który następnie przysługującą mu wierzytelność przelał zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 509;art. 509 § 1)">art. 509 § 1 k.c.</a> najpierw na <span class="anon-block">H.</span> <span class="anon-block">J. W.</span>, a ta ostatnia na powodową spółkę. Skoro więc zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822;art. 822 § 4)">art. 822 § 4 k.c.</a> poszkodowanemu przysługuje prawo bezwzględnego dochodzenia roszczeń odszkodowawczych względem zakładu ubezpieczeń, a w wyniku zawarcia umowy cesji, nabywca wierzytelności wstępuje w miejsce dotychczasowego wierzyciela, to może on domagać się skutecznie zapłaty odszkodowania nie tylko od samego sprawcy, ale też od ubezpieczyciela. Nie zachodzi w tym wypadku pomiędzy ubezpieczycielem a sprawcą kolizji taka relacja prawna, która uzasadniałaby przelew wierzytelności przysługującej tylko co do jednej ze stron za niedopuszczalny. Warto też dodać, że w § 3 umowy wskazano podstawę prawną do czynności przelewu – sprzedaż wierzytelności w zamian za wynagrodzenie określone w załączniku do umowy.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Ustalenie odpowiedzialności przez ubezpieczyciela</span> </p> <p>13.  Odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy autocasco odmiennie, aniżeli w przypadku umowy odpowiedzialności cywilnej, ma charakter umowny, tym samym wysokość szkody określa się w ramach swobody umów. Kwestię odpowiedzialności odszkodowawczej regulowała zatem zawarta między poszkodowanym a pozwanym umowa AC ubezpieczenia pojazdu mechanicznego, na którą składały się <span class="anon-block">polisa (...) nr (...)</span> oraz ogólne warunki ubezpieczeń (OWU) komunikacyjnych <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>14.  Zgodnie z § 7 ust. 1 OWU zakresem AC objęte są szkody polegające na uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie pojazdu, jego części lub wyposażenia, wskutek zajścia wypadku ubezpieczeniowego w okresie ubezpieczenia, z zastrzeżeniem § 12.</p> <p>15.  Ponadto zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805;art. 805 § 1;art. 805 § 2;art. 805 § 2 pkt. 1)">art. 805 § 1 i § 2 pkt 1 k.c.</a> przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Przy ubezpieczeniu majątkowym świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku, przy czym w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 824(1);art. 824(1) § 1)">art. 824<sup> <!-- -->1</sup> § 1 k.c.</a>, o ile nie umówiono się inaczej, suma pieniężna wypłacona przez ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia nie może być wyższa od poniesionej szkody. Odszkodowanie ma zasadniczo na celu naprawienie szkody wyrządzonej ubezpieczającemu lub ubezpieczonemu w wyniku zajścia wypadku ubezpieczeniowego.</p> <p>16.  W niniejszej sprawie ubezpieczyciel nie kwestionował swojej odpowiedzialności za skutki wypadku drogowego. W przeprowadzonym postępowaniu likwidacyjnym uznał odpowiedzialność za doznaną w dniu 11 kwietnia 2021 roku szkodę, poniesioną przez właściciela pojazdu marki <span class="anon-block">L.</span> o <span class="anon-block">nr rejestracyjnym (...)</span>, wskutek czego wypłacił poszkodowanemu odszkodowanie w łącznej kwocie 18 253,47 zł. Pozwany kwestionował zasadność żądania powoda w wysokości przewyższającej wypłaconą kwotę. Powoływał się na to, że wysokość odszkodowania została ustalona zgodnie z przepisami § 17 ust. 3 i 5 OWU.</p> <p>17.  Zgodnie bowiem z § 17 ust. 3 OWU z zastrzeżeniem ust. 4-6 i 8, wysokość odszkodowania ustala się z uwzględnieniem zasad określonych w ust. 1 i 2 oraz sposobu naprawy pojazdu w wybranym przez ubezpieczonego warsztacie wykonującym naprawę oraz w oparciu o zasady zawarte w systemie <span class="anon-block">A.</span>, <span class="anon-block">E.</span> lub DAT, z zastosowaniem: 1) norm czasowych operacji naprawczych określonych przez producenta pojazdu; 2) stawki za roboczogodzinę ustalonej przez <span class="anon-block"> (...)</span> w oparciu o średnie ceny usług stosowane przez warsztaty porównywalnej kategorii do warsztatu wykonującego naprawę, działające na terenie województwa, w którym znajduje się ten warsztat 3) cen części zamiennych ustalonych stosownie do ust. 1 i ust. 2); cen materiałów lakierniczych i normaliów zawartych w systemach <span class="anon-block">A.</span>, <span class="anon-block">E.</span>, DAT. <span class="anon-block"> (...)</span> ustala odszkodowanie w sposób przewidziany w niniejszym ustępie <span class="underline"> <!-- -->pod warunkiem przedstawienia rachunków lub faktur VAT dotyczących robocizny, części zamiennych, materiałów lakierniczych i normaliów.</span> </p> <p>18.  Natomiast <span class="underline"> <!-- -->w wypadku braku przedstawienia faktur VAT lub rachunków</span> zastosowanie ma § 17 ust. 5 OWU, zgodnie z treścią którego <span class="anon-block"> (...)</span> wypłaca bezsporną część odszkodowania ustaloną na podstawie wyceny <span class="anon-block"> (...)</span> sporządzonej w oparciu o zasady zawarte w systemie <span class="anon-block">A.</span>, <span class="anon-block">E.</span> lub DAT z zastosowaniem: 1) norm czasowych operacji naprawczych określonych przez producenta pojazdu; 2) stawki za roboczogodzinę ustalonej przez <span class="anon-block"> (...)</span> w oparciu o średnie ceny usług stosowane przez warsztaty działające na terenie miejsca zamieszkania (siedziby) ubezpieczonego lub użytkownika pojazdu; 3) cen części zamiennych zawartych w systemach <span class="anon-block">A.</span>, <span class="anon-block">E.</span>, DAT, ustalonych <span class="underline"> <!-- -->w wariancie optymalnym</span>; 4) cen materiałów lakierniczych i normaliów zawartych w systemach <span class="anon-block">A.</span>, <span class="anon-block">E.</span>, DAT. Jednocześnie dokonanie wyceny w przedstawiony wyżej sposób nie pozbawia możliwości ustalenia wysokości odszkodowania na zasadach określonych w ust. 3, jeżeli ubezpieczony przedłoży stosowne rachunki i faktury VAT.</p> <p>19.  Z racji tego, że powód ani poszkodowany nie przedstawili faktur dokumentujących poniesienie wyższych kosztów naprawy niż kwota 18 253,47 zł, pozwany uznawał żądanie zapłaty wyższego odszkodowania za bezpodstawne.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Wysokość należnego odszkodowania, abuzywność postanowienia umownego - § 17 ust. 5 OWU</span> </p> <p>20.  Powód oparł swoje żądanie na twierdzeniu, że likwidacja szkody nastąpiła na podstawie zapisów OWU tj. § 17 ust. 5, które są nieprecyzyjne, niejasne i spełniają przesłanki do uznania za abuzywne, bowiem strony umówiły się, że w przypadku zajścia szkody określonej w § 7 ust. 1 OWU, to koszty jej naprawy będą ustalane w oparciu o wariant serwisowy zgodnie z treścią <span class="anon-block">polisy ubezpieczeniowej nr (...)</span>, a pozwany uwzględniając treść kwestionowanego przepisu dokonał wypłaty odszkodowania według stawek przewidzianych dla wariantu optymalnego.</p> <p>21.  Z treści przedłożonych dokumentów do akt sprawy wynika, że umowa ubezpieczenia AC została zawarta między stronami w wariancie serwisowym, a pozwany dokonał kalkulacji wysokości szkody stosownie do treści postanowienia § 17 ust. 5 – w tym co do części zamiennych jak w wariancie optymalnym z uwagi brak przedstawienia rachunków lub faktur VAT za dokonaną naprawę pojazdu. Wariant ten jednakże przewidywał dwa rodzaje części zamiennych stosowanych przy kosztach naprawy pojazdu tj. części oryginalne serwisowe pomniejszone o okres eksploatacji pojazdu i części alternatywne, bez wskazania, które z nich powinny mieć w niniejszej sprawie zastosowanie.</p> <p>22.  Zgodnie z treścią wyroku Sądu Najwyższego z dnia 05 września 2008 r. w sprawie I CSK 64/08, przy wykładni postanowień ubezpieczenia, w tym ogólnych warunków ubezpieczenia należy uwzględniać cel umowy i interesy ubezpieczającego, ubezpieczonego lub uprawnionego. Postanowienia sformułowane niejednoznacznie interpretuje się na korzyść ubezpieczającego, ubezpieczonego, uposażonego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia (por. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031241151" title="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej - Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1151 (art. 12;art. 12 ust. 4)">art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 22.05.2003 r. o działalności ubezpieczeniowej</a>). W świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385<sup> <!-- -->1</sup> § 1 k.c.</a> uznanie konkretnej klauzuli umownej za postanowienie niedozwolone wymaga ustalenia kumulatywnego wystąpienia wszystkich wymienionych w nim przesłanek, tj. tego, że kontrolowane postanowienie umowy zawartej z konsumentem: (1) nie było postanowieniem uzgodnionym z nim indywidualnie, (2) nie było postanowieniem w sposób jednoznaczny określającym główne świadczenia stron, (3) kształtowało prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.</p> <p>23.  Ocenie, czy postanowienie umowne jest niedozwolone, nie podlegają postanowienia umowne co do głównych przedmiotów świadczeń stron – pod warunkiem, że zostały one określone w sposób jednoznaczny (na gruncie dyrektywy: <em> <!-- -->prostym i zrozumiałym językiem</em>). Nie jest wystarczające, aby postanowienie dotyczące głównego przedmiotu świadczenia stron było napisane słowami zrozumiałymi dla konsumenta – zrozumiałość należy odnosić do treści, jaka się za tymi słowami kryje (wyrok TSUE z dnia 20 września 2017 r., <em> <!-- --> <span class="anon-block">A.</span> przeciwko <span class="anon-block"> (...) SA</span> </em>, sygn. C-186/16, pkt 45: <em> <!-- -->wymóg, aby warunek umowny był wyrażony prostym i zrozumiałym językiem, należy rozumieć w ten sposób, iż powinien być on rozumiany jako nakazujący także, by umowa przedstawiała w sposób przejrzysty konkretne działanie mechanizmu, do którego odnosi się ów warunek, a także, w zależności od przypadku, związek między tym mechanizmem a mechanizmem przewidzianym w innych warunkach, tak by konsument był w stanie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływające dla niego z tej umowy konsekwencje ekonomiczne; </em>por. też wyrok SN z dnia 9 maja 2019 r., sygn. I CSK 242/18);</p> <p>24.  W niniejszej sprawie postanowienia § 17 ust. 3 i 5 OWU, jakkolwiek dotyczyły głównego świadczenia ubezpieczyciela, nie przedstawiały w sposób przejrzysty dla kontrahenta warunków przyznania odszkodowania w danej wysokości i zastosowanego wariantu przeliczania kosztów naprawy, tym samym podlegały ocenie co do ich abuzywnego charakteru. Z jednej strony w ust. 1 tego paragrafu wskazano, że koszty naprawy pojazdu ustalane są na podstawie cen części zamiennych zakwalifikowanych do wymiany w wariancie serwisowym – cen części optymalnych, „<em> <!-- -->z zastrzeżeniem ust. 2”</em>. Z drugiej strony dopiero w ust. 5 pkt 3 tego paragrafu wskazuje się, że w braku przedłożenia faktur ceny części zamiennych ustalane są w wariancie optymalnym. Nabywca ubezpieczenia w wariancie serwisowym może więc być skonfundowany, czy w takiej sytuacji może liczyć na ustalanie kosztów naprawy zgodnie z ust. 1 (który jednoznacznie wskazuje na ceny części oryginalnych przy wariancie serwisowym) czy nie, bo w ust. 5 w ogóle nie odwołano się wprost do wariantu serwisowego i nie posłużono się pojęciem „kosztów naprawy”.</p> <p>25.  Postanowienia OWU, w tym § 17 ust. 5, stanowiące załącznik do umowy ubezpieczenia niewątpliwie nie podlegały negocjacjom, ubezpieczony, jak i zarówno sam powód nie mieli żadnego wpływu na ich treść. OWU jest bowiem skonstruowanym jednostronnie przez ubezpieczyciela wzorcem umownym, który z zasady nie podlega żadnych negocjacjom. Kwestionowanie postanowień OWU przez powoda jest zatem również uzasadnione wobec niemożności uprzedniego ukształtowania przez strony ich treści w drodze wspólnych ustaleń.</p> <p>26.  W ocenie Sądu zapisy § 17 ust. 5 OWU stanowią w istocie niedozwolone klauzule umowne w takim zakresie w jakim przewidują, że nawet w przypadku zawarcia umowy ubezpieczenia w wariancie serwisowym, ubezpieczyciel ustala wysokość odszkodowania według stawek przewidzianych jak dla wariantu optymalnego. Jak bowiem wynika z treści polisy ubezpieczeniowej zawartej przez strony wszelkie koszty naprawy miały być przeprowadzone w wariancie serwisowym, natomiast w samym OWU dokonanie wypłaty odszkodowania w tym wariancie jest możliwe jedynie pod warunkiem przestawienia rachunków lub faktur VAT dotyczących robocizny, części zamiennych, materiałów lakierniczych oraz normaliów. Wprawdzie w § 17 ust. 5 OWU wskazano także, że istnieje możliwość dokonana ustalenia wysokości odszkodowania na zasadach określonych w ust. 3 ww. postanowienia, natomiast jedynie po przedłożeniu faktur lub rachunków z naprawy. Tym samym należy stwierdzić, że pozwany uzależnił wysokość odszkodowania nie od wcześniejszych ustaleń pomiędzy stronami, a od konieczności przeprowadzenia naprawy pojazdu.</p> <p>27.  Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23 maja 2007 r., sygn. VI ACa 110/07 uzależnienie wysokości odszkodowania od tego czy poszkodowany dokonał naprawy uszkodzonego pojazdu czy też zaniechał tego jest niedozwolonym postanowieniem umownym, bowiem obowiązek naprawienia szkody powstaje z chwilą wyrządzenia szkody i nie jest uzależniony od tego czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy. Decyzja poszkodowanego o dokonaniu naprawy samochodu nie powinna więc mieć wpływu na wysokość doznanego uszczerbku majątkowego.</p> <p>28.  Jest prawdą, że strony mogą w umowie ubezpieczenia – w ramach swobody umów – określić metodykę ustalania wysokości odszkodowania lub jego zakres i tym samym odgórnie ustalić ograniczenia do zakresu odszkodowania określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">art. 361 § 2 k.c.</a> W ubezpieczeniach majątkowych regułą powinno być jednak świadczenie ubezpieczyciela w wysokości poniesionej szkody będącej skutkiem wypadku ubezpieczeniowego, a granicę odpowiedzialności powinna stanowić suma ubezpieczenia, odpowiadająca wysokości składki jako świadczenia wzajemnego ubezpieczającego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 824;art. 824 § 1)">art. 824 § 1</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805;art. 805 § 1;art. 805 § 2;art. 805 § 2 pkt. 1)">art. 805 § 1 i § 2 pkt 1 k.c.</a>). Dlatego wszelkie klauzule ograniczające odpowiedzialność ubezpieczyciela w umowie ubezpieczenia majątkowego stanowią wyjątek od wskazanej zasady i wymagają wyraźnego i znanego ubezpieczającemu postanowienia umownego, na które się godzi, także wtedy, gdy ograniczenie takie znajduje się w ogólnych warunkach umów przygotowanych przez ubezpieczyciela i akceptowanych przez ubezpieczającego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia z dnia 9 sierpnia 2016 r., sygn. II CSK 743/15).</p> <p>29.  W świetle § 17 ust. 5 OWU świadczenie proponowane przez ubezpieczyciela w przypadku zawarcia umowy w wariancie serwisowym miało charakter nie tyle odszkodowania, co refinansowania poniesionych kosztów. W § 17 OWU pojęcie „refinansowania” się jednak nie pojawia.</p> <p>30.  Nadto trzeba również wskazać, że treść zapisów § 17 ust. 5 OWU narusza w istocie równowagę interesów stron, rażąco naruszając interesy poszkodowanego. Podkreślić bowiem należy, iż aby zastosować wariant serwisowy wybrany przez poszkodowanego przy zawarciu umowy ubezpieczenia poszkodowany musiał uprzednio dokonać naprawy pojazdu, a następnie przedstawić rachunki i faktury za naprawę, które podlegały następnie weryfikacji pozwanego, a przeciwnym razie ubezpieczyciel stosował wariant optymalny. Wykupując polisę w wariancie serwisowym ubezpieczony nabywa tylko szansę na refinansowanie części wydatków (nie prawo do pełnego odszkodowania), w zamian płacąc składkę w wyższej wysokości niż gdyby zawarł umowę ubezpieczenia w wariancie optymalnym.</p> <p>31.  Sąd uznał zatem, iż postanowienie § 17 ust. 5 OWU stanowi niedozwoloną klauzulę umowną, a tym samym zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 2)">art. 385<sup> <!-- -->1</sup> § 2 k.c.</a> nie jest wiążące dla powoda jako konsumenta. Sąd podziela tym samym stanowisko wyrażone m. in. przez Sąd Okręgowy w Suwałkach z dnia 29 lipca 2022 r., sygn. I Ca 225/22, Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w wyroku z dnia 25 marca 2021 r., sygn. II Ca 760/20; Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z dnia 18 kwietnia 2019 r., sygn. II C 1044/17 i Sąd Okręgowy w Gdańsku w wyroku z dnia 11 stycznia 2017 r. (wszystkie w bazie Lex). Z tego względu należało uznać, że powód ma prawo domagać się wyższej kwoty odszkodowania niż dotychczas wypłacona poszkodowanemu.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Wysokość roszczenia odszkodowawczego, koszty opinii</span> </p> <p>32.  W związku z powyższym Sąd uznał za uzasadnione żądanie pozwu w znacznej części, gdyż wypłacone przez pozwanego odszkodowanie nie pokrywało niezbędnych i ekonomicznie uzasadnionych kosztów naprawy pojazdu. Ustalona przez Sąd w oparciu o opinię biegłego wysokość należnych kosztów naprawy wynosi 28 090,81 zł brutto, co odpowiada kwocie netto 22 838,06 zł. Dotychczas wypłacono 18 253,47 zł brutto. Różnica pomiędzy kwotą 28 090,81 zł, a kwotą 18 253,47 zł, wynosi 9 837,34 zł.</p> <p>33.  Powód domagał się jednak w niniejszej sprawie kwoty 9 800 zł z tytułu dopłaty do odszkodowania. Z uwagi więc na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 321)">art. 321 k.p.c.</a> Sąd zasądził na rzecz powoda kwotę do wysokości wskazanej żądaniem pozwu.</p> <p>34.  W pozostałym zakresie Sąd powództwo oddalił, tj. co do kwoty 492,00 zł odpowiadającej kosztom poniesionym przez powoda celem sporządzenia profesjonalnej wyceny uszkodzeń pojazdu (opinia prywatna).</p> <p>35.  Na podstawie umowy ubezpieczenia AC ubezpieczonemu nie przysługiwało prawo do zrekompensowania wydatków poniesionych na prywatną wycenę – co nie budziło wątpliwości pomiędzy stronami. Powód jako podstawę prawną tego roszczenia wskazał <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 k.c.</a> i fakt błędnego wyliczenia odszkodowania przez pozwanego.</p> <p>36.  Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 k.c.</a> dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Naprawa szkody w tym przypadku następuje według zasad ustalonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 k.c.</a>, tzn. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W tych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.</p> <p>37.  W uchwale z dnia 29 maja 2019 r., sygn. III CZP 68/18, Sąd Najwyższy wskazał, że nabywcy – w drodze przelewu - wierzytelności o odszkodowanie za szkodę komunikacyjną przysługuje od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej zwrot uzasadnionych kosztów ekspertyzy zleconej osobie trzeciej tylko wtedy, gdy jej sporządzenie było w okolicznościach sprawy niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania. Potwierdził zarazem, że sporządzenie prywatnej kalkulacji naprawy pojazdu może mieścić się w adekwatnym związku przyczynowym z uszkodzeniem samochodu oraz nieprawidłowym wyliczeniu kwoty odszkodowania przez ubezpieczyciela. Z tego względu – choć treść uchwały i zasadnicza część uzasadnienia dotyczą przypadku odpowiedzialności ubezpieczyciela na podstawie ubezpieczenia OC – rozważania w niej zawarte potwierdzają również możliwość dochodzenia od ubezpieczyciela zwrotu kosztów takiej ekspertyzy na zasadach ogólnych (właśnie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 k.c.</a>), o ile było to niezbędne do efektywnego dochodzenia roszczenia.</p> <p>38.  Tej „niezbędności” w okolicznościach niniejszej sprawy powód nie udowodnił. Kalkulacja zlecona przez powoda została wykonana, co wynika z jej treści, przez inż. <span class="anon-block">A. B.</span>. Jednak dostawcą tej usługi na rzecz powoda był <span class="anon-block">P. B.</span>, który jednocześnie, jak wynika z rejestru przedsiębiorców KRS powodowej spółki, jest jej komandytariuszem uprawnionym do reprezentacji, a nadto pełni funkcję prezesa zarządu spółki będącej komplementariuszem tej spółki (<span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>), której to spółki jest również wspólnikiem. Należy także podkreślić, iż jedną z form działalności powodowej spółki oznaczonej w rejestrze KRS jest działalność związana z oceną ryzyka i szacowaniem poniesionych strat. Sąd nie dał więc wiary twierdzeniom powoda, iż w celu dokonania profesjonalnej wyceny uszkodzeń pojazdu był on zmuszony zwrócić się o wykonanie usługi do podmiotu trzeciego (dostawcą usługi wg przedstawionej faktury była osoba powiązana z powodem nie tylko osobowo ale i kapitałowo) i ponieść z tego tytułu koszty w wysokości określonej w fakturze z dnia 21 października 2021 r.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Odsetki</span> </strong> </p> <p>39.  Zgodnie bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 817)">art. 817 k.c.</a> ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od dnia otrzymania zawiadomienia o wypadku. <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> został powiadomiony o wystąpieniu szkody w dniu 13 kwietnia 2021 r. Upływ 30-dniowego terminu mijał w dniu 13 maja 2021 roku, dlatego zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 111)">art. 111 k.c.</a>, odsetki należało liczyć od dnia 14 maja 2021 roku. Jako, że powód wnosił o zasądzenie odsetek od dnia 26 maja 2021 r., a więc już po terminie kiedy pozwany popadł w opóźnienie, Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie (na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481)">art. 481 k.c.</a>) od zasądzonej kwoty 9 800 zł od dnia 26 maja 2021 r. do dnia zapłaty, zgodnie z żądaniem pozwu.</p> <p>40.  W tej sprawie (jak to zwykle w sprawach wynikających z ubezpieczenia pojazdów) wysokość szkody jako element stanu faktycznego nie była przez sąd ustalana na dzień wyrokowania – Sąd jedynie rozstrzygał o zasadności wypłacenia odszkodowania obliczonego na dzień zdarzenia drogowego. Konsekwentnie należało więc uznać pozwanego za pozostającego w opóźnieniu od upływu terminu, jaki <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> przewiduje na ustalenie i wypłacenie szkody.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Koszty postępowania</span> </strong> </p> <p>41.  Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania Sąd oparł na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100;art. 100 zd. 1)">art. 100 zd. 1 k.p.c.</a> Powód wygrał proces w 95%. Na poniesione przez powoda koszty złożyły się opłata sądowa (750 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (3 600 zł- na podstawie § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłaty za czynności adwokackie). Na koszty pozwanego złożyła się opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości (17 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (3 600 zł - na podstawie § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłaty za radców prawnych). Powód może domagać się 95 % z 4 367 zł a pozwany- 5% z 3 617 zł. Po kompensacji powyższych kwot (4 148,65 zł - 180,85 zł) do zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda pozostaje 3 967,8‬0 zł. Oprócz tego należało rozliczyć między stronami koszty wynagrodzenia biegłego. Biegłemu z tytułu sporządzenia opinii wypłacono kwotę 1 185,26 zł (postanowienie, k. 124). Strony w stosunku, w jakim przegrały proces powinny ponieść koszty sporządzenia opinii: powód: 59,26 zł, a pozwany 1 126 zł. Powód poniósł koszty wynagrodzenia w wysokości 800 zł. Wobec tego, że powinien ponieść koszt tej opinii w wysokości 59,26 zł należy mu się zwrot różnicy pomiędzy uiszczoną kwotą zaliczki a kosztem, jaki powinien był ponieść (800 zł – 59,26 zł ), czyli 740,74 zł. Łącznie więc zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4 708,54 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (3 967,8‬0 zł + 740,74 zł). O odsetkach ustawowych za opóźnienie od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu orzeczono zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1<sup> <!-- -->1</sup> k.p.c.</a> </p> <p>42.  W związku z tym, że w toku postępowania Skarb Państwa tymczasowo pokrył wynagrodzenie dla biegłego do kwoty 385,26 zł, należało tym wydatkiem obciążyć pozwanego zgodnie z art. 113 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.</p> <p> <em> <!-- -->Zarządzenie: <br/> <span class="anon-block">(...)</span> </em> </p> </div>