I OSK 1794/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, , , po rozpoznaniu w dniu 12 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wyższej Szkoły Współpracy Międzynarodowej i Regionalnej im. [...] w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 41/11 o odrzuceniu skargi Wyższej Szkoły Współpracy Międzynarodowej i Regionalnej im. [...]w [...] na bezczynność Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w przedmiocie wydania opinii w sprawie zatrudnienia na stanowisku profesora nadzwyczajnego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 czerwca 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 41/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Wyższej Szkoły Współpracy Międzynarodowej i Regionalnej im. [...]w [...]na bezczynność Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w przedmiocie wydania opinii w sprawie zatrudnienia na stanowisku profesora nadzwyczajnego. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że Wyższa Szkoła Współpracy Międzynarodowej i Regionalnej im. [...]w [...]przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczyniła bezczynność Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w przedmiocie wydania opinii w sprawie zatrudnienia dr I.B., dr J.L. oraz dr H.S. przez tą uczelnię na stanowiskach profesorów nadzwyczajnych. Sąd I instancji stwierdził, iż skarga jest niedopuszczalna. Podał, że zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a.pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych pkt 1-4a. Oznacza to, iż sąd administracyjny władny jest rozpatrywać skargi na bezczynność organów, tylko w tym przypadku, gdy organ winien wydać akt lub podjąć czynność określoną w art. 3 ust. 2 pkt 1 do 4a cytowanej ustawy. Sąd wojewódzki podkreślił, iż w niniejszej sprawie związany jest prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie z dnia 26 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1935/09, wydanym w sprawie Wyższej Szkoły Współpracy Międzynarodowej i Regionalnej im. [...]w [...], w którym stwierdził, iż odmowa wyrażenia przez Centralną Komisję ds. Stopni i Tytułów Naukowych opinii w sprawie zatrudnienia przez skarżącą osób na stanowisku profesora nadzwyczajnego nie mieści się w ramach przepisu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ani też w pozostałych przepisach, dopuszczających możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a zawartych w art. 3 § 2 pkt 1, 2, 3, 5, 6 i 7 omawianej ustawy (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1935/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zatem odmowa wyrażenia opinii przez Centralną Komisję ds. Stopni i Tytułów Naukowych nie jest żadnym z aktów wymienionych w art. 3 ust 2 pkt 1 do 4a cytowanej ustawy, to tym samym sąd administracyjny nie jest władny oceniać skargi na bezczynność w przedmiocie wydania tej opinii. Należy bowiem zauważyć, iż bezczynność, którą skarżąca zarzuca organowi nie mieści się w pojęciu wskazanym w art. 3 ust 2 pkt 8 cytowanej ustawy. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Wyższa Szkoła Współpracy Międzynarodowej i Regionalnej im. [...]w [...], reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego, zaskarżając to postanowienie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżącej nie przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W konkluzji skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 41/11 odpowiada prawu. Jak wynika z wniosku Wyższej Szkoły Współpracy Międzynarodowej i Regionalnej im. [...]w [...]skierowanego do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, dotyczył on wyrażenia opinii w zakresie legalności zatrudnienia wymienionych w nim osób na stanowisku profesora nadzwyczajnego. Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a, tj. dotyczących: decyzji administracyjnych; postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty; postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Zgodnie z treścią art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 695 ze zm.)- Centralna Komisja ds. Stopni i Tytułów Naukowych pełni funkcję organu centralnego administracji rządowej, a zatem jest organem administracji publicznej, ale odmowa wyrażenia przez nią opinii, o której mowa w art. 33 ust. 2 w/w ustawy, nie mieści się w dyspozycji art. 3 § 1 i § 2 P.p.s.a. Odmowa ta nie stanowi: ustalenia, potwierdzenia czy stwierdzenia uprawnień (ich braku). Należy stwierdzić, że wydanie opinii przez Centralną Komisję ds. Stopni i Tytułów Naukowych nie ma charakteru żadnej czynności poddanej kontroli sądu administracyjnego. Bez wątpienia nie jest to ani decyzja, ani postanowienie, ani akt prawa miejscowego bądź inna uchwała lub zarządzenie w sprawie z zakresu administracji publicznej. Czynności w postaci wydania opinii nie można również przypisać charakteru innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.). Czynności, o których mowa w tym przepisie muszą dotyczyć sfery prawnej skarżącego, muszą oddziaływać na jego prawa lub obowiązki. Jak bowiem podkreślano w doktrynie i orzecznictwie, przy określeniu zakresu przedmiotowego skargi na inne akty lub czynności, o których stanowi art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. należy wziąć pod uwagę następujące okoliczności: 1) akt lub czynność nie mogą być decyzjami lub postanowieniami w rozumieniu przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, 2) akty lub czynności maja charakter indywidualny. Cecha ta wynika z określenia przedmiotu aktu (czynności) - dotyczy uprawnień lub obowiązków, 3) akty lub czynności podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które jednak nie wymagają autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 4) akty lub czynności podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, jeżeli są z zakresu administracji publicznej, a więc gdy jest to zakres kompetencji charakteryzującej się władztwem administracyjnym. W takich przypadkach do konkretyzacji stosunku administracyjnego nie jest wymagane rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej, natomiast mogą pojawić się akty lub czynności podejmowane przez organy administracji publicznej, których przedmiotem jest ustalenie (odmowa ustalenia), stwierdzenie (odmowa stwierdzenia) albo potwierdzenie (odmowa potwierdzenia) określonego uprawnienia lub obowiązku wynikającego z mocy powszechnie obowiązującego przepisu prawa. Żeby jednak uznać, że skarga dotyczy innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (lub bezczynności w tym przedmiocie) należy zbadać, czy wszystkie wyżej wymienione elementy występują (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 maja 2008 r. sygn. akt I SAB/Wa 24/08 - LEX nr 479036; B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.), ZNSA II nr 2/5/2006; T. Woś [w]: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 59-63; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006, s. 29-31; A. Kabat, Komentarz do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II). Odmowa wydania opinii Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów Naukowych opisanych wyżej elementów nie posiada, bowiem przede wszystkim nie ustala, nie stwierdza, ani nie potwierdza żadnego uprawnienia lub obowiązku wynikającego z mocy powszechnie obowiązującego przepisu prawa. Zatem Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że opinie Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów Naukowych w przedmiocie zatrudnienia na stanowiskach profesorów nadzwyczajnych nie są aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.. Zgodnie z art. art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a skarga na bezczynność organu przysługuje stronie tylko w sytuacji, gdy organ zobligowany był dokonać czynności lub wydać akt o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Zatem skarga na bezczynność w powołanym zakresie nie podlegała kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wobec czego Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. odrzucając skargę jako niedopuszczalną. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wynika to z faktu, że art. 203 i art. 204 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07).