I FSK 1192/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 30 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Wr 927/19 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 3 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2012 r. do grudnia 2014 r. postanawia odrzucić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Postanowieniem z 6 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Wr 927/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę M.S. (dalej "Strona" lub "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej "organ" lub "organ odwoławczy") z 3 lipca 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia 2012 r. do grudnia 2014 r. Orzeczenie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych: Pismem z 7 października 2019 r. Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na wspomnianą powyżej decyzję organu, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, postanowieniem z 3 lutego 2020 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi, a rozstrzygnięcie to podtrzymał Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z 25 maja 2020 r., sygn. akt I FSK 80/20, oddalił zażalenie Skarżącego. W efekcie powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, postanowieniem z 6 lipca 2020 r., wydanym na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.), dalej "P.p.s.a.", odrzucił skargę Strony jako wniesioną z uchybieniem terminu. Uznając, że decyzja organu została doręczona w trybie tzw. fikcji doręczenia (art. 150 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa [tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, ze zm.]; dalej "O.p.") 19 lipca 2019 r., Sąd stwierdził, że termin na wniesienie skargi od tej decyzji, liczony zgodnie z art. 83 § 1 i § 2 P.p.s.a., upływał 19 sierpnia 2019 r. Skarga została natomiast wniesiona 7 października 2019 r., a termin do jej wniesienia, mimo żądania Skarżącego, nie został przywrócony. Na powyższe postanowienie Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata), działając na podstawie art. 173 § 1 P.p.s.a., pismem z 16 lipca 2020 r. wniósł skargę kasacyjną. W skardze tej, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 150 § 4 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i związany z liczeniem terminu na wniesienie skargi wedle art. 83 § 1 i § 2 P.p.s.a., albowiem Strona nie uchybiła terminowi do wniesienia skargi, gdyż decyzja skutecznie nigdy nie została jej doręczona, a złożone w postępowaniu karnym skarbowym urzędnikowi referatu skarbowego Urzędu Skarbowego w L. R.M. pełnomocnictwo udzielone M.W. nie mogło wywołać skutków w sferze reprezentacji Skarżącego wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. w sprawie dotyczącej ustalenia podatku od towarów i usług. Jednocześnie Skarżący zawarł w skardze kasacyjnej wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka R.M., celem wyjaśnienia okoliczności sprawy związanych z udzieleniem przez Skarżącego umocowania M.W. W konsekwencji powyższego Strona wniosła: (1) na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. - o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie; (2) na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 P.p.s.a. - o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; (3) o zasądzenie na jej rzecz o zwrotu opłaty i kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm prawem przewidzianych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna Strony podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 6 lipca 2020 r. wydane na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., tj. odrzucające skargę Strony na decyzję organu podatkowego, jako złożoną z uchybieniem ustawowego terminu do jej wniesienia. Zgodnie z art. 173 § 1 P.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W myśl zaś art. 194 § 1 pkt 1a P.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3. Z przywołanych przepisów wynika zatem wprost, że w sytuacji takiej jak zaistniała w niniejszej sprawie (odrzucenie skargi z powodu jej wniesienia po terminie) na rozstrzygnięcie sądu administracyjnego pierwszej instancji przysługuje środek zaskarżenia w postaci zażalenia, a nie skargi kasacyjnej. Wprawdzie na mocy art. 2 ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) przepis art. 173 § 1 P.p.s.a. w brzmieniu przytoczonym powyżej (nadanym art. 1 pkt 48 ww. ustawy nowelizującej) nie ma zastosowania w postępowaniach wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (co nastąpiło 15 sierpnia 2015 r.). Wyjątek ten nie dotyczy jednak rozpoznawanej sprawy, w której postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowane zostało już w dacie obowiązywania nowego brzmienia art. 173 § 1 P.p.s.a. (skarga wniesiona 7 października 2019 r.). Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności faktycznych zaistniałych w rozpoznawanej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Strona zaskarżyła postanowienie Sądu pierwszej instancji za pomocą niewłaściwego środka zaskarżenia. Treść pisma z 16 lipca 2020 r. nie pozwala ponadto na potraktowanie go jako zażalenie, omyłkowo tylko nazwane skargą kasacyjną. Podkreślenia wymaga przy tym, że Skarżący w niniejszej sprawie reprezentowany jest przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego wymaga się znajomości przepisów prawa oraz umiejętności ich zastosowania. Reasumując, skoro w myśl obowiązujących przepisów prawa na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego odrzucające skargę z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia przysługuje środek zaskarżenia w postaci zażalenia, a nie skargi kasacyjnej, to skarga kasacyjna od takiego postanowienia jest niedopuszczalna. Zgodnie zaś z art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Ponadto w myśl art. 180 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę kasacyjną, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwróci ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. Skoro skarga kasacyjna wniesiona przez Skarżącego w rozpoznawanej sprawie była niedopuszczalna, czego Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł i nadał jej dalszy bieg, Naczelny Sąd Administracyjny jest zobligowany do jej odrzucenia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z art. 178, art. 173 § 1 i art. 194 § 1 pkt 1a P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- 3