II SA/Wr 588/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi O. sp. z o.o. z/s w G. na czynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego we Wrocławiu w przedmiocie ogłoszenia przetargu ustnego nieograniczonego na sprzedaż nieruchomości postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić O. sp. z o.o. z/s w G. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 200 zł (dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. UZASADNIENIE Spółka działająca pod firmą O. sp. z o.o. z/s w G. (dalej: skarżąca spółka) wniosła, na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 oraz art. 50 § 1, art. 52 § 1 i 2, art. 53 § 2 i 2a, art. 54 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022r., poz. 329) – dalej: p.p.s.a., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na czynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego we Wrocławiu w przedmiocie zarządzenia ogłoszenia (nr [...]) przetargu ustnego nieograniczonego na sprzedaż nieruchomości. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie w sposób rażący przepisów: 1) art. 34 ust. 1 pkt 1, art. 37 ust. 2 pkt 1 i 3 w zw. z art. 68 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1899) - dalej: u.g.n., poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że nie ma konieczności sprzedaży nieruchomości w trybie bezprzetargowym, podczas gdy z przepisu wyraźnie wynika obowiązek organu do ich zastosowania; 2) art. 38 ust. 3 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że nie ma przeszkód do ogłoszenia przetargu. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób przekraczający granice swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych, który doprowadził do nie uwzględnienia wniosku skarżącej w przedmiocie sprzedaży nieruchomości w trybie bezprzetargowym; art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak dążenia do należytego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie uwzględnienia postanowień aktu notarialnego z [...] Repertorium A [...] (w brzmieniu ustalonym w akcie jednolitym) oraz zaświadczenia o wpisie skarżącej do ewidencji szkół i placówek Gminy G.; 3) art. 8 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie całego przebiegu postępowania, złożonego wniosku w sprawie sprzedaży w trybie bezprzetargowym, skargi do Prezesa Agencji Mienia Wojskowego w Warszawie na czynność nie uwzględnienia przez Oddział Regionalny Agencji Mienia Wojskowego we Wrocławiu wniosku o sprzedaż w trybie bezprzetargowym, oraz mimo to uznanie, że brak jest podstaw do przyznania skarżącej uprawnienia do nabycia nieruchomości w trybie bezprzetargowym. Mając na uwadze powyższe skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności albo stwierdzenie jej bezskuteczności, wobec spełnienia przez skarżącą wymaganych ustawowo przesłanek od których uzależnione jest uprawnienie do nabycia nieruchomości w trybie bezprzetargowym, a mimo to ogłoszono przetarg. W odpowiedzi na powyższą skargę pełnomocnik Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego we Wrocławiu wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność, rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę. Stosownie bowiem do treści art. 3 § 3 p.p.s.a. ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie z treści wniesionej skargi wynika, że dotyczy ona nieprawidłowości powstałych przy ogłaszaniu przetargu nieograniczonego na sprzedaż nieruchomości. Skarżąca spółka zażądała anulowania rzeczonego przetargu, ponieważ twierdzi, że spełnia wymagania ustawowe do których uzależnione jest uprawnienie do nabycia spornej nieruchomości w trybie bezprzetargowym. Tymczasem w zakresie właściwości rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych nie mieści się orzekanie o prawidłowości, czy też ważności lub skuteczności przetargów, nie należą one bowiem do katalogu aktów bądź czynności z zakresu administracji publicznej wymienionych w powołanym wyżej art. 3 § 2 p.p.s.a. W szczególności czynności dotyczące przetargu nie mogą być zakwalifikowane jako inne akty lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Przetarg zgodnie z art. 70¹ § 1 Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.) jest sposobem zawarcia umowy i przeprowadzony jest w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego. Ogłoszenie przetargu jako oświadczenie woli ma doprowadzić do zawarcia umowy. Oznacza to, że gdy wszczęta zostanie procedura przetargowa pomiędzy ogłaszającym przetarg a zainteresowanymi podmiotami nawiązuje się stosunek cywilnoprawny. W ramach procedury przetargowej organ podejmuje zatem działania mające charakter cywilny, a nie czynności, które w sposób władczy określają prawa i obowiązki uczestników przetargu czy też innych osób. Z powołanych w skardze przepisów, które określają kompetencje do przeprowadzenia przetargu nie wynika, aby przepisy te kształtowały uprawnienie lub obowiązek skarżącej spółki o charakterze administracyjnoprawnym. Podkreślić przy tym należy, że "aktem lub czynnością" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. może być tylko taki akt lub czynność, który ma charakter publicznoprawny (por. uchwałę NSA z 29.03.2006 r., sygn. akt II GPS 1/06). O akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone wprost w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (por. postanowienie NSA z 08.08.2005 r., sygn. akt II OSK 367/05, z 12.04.2007 r., sygn. akt I OSK 348/07). W niniejszej sprawie nie można przyjąć, że zaskarżona czynność spełnia powyższe przesłanki. Wobec tego należy stwierdzić, że działania Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego we Wrocławiu związane z ogłoszeniem przetargu nieograniczonego (nr [...]), nie są przejawem działania organu administracyjnego, które podlega kwalifikacji jako czynność prawna w rozumieniu k.p.a. Z tego wynika, że nie mieszczą się one w katalogu rozstrzygnięć podlegających kontroli sądowoadministracyjnej. Tym samym, kwestie dotyczące przetargu mogą być rozpoznawane na drodze sądowej, ale jedynie przed sądem powszechnym, gdyż dotyczą one roszczeń mających źródło w stosunkach cywilnoprawnych zachodzących między Agencją Mienia Wojskowego w Warszawie Oddział Regionalny we Wrocławiu, a skarżącą spółką, jako podmiotami prawa prywatnego. Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ocenia cywilnoprawnych stosunków zachodzących między podmiotami prawa prywatnego, lecz kontroluje wyłącznie działalność organów administracji publicznej. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że prawidłowość przeprowadzenia procedury przetargowej może być zweryfikowana w postępowaniu wszczętym powództwem do sądu powszechnego (por. uchwały Sądu Najwyższego: z 02.08.1994 r., sygn. akt III CZP 96/94 OSNC 1995/1/11, z 13.02.2003 r., sygn. akt III CZP 95/02 OSNC 2003/11/146, a także postanowienie NSA: z 12.04.2007 r., sygn. akt I OSK 348/07 i z 22.02.2010 r. sygn. akt I OSK 207/10, a także postanowienia WSA: z 29.06.2016 r., sygn. akt II SA/Gl 517/16, z 23.11.2018 r., sygn. akt II SA/Łd 995/18, z 16.09.2011 r., sygn. akt II SA/Wr 615/11). Skarga z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. może z kolei dotyczyć wyłącznie takich aktów i czynności, które mają charakter publicznoprawny. Nie mogą to być takie akty lub czynności, które stanowią działania organów administracji publicznej w sferze cywilnoprawnej i są czynnościami cywilnoprawnymi (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 60). Mając powyższe na uwadze, trzeba stwierdzić, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie podlega właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, gdyż jej przedmiotem jest żądanie nie mieszczące się w zakresie kognicji tego sądu, wyznaczonego treścią art. 3 § 2 p.p.s.a. W konsekwencji skarga podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w pkt I sentencji postanowienia. Tym samym zbędne jest odnoszenie się przez Sąd zarówno do merytorycznych zarzutów skargi, jak i wniosku o zapewnienie ochrony tymczasowej. W tym ostatnim przypadku wskazać należy, że stwierdzenie niedopuszczalności postępowania głównego skutkuje niedopuszczalnością postępowania incydentalnego, jakim jest postępowanie w przedmiocie udzielenia ochrony tymczasowej (B. Dauter, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, s. 251). O zwrocie uiszczonego w części wpisu od skargi orzeczono w pkt II postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.