II SA/Rz 766/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Ryszard Bryk NSA Stanisław Śliwa Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. K., A. K., G. C., M. P., G. B, W. S., M. K. i A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2007 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kolegium z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących J. K., A. K., G. C., M. P., G. B, W. S., M. K. i A. K solidarnie kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] września 2007 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze /dalej: SKO / utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2007 r., [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] lutego 1957 r., [...] przejmującej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w H., w części dotyczącej przejęcia majątku M. K.. Decyzja SKO była przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2008 r., sygn. II SA/Rz 894/07 oddalił skargi J. K., A. K., G. B., G. Cz., M. P., A. K., M. K. i W. Sz. jako następców prawnych M. K. właściciela przejętych nieruchomości. W uzasadnieniu wyroku WSA w Rzeszowie stwierdził, że objęta skargą decyzja SKO nie naruszają prawa. Sąd zgodził się z argumentacją organu, że występujący ze skargą nie wykazali interesu prawnego, a to oznacza, że nie mogli być traktowani jak strona w rozumieniu art. 28 k.p.a. Brak interesu wynika stąd, że osoby te nie udowodniły w postępowaniu administracyjnym, że kwestionowane orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] lutego 1957 r. obejmuje nieruchomości należące do ich poprzednika, które były położone we wsi T. S. W konsekwencji Sąd przyjął, że nieruchomości /parcele gruntowe/ nr 2445/1, nr 2442/1 i nr 2443/1 należące do gminy katastralnej T. S. nie były objęte decyzją z dnia [...] lutego 1957 r. Z tego powodu skarżący nie mogli być uznani za strony postępowania. Z wyrokiem WSA w Rzeszowie nie zgodził się J. K. W skardze Kasacyjnej do NSA w Warszawie zarzucił wyrokowi WSA w Rzeszowie naruszenie art. 28 k.p.a., przez uznanie, że skarżący nie ma interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieruchomości decyzji z dnia [...] lutego 1957 r. oraz naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej. p.p.s.a. przez przyjęcie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami. Wyrokiem z dnia 24 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1026/08 NSA w Warszawie uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyrok oraz przekazał sprawę WSA w Rzeszowie do ponownego rozpoznania. Równocześnie NSA w Warszawie zasądził na rzecz skarżącego koszty postępowania kasacyjnego. Rozpoznając skargę po wyroku NSA w Warszawie stwierdza co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane zarzutami, ich podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. W przypadku orzekania przez Sąd po kasacyjnym wyroku NSA w Warszawie, stosownie do treści art. 190 p.p.s.a., Sąd któremu sprawę przekazano jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA w Warszawie. Mając na względzie ten zakres możliwej kontroli Sąd stwierdza, że skarga J. K., A. K., G. B., G. Cz., M. P., W. Sz., A. K. i M. K. zasługują na uwzględnienie. Konsekwencją uwzględnienia skargi jest uchylenie skarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji SKO z dnia [...] sierpnia 2007 r., [...]. Podstawą uchylenia decyzji obu instancji jest naruszenie art. 7, art. 77 k.p.a., przez niedostateczne wyjaśnienie sprawy. Przede wszystkim SKO powinno jednoznacznie ustalić jakie grunty zostały przejęte na podstawie orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] lutego 1957 r., nr [...]. Wyjaśnienie tej okoliczności ma dla sprawy znaczenie podstawowe, przy czym konieczność badania tej kwestii jest skutkiem postanowienia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] marca 1966 r. nr [...]. Z treści tego rozstrzygnięcia wynika, że obejmuje ono działki, które w przeszłości stanowiły własność M. K., poprzednika skarżących. Objęcie postanowieniem tych nieruchomości wymaga od organu przesądzenia jaki charakter dla sprawy ma postanowienie z 1966 r. Dopiero ustalenie tych okoliczności może być podstawą do wypowiadania się na temat legitymacji skarżących w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1957 r. Uwzględniając skargę Sąd nie mógł przychylić się do jej wniosku, zawierającego żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] lutego 1957 r., w części dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa gruntów położonych w H., stanowiących własność poprzednika skarżących. Obowiązujący początek prawny nakłada na Sąd obowiązek badania legalności działań administracji, w tym zapadających rozstrzygnięć. Sąd nie jest uprawniony do merytorycznego orzekania o nieważności jakiegokolwiek orzeczenia organów administracji, gdyż w tym zakresie organy zachowują autonomię i do ich kompetencji należy orzekanie w tej materii. Biorąc pod uwagę powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.