I SA/Sz 721/15

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE 1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oraz postanowieniem z dnia [...] r., znak: [..] stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta S. dnia [...] r., znak: [...] w sprawie uznania zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [..] za nieuzasadnione i odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. 2. W dniu 18 listopada 2014 r. Skarżący złożył zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że z treścią postanowienia z dnia 28 listopada 2011 r. znak: [...] zapoznał się w dniu 13 listopada 2014 r., kiedy to udał się do Urzędu Miasta celem zapoznania się z aktami sprawy. Ww. postanowienie zostało wysłane na adres wskazany w toku postępowania przez Skarżącego, tj. Kancelaria Adwokacka przy ulicy J. [...] w S. Z adnotacji doręczyciela naniesionych na przesyłkę w dniu 1 grudnia 2011 r. wynika, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Miasta w S., zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej. Powtórne awizo pozostawione zostało w dniu 8 grudnia 2011 r., a następnie w dniu 16 grudnia 2011 r. przesyłka została zwrócona do nadawcy. Skarżący zwrócił uwagę na fakt, iż pod wskazanym adresem znajduje się Kancelaria Adwokacka prowadzona przez Skarżącego, czynna 5 dni w tygodniu, w godzinach od 8 do 17. W lokalu z uwagi na prowadzoną działalność korespondencja przyjmowana jest na bieżąco. Ponadto w okresie objętym analizą w kancelarii zatrudniona była osoba do prowadzenia sekretariatu, zaś do skrzynki pocztowej dostęp jest utrudniony albowiem mieści się ona wewnątrz zamkniętej klatki budynku. Skarżący podkreślił, że nie można uznać za wiarygodne, iż doręczyciel nie mógł doręczyć korespondencji w trybie wskazanym w art. 42 i 43 K.p.a., zarówno w dniu 1 grudnia 2011 r., jak i 8 grudnia 2011 r. W każdym z powołanych dni kancelaria była czynna, na okoliczność czego Skarżący przedstawił kserokopie książek nadawczych oraz powołał wniosek o przesłuchanie M. J. - pracownika kancelarii. 3. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2015 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Organu I instancji z dnia 28 listopada 2011 r. W treści wskazał na przepisy art. 58 § 1, art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej powoływanej jako: "K.p.a.". W związku z powyższym uznał, że Skarżący nie uczynił zadość uprawdopodobnieniu braku winy. Dotyczyło to w szczególności dowodów przedłożonych na okoliczność, że w dniu 1 i 8 grudnia 2011 r. kancelaria, na adres której miało nastąpić doręczenie, była czynna w godzinach od 9 do 17, a zatem próba doręczenia przesyłki, w tym dwukrotnego pozostawienia zawiadomienia o przesyłce, z dużym prawdopodobieństwem nie mogła mieć miejsca. Ponadto Organ Odwoławczy odmówił dopuszczenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka M. J., uznając że osoba ta niewątpliwie posiadać będzie wiedze na temat funkcjonowania kancelarii, nie będzie miała natomiast wiedzy odnośnie próby doręczenia przesyłki Skarżącemu. Nadto Organ zwrócił uwagę na upływ czasu tj. okres 3 lat od próby doręczenia. 4. W piśmie z dnia 14 maja 2015 r. Skarżący wniósł skargę zarówno na postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia, jak i odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W treści wniósł o uchylenie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 28 listopada 2011 r., ewentualnie o jego zmianę i przywrócenie Skarżącemu terminu do wniesienia zarzutów, skutkujących w konsekwencji koniecznością uchylenia postanowienia z dnia 14 kwietnia 2015 r. w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 28 listopada 2011 r. Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wymienionych w uzasadnieni. Skarżący zarzucił Organowi odwoławczemu naruszenie art. 77 § 1 i art. 78 § 1 oraz art. 8 K.p.a. Na poparcie zarzutów Skarżący przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych, a ponadto podkreślił, że w toku postępowania Organ nie przeprowadził wnioskowanych dowodów tj. o przesłuchanie w charakterze świadka pracownika kancelarii M. J. i doręczyciela oraz Skarżącego w charakterze strony – na okoliczność sposobu, w jaki dokonano próby doręczenia ww. postanowienia. Zdaniem Skarżącego, Organ odwoławczy mylnie uznał, że wskazane przez niego okoliczności w prośbie o przywrócenie terminu nie są wystarczające dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. 5. Organ odwoławczy odnosząc się do zawartych w skargach zarzutów wskazał, że Skarżący skutecznie wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr[...] , czego wyraz dał Prezydent Miasta S. postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] w sprawie uznania zgłoszonych zarzutów za nieuzasadnione i odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto, Organ odwoławczy przeprowadził odwody znajdujące się w aktach sprawy oraz przedłożone wraz z prośba o przywrócenie terminu. Odmówił jednak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania pracownicy kancelarii M. J. Organ uznał przeprowadzenie dowodu za nieuzasadnione w związku, że znacznym upływem czasu. Ponadto nie dostrzegł potrzeby przeprowadzania dowodów z urzędu z przesłuchania Skarżącego oraz doręczyciela, uznając że dowody te będą miały nikły walor. Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 8 K.p.a., Organ odwoławczy uznał je za nieuzasadnione. Podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonych postanowieniach, Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skarg. 6. Na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r. Sąd na podstawie przepisu art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zarządził o połączeniu do wspólnego rozpoznania i odrębnego wyrokowania sprawy o sygn. akt I SA/Sz 719/15 i I SA/Sz 721/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: 7. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako: "p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie nie odpowiada prawu, a skarga zasługuje na uwzględnienie. 8. W przedmiotowej sprawie Sąd kontrolował postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. znak: [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez Skarżącego na postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. znak: [...] 11 w sprawie uznania zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] za nieuzasadnione i odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. 9. Zgodnie z art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej powoływanej jako: "K.p.a." o przywróceniu terminu do wniesienia zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia. W myśl art. 58 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1); prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2); przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Zgodnie z treścią art. 134 K.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Stosownie do treści art. 141 § 1 i 2 K.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie. Na podstawie art. 144 K.p.a. sprawach nieuregulowanych do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Zgodnie natomiast z art. 42 § 1 K.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 K.p.a.). Art. 44 K.p.a. ustanawia natomiast możliwość dokonania tzw. doręczenia zastępczego, w razie gdy doręczenie w żaden ze sposobów wskazanych powyżej nie jest możliwe. W takiej sytuacji pismo pozostawia się przez okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie właściwej gminy (miasta). Przesłanką skuteczności doręczenia zastępczego przewidzianego w art. 44 K.p.a. jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej lub złożeniu w urzędzie gminy (miasta), w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Powyższy przepis ustanawia, wiążącą doręczającego, kolejność miejsc, w których należy umieścić zawiadomienie. Oznacza to, że podmiot doręczający powinien umieścić zawiadomienie w skrzynce na korespondencję, a gdy umieszczenie zawiadomienia w ten sposób nie jest możliwe, to w drzwiach mieszkania adresata, albo w drzwiach pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje obowiązki zawodowe (pracuje), lub w miejscu widocznym na tej nieruchomości np. na bramie (por. A. Wróbel, M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX nr 149246). Dopiero po spełnieniu wszystkich powyższych warunków, na mocy art. 44 § 4 K.p.a., doręczenie uznaje się za dokonane z upływem czternastu dni od dnia pierwszego zawiadomienia. Normy zawarte w przepisach art. 44 K.p.a. należy odczytywać w sposób całościowy i z uwagi na doniosły skutek jaki wywołują nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Warunkiem uznania pisma za doręczone, w rozumieniu art. 44 § 4 K.p.a., jest spełnienie wszystkich wymogów płynących z powołanego przepisu. Musi istnieć pewność co do tego, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może je odebrać oraz o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru powinno być wypełnione czytelnie wraz z podpisem listonosza (wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 794/10, publ. http// orzeczenia.nsa.gov.pl). 10. Organ odwoławczy w niniejszej sprawie uznał, że postanowienie Prezydenta Miasta S. z [..] 11 r. znak: [...] zostało zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a. doręczone Skarżącemu w dniu 15 grudnia 2011 r. Organ zaznaczył, że zawiadomienie o pozostawieniu ww. postanowienia w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jego odbioru zostało pozostawione pod adresem wskazanym przez stronę postępowania w dniu 1 grudnia 2011 r., a powtórne umieszczono w skrzynce pocztowej w dniu 8 grudnia 2011 r. Skarżący nie podjął jednak przesyłki w terminie i w związku z tym przesyłka została zwrócona do Wydziału Egzekucji Administracyjnej Urzędu Miasta w S. 11. Wskazać należy, że postanowienie z dnia 28 listopada 2011 r. wydane zostało w następstwie rozpoznania zarzutów wniesionych przez Skarżącego w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr[...] . Skarżący w zażaleniu na ww. postanowienie podkreślił, że zapoznał się z nim dopiero w dniu 13 listopada 2014 r. podczas wizyty w Urzędzie Miasta. Argumentował jednocześnie, że postanowienie zostało wysłane na adres do korespondencji, wskazany przez skarżącego (ul. J.[...] , S.). Skarżący podkreślił, że pod adresem, pod którym miało nastąpić doręczenie znajduje się Kancelaria Adwokacka (czynna 5 dni w tygodniu, w godz. od 8 do 17), gdzie z uwagi na rodzaj i charakter prowadzonej działalności korespondencja pocztowa przyjmowana jest na bieżąco. W czynnościach tych uczestniczy wskazana jako świadek M. J. Zdaniem Skarżącego, zastrzeżenia budzi okoliczność, zgodnie z którą doręczyciel Urzędu Miasta S. nie mógł doręczyć korespondencji zwykłym trybie ani w dniu 1 grudnia 2011 r., ani w dniu 8 grudnia 2011 r. Nadto zwrócił uwagę na fakt, iż doręczyciel nie doręczył korespondencji do czynnej Kancelarii Adwokackiej, podczas gdy nie miał trudności z dostaniem się do zamkniętej klatki, na której znajduje się skrzynka pocztowa i pozostawieniem w niej zawiadomienia. 12. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej spraw, stanowisko przyjęte przez Organ odwoławczy należy jednak uznać za nieprawidłowe. Sąd uwzględniając materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania stwierdza, iż nie pozwala on na jednoznaczne przyjęcie, iż doręczyciel podejmujący próbę doręczenia przedmiotowej korespondencji podjął wszystkie niezbędne czynności pozwalające na doręczenie jej w trybie art. 42 § 1 K.p.a. Sąd stwierdza, iż Organ odwoławczy niesłusznie poprzestał na ocenie adnotacji zamieszczonych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, pomijając argumenty podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Nie zbadał okoliczności związanych z godzinami, w jakich korespondencja mogłaby zostać doręczona Skarżącemu pod wskazanym przez niego adresem. W przypadku bowiem ustalenia, że doręczyciel dokonywał czynności w godzinach popołudniowych tj. po godzinie 17, skuteczne doręczenie przesyłki było nie możliwe. Zdaniem Sądu nie bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje fakt, iż doręczenia dokonywała osoba upoważniona przez Organ. Osoba taka powinna podejmować powierzone jej czynności w sposób należyty, zmierzając do doręczenia korespondencji bezpośrednio stronie lub w dalszej kolejności w trybach przewidzianych w art. 43 K.p.a., art. 44 K.p.a. Dokonanie zatem doręczenia w trybie doręczenia zastępczego niezbędne jest zaistnienie przesłanek go uzasadniających. 13. W konkluzji Sąd stwierdza, że Organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia. 14. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Organ odwoławczy przed podjęciem rozstrzygnięcia powinien dokładnie zbadać stan faktyczny sprawy, w szczególności ustalić prawidłowo okoliczności doręczenia postanowienia Organu I instancji. Organ odwoławczy powinien w szczególności ustalić w jakich godzinach doręczyciel podejmował próbę doręczenia przedmiotowej korespondencji oraz czy miała ona miejsce w godzinach pracy Kancelarii Adwokackiej, tj. pomiędzy godziną 8, a 17. Ponadto, Organ powinien przeprowadzić dowód z przesłuchania w charakterze świadka M. J. oraz doręczyciela na ww. okoliczność. Przeprowadzając ponownie postępowanie Organ przeanalizuje ponownie podnoszone przez Skarżącego okoliczności mające na celu uprawdopodobnienie przyczyn uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. 15. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w wyroku. Odnośnie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.