III FZ 615/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SPP/Wa 245/22, w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi Z. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 21 marca 2022 r., nr 1401-IEW3.4251.8.2022.BF, w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia: odrzucić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SPP/Wa 245/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając jako sąd drugiej instancji, odrzucił sprzeciw Z. sp. z o.o. z siedzibą w G. od zarządzenia starszego referendarza sądowego tego sądu z 29 czerwca 2022 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku strony o przyznanie prawa pomocy w sprawie zarejestrowanej pod sygn. III SA/Wa 1133/22. W uzasadnieniu postanowienia WSA w Warszawie wskazał, że mimo prawidłowego wezwania skarżącej do złożenia wypełnionego i podpisanego wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPPr, nie dokonano czynności procesowej w wyznaczonym terminie. Powyższe skutkowało wydaniem przez starszego referendarza sądowego zarządzenia z 29 czerwca 2022 r. w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania, którego odpis wraz z uzasadnieniem skarżąca odebrała 5 lipca 2022 r. Pismem nadanym w placówce pocztowej 14 lipca 2022 r. od wskazanego zarządzenia spółka wniosła sprzeciw. W wyniku kontroli formalnej wniesionego środka zaskarżenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, że wskazany sprzeciw skarżąca wniosła 2 dni po upływie ustawowego terminu, co uzasadniało zastosowanie sankcji jego odrzucenia na podstawie art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Na postanowienie z 25 sierpnia 2022 r. skarżąca wniosła zażalenie, podnosząc, że zostało wydane w sposób wadliwy, gdyż złożyła sprzeciw od zarządzenia w terminie. Podkreśliła, że zarządzenie zostało jej doręczone faktycznie 7 lipca 2022 r., a sprzeciw wniosła 14 lipca 2022 r., czyli w terminie 7 dni od jego otrzymania. Spółka wskazywała, że od 2002 r. wynajmuje pomieszczenie w pensjonacie od osoby trzeciej na potrzeby prowadzenia biura zarządu spółki, a wezwanie mogło nie zostać doręczone spółce, lecz pozostawione u innego odbiorcy, czego skarżąca nie jest w stanie zweryfikować. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. W myśl art. 194 § 2 p.p.s.a. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni liczonych od doręczenia odpisu postanowienia. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka sądowa zawierająca odpis kwestionowanego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 sierpnia 2022 r. została odebrana przez skarżącą 29 sierpnia 2022 r. (k. 25), co znajduje potwierdzenie w systemie elektronicznym śledzenia przesyłek pocztowych. Zażalenie na ww. postanowienie skarżąca nadała w urzędzie pocztowym 7 września 2022 r., a zatem 2 dni po upływie 7-dniowego terminu, o którym mowa powyżej. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżąca dokonała czynności procesowej wniesienia środka zaskarżenia z uchybieniem zakreślonego ustawowo terminu, toteż już z tej przyczyny zażalenie należało odrzucić jako spóźnione. Niezależnie od powyższego, zażalenie wniesione w sprawie podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy, który w ramach powierzonych czynności posiada kompetencje sądu. Na mocy art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzenia w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania, o którym mowa w art. 258 § 2 pkt 6 p.p.s.a. (podobnie jak w przypadku postanowień wskazanych w pkt 7 i 8 tego przepisu), strona może wnieść sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 7 dni liczonych od doręczenia zarządzenia. Po myśli art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o zmianie zaskarżonego zarządzenia (postanowienia) referendarza sądowego albo jego utrzymania w mocy. W omawianym przypadku nie zachodzi skutek anulacyjny kwestionowanego rozstrzygnięcia, a rozpoznający sprzeciw sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Wyjątek od powyższej reguły wprowadza art. 258 § 4 p.p.s.a. przewidujący w szczególnie uzasadnionych przypadkach wykonywanie czynności wyszczególnionych w § 2 tego przepisu przez sąd (nie zaś referendarza sądowego). Tylko w takiej sytuacji sąd rozpoznaje sprawę w ramach pierwszej instancji z możliwością poddania rozstrzygnięcia kontroli instancyjnej w drodze zażalenia (art. 258 § 4 in fine p.p.s.a.). Wypadkowa przywołanych regulacji pozwala na wyprowadzenie twierdzenia, że w przypadku spraw sądowoadministracyjnych zainicjowanych skargami wniesionymi po 15 sierpnia 2015 r. zastosowanie znajduje art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658), nieprzewidującym prawa strony do wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na jego podstawie. W zmienionym stanie prawnym zarówno w art. 194 § 1 p.p.s.a., jak i żadnym innym przepisie tej ustawy, ustawodawca nie zawarł podstawy prawnej wnoszenia zażalenia od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. w razie merytorycznej kontroli sprzeciwu czy art. 259 § 2 p.p.s.a. w przypadku jego odrzucenia wobec kwestii formalnych. Zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane w postępowaniu wpadkowym w ramach prawa pomocy przysługuje jedynie w przypadku, o którym mowa w art. 258 § 4 p.p.s.a. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżącej nie przysługiwało uprawnienie do zaskarżenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 sierpnia 2022 r., sąd ten zobowiązany był zastosować sankcję z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. i zażalenie odrzucić. Sąd pierwszej instancji nie wychwycił zaistniałego uchybienia i nie zastosował ww. sankcji mimo występowania ku temu przesłanek procesowych, błędnie pouczając stronę o przysługującym prawie wniesienia zażalenia na wskazane rozstrzygnięcie, a następnie zażalenie takowe przekazując do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.