V W 879/24

<p>Sygn. akt V W 879/24</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:</p> <p>13 lipca 2023 roku w <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">N. N.</span> jechał tramwajem linii 15 w kierunku centrum. Nie posiadał ważnego biletu na przejazd. W trakcie jazdy, na trasie <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">(...)</span>– <span class="anon-block">Plac (...)</span>, został poddany kontroli przez kontrolerów <span class="anon-block">(...)</span>. Kontroler <span class="anon-block">D. S.</span> poprosił go o okazanie ważnego biletu na przejazd. <span class="anon-block">N. N.</span> nie posiadał takowego. Wobec braku ważnego biletu na przejazd kontroler poprosił mężczyznę o okazanie dokumentu tożsamości, celem jej ustalenia, co było niezbędne do wystawienia wezwania do zapłaty. <span class="anon-block">N. N.</span> nie okazał tego dokumentu. Kontrolerzy wysiedli więc z nim z tramwaju na przystanku <span class="anon-block">Plac (...)</span>. <span class="anon-block">N. N.</span> usiłował wyrwać się celem ucieczki, wobec czego został przytrzymany przez kontrolera biletów celem uniemożliwienia ucieczki. Z powodu takiego zachowania kontrolerzy wezwali na interwencję patrol Policji. Około godz. 11:00 funkcjonariusze Policji sierż. <span class="anon-block">W. K.</span> oraz mł. asp. <span class="anon-block">W. M.</span> udali się na przystanek tramwajowy <span class="anon-block">Plac (...)</span>, gdzie oczekiwali na nich kontrolerzy <span class="anon-block"> (...)</span> wraz z pasażerem. Funkcjonariusze uzyskali podczas interwencji legitymację studencką, na podstawie której kontrolerzy <span class="anon-block"> (...)</span> wystawili <span class="anon-block">N. N.</span> wezwanie do zapłaty za brak ważnego biletu. <span class="anon-block">N. N.</span> odmówił jego przyjęcia i podpisania. W międzyczasie oświadczył, że bardzo źle się czuje i potrzebuje pomocy medycznej. Kontrolerzy po wystawieniu wezwania na podstawie ustalonych przez funkcjonariuszy danych udali się do kolejnego tramwaju celem kontynuowania obowiązków służbowych, a na wezwanie funkcjonariuszy Policji na miejscu pojawił się <span class="anon-block"> zespół (...)</span> i zabrał mężczyznę do szpitala.</p> <p>Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie:</p> <p>- wyjaśnień obwinionego <span class="anon-block">N. N.</span> (k.126, 127, 136),</p> <p>- zeznań świadka <span class="anon-block">W. K.</span> (k. 125-126);</p> <p>- zeznań świadka <span class="anon-block">W. M.</span> (k. 7),</p> <p>- zawiadomienia (k. 1),</p> <p>- raportu (k. 2),</p> <p>- kopii wezwania do zapłaty (k. 3),</p> <p>- kopii notatników służbowych (k. 6-13),</p> <p>- danych o karalności (k. 69),</p> <p>- pisma z <span class="anon-block"> (...)</span> (k. 109),</p> <p>- pisma z <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> (k. 110),</p> <p>- pisma stacji pogotowia (k. 112-113),</p> <p>- karty informacyjnej leczenia szpitalnego (k. 121-123),</p> <p>- instrukcji pracy kontrolera (k. 135-149).</p> <p>Obwiniony <span class="anon-block">N. N.</span> przesłuchany w toku postępowania sądowego wyjaśnił, że tego dnia co prawda nie posiadał przy sobie ważnego biletu, jednak na co dzień przestrzega prawa i taka sytuacja miała miejsce tylko jednokrotnie i bardzo tego żałuje. Obwiniony wskazał, że nie czuł potrzeby okazania dokumentu tożsamości, bowiem uważał, że kontrolerzy są podejrzani, żądając od niego uiszczenia opłaty. Uznał, że mogą być oszustami. Zdaniem obwinionego w odniesieniu do interwencji funkcjonariusze Policji potraktowali go w sposób nieprawidłowy, dyskryminujący ze względu na to, że jest narodowości rosyjskiej. Z kolei kontrolerzy mieli zachowywać się wobec niego nieadekwatnie poprzez przytrzymanie go. Zdaniem obwinionego nie musiał podawać swoich danych, ponieważ interwencja była bezpodstawna szczególnie, że poczuł się źle i musiał jechać do szpitala. Z tych względów jego zdaniem kara powinna być cofnięta celem zadośćuczynienia.</p> <p>Na podstawie postępowania dowodowego przeprowadzonego w toku przewodu sądowego oraz po dokonaniu jego analizy wina obwinionego oraz okoliczności popełnienia zarzucanych mu wnioskiem o ukaranie czynów nie budzą wątpliwości.</p> <p>Obwiniony jechał <span class="anon-block">tramwajem nr (...)</span>, gdzie został poddany kontroli biletów przez kontrolerów <span class="anon-block">(...)</span>. Znajduje to potwierdzenie w zeznaniach świadków <span class="anon-block">D. S.</span>, <span class="anon-block">W. K.</span> oraz <span class="anon-block">W. M.</span>, a także w notatnikach służbowych. Okoliczności te potwierdza również sam obwiniony. W trakcie kontroli okazało się, że <span class="anon-block">N. N.</span> nie posiada ważnego biletu uprawniającego go do przejazdu komunikacją miejską, co obwiniony również przyznał dodając jednak, że sytuacja taka była epizodyczna, a na co dzień zawsze przestrzega on porządku prawnego. Tym samym należy stwierdzić, że korzystając z transportu zbiorowego w dniu 13 lipca 2023 roku, obwiniony miał wiedzę o ówczesnych warunkach transportu i obowiązkach, które na nim, jako pasażerze, ciążyły. Tym bardziej więc powinien ich przestrzegać. Bez wątpliwości również pozostaje fakt, że pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie okazał dokumentu tożsamości kontrolerowi <span class="anon-block"> (...)</span>. Wynika to z zeznań świadków, jak i z wyjaśnień samego obwinionego, który podał, że nie zrobił tego, albowiem uważał, że kontrolerzy są „malowani” i chcą go oszukać. Poddawał w wątpliwość uprawnienia kontrolera w zakresie przeprowadzenia kontroli, jak i co do żądania przez niego dokumentu tożsamości. Należy zauważyć, że kontroler nie posiada uprawnień do legitymowania, ale m. in. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19840530272" title="Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe - Dz. U. z 1984 r. Nr 53, poz. 272 (art. 33 a)">art. 33a ustawy z 15 listopada 1984 roku Prawo przewozowe</a> daje kontrolerowi prawo do żądania dokumentu tożsamości w wypadku, gdy pasażer odmówi zapłacenia należności za brak ważnego biletu na przejazd. Tymczasem z okoliczności sprawy wynika właśnie, że <span class="anon-block">N. N.</span> odmówił zapłacenia należności oraz opłaty dodatkowej za brak ważnego biletu na przejazd, tym samym kontroler mógł skorzystać z należnego mu uprawnienia i zażądać okazania dokumentu tożsamości od pasażera. Bezspornym jest również, że na miejsce zdarzenia, po wezwaniu, przybył patrol Policji. W trakcie czynności służbowych podjętych przez funkcjonariuszy – na polecenie – obwiniony w końcu okazał policjantowi dokument pozwalający stwierdzić jego tożsamość. Była to legitymacja studencka.</p> <p>Sąd dał w pełni wiarę zeznaniom <span class="anon-block">W. K.</span> oraz <span class="anon-block">W. M.</span>. Świadek <span class="anon-block">W. K.</span> opisał w sposób rzetelny i jasny przebieg wydarzeń z udziałem obwinionego, w sposób rzetelny przytoczył fakty, które miały miejsce w trakcie interwencji. W ocenie Sądu świadek był całkowicie bezstronny, nie znał obwinionego, nie miał wobec niego negatywnego stosunku, zaś obowiązki służbowe na miejscu zdarzenia wykonywał zgodnie z najlepszą wiedzą i obowiązującymi przepisami. Relacja świadka znajduje pełne odzwierciedlenie w jego notatniku służbowym (k. 6-9), którego kopii Sąd również dał wiarę, jako sporządzonego przez uprawniony organ w granicach jego działania. Świadek <span class="anon-block">W. M.</span> nie pamiętał żadnych szczegółów z interwencji z dnia 13 lipca 2023 roku, jednak potwierdził wszystkie okoliczności znajdujące się w jego notatniku służbowym (k. 9-13). Taki stan rzeczy wynika z upływu czasu od interwencji oraz dużej ilości kolejnych interwencji od tego czasu. Brak jest podstaw do uznania, że świadek zataja znane sobie fakty.</p> <p>Sąd uznał za w pełni wiarygodne również zeznania świadka <span class="anon-block">D. S.</span>, który przeprowadził kontrolę w stosunku do obwinionego. Świadek dobrze pamiętał zdarzenie ze względu na zachowanie obwinionego. Zaprzeczył używania w stosunku do obwinionego sztuk walki, co w ocenie Sądu jawi się jako w pełni wiarygodne w zestawieniu z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Świadek zeznawał w związku z pełnionymi obowiązkami służbowymi, w sposób logiczny i bezstronny.</p> <p>Sąd nie miał również wątpliwości w zakresie legalności i prawidłowości przeprowadzenia przez świadka <span class="anon-block">D. S.</span> kontroli biletów w dniu 13 lipca 2023 roku, bowiem podjęte przez niego czynności znajdują odzwierciedlenie w regulacjach instrukcji pracy kontrolera (k. 135-149).</p> <p>W odniesieniu zaś do depozycji oskarżonego w zakresie jego złego samopoczucia i okoliczności hospitalizacji, które zostały przez obwinionego wykazane w postaci karty informacyjnej leczenia szpitalnego (k. 121-123), a także w zakresie której do materiału dowodowego zaliczono również pismo ze stacji pogotowia (k. 112-123) wskazać należy, że z przedstawionej dokumentacji wynika, że obwiniony zasłabł w trakcie wystawiania wezwania do zapłaty. Czuł wyłącznie osłabienie, miał też przyspieszone bicie serca. Najpewniej było to wynikiem stresu związanym z kontrolą i wystawieniem wezwania do zapłaty, albowiem przeprowadzone badania nie wykazały żadnej choroby.</p> <p>Sąd uznał za w pełni wiarygodne również pozostałe dowody z dokumentów, bowiem ich autentyczność nie budzi żadnych wątpliwości oraz nie była w toku postępowania sądowego kwestionowana.</p> <p>Stan faktyczny w sprawie jest zatem bezsporny, ocenie i analizie podlegał natomiast stan prawny, a mianowicie ocena zachowania obwinionego przez pryzmat znamion zarzucanego mu wykroczenia.</p> <p>Zachowanie obwinionego <span class="anon-block">N. N.</span> polegające na tym, że w dniu 13 lipca 2023 roku w <span class="anon-block">W.</span>, na trasie przejazdu <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">(...)</span> - <span class="anon-block">Plac (...)</span> <span class="anon-block">tramwajem nr (...)</span>, odmówił zapłacenia należności i okazania dokumentu umożliwiającego stwierdzenie tożsamości kontrolerowi <span class="anon-block"> (...)</span>, czym działał na szkodę <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, w pełni wyczerpuje dyspozycję <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19840530272" title="Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe - Dz. U. z 1984 r. Nr 53, poz. 272 (art. 87 a)">art. 87a ustawy Prawo przewozowe</a>. Należy zauważyć, że zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19840530272" title="Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe - Dz. U. z 1984 r. Nr 53, poz. 272 (art. 16;art. 16 ust. 1)">art. 16 ust. 1 ustawy Prawo przewozowe</a> umowę przewozu zawiera się przez nabycie biletu na przejazd przed rozpoczęciem podróży lub spełnienie innych określonych przez przewoźnika lub organizatora publicznego transportu zbiorowego warunków dostępu do środka transportowego, a w razie ich nieustalenia – przez samo zajęcie miejsca w środku transportowym. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19840530272" title="Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe - Dz. U. z 1984 r. Nr 53, poz. 272 (art. 33 a)">Art. 33a ustawy Prawo przewozowe</a> stanowi natomiast, że przewoźnik lub organizator publicznego transportu zbiorowego albo osoba przez niego upoważniona, legitymując się identyfikatorem, umieszczonym w widocznym miejscu, może dokonywać kontroli dokumentów przewozu osób lub bagażu. Z treści tego artykułu wynika także, że przewoźnik lub organizator publicznego transportu zbiorowego albo osoba przez niego upoważniona ma prawo m. in. w razie odmowy zapłacenia należności – żądać okazania dokumentu umożliwiającego stwierdzenie tożsamości podróżnego i w razie niezapłacenia należności i nieokazania dokumentu – ująć podróżnego i niezwłocznie oddać go w ręce Policji lub innych organów porządkowych, które mają zgodnie z przepisami, prawo zatrzymania podróżnego i podjęcia czynności zmierzających do ustalenia jego tożsamości (art. 33 a ust. 7 w/w ustawy). Tożsame uregulowania zawiera Regulamin przewozu środkami lokalnego transportu zbiorowego organizowanego przez m. st. <span class="anon-block">W.</span>. § 7 ust. 1 tego regulaminu mówi, że podczas przejazdu pojazdem lub przebywania w strefie biletowej metra pasażer jest obowiązany posiadać ważny bilet lub dokument uprawniający do bezpłatnych przejazdów i na każde żądanie kontrolera biletów przedstawić go do kontroli w sposób umożliwiający weryfikację jego ważności oraz legalności. W przypadku stwierdzenia braku odpowiedniego ważnego biletu lub braku ważnego dokumentu poświadczającego uprawnienie do bezpłatnego albo ulgowego przejazdu, kontroler biletów pobiera właściwą należność za przewóz i opłatę dodatkową, wystawiając potwierdzenie wpłaty albo wystawia wezwanie do zapłaty (§ 10 ust. 1 regulaminu). W przypadku odmowy uiszczenia należności za przewóz wraz z opłatą dodatkową pasażer obowiązany jest okazać kontrolerowi dokument umożliwiający stwierdzenie tożsamości. Na jego podstawie kontroler wystawia wezwanie do zapłaty (§ 10 ust. 2 regulaminu). W razie niezapłacenia należności za przewóz wraz z opłatą dodatkową i nieokazania dokumentu tożsamości, kontroler biletów ma prawo ująć pasażera i niezwłocznie oddać go w ręce Policji lub innych organów, które mają zgodnie z przepisami prawo do zatrzymania pasażera i podjęcia czynności zmierzających do ustalenia jego tożsamości (§ 10 ust. 4 regulaminu). Nie ulega wątpliwości, że <span class="anon-block">N. N.</span> nie posiadał ważnego biletu na przejazd tramwajem. Obwiniony, pomimo takich okoliczności, odmówił zapłacenia należności za przejazd wraz z opłatą dodatkową. Nie okazał również kontrolerowi dokumentu stwierdzającego tożsamość, podważając tym uprawnienia kontrolera i uniemożliwiając tym samym wystawienie wezwania do zapłaty. Kontroler uprawnienia do kontroli miał, albowiem był wówczas pracownikiem <span class="anon-block"> (...)</span> zatrudnionym na stanowisku kontrolera. Miał również uprawnienie żądać od obwinionego dokumentu umożliwiającego stwierdzenie jego tożsamości, co wynika z przepisów wskazanych powyżej. <span class="anon-block">N. N.</span> wypełniając zatem swoim zachowaniem wszystkie znamiona wykroczenia, dopuścił się popełnienia wykroczenia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19840530272" title="Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe - Dz. U. z 1984 r. Nr 53, poz. 272 (art. 87 a)">art. 87a ustawy z 15 listopada 1984 roku Prawo przewozowe</a>. Policjanci podjęli wobec niego czynności w związku z podejrzeniem popełnienia wykroczenia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19840530272" title="Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe - Dz. U. z 1984 r. Nr 53, poz. 272 (art. 87 a)">art. 87a ustawy z 15 listopada 1984 roku Prawo przewozowe</a>, przystąpili do ustalania danych, które ustalić musieli i powinni. W każdej sytuacji, przy żądaniu podania informacji o dane co do własnej tożsamości podczas prowadzonych zgodnie z obowiązującymi przepisami czynności przez funkcjonariusza Policji, należy takiej informacji – zgodnej ze stanem faktycznym – udzielić. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19900300179" title="Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - Dz. U. z 1990 r. Nr 30, poz. 179 (art. 15;art. 15 ust. 1;art. 15 ust. 1 pkt. 1)">art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji z dnia 06 kwietnia 1990 roku</a> (Dz.U. Nr 30, poz. 179 z późn. zm.) policjanci wykonując czynności: operacyjno-rozpoznawcze, dochodzeniowo-śledcze i administracyjno-porządkowe w celu m. in. rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania przestępstw, przestępstw skarbowych i wykroczeń mają prawo legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości. W ocenie interweniującego funkcjonariusza Policji obwiniony popełnił wykroczenie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19840530272" title="Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe - Dz. U. z 1984 r. Nr 53, poz. 272 (art. 87 a)">art. 87a ustawy z 15 listopada 1984 roku Prawo przewozowe</a>, a zatem był w pełni uprawniony do podjęcia czynności legitymowania, a podjęte z tego względu czynności były umotywowane prawnymi i faktycznymi podstawami, a nie uprzedzeniami funkcjonariuszy względem narodowości obwinionego.</p> <p>Przy wymiarze kary Sąd uwzględnił stopień społecznej szkodliwości czynu, miał także na uwadze cele kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do obwinionego. Uwzględnił również stopień winy, pobudki działania, jak również właściwości, warunki osobiste i majątkowe sprawcy, jego stosunki rodzinne, sposób życia przed popełnieniem wykroczeń i zachowanie się po ich popełnieniu. <span class="anon-block">N. N.</span> jest osobą ze średnim wykształceniem, obecnie studiuje na <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span>. Jest kawalerem, nie ma dzieci. Jest na utrzymaniu rodziców. Obwiniony jest osobą w pełni poczytalną i można mu przypisać winę, nie zachodziły w sprawie żadne okoliczności wyłączające zawinienie. <span class="anon-block">N. N.</span>, co warto zaznaczyć, rozumiał język polski podczas kontroli i doskonale wiedział jakie czynności są wobec niego podejmowane przez kontrolera. Świadczy o tym fakt, że „przestał” rozumieć język polski dopiero w momencie, kiedy dowiedział się o konieczności zapłaty opłaty dodatkowej, co wprost wynika z zeznań kontrolera. Należy zauważyć, że obwiniony jest obecnie na czwartym roku studiów, tak więc w dniu zdarzenia co najmniej od dwóch lat studiował w Polsce. Nie jest zatem możliwym, aby nie znał języka polskiego w stopniu komunikatywnym, pozwalającym na zrozumienie słów kontrolera w prostej sytuacji życiowej, w jakiej się znalazł. Zatem podnoszone twierdzenia, iż nie rozumiał żądań kontrolera, stanowią wyłącznie przyjętą linię obrony.</p> <p>Mając zatem na uwadze charakter i okoliczności czynu, skutkujące utrudnianiem pracy i możliwości realizacji obowiązków organom Policji, jak i stopień naruszenia przepisów, których celem jest ochrona interesów przewoźnika świadczącego usługi transportu zbiorowego, a z drugiej strony możliwości finansowe obwinionego, zdaniem Sądu kara grzywny w wysokości 100 złotych orzeczona na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19840530272" title="Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe - Dz. U. z 1984 r. Nr 53, poz. 272 (art. 87 a)">art. 87a ustawy Prawo przewozowe</a> będzie odpowiednią sankcją karną za czyny przez obwinionego popełnione oraz sprawi, iż będzie w przyszłości przestrzegał porządku prawnego i więcej wykroczeń nie popełni. W ocenie sądu orzeczona kara będzie sprawiedliwa w odbiorze społecznym i odniesie pożądane skutki w zakresie prewencji ogólnej, a także spełni cele zapobiegawcze i wychowawcze, jakie kara ma w stosunku do obwinionego osiągnąć.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 119;art. 119 § 1)">art. 119 § 1 k.p.w.</a> zasądzono od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 120 złotych tytułem zryczałtowanych wydatków oraz kwotę 30 złotych tytułem opłaty, bowiem jego sytuacja majątkowa pozwala mu na uiszczenie należności w takiej wysokości.</p> </div>