II FZ 596/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia WSA (del). Lidia Ciechomska-Florek po rozpoznaniu w dniu 20 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 sierpnia 2011 r. sygn. akt I SA/Rz 407/11 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 19 maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE B. U., dalej jako skarżący, zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 19 maja 2011 r. Skarżący poinformował, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwoma małoletnimi synami a jedyne źródło dochodów stanowi zasiłek rodzinny w wysokości 182 zł miesięcznie. Jako jedyny posiadany majątek skarżący zadeklarował dom o pow. 187,8 m². Wskazał, że podobnie jak jego żona, jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, mieszka z własnymi rodzicami, którzy pomagają im w utrzymaniu rodziny. W wykonaniu wezwania na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a), o udokumentowanie możliwości płatniczych rodziców, określenie kosztów związanych z utrzymaniem domu, udokumentowanie trudnej sytuacji materialnej, np. poprzez przedłożenie zaświadczeń z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, podanie informacji o posiadanych środkach transportu, skarżący przedłożył zaświadczenia o posiadanym przez niego statusie osoby bezrobotnej, bez prawa do zasiłku od dnia 22 czerwca 2011 r., kserokopię decyzji w przedmiocie przyznania zasiłku rodzinnego, wyciągi z rachunków bankowych, kserokopie faktur i dowodów wpłaty (wystawionych na nazwisko: Z. U. i J. U.) dotyczące opłat za gaz (w kwotach od 389,98 zł do 447,10 zł,) wodę i odprowadzanie ścieków (od 155,31 zł do 367,07 zł) oraz za energię elektryczną od 228,68 zł do 714,66 zł). W sprzeciwie na postanowienie referendarza sądowego skarżący przyznał, że przebywał w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Wskazał, że pobyt zagranicą trwał niepełne 3 miesiące, a z uwagi na panujące tam bezrobocie zdołał jedynie zarobić na podróż i utrzymanie. Wyjaśnił, że aktualnie nie prowadzi żadnych prac przy budowanym domu z uwagi na trudną sytuację materialną. W uzasadnieniu zakwestionowanego postanowienia z 22 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przyjął, że skarżący nie wykazał, iż spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy, ponieważ nie w pełni ustosunkował się do wezwania o złożenie dodatkowego oświadczenia a w szczególności nie udokumentował możliwości płatniczych swoich rodziców. Okoliczność ta, wobec twierdzenia skarżącego, że to rodzice ponoszą koszty utrzymania jego oraz posiadanej przez niego rodziny, jako że jedynym dochodem skarżącego, zgodnie z jego oświadczeniem jest kwota 182 zł miesięcznie, nie pozwala na weryfikację złożonego przez skarżącego oświadczenia w tym zakresie. Sąd podkreślił, ze pobyt i praca skarżącego za granicą oraz brak precyzyjnego zestawienia wydatków związanych z utrzymaniem rodziny czynią złożone przez niego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym niewiarygodnymi. Skarżący, wraz z żoną E. U., zażaleniem z 31 sierpnia 2011 r., wnieśli o "uchylenie postanowień z dnia 22 sierpnia 2011 r. sprawy o sygnaturze akt I SA/Rz 407/11 i I SA/Rz 408/11. Skarżący wskazał, że sytuacja kiedy "(...) nie był zarejestrowany niczym się nie różniła od tej, kiedy dokonał rejestracji". W szczególności nie zmieniła się sytuacja materialna rodziny, jak też wielkość przychodów. Zdaniem skarżącego, tylko dzięki pomocy rodziców nie jest zmuszony korzystać z pomocy społecznej. Wskazał, że o braku środków finansowych świadczy sprzedaż "rozpoczętej budowy" i zamiar wybudowania mniejszego domu, co z uwagi na brak środków finansowych nie udało się w przewidzianym do tego terminie dwóch lat. Skarżący ponownie podkreślił, że ma na utrzymaniu dwoje dzieci a w przypadku odmowy przyznania prawa pomocy, koszty postępowania sądowego poniosą rodzice. Do zażalenia skarżący dołączył potwierdzenia wypłaty świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego dla Z. U. i J. U.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje skarżącemu, że przyczyną odmowy przyznania mu prawa pomocy przez Sąd pierwszej instancji, było niewyjaśnienie przez niego okoliczności związanych z jego sytuacją majątkowa i życiową. W szczególności Sąd ten zwrócił uwagę na brak precyzyjnego zestawienia wydatków związanych z utrzymaniem rodziny, dokładnego wyjaśnienia ekonomicznych rezultatów pobytu skarżącego za granicą oraz brak przedstawienia zdolności płatniczych rodziców skarżącego. Zdaniem NSA, poglądu o nieprzedstawieniu tych okoliczności skarżący nie zakwestionował skutecznie w treści zażalenia, natomiast nadesłanie kserokopii dokumentów o pobieraniu przez rodziców świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego nie wyjaśnia ani wielkości, ani rodzaju pomocy uzyskiwanej od rodziców. Co więcej, skarżący do tej pory nie nadesłał ani zestawienia wydatków, ani kalkulacji skutków pobytu skarżącego za granicą. Jak wynika z treści zażalenia, skarżący wzmiankował o możliwej pomocy rodziców przy uiszczaniu kosztów sądowych. Osądu tego nie zmienia przedstawienie przez skarżącego w zażaleniu braku wpływu rejestracji jako osoby bezrobotnej na sytuację materialną, czy też posiadanie na utrzymaniu dwojga dzieci. Okoliczności tych bowiem, Sąd pierwszej instancji nie kwestionował Naczelny Sąd Administracyjny podnosi, że to na skarżącym ciąży obowiązek udowodnienia, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. postanowienia NSA: z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05; z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04; z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04; z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04 – nie publikowane). Wobec niewykonania wezwania Sądu nie sposób mówić nawet o próbie uprawdopodobnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 p.p.s.a. a tym samym o zadośćuczynieniu wymogom przewidzianym w ustawie, co umożliwiałoby przychylne rozpatrzenie wniosku skarżącego. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.