II SA/Wr 157/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant: Emilia Witkowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skargi O. K. na Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 16 czerwca 2021 r. o sygn. akt I SAB/Wr 425/21 I. stwierdza bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w wykonaniu wyroku, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. wymierza Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych; III. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 500 (słownie: pięćset) złotych; IV. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Pismem z dnia 8 lutego 2022 r. O.K., (dalej - strona, strona skarżąca) wniosła skargę na niewykonanie przez Wojewodę Dolnośląskiego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 czerwca 2021 r., sygn. akt II SAB/Wr 425/21, domagając się: 1) wymierzenia Wojewodzie grzywny w związku z niewykonaniem przez organ przedmiotowego wyroku; 2) stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.a. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że do dnia złożenia skargi organ nie wykonał w pełni wyroku i nie wypłacił zasądzonej kwoty 2 000 zł oraz nie zwrócił kosztów sadowych w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na skargę z dnia 3 marca 2022 r. Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał na podpisanie wezwania do wykonania wyroku przez pełnomocnika strony ustanowionego w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji gdy w art. 154 § 1 p.p.s.a. mowa jest o wezwaniu do wykonania wyroku przez stronę. Nadto zgodnie z art. 34 p.p.s.a. strony mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników, zaś na mocy art. 36 p.p.s.a. pełnomocnictwo może być ogólne lub do niektórych czynności w postępowaniu. Z urzędu należy wskazać, że odpis prawomocnego wyroku w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 425/21 wraz z aktami administracyjnymi sprawy Wojewoda otrzymał w dniu 21 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się (por.: Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, WKP 2018), że środki przewidziane w art. 154 p.p.s.a mają na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie, a w określonej sytuacji wydanie rozstrzygnięcia (o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku) za organ. Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skuteczność skargi zależy zatem od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku bez zbędnej zwłoki i wykonał wytyczne sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności. W świetle powyższego przez niewykonanie wyroku należy więc rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z 30.05.2001 r., II SA 2015/00, LEX nr 57180). O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie – bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania – nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (wyrok WSA w Łodzi z 24.05.2017 r., III SA/Łd 278/17, LEX nr 2308594). Cytowany art. 154 § 1 p.p.s.a. formułuje dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. W pierwszej kolejności należy odnotować, że strona wezwała organ do wykonania wyroku tut. Sądu pismem z dnia 7 lutego 2022 r., z odnotwana datą wpływu wezwania do organu na dzień 10 lutego 2022 r. W tym miejscu wyjaśnić przyjdzie, że nie znajduje uznania Sądu zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek organu o odrzucenie skargi. Istotnie, wezwanie do wykonaniu wyroku zostało podpisane przez ustanowionego przez stronę pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym. Wezwanie do wykonania wyroku jest jednak czynnością w postępowaniu administracyjnym, a nie jak zdaje się zakładać organ – w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Niewątpliwie wezwanie do wykonania wyroku jest pewnym elementem świadczącym o wyczerpaniu trybu do złożenia skargi na niewykonanie wyroku, jednak ma ono miejsce w postępowaniu administracyjnym, a działający imieniem strony pełnomocnik legitymował się stosowanym umocowaniem do występowania w postępowaniu administracyjnym. Po drugie, jak wynika z akt sprawy o sygn. akt II SAB/Wr 425/21, odpis prawomocnego wyroku wydanego w tej sprawie wraz z aktami administracyjnymi sprawy, doręczony został organowi w dniu 21 września 2021 r. Od tego dnia zatem rozpoczął bieg termin 30 dni do załatwienia sprawy, do czego Wojewoda został zobowiązany na mocy punktu II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 czerwca 2021 r., sygn. akt II SAB/Wr 425/21. Zauważyć w tym miejscu należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a. Przepis ten w zakresie znajdującym zastosowanie w sprawie stanowi, że termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt. Mając na uwadze, że w dniu 21 września 2021 r. organ otrzymał odpis wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 425/21 wraz ze stwierdzoną prawomocnością tego wyroku oraz akta administracyjne do tej sprawy to stwierdzić należy, że wyznaczony przez Sąd w wyroku z dnia 16 czerwca 2021 r., 30 dniowy termin upływał w dniu 21 października 2021 r. (czwartek). Jak wynika natomiast z akt sprawy zarejestrowanej w związku ze skargą strony na niewykonanie wyroku z dnia 16 czerwca 2021 r., sygn. akt II SAB/Wr 425/21, Wojewoda Dolnośląski załatwił sprawę z wniosku strony poprzez wydanie decyzji w dniu 29 września 2021 r. Dopiero po złożeniu skargi na niewykonanie wyroku, jak podaje sam organ w odpowiedzi na skargę, pismem z dnia 24 lutego 2022 r. wystąpiono do Dyrektora Wydziału Organizacji i Rozwoju o dokonanie przelewu zasądzonych wyrokiem kwot. Niewątpliwa w ocenie Sądu bezczynność Wojewody w sprawie miała – w ocenie Sądu – charakter rażącego naruszenia prawa. W istocie bowiem, organ podjął działania zmierzające do wykonania wyroku w części odnoszącej się do zasądzonych kwot bez mała 4 miesiące od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy. Tak długi czas oczekiwania przez stronę na wykonanie przez organ uzasadnia przyjęcie, że naruszenie prawa przez organ miało w tym przypadku charakter kwalifikowany. Wobec uznania bezczynności organu w wykonaniu wspomnianego wyroku przez Sąd za rażącą, opierając się na przepisach art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a., wymierzył organowi grzywnę w kwocie 500 zł, mając na uwadze jej dyscyplinującą funkcję oraz stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy wskazanego w wyroku i okoliczności, w jakich doszło do niezachowania tego terminu. Sąd zasądził na rzecz strony sumę pieniężną w wysokości 500 zł uznając, że przyznana suma pieniężna w kwocie 500 zł dostatecznie zrekompensuje stronie czas oczekiwania na wykonanie wyroku. Z tego powodu, na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie III wyroku. Należy w tym miejscu dostrzec, że kwota podana w skardze była zbyt wygórowana, a nadto Sąd uwzględnił również okoliczność ostatecznego załatwienia sprawy przez organ w części dotyczącej wydania decyzji. Zawarte w punkcie IV wyroku orzeczenie o kosztach postępowania sądowego znajduje swoją podstawę prawną w treści art. 200 p.p.s.a. i uwzględnia wysokość uiszczonego wpisu od skargi.