II OPP 32/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Włodzimierz Ryms (sprawozdawca), Sędziowie NSA: Zofia Flasińska, Marek Stojanowski, po rozpoznaniu w dniu 6 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. W. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku w sprawie ze skargi J. W. na bezczynność Wojewody Podlaskiego w przedmiocie niewyznaczenia obszaru oddziaływania budynku inwentarskiego sygn. akt II SAB/Bk 35/11 postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. UZASADNIENIE Skarżąca J. W. wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku w sprawie ze skargi J. W. na bezczynność Wojewody Podlaskiego w przedmiocie niewyznaczenia obszaru oddziaływania budynku inwentarskiego. Z akt sprawy wynika, że skarga J. W. i W. K. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę została przekazana przez organ do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Białymstoku w dniu 12 marca 2010 r. (data prezentaty). W wykonaniu zarządzenia z dnia 12 marca 2010 r. wezwano skarżące do uiszczenia wpisu. W odpowiedzi na wezwanie J. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 30 marca 2010 r. zostało przyznane skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Zarządzeniem z dnia 20 kwietnia 2010 r. wezwano J. W. do nadesłania odpisu pisma z dnia 12 kwietnia 2010 r. oraz dwóch odpisów pisma z dnia 19 kwietnia 2010 r. Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę W. K., z uwagi na nieuiszczenie wpisu. Od tego postanowienia skarżąca W. K. nie wniosła skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 30 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę J. W., ponieważ przedmiot zaskarżenia nie jest objęty zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Skarżąca wystąpił z wnioskiem o uzupełnienie uzasadnienia postanowienia oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 4 listopada 2010 r. zostało przyznane skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił wniosek o uzupełnienie uzasadnienia postanowienia. Skarżąca w dniu 19 stycznia 2011 r. wniosła skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Postanowieniem z dnia 8 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku przywrócił termin do złożenia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 729/11 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania, celem ponownego ustalenia co jest przedmiotem skargi. Zarządzeniem z dnia 8 czerwca 2011 r. wezwano skarżącą do sprecyzowania przedmiotu skargi. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wskazała, że przedmiotem skargi jest brak reakcji na wniosek skarżącej w przedmiocie wyznaczenia obszaru oddziaływania inwestycji na środowisko (niewyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu na środowisko). W dniu 8 sierpnia 2011 r. oraz 16 sierpnia 2011 r. skarżąca wystąpiła z wnioskami o wyłączenie sędziów wyznaczonych (w wyniku losowania z dnia 8 czerwca 2011 r.) do rozpoznania tej sprawy. Zarządzeniami wezwano skarżącą do nadesłania odpisów wniosków, celem doręczenia ich stronom postępowania. W dniu 14 września 2011 r. skarżąca wniosła skargę na przewlekłość postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa nie określa wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesiona po upływie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy. W tej sprawie nie można zarzucić Sądowi przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy, ponieważ poszczególne czynności sądowe podejmowane były przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku bez nieuzasadnionej zwłoki, zarówno przed wydaniem postanowienia NSA z dnia 21 kwietnia 2011 r. o uchyleniu zaskarżonego postanowienia z dnia 30 września 2010 r., jak i po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku w czerwcu 2011 r. Po przekazaniu skargi przez organ do Sądu, po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, rozpoznano wniosek skarżącej J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a następnie postanowieniem z dnia 15 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę W. K., z uwagi na nieuiszczenie wpisu, a postanowieniem z dnia 30 września 2010 r. odrzucił skargę J. W., ponieważ ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji na środowisko nie może być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, a zatem nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej, został niezwłocznie rozpoznany i uwzględniony w całości postanowieniem z dnia 4 listopada 2010 r. Kolejne wnioski skarżącej o uzupełnienie uzasadnienia postanowienia z dnia 30 września 2010 r. i o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej zostały rozpoznane bez zbędnej zwłoki. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na to, że z treści skargi nie wynika jednoznacznie co jest jej przedmiotem, a kwestia ta nie została wyjaśniona przez Sąd pierwszej instancji w sposób nie budzący wątpliwości, postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 729/11 uchylił postanowienie z dnia 30 września 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. Po zwrocie przez NSA akt sprawy w czerwcu 2011 r. Sąd pierwszej instancji podjął niezwłocznie niezbędne czynności mające na celu jednoznaczne ustalenie przedmiotu skargi. Okoliczność, że postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku nie zostało jeszcze zakończone spowodowane jest między innymi koniecznością rozpoznania wniosków skarżącej o wyłączenie sędziów składu orzekającego w tej sprawie. Prawo skarżącej do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki nie zostało naruszone, ponieważ okoliczność że postępowanie przed Sądem pierwszej instancji nie zostało zakończone mimo upływu 12 miesięcy spowodowane było w szczególności tym, że skarżąca nieprecyzyjnie sformułowała przedmiot skargi oraz występowała z licznymi wnioskami, w tym o przyznanie prawa pomocy i wyłączenie sędziów składu orzekającego, które wymagały rozpoznania w pierwszej kolejności. Te wszystkie okoliczności prowadzą do przyjęcia, że nie można zarzucić Sądowi przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.