IV SO/Po 22/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Wojewody W. przeciwko Miastu K. w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie skargi postanawia: 1. wymierzyć Miastu K. grzywnę w wysokości 1000 zł (słownie: tysiąc złotych); 2. zasądzić od Miasta K. na rzecz skarżącego Wojewody W. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych 00/100 złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Pismem z 02 listopada 2022 r. Wojewoda W. (dalej jako "Wojewoda") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej jako "WSA w P.") wniosek o wymierzenie grzywny Miastu K., na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a.") wobec nieterminowego przekazania skargi (na uchwałę Rady Miasta K. nr [...] z dnia [...] października 2020 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego P. – W.) wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, tj. wobec niewywiązania się przez organ z obowiązków nałożonych nań przepisem art. 54 § 2 p.p.s.a. Prezydent Miasta K. (dalej jako "Prezydent") przekazał skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę z opóźnieniem, wyjaśniając, że bezsprzecznym faktem w sprawie jest, iż Wojewoda pismem nr [...] z dnia 15 marca 2021 r. wniósł za pośrednictwem Rady Miasta K. , skargę na ww. uchwałę. Przedmiotowa skarga została przekazana w dniu 30 marca 2021 r. do odpowiedzialnego merytorycznie Wydziału, gdzie w wyniku nieświadomego błędu została wpięta w inne akta zakończonej sprawy. Zdaniem Prezydenta, powyższe działanie nie niosło żadnych znamion celowości, a stało się wynikiem przeoczenia i nieszczęśliwszego zbiegu okoliczności. Biorąc pod uwagę powyższe wskazał, iż ujawnienie zaistniałej pomyłki mogło nastąpić praktycznie wyłącznie po interwencji organu wnoszącego skargę, w związku z nieświadomością pracownika odpowiedzialnego za sprawę o zaistniałej sytuacji. Reakcja przedstawiciela Wojewody o nastąpiła w dniu 19 października 2022 r., kiedy to J. W. – radca prawny działająca w imieniu Wojewody - telefonicznie poinformowała organ, iż w swoich aktach nie znalazła potwierdzenia przekazania akt przedmiotowej sprawy do WSA w Poznaniu. Następnie w odpowiedzi na powyższe pracownicy merytorycznego Wydziału podjęli natychmiastowe działania, których efektem było odnalezienie złożonej skargi i jej niezwłoczne przekazanie, wraz z dokumentacją planistyczną, do WSA w Poznaniu. Okolicznością łagodzącą, zdaniem Prezydenta w omawianej sprawie powinien być fakt, iż do dnia dzisiejszego w żadnej sprawie prowadzonej przez organ nie zastosowano zaskarżonych zapisów planu miejscowego. Powyższe jednoznacznie potwierdza także, iż zaistniała sytuacja nie niosła żadnych znamion celowości, a była jedynie wynikiem ludzkiej niedoskonałości. Biorąc pod uwagę powyższe, w tym w szczególności charakter okoliczności niewywiązania się z obowiązku, o jakim mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Prezydent wniósł o odstąpienie od wymierzenia Miastu K. kary grzywny. Jednocześnie Prezydent podkreślił, iż biorąc pod uwagę mieszany dyscyplinująco – restrykcyjno – prewencyjny charakter grzywny, trudno doszukać się w omawianej sprawie przesłanek wskazujących na konieczność zastosowania któregokolwiek z ww. środków. Jednoznacznym dowodem na to jest fakt, iż do omawianej sytuacji doszło wyłącznie w wyniku omylności człowieka, a powzięcie informacji o wystąpieniu uchybienia za skutkowało natychmiastową reakcją ze strony organu. Jak zaznacza Prezydent, tego rodzaju sytuacja wystąpiła po raz pierwszy, a skarga przekazana została natychmiast po pierwszej i jedynej interwencji skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., także na posiedzeniu niejawnym. W świetle cytowanych przepisów przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia organowi grzywny są: (1) wniosek skarżącego oraz (2) stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie obie te przesłanki zostały spełnione. Skarga Wojewody skierowana do WSA w Poznaniu wpłynęła do Urzędu Miasta K. w dniu 29 marca 2021 r. Sądowi wiadomym jest z urzędu (z akt sprawy zainicjowanej ww. skargą, zarejestrowanej pod sygn. IV SA/Po 701/22), że skarga ta została przekazana i złożona osobiście przez pracownika organu do WSA w Poznaniu dopiero 21 października 2022 r., i to po wcześniejszej interwencji telefonicznej pełnomocnika Wojewody (w dniu 19 października 2022 r.). Mając na względzie przywołane okoliczności, należy stwierdzić, że wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie, bowiem z całą pewnością organ uchybił, i to znacznie, trzydziestodniowemu terminowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a., czego zresztą w odpowiedzi na wniosek nie kwestionuje. W tym miejscu należy wyjaśnić, że sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ ww. obowiązku, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni bowiem również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (zob. uchwała NSA z 03.11.2009 r., II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 2). Wysokość grzywny ustala się na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli wymierza się ją do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Aktualnie stanowi o tym obwieszczenie Prezesa GUS z dnia 18 lutego 2022 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2021 r. (M. P. z 2022 r. poz. 175) – zgodnie z którym wynagrodzenie to wyniosło 5662,53 zł. Miarkując wysokość grzywny Sąd wziął w szczególności pod uwagę fakt, że ostatecznie, po jednokrotnym monicie pełnomocnika skarżącego, a jeszcze przed złożeniem przezeń wniosku o wymierzenie grzywny, skarga została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zrazem Sąd wyjaśnia, że w ustalonych okolicznościach sprawy nie dopatrzył się, aby działanie organu charakteryzowały rażące nieprawidłowości (poza samą kwestią znacznego przekroczenia terminu przekazania skargi) lub intencjonalne w złej wierze postępowanie. Wszystko to skłoniło Sąd do wymierzenia organowi (a ściślej: jego "macierzystej" jednostce samorządu terytorialnego, czyli Miastu K., o czym niżej) grzywny w wysokości 1000 zł – na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. (pkt 1 postanowienia). O kosztach postępowania (pkt 2 postanowienia) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając: poniesiony przez stronę skarżącą koszt wpisu od skargi (100 zł), wynagrodzenie przysługujące pełnomocnikowi Wojewody (480 zł), ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.) - łącznie 580 zł. Sąd wyjaśnia, że orzekając o nałożeniu grzywny oraz o zwrocie kosztów postępowania w stosunku do Miasta K., a nie do jej organu, który zaskarżony plan uchwalił (tj. Rady Miasta K. ), miał na uwadze, że z przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r. poz. 559 z późn. zm.) da się wyprowadzić wniosek, ż to gmina, która realizuje zadania z zakresu administracji publicznej, a nie jej poszczególne organy, powinna być adresatem rozstrzygnięcia sądu w przedmiocie wymierzenia grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie (zob. postanowienie NSA z 10.12.2013 r., II OZ [...], CBOSA) oraz nałożenia obowiązku zwrotu kosztów postępowania (por. postanowienie NSA z 27.02.2013 r., I OZ [...], CBOSA).