I FZ 380/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, , , po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P.S.A. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1783/09, odrzucające skargę kasacyjną P. S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1783/09, w sprawie ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 20 sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 czerwca 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1783/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną P. S.A. z siedzibą w W. (dalej jako Spółka lub Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 20 sierpnia 2009 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług. Z uzasadnienia Sądu pierwszej instancji wynika, że pełnomocnik Skarżącej pismem z dnia 16 kwietnia 2010 r. został wezwany do przedłożenia pełnomocnictwa procesowego do działania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz do przedłożenia uwierzytelnionej, zgodnie z obowiązującymi przepisami, kopii odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu pisma przewodniego z dnia 22 kwietnia 2010 r. wynika, że pełnomocnik otrzymał trzy odrębne wezwania do usunięcia braków formalnych skarg kasacyjnych w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 1726/09, III SA/Wa 1783/09, III SA/Wa 1792/09. W odpowiedzi na nie nadesłał poświadczone za zgodność z oryginałem trzy kopie pełnomocnictwa oraz tylko jeden odpis pełny z KRS, który, Strona wezwana przez Sąd, przyporządkowała do sprawy o sygn. akt III SA/Wa 1792/09. W opinii Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik nie wypełnił nałożonego na niego przez Sąd obowiązku przedstawienia dokumentu stwierdzającego umocowanie osoby, która udzielił pełnomocnictwa do działania w imieniu Skarżącej. Zdaniem Sądu nie zwalnia z tego obowiązku złożenie tego dokumentu do innej sprawy sądowo-administracyjnej tej samej strony. Dalej Sąd stwierdził, że w sytuacji, gdy przed sądem toczy się kilka spraw tego samego Skarżącego reprezentowanego przez tego samego pełnomocnika, do akt sądowych każdej ze spraw należy dołączyć dokument wymieniony w art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) i obowiązkowi temu nie czyni zadość przedłożenie tylko jednego odpisu z KRS, chociażby w piśmie przewodnim wskazano na sygnatury innych spraw zawisłych przed tym sądem. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Skarżącej zarzucił naruszenie art. 178 p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko pełnomocnik Skarżącej powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z dnia 12 czerwca 2002 r., sygn. akt P 13/01, OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 42), z którego wynika, że sprawność rozpoznania przez sąd sprawy można osiągnąć za pomocą innych mechanizmów bez wyłączania stronom drogi odwoławczej w postępowaniu sądowym. Ponadto dodał, że w kwestii rygoryzmu formalnego wypowiadał się także Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienie z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 352/08) wskazując, że nie można uznać, że każde nie uzupełnienie braków formalnych pisma będzie prowadziło do sytuacji pozostawienia go bez rozpoznania, bądź odrzucenia. Dalej stwierdzono, że podstawą takiego rozstrzygnięcia może być jedynie brak istotny tzn. taki, którego nie usunięcie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu, a braku odpisu zażalenia nie można zakwalifikować do braku istotnego, ponieważ sąd jest władny wykonać dodatkową kopię zażalenia we własnym zakresie, a tym samym nadać prawidłowy bieg sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę Skarżący stwierdził, że brak wskazania miejsca i daty sporządzenia uwierzytelnionego odpisu KRS nie można uznać za brak istotny, który w konsekwencji powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej. Nadmienił również, że Sąd jest w posiadaniu nadesłanego uwierzytelnionego wskazanego wyżej odpisu i nic nie stało na przeszkodzie, aby wykonał we własnym zakresie dodatkową jego kopię i dopuścił ją w przedmiotowej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie należało uwzględnić. Pełnomocnik Strony wnoszącej zażalenie wskazał na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 178 p.p.s.a., poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie. Należy zauważyć, że przepis ten stanowi, iż wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Dla potrzeb niniejszej sprawy wystarczy odwołać się do niekwestionowanego stwierdzenia, że przez pełnomocnictwo rozumiemy umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu mocodawcy, tj. osoby, czy podmiotu udzielającego pełnomocnictwa. Dla wykazania istnienia tegoż umocowania pełnomocnik, zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. jest zobowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo, tj. dokument pełnomocnictwa, z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa. W przypadku osoby prawnej, jak w niniejszej sprawie, pełnomocnik winien także przedłożyć dokument wykazujący prawidłowość umocowania, czyli podpisany przez osoby mogące reprezentować mocodawcę – osobę prawną. Tym dokumentem jest odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. W rozpatrywanej sprawie do wniesionej, sporządzonej przez pełnomocnika, skargi kasacyjnej, nie załączono wymaganych dokumentów wobec tego zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwano pełnomocnika o uzupełnienie występujących braków tj. o przedłożenie oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa oraz uwierzytelnionej kopii z Krajowego Rejestru Sądowego, pod rygorem przewidzianym w art. 178 p.p.s.a., tj. odrzucenia wniesionego środka zaskarżenia. Oddzielne wezwania wystosowano w trzech sprawach o sygnaturach III SA/Wa 1726/09, III SA/Wa 1783/09, III SA/Wa 1792/09. Nie będzie budziło więc kontrowersji, czy zdziwienia stwierdzenie, że obowiązkiem profesjonalnego pełnomocnika jest wykonanie tak sformułowanego żądania sądu. Zwłaszcza, że nie uzupełnienie w tym przypadku skargi kasacyjnej o żądane, niezbędne w sprawie dokumenty, obwarowane jest odrzuceniem wniesionego środka zaskarżenia, a zatem działanie pełnomocnika winno wynikać z jego obowiązku należytego reprezentowania mocodawcy i jego interesów w zainicjowanym postępowaniu sądowo-administracyjnym. Pełnomocnik Spółki zaś nadesłał trzy kopie dokumentów pełnomocnictw oraz jeden odpis pełny z Krajowego Rejestru Sądowego. Z pisma przewodniego wynika, że dotyczy ono tych trzech ww. spraw o podanych sygnaturach. Rozpatrując wniesione przez Spółkę zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 czerwca 2010 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej wydane w niniejszej sprawie wobec nie uzupełnienia braków, pomimo wezwania, tj. nie nadesłania odpisu KRS, należy stwierdzić, co następuje. Wyważenia w sprawie wymaga zagadnienie nie wykonania czynności, do których wzywa Sąd pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej z jednej strony, a kwestia wiedzy tegoż Sądu o prawidłowości sporządzonego dokumentu pełnomocnictwa, podpisanego przez osoby upoważnione do takiego działania. Zauważyć należy, że wszystkie trzy skargi kasacyjne Spółki (sygnatury wskazane wyżej) zostały wniesione do sądu jednocześnie, tj. pismem z dnia 29 marca 2010 r. (data wpływu do sądu 4 kwietnia 2010 r.) i do każdej z nich zostało przesłane pełnomocnictwo udzielone przez tę samą osobę (wiceprezesa zarządu M. D.). Zatem, skoro pełnomocnik Spółki wniósł do sądu trzy skargi kasacyjne jednocześnie i do każdej dołączył pełnomocnictwo, a tylko do jednej sprawy odpis KRS, wskazując w piśmie przewodnim, do którego załączono te dokumenty, sygnatury tychże trzech spraw, to Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uznać, iż mimo nie nadesłania przez pełnomocnika odpisu KRS do akt dwóch z trzech spraw wykazane zostało przez pełnomocnika umocowanie do działania w sprawie w imieniu Spółki. A contrario, uznanie przez Sąd pierwszej instancji, iż pełnomocnik Skarżącej Spółki nie wykazał w okolicznościach faktycznych sprawy swojego umocowania w sprawie do działania, należy uznać za nadmierny formalizm i pozbawienie Strony prawa do Sądu, co stanowi naruszenie jednej z podstawowych zasad zagwarantowanych w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, zgodnie z którym każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Z powyższych powodów w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zachodziła w rozpoznawanej sprawie postawa do odrzucenia skargi kasacyjnej, na jaką powołał się WSA w zaskarżonym postanowieniu, dlatego też, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.