II OSK 1904/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 96/20 w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania części obiektu postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...]. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 31 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 96/20, oddalił skargę A. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...]. Powyższym rozstrzygnięciem organ wojewódzki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) oraz art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2019 r., znak: [...], wymierzające A. P. karę pieniężną w kwocie 75.000 złotych z tytułu przystąpienia do użytkowania części rozbudowanego i nadbudowanego budynku usługowego, położonego na dz. nr [...] przy ul. P. w M., z naruszeniem przepisów art. 54 i art. 55 ustawy Prawo budowlane (bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie). A. P. złożył skargę kasacyjną od ww. wyroku wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Motywując swój wniosek wskazał, że zostało przeprowadzone postępowanie egzekucyjne wraz z zajęciem rachunku bankowego. W chwili obecnej konto skarżącego jest zajęte. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z wnioskiem takim można wystąpić także na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07). Wyjaśnić należy, iż wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego od stwierdzenia, czy w konkretnej sytuacji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. O wstrzymaniu zaskarżonego aktu nie decyduje zatem jakakolwiek okoliczność, a tylko taka, która może być w okolicznościach danej sprawy uznana za okoliczność prowadzącą do powstania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie poglądem, przez określenie "znaczna szkoda" należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w przypadku gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swoich właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). W sprawie, której przedmiotem, tak jak w niniejszym przypadku, jest wymierzenie kary pieniężnej z tytułu przystąpienia do użytkowania obiektu z naruszeniem przepisów art. 54 i art. 55 ustawy Prawo budowlane, nie chodzi więc o ocenę, czy kara została zasadnie nałożona, ani czy w prawidłowej wysokości, ale o ocenę, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane wykonaniem zaskarżonego postanowienia, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi kara nałożona tym postanowieniem nie powinna być uiszczona. Zaznaczyć także należy, że zasadniczo wstrzymaniu nie podlegają akty organów (decyzje, postanowienia), których wykonanie zobowiązuje do uiszczenia określonej kwoty środków pieniężnych z uwagi na odwracalny charakter takiego świadczenia (możliwość zwrotu pieniędzy). Jednak w sytuacji kiedy spełnienie świadczenia pieniężnego może spowodować niewypłacalność strony czy istotnie wpłynie na poziom zaspokojenia potrzeb koniecznych dla jej podstawowego utrzymania, to wówczas okoliczność taką należy rozpatrywać w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony, lecz na jakimś materiale pozwalającym zająć obiektywne stanowisko. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, że w sprawie zaistniały okoliczności świadczące o konieczności wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Samo powołanie się na okoliczność (gołosłowną), że w stosunku do skarżącego zostało przeprowadzone postępowanie egzekucyjne wraz z zajęciem rachunku bankowego, nie stanowi samo w sobie o zasadności udzielenia stronie ochrony tymczasowej. Wnioskodawca nie przedstawił żadnych konkretnych okoliczności (w tym popartych także dokumentami) świadczących o tym, że w następstwie uiszczenia nałożonej kary (samodzielnie, czy w wyniku egzekucji), uszczuplenie w jego majątku będzie znaczne i wpłynie na poziom zaspokojenia jego (rodziny) najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości kary pieniężnej i majątku, jakim dysponuje strona) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia skarżącego, że w jego przypadku spełniły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Tym samym wniosek o wstrzymanie wykonania aktu nie zasługiwał na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.