I SA/Ke 273/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2022 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016 uchyla zaskarżoną decyzję. UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: Kolegium organ odwoławczy) decyzją z [...] nr SKO. [...] utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta S.-K. ("Prezydent") z [...] r. nr [...] orzekającą o ustaleniu J. S. łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016 w kwocie [...]zł. Organ podatkowy pierwszej instancji podkreślił, że w rejestrze gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę S. w obrębie "[...]" jednostka rejestrowa [...] figuruje grunt o pow. 1.4193 m2, w tym: działka nr [...] o pow. 1.3623 m2 sklasyfikowana jako inne tereny niezabudowane (Bi) o pow.8.447 m2 podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, nieużytki (N) o pow. 1.289 m2 podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, i łąki trwałe (ŁV) podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym położona przy ul. [...] oraz działka [...] sklasyfikowana jako inne tereny niezabudowane (Bi) o pow.570 m2 przy ul. [...]. Wymienione wyżej nieruchomości stanowią własność J. S.. Organ ustalił, że działka nr [...] zabudowana jest budynkami: nr ewid. budynku [...]; 1, funkcja budynku "mieszkalne", powierzchnia zabudowy 462 m2, liczba kondygnacji nad/pod ziemnych "3.[...].0" - według protokołu kontroli powierzchnia użytkowa wynosiła 1.676,04 m2; nr ewid. budynku [...];2, funkcja budynku "mieszkalne", powierzchnia zabudowy 306 m2, liczba kondygnacji nad/pod ziemnych "1,[...].0" - według protokołu kontroli powierzchnia użytkowa łącznika wynosiła 238,26 m2; nr ewid. budynku [...];3, funkcja budynku "przemysłowe", powierzchnia zabudowy 905 nr, liczba kondygnacji nad/pod ziemnych "2,0/0.0" - według protokołu kontroli powierzchnia użytkowa wynosiła 813,30 m2; nr ewid. budynku [...];4, funkcja budynku "handlowo-usługowe", powierzchnia zabudowy 329,00 m2, liczba kondygnacji nad/pod ziemnych "1,0/0.0" - według protokołu kontroli powierzchnia użytkowa wynosiła 270 m2; nr ewid. budynku [...];5, funkcja budynku "handlowo-usługowe", powierzchnia zabudowy 24 m2, liczba kondygnacji nad/pod ziemnych "1,0/0.0" - według protokołu kontroli powierzchnia użytkowa wynosiła 8,64 m2. Organ podatkowy pierwszej instancji podkreślił, że powierzchnia użytkowa budynków mieszkalnych wynosiła 1.676,04 m2, budynków przemysłowo-handlowo-usługowych wynosiła 1.321,56 m2 i budynku innego niemieszkalnego (portiernia) - 8,64 m2. Łączna powierzchnia budynków wynosiła 3.006,24 m2. Ustalił, że działka nr [...] jest niezabudowana. Prezydent powołał przepis art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. 2020 roku, poz.276 ). Podniósł, że w oparciu o zebrany w toku postępowania materiał dowodowy tj. między innymi protokół kontroli podatkowej nr [...], pisma podatnika z 18 lipca 2013 r. oraz załączone kserokopie umów najmu ustalił powierzchnie gruntów i powierzchnie użytkowe budynków usytuowanych na działce nr [...] na 2016 rok. Powierzchnie budynków wynosiły: użytkowa w budynku mieszkalnym 1.242,26 m2, użytkowa w budynku mieszkalnym związana z prowadzeniem działalności gospodarczej 672,04 m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - 666,42 m2, pozostała powierzchnia budynków - 425,52 m2. Z kolei na podstawie przedłożonych przez podatnika kserokopii umów/rozwiązań oraz informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych ustalono, że: pow. użytkowa w budynku mieszkalnym m-ce [...] - 1.067,26 m2 (1.242,26 m2 - 175 m2 umowa najmu z 1 grudnia 2015 r. S.); pow. użytkowa w budynku mieszkalnym m-ce - VIII - [...] - 1.082,26 m2 ( 1.067,26 m2 + 15 m2 umowa najmu z 1 grudnia 2015 r. S.); pow. użytkowa w budynku mieszkalnym m-ce [...] - 844 m2 (1.082,26 m2 - 238,26 m2 łącznik umowa użyczenia z 1 grudnia 2016 r. Stowarzyszenie [...] pow. użytkowa w budynku mieszkalnym związana z prowadzeniem działalności gospodarczej m- ce I-VII - 847,04 m2 (672,04 m2 +175 m2 umowa najmu z 1 grudnia 2015 r. S.), użytkowa w budynku mieszkalnym związana z prowadzeniem działalności gospodarczej m-ce VII- [...] - 832,04 m2 (847,04 m2-15m2 nr umowa najmu z 1 grudnia 2015 r. P.) budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej m-ce [...] 666,42, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej m-ce [...] - 271,16 m2 (hala umowa użyczenia z 1 grudnia 2016 r. Stowarzyszenie [...]), pozostała powierzchnia budynków m-ce [...] - 425,52 m2 (rozwiązanie umowy najmu "O."), budynki zwolnione z opodatkowania m-ce [...] - 633,52 m2 (umowa użyczenia z 1 października 2016 r. Stowarzyszenie [...] - art.7 ust.1 pkt.5 ustawy o opłatach i podatkach lokalnych, dalej "u.p.o.l.). Następnie organ wyjaśnił, że Z. S. - pełnomocnik podatnika wystąpił z wnioskiem 12 października 2016 r. o korektę podatku w związku z załączoną umową użyczenia lokali z 1 października 2016 r. W dniu 28 listopada 2016r. podatnik złożył informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, w której do opodatkowania wskazał tylko: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - 8.447 m2; budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz części budynków mieszkalnych zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej -1178,34 m2. Do wskazanej informacji załączono statut Stowarzyszenia [...]. Następnie 20 grudnia 2016 r. podatnik uzupełnił dokumenty mające wpływ na wysokość podatku za 2016 rok, poprzez załączenie: umowy najmu z 1 grudnia 2015 r. zawartej pomiędzy PHU S. J. S., a "S." - powierzchnia wynajęta 175 m2, wypowiedzenie umowy najmu wyżej wymienionego lokalu z 29 sierpnia 2016 r., aneks do umowy najmu z 19 kwietnia 2013 r. zawarty pomiędzy PHU S. J. S., a P.-M. M. M. - powierzchnia wynajęta 15 m2, wypowiedzenie ww. umowy najmu zawartej z P.-M., pismo z 30 czerwca 2016 r. potwierdzające rozwiązanie umowy najmu wyżej wymienionego lokalu z dniem 16 lipca 2016 r. Prezydent postanowieniem z dnia 21 września 2021 r. włączył do postępowania podatkowego w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 rok z nieruchomości położonej w S.-K. przy ul. [...] dowody będące w posiadaniu organu podatkowego dotyczące przedmiotowej nieruchomości. Organ pierwszej instancji ustalił, że w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej [...] podatnik figuruje jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą Data rozpoczęcia działalności gospodarczej 1 stycznia 2005 r., adres głównego miejsca wykonywania działalności: ul. [...] nr [...] lok.1, [...], adres dodatkowych miejsc wykonywania działalności: ul. [...], [...]. W tym kontekście przywołał art.1a ust.1 pkt 3 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nadto organ podał, że w wyniku przeprowadzonej w 2012 r. kontroli podatkowej stwierdzono, że powierzchnia użytkowa kontrolowanych budynków usytuowanych na przedmiotowej nieruchomości wynosi łącznie 3006,24 m2: budynek [...]; 1, budynek czterokondygnacyjny - powierzchnia użytkowa 1.676,04 m2; budynek [...];2, łącznik- powierzchnia użytkowa 238,26 m2; budynek [...];3, hala wielofunkcyjna 81330 m2; budynek [...];4, hala magazynowa - powierzchnia użytkowa 270 m2; budynek [...];5; portiernia - powierzchnia użytkowa 8,64 m2. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, powyższa nieruchomość jest we władaniu podatnika osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, a część nieruchomości w 2016 r. była wykorzystywana do prowadzenia działalności przez firmę S. jak również innych przedsiębiorców. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł pełnomocnik podatnika, który zakwestionował opodatkowanie gruntu pozostałego za m-ce I-XII o pow. 570 m2 stawką. [...] zł za m2, opodatkowanie pozostałej powierzchni budynków za m-ce I-XII o pow. 425,52 m2 stawką [...] zł za m2. Podniósł też kwestię powierzchni budynków zajętych przez Stowarzyszenie T., wskazując, że nie prowadzi ono odpłatnej statutowej działalności, co potwierdza treść złożonego do akt statutu. Rozpoznając odwołanie Kolegium stwierdziło, że nieruchomość położona przy ul. [...] w S.-K. w 2016 r. winna być opodatkowana według podstaw opodatkowania wskazanych w decyzji Prezydenta. Kolegium podkreśliło, że stanowiąca przedmiot opodatkowania podatnika działka nr [...] sklasyfikowana została jako inne tereny niezabudowane (Bi) o pow. 570 m2 przy ul. [...], a tym samym nie mogła podlegać opodatkowaniu podatkiem rolnym ani podatkiem leśnym, podlega natomiast opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W związku z tym, prawidłowo została uznana przez organ podatkowy jako nie związana z prowadzeniem działalności gospodarczej podatnika, bowiem nie figuruje w posiadanej przez podatnika ewidencji środków trwałych firmy PHU S. i zasadnie organ podatkowy zastosował wobec nieruchomości stawkę jak dla gruntów pozostałych, czyli [...] zł/ m2, a nie jak dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, czyli [...] zł/m2. Natomiast, pozostała kwestionowana przez podatnika powierzchnia budynków to pomieszczenia części hali (budynek przemysłowy) wynajmowane umową najmu z 31 lipca 2008 r. i aneksem do umowy z 1 czerwca 2009 r. zawartym pomiędzy PHU S. J. S., a "O." O. I. - powierzchnia wynajęta 421 m2, zgodnie z protokołem kontroli podatkowej wynajmowana powierzchnia wyniosła 425,52 m2 (strona 8 - III hala nawa wschodnia). Kolegium wyjaśniło, że w związku z rozwiązaniem powyższej umowy i brakiem nowego najmu pomieszczenia te opodatkowane zostały stawką jak dla pozostałej powierzchni budynków czyli [...] zł/m2, a nie jak budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej czyli [...] zł/m2, a tym samym organ zastosował niższe stawki. Nadto organ odwoławczy podał, że pomieszczenia zajęte przez Stowarzyszenie [...] o pow. 633,52 m2 w oparciu o umowę z 1 października 2016 r. oraz o pow. 271,16 m2 w oparciu o umowę z 1 października 2016 r. zostały zwolnione z opodatkowania, a tym samym, wbrew zarzutom odwołania nie podlegały opodatkowaniu w okresie XI-XII 2016 i w oparciu o zapis zawarty w art. 7 ust. 2 pkt.5 u.p.o.l. zostały zwolnione. Na powyższą decyzję J. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Skarżący wskazał, że wnosi o wyłączenie pozycji dotyczącej opodatkowania podatkiem od nieruchomości działki nr [...] o powierzchni 570 m2, z uwagi na przebiegający przez jej teren rurociąg sieci kanalizacyjnej będący własnością innego podmiotu. Wskazał, ze na działce [...] na obszarze ok 1000 m2 przebiega linia energetyczna średniego napięcia, dlatego też w/wym. areał gruntu podlega również ustawowemu zwolnieniu z podatku od nieruchomości. W związku z powyższym wniósł o powołanie biegłego sądowego w celu potwierdzenia istniejącego stanu rzeczy. Ponadto wniósł o odliczenie z podatku od nieruchomości za rok 2016 kwoty [...]zł. ujętej do zapłaty w Piśmie Prezydenta Miasta S. - K. z [...]. znak:[...] na stronie 2 /załącznik nr 1/ z prowadzeniem działalności gospodarczej m - ce XI – XII 2016: 271,16 m2 x 20,68 zł, a w decyzji Kolegium nr jak na wstępie na stronie 5 /załącznik nr 2/ pozycja ta została uwzględniona, jako pozycja zwolniona z opodatkowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] r. utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta S.-K. z [...] orzekającą o ustaleniu J. S. łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016 w kwocie [...]zł. Zdaniem Sądu wydając zaskarżoną decyzję Kolegium naruszyło przepisy postępowania podatkowego tj. art. 210 § 1 pkt 5 i 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej jak również art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności Sąd zauważa niezgodność pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji Kolegium, a argumentacją zawartą w uzasadnieniu, która skutkuje naruszeniem art. 210 § 1 pkt 5 i 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej. Jak wynika z powyższego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Oczywistym jest, że argumenty uzasadnienia powinny korespondować z treścią rozstrzygnięcia jak również powinno ono w sposób jasny i czytelny odpowiadać na zarzuty odwołania. W powyższym kontekście należy podnieść, ze strona zarzuciła w odwołaniu błędne opodatkowanie przez organ I instancji powierzchni pomieszczeń zajętych przez Stowarzyszenie. Odnosząc się do tego zarzutu Kolegium podało na stronie 5 uzasadnienia decyzji, że pomieszczenia zajęte przez Stowarzyszenie [...] o pow. 633,52 m2 w oparciu o umowę z 1 października 2016 r. oraz o pow. 271,16 m2 w oparciu o umowę z 1 października 2016 r. zostały zwolnione z opodatkowania, a tym samym, wbrew zarzutom odwołania nie podlegały opodatkowaniu w okresie XI-XII 2016 i w oparciu o zapis zawarty w art. 7 ust. 2 pkt.5 u.p.o.l. zostały zwolnione. Tymczasem – wbrew powyższemu stanowisku, z decyzji organu I instancji wynika jednoznacznie, że kwestionowana powierzchnia budynku 271,16 m2 została jako część budynku związana z prowadzeniem działalności gospodarczej w miesiącach listopad i grudzień 2016 r. opodatkowana stawką 20,68 m2, co dało sumę podatku w wysokości [...] zł. Nie jest zatem prawdą – jak wskazało Kolegium, że powierzchnia ta została uznana przez organ I instancji jako powierzchnia zwolniona. Zatem Kolegium utrzymując w mocy decyzję Prezydenta podało w uzasadnieniu okoliczności pozostające w sprzeczności z rozstrzygnięciem organu I instancji, a tym samym wartością ustalonego łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016. Należy również zwrócić uwagę, że w aktach sprawy nie ma przywołanej przez Kolegium umowy zawartej ze Stowarzyszeniem z 1 października 2016 r., która dotyczyłaby powierzchni 271,16 m2, natomiast znajduje się w nich tylko umowa zawarta ze Stowarzyszeniem w dniu 1 października 2016 r. dotycząca użyczenia lokali o łącznej powierzchni 633,52m2. Zaprezentowane w powyższym zakresie ustalenia Kolegium są więc dowolne. Powyższe niezgodności świadczą o wadliwie wykonanej kontroli decyzji organu I instancji przez Kolegium, co potwierdza naruszenie art. 210 § 1 pkt 5 i 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej. Podniesienia dalej wymaga, że prowadząc postępowanie podatkowe organ obowiązany był przestrzegać zasad wynikających z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. W myśl tych przepisów w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organ podatkowy jest obowiązany także zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek gromadzenia materiału dowodowego winien być realizowany do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy, tj. stwierdzenia, że stan ten podpada pod hipotezę określonej normy prawnej o charakterze materialnoprawnym. Zdaniem Sądu obowiązkom powyższym Kolegium uchybiło ignorując wadliwie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, bądź nie dostrzegając jego braków. Przedmiotem kontroli sądu jest prawidłowość ustalenia podatnikowi wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016 zawierającego wartości podatku rolnego i podatku od nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że Kolegium wydając zaskarżoną decyzję zaakceptowało dla oceny prawidłowości decyzji organu I instancji dane wynikające z rejestru gruntów i rejestru budynków według stanu z dnia 21 września 2021 roku, czyli według stanu jaki miał miejsce po upływie ponad 4 lat od roku, którego dotyczy zobowiązanie. Organ nie wyjaśnił przy tym, czy jest on odpowiedni i miarodajny dla roku, za który wymierzał zobowiązanie. Jednocześnie dla ustalenia stanu wykorzystania budynków w 2016 roku przyjęto informację, podaną przez podatnika w piśmie z dnia 18 lipca 2013 roku, a dotyczącą okoliczności wygaśnięcia z dniem 31 grudnia 2012 roku umowy najmu części hali o powierzchni 425m2. Organ nie zweryfikował aktualności tej informacji w roku podatkowym 2016, pomimo oprotestowania opodatkowania tej powierzchni przez stronę w odwołaniu. Powyższe uchybienia sprawiają, że decyzja Kolegium uchyla się spod kontroli Sądu. Nie są bowiem jasne motywy jej podjęcia i uzasadnienia. Nie można też pominąć niekonsekwencji stanowiska organu odwoławczego, który w podjętej w dniu 25 sierpnia 2016 r. decyzji uchylił decyzję organu I instancji wydaną w kontrolowanym przedmiocie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na braki postępowania dowodowego i konieczność rozpoznania sprawy przy pomocy wszelkich dostępnych środków dowodowych, w tym oględzin nieruchomości. Następnie utrzymał w mocy wydaną po znacznym upływie czasu decyzję organu I instancji nie dostrzegając braków przeprowadzonego postępowania, które uprzednio sam skrytykował. Uwzględniając powyższe, w ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy odniesie się ponownie do argumentacji strony w zakresie opodatkowania powierzchni budynków wynajętej Stowarzyszeniu oraz przeprowadzi postępowanie dowodowe, którego wyniki dadzą odpowiedź w zakresie aktualnego na rok 2016 rejestru gruntów oraz stanu zagospodarowania i przeznaczenia powierzchni nieruchomości budynkowych, co będzie miało przełożenie na ocenę przyjętej stawki opodatkowania tych nieruchomości. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2022 r., poz. 329) uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego.