III SAB/Gd 102/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Gdańsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. UZASADNIENIE Pismem datowanym na dzień 31 maja 2022 r. A. B. (dalej zwany - "skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Gdańsku. Skarżący wskazał, że wystąpił o udzielenie informacji publicznej pismem z 4 maja 2022 r., który to dzień uznaje za datę wpływu pisma. Natomiast odpowiedzi udzielono 25 maja 2022 r. z przekroczeniem terminu 14 dni. Przesyłka zwierająca skargę została wysłana przez Zakład Karny w W. w dniu 2 czerwca 2022 r. na adres podany na kopercie przez skarżącego, to jest do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego w Gdańsku (dalej w skrócie jako - "organ") wniósł o jej odrzucenie wskazując, że skarga nie została poprzedzona wniesieniem ponaglenia. Ponadto, organ alternatywnie wniósł o oddalenie skargi, stając na stanowisku, że sprawa udzielenia informacji publicznej z wniosku skarżącego została przez organ załatwiona w terminie nie przekraczającym 14 dni. W tym zakresie podkreślono, że wszystkich spraw zainicjowanych przez skarżącego o podobnym charakterze jest obecnie blisko 100, przy czym pośród nich nie ma sprawy dotyczącej pisma z dnia 4 maja 2022 r., która byłaby załatwiona odpowiedzią organu z dnia 25 maja 2022 r. W odpowiedzi na sprecyzowanie przedmiotu skargi, skarżący 25 czerwca 2022 r. podniósł, że skarga dotyczy sprawy oznaczonej znakiem [...]. Na podstawie tej informacji organ ustalił, że pod ww. znakiem zarejestrowano sprawę, zainicjowaną pismem skarżącego z dnia 10 maja 2022 r., które wpłynęło do Aresztu Śledczego w Gdańsku w dniu 17 maja 2022 r., co potwierdza między innymi przystawiona na piśmie pieczęć organu. W odpowiedzi na skargę dołączono kserokopię pisma skarżącego z dnia 10 maja 2022 r., w sprawie znak [...], w którym zwrócił się na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej "o pisemną odpowiedź: jak długo mogą być użytkowane materace trzyczęściowe i po jakim czasie są utylizowane w myśl norm Unii Europejskiej?" Organ zaznaczył, że pismo sporządzone przez skarżącego w dniu 10 maja 2022 r. nie mogło wpłynąć do Aresztu Śledczego w Gdańsku w dniu 4 maja 2022 r. Data ta pojawiła się w zawiadomieniu o sposobie załatwieniu sprawy, jedynie na skutek omyłki pisarskiej. W ocenie organu, ustaloną na dzień 17 maja 2022 r. datę wpływu pisma należy uznać za oczywistą i bezsprzeczną, podczas gdy skarżący manipulując oczywistą omyłką pisarską zawartą w odpowiedzi, podaje w skardze nieprawdę, zarzucając bezpodstawnie dyrekcji organu nieterminowe załatwienie sprawy. Uwzględniając, że pismo wpłynęło w dniu 17 maja 2022 r., to termin udzielenia odpowiedzi zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej jako "u.d.i.p."), upływał w dniu 31 maja 2022 r. Termin ten został zachowany ponieważ skarżącemu udzielono odpowiedzi w dniu 25 maja 2022 r. Do odpowiedzi na skargę dołączono także kserokopię udzielonej skarżącemu odpowiedzi z dnia 25 maja 2022 r., w której wskazano, że "w związku z wnioskiem z dnia 10 maja 2022 r. skierowanym do Dyrektora Aresztu Śledczego w Gdańsku (data wpływu 4 maja 2022 r.) (...) wskazuje, iż w odniesieniu do materacy trzyczęściowych wydawanych osobom osadzonym zastosowanie mają uregulowania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2016 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U. z 2016 r., poz. 2224). Zgodnie z przywołanymi przepisami okres używalności materaca wynosi 48 miesięcy i jest to okres minimalny, który może być wydłużony jeżeli materac nadal posiada właściwości użytkowe. Natomiast zużyte materace podlegają likwidacji na zasadach określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 października 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu gospodarowania składnikami rzeczowymi majątku ruchomego Skarbu Państwa (Dz.U. z 2022 r., poz. 998 )". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako - "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Orzekając w tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że przedmiotowa skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. W niniejszej sprawie skarżący zarzucił Dyrektorowi Aresztu Śledczego w Gdańsku bezczynność polegającą na nie udzieleniu w terminie informacji publicznej na pismo z dnia 10 maja 2022 r. Zarówno treść pytania oraz treść udzielonej odpowiedzi zostały wskazane powyżej. Na wstępie rozważań trzeba podnieść, że wbrew stanowisku Dyrektora Aresztu Śledczego w Gdańsku wniesiona skarga nie podlega odrzuceniu. Trzeba wyjaśnić, że w sprawach o udostępnienie informacji publicznej skuteczne wniesienie skargi, nie jest warunkowane uprzednim ponagleniem. Innymi słowy, przed wniesieniem skargi nie ma obowiązku wyczerpania trybu przewidzianego w art. 53 § 2b p.p.s.a., gdyż nie zachodzi konieczność wniesienia ponaglenia (art. 37 k.p.a.). Stanowisko to, jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2020r., I OSK 1917/18 i z 21 listopada 2019 r., I OSK 4287/18). Niewątpliwie, celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień/obowiązków wynikających z przepisów prawa. W doktrynie prawa przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el.). W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Należy w tym miejscu wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu. Sąd rozpoznający sprawę, co do zasady podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 listopada 2003 r., sygn. akt II SAB 372/03, zgodnie z którym udostępnienie informacji publicznej przez władze publiczne i inne podmioty wykonujące zadania publiczne nie dotyczy informacji ogólnodostępnej bądź informacji będącej już w posiadaniu wnioskującego o jej udostępnienie. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "prawo do informacji jako prawo dostępu do określonych wiadomości o sprawach publicznych jest skorelowane z ciążącym na władzach publicznych, posiadaczach tych informacji, obowiązkiem ich udostępnienia. Obowiązek ten może być wykonywany w różny, przewidziany ustawą sposób, także na wniosek zainteresowanych (art. 10 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy). Trzeba jednak przyjąć, że wniosek zainteresowanych rodzi po stronie dysponenta informacji obowiązek jej udostępnienia wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, a więc zainteresowany nie może się z nią zapoznać inaczej, niż składając wniosek o udzielenie informacji publicznej do organu władzy publicznej. Okoliczności faktyczne sprawy zostały przywołane na początku niniejszego uzasadnienia. Nie było kwestionowane w sprawie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej, a organ był zobowiązany do jej udzielenia. Skarżący, wnosząc skargę na bezczynność organu nie podważał faktu, że organ udzielił mu żądanej informacji oraz że udzielona w dniu 25 maja 2022 r. odpowiedź była odpowiedzią pełną i kompletną. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, pismo skarżącego z dnia 10 maja 2022 r. (znak sprawy [...]) wpłynęło do Aresztu Śledczego w Gdańsku w dniu 17 maja 2022 r. (vide: - k. 9 akt sądowych, data pieczęci kancelarii Aresztu Śledczego w Gdańsku figurująca na piśmie). Odpowiedź została udzielona skarżącemu pismem z dnia 25 maja 2022 r., a zatem wbrew stanowisku reprezentowanemu w skardze z zachowaniem 14 dniowego terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Przy czym, nie może ujść uwadze, że skarżący w sposób nieuprawniony liczył termin na udzielenie odpowiedzi od 4 maja 2022 r., skoro samo pytanie datowane jest w piśmie skarżącego na 10 maja 2022 r. Już w świetle li tylko tych okoliczności skarga nie mogła zostać uwzględniona. Niezależne jednak od powyższych uwag należy zauważyć, że skarga na bezczynność organu datowana jest na dzień 31 maja 2022 r., a zatem została sporządzona, a następnie złożona już po dacie udzielenia skarżącemu odpowiedzi. Nie można zaś skutecznie kwestionować bezczynności organu po dokonaniu już przez niego czynności - w realiach niniejszej sprawy po udostępnieniu żądanej informacji (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19). Jest też oczywiste, że z chwilą udzielenia skarżącemu wyczerpującej informacji, bezczynność organu ustała. Tym samym skarga na bezczynność nie jest zasadna. Na zakończenie rozważań w związku ze stanowiskiem skarżącego i treścią pisma z dnia 9 listopada 2022 r. skierowanego do Sądu o przedstawienie przez organ w celach dowodowych kserokopii strony dziennika korespondencyjnego z wpisem kiedy pismo [...] zostało dostarczone do urzędu pocztowego, trzeba wyjaśnić skarżącemu, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego. Zgodnie z przepisem art.106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Ponadto, sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej, a nie poprzez rozpoznawanie i rozstrzyganie spraw administracyjnych w zastępstwie organów administracji publicznej, czy odnoszenie się zamiast organu do zarzutów strony zgłaszanych w odwołaniu. Sąd administracyjny nie posiada bowiem kompetencji w tym zakresie. Rolą sądu nie jest zatem czynienie w sprawie ustaleń faktycznych za organ rozpatrujący sprawę, nawet jeżeli w aktach sprawy znajdują się dokumenty mające dla sprawy istotne znaczenie. Rolą sądu jest wyłącznie poddanie kontroli legalności tych ustaleń, wyprowadzonych z nich wniosków i zastosowanych przepisów prawa. Powyższe rozważania jednoznaczne wskazują, że w niniejszej sprawie w momencie wnoszenia skargi oraz w dacie wyrokowania przez Sąd, organ nie pozostawał w bezczynności. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a, oddalił skargę. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).