I GZ 105/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Urszula Raczkiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. NV w A., B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W. z dnia 7 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Go 833/07 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi T. NV w A., B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Go 833/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi T. NV w A., B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu wskazanego postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w dniu 21 września 2007 r. wezwał adwokat M. O., aby w terminie 7 dni usunęła brak formalny skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu T. NV w B. przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz złożenie dokumentu określającego umocowanie osoby udzielającej pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej. Sąd ponownie w dniu 17 października 2007 r. wezwał adw. M. O. o uzupełnienie braków skargi poprzez przedłożenie dokumentu z którego wynika, że B. H. jest uprawniona do udzielenia pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej pod rygorem odrzucenia skargi. W dniu 14 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. wydał postanowienie odrzucające skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] maja 2007 r. z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi poprzez niewykazanie umocowania B. H. do udzielenia pełnomocnictwa w imieniu skarżącej (skarga kasacyjna na to postanowienie została oddalona w dniu 20 maja 2009 r., sygn. akt I GSK 608/08). W dniu 29 listopada 2007 r. (data nadania 16 listopada 2007 r.) do WSA w G. W. wpłynął wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazała, że w dniach od 8 października 2007 r. do 10 listopada 2007 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim. W dniu 8 października 2007 r. przeszła zabieg operacyjny i w związku z nim przebywała w szpitalu do dnia 11 października 2007 r. Bezpośrednio przed hospitalizacją, w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 21 września 2007 r., wysłała wypisy z B. Monitora Państwowego dotyczące T. NV i T. grupa B. Odmawiając skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi Sąd pierwszej instancji wskazał, że pełnomocnik w żaden sposób nie uprawdopodobnił, iż opóźnienie w uzupełnieniu braków formalnych nastąpiło bez jego winy. Sąd pierwszej instancji zauważył, że z załączonych dokumentów jak i wyjaśnienia we wniosku o przywrócenie terminu nie wynika, by niemożność usunięcia braków formalnych skargi z zachowaniem 7-dniowego terminu do ich usunięcia spowodowana była nadmiernymi przeszkodami, których nie można było usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie WSA w G. W., przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie oznacza, że pełnomocnik nie jest w stanie dokonywać żadnych czynności. Korespondencja kierowana na kancelarię na nazwisko pełnomocnika była odbierana, pełnomocnik była również informowana o treści tej korespondencji, wydała polecenia związane z prowadzoną sprawą, tj. zleciła ustalenie brakujących w Sądzie informacji. Skoro pracownik kancelarii poinformował ją o wezwaniu do usunięcia braków (o treści wezwania), nadto zleciła ustalenie jakie jeszcze informacje są niezbędne do Sądu, nie było również przeszkód by braki te we wskazanym przez Sąd terminie uzupełniła osobiście lub do tej czynności udzieliła pełnomocnictwa substytucyjnego. Ponadto, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie było przeszkód, aby z uwagi na ponad miesięczną nieobecność udzielić pełnomocnictwa substytucyjnego, gdyż takowe ograniczenie nie wynikało z treści przedłożonego pełnomocnictwa. Na powyższe postanowienie T. NV w A., B. złożyła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w G. W. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że przebywanie pełnomocnika na zwolnieniu lekarskim po przebyciu poważnego zabiegu operacyjnego nie stanowi o aktualności przesłanki przywrócenia terminu, rozumianej jako brak winy w jego uchybieniu, a w konsekwencji – odmowę jego przywrócenia. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że Sąd pierwszej instancji pominął całkowicie w swoich rozważaniach fakt sprzeciwu mocodawców w zakresie powierzenia sprawy do prowadzenia innym aniżeli ustanowiony pełnomocnik osobom. Wskazała ponadto, że w trakcie zwolnienia lekarskiego aktywność pełnomocnika była w istotnym stopniu limitowana, a zgodnie z zaleceniami lekarzy – powinna być zredukowana do czynności o charakterze relaksacyjnym. W tym stanie rzeczy czynności służbowe musiały poczekać do chwili całkowitego zakończenia rekonwalescencji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie tym, stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a., należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając te przesłanki należy przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego dbającego należycie o swe interesy. Wskazać zatem należy, że sam fakt występowania jedynie utrudnień w działaniu strony, które nie uniemożliwiają jednak dokonywania czynności procesowych - przy podjęciu największego w danych warunkach wysiłku, nie upoważnia do ubiegania o przywrócenie uchybionego terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza przy tym, iż w razie reprezentowania strony przez pełnomocnika wszelkie skutki jego działań obciążają mocodawcę. W orzecznictwie przyjmuje się, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu w ujęciu analizowanego przepisu zalicza się wprawdzie też chorobę - ale nie każdą - a wyłącznie taką, która miała nagły i obłożny charakter i nie pozwalała na wyręczenie się inną osobą. Sam fakt choroby, a nawet dysponowanie zwolnieniem lekarskim nie świadczy jeszcze o braku winy w uchybieniu wiążącego stronę (jej pełnomocnika) terminu (por. np. wyrok NSA z dnia 1 marca 1999 r., sygn. akt II SA 45/99, Lex nr 46785, postanowienie NSA z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt II OZ 1070/07 i wiele innych). Zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, iż w niniejszej sprawie nie zostało uprawdopodobnione, aby wystąpiły okoliczności mogące być podstawą do przyjęcia braku winy w zaistnieniu uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia, pełnomocnik strony skarżącej – adw. M. O., jak wynika z akt sprawy, w okresie od 21 września 2007 r. do 28 września 2007 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim ze wskazaniem, iż chora powinna leżeć. Z przedstawionego przez pełnomocnika zwolnienia lekarskiego za okres od dnia 8 października 2007 r. do 10 listopada 2007 r. (a więc aktualnego w czasie wysłania przez WSA w G. W. wezwania do uzupełnienia braków skargi) nie wynika jednak, aby choroba uniemożliwiła mu przesłanie dokumentu z którego wynika, że B. H. jest uprawniona do udzielenia pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej spółki, tym bardziej, iż jak wynika z treści tego zwolnienia, chora, z wyjątkiem okresu pobytu w szpitalu od 8 do 11 października 2007 r. mogła chodzić, a więc nie była obłożnie chora. Sąd pierwszej instancji trafnie również wskazał, że pełnomocnik należycie dbający o interesy swojego mocodawcy, jeżeli nie jest w stanie sam prowadzić jego sprawy z wymaganą przez prawo należytą starannością, powinien skorzystać z możliwości ustanowienia swego zastępcy. Podobne stanowisko zaprezentował również Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II CZ 116/06, w którym stwierdził, że brak winy strony w uchybieniu terminowi podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Brak winy występuje w razie choroby strony lub jej pełnomocnika, która uniemożliwia podjęcie działania nie tylko osobiście, ale i skorzystanie z pomocy innych osób. Innymi słowy, choroba strony lub jej pełnomocnika, która nie uniemożliwia podjęcia działania choćby przy pomocy osób trzecich, nie uzasadnia przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w niniejszej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. ----------------------- 2