II OSK 3683/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1067/18 w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 10 maja 2019 r., II SA/Gl 1067/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę R. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (zwanego dalej "Inspektorem Wojewódzkim") z dnia [...] października 2018 r., [...] , którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] (zwanego dalej "Powiatowym Inspektorem") z dnia [...] lipca 2018 r., [...], [...] nakazującą skarżącemu rozbiórkę hali magazynowo-warsztatowej na działce [...] w [...] przy ul. [...]. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący R. M. zarzucając naruszenie: 1. art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (na datę zaskarżonej decyzji tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 1202, dalej "P.b.") poprzez niewłaściwe przyjęcie, że obiekt będący przedmiotem postępowania spełnia przesłanki definicji budynku. Zdaniem skarżącego obiekt ten nie posiada cech budynku – między innymi nie jest trwale związany z gruntem; 2. art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy w sprawie nie było podstaw do przyjęcia, iż sporny obiekt stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 2 P.b.; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") w zw. z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę zaskarżonej decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej "K.p.a.") polegające na oddaleniu skargi, pomimo że organy nie zebrały i nie rozważyły całego materiału dowodowego, w tym nie ustalono kategorycznie charakteru spornego obiektu. Zdaniem skarżącego skutkiem tego przedwcześnie przyjęto, że jego realizacja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto błędnie przyjęto, iż w sprawie brak jest przesłanek przemawiających za podejmowaniem czynności zmierzających do legalizacji spornego obiektu i konsekwencji nienależycie i niewyczerpująco wyjaśniono skarżącemu okoliczności faktyczne i prawne, mające wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącego będących przedmiotem postępowania administracyjnego; Wskazując na powyższe R. M. na podstawie art. 188 P.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji obu instancji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. Na wstępie należy wskazać, że art. 193 zd. drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej w kolejności w jakiej je przedstawiono należy stwierdzić, co następuje. Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 3 pkt 2 P.b. poprzez niewłaściwe przyjęcie, że obiekt będący przedmiotem postępowania spełnia przesłanki definicji budynku. Zgodnie z tym przepisem przez budynek należy rozumieć obiekt budowlany trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, który posiada fundamenty i dach. R. M. twierdzi, że obiekt, którego dotyczy postępowanie, nie jest trwale związany z gruntem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tez prezentowanych przez skarżącego na poparcie powyższych zarzutów nie sposób zaakceptować. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie na inne miejsce. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się (przykładowo zob. wyroki z dnia 3 lutego 2017 r., II OSK 1261/15, czy z dnia 17 lutego 2021 r., II OSK 436/20, orzeczenia.nsa.gov.pl), że o tym, czy określony obiekt jest "trwale związany z gruntem" w rozumieniu art. 3 pkt 2 P.b. nie decyduje ani sposób i metoda związania z gruntem, ani też technologia wykonania fundamentu. Istotne jest to, czy wielkość tego obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (posadowienia). Analiza ustaleń z przeprowadzonej [...] marca 2018 r. kontroli spornej hali magazynowo-warsztatowej znajdującej się na działce [...] oraz wykonanych wówczas fotografii utrwalonych w aktach administracyjnych wskazuje, że jej konstrukcja i wielkość niewątpliwie wymagały trwałego związania tego obiektu z gruntem w rozumieniu powołanego wyżej art. 3 pkt 2 P.b. Inspektor Powiatowy ustalił, że hala ma wymiary 18,12 m długości, 9,51 m szerokości i 5,97 m wysokości. Posiada przegrody zewnętrzne i dach (blach trapezowa) oraz fundament w postaci płyty betonowej. Przy tym konstrukcja stalowa szkieletowa kotwiona jest w owym betonowym fundamencie. Od frontu hala posiada bramę segmentową oraz drzwi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe ustalenia nie pozostawiają najmniejszych wątpliwości, że przedmiotem kontrolowanej zaskarżonym wyrokiem decyzji jest budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 P.b. Nie naruszono także art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b., w sposób w jaki wskazuje R. M. w skardze kasacyjnej. Przepis ten stanowi, że organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z budynkiem, co wyżej już wyjaśniono. Skarżący nie kwestionuje natomiast, że hala została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, ani nie podważa ustaleń co do jej położenia w miejscu, w którym stosownie do przepisów planu miejscowego wyklucza się tego rodzaju zabudowę. Bezzasadny jest zarzut naruszenia powiązanych przepisów: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 i art. 151 P.p.s.a. oraz art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. Skarżący twierdzi, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł o oddaleniu skargi, pomimo że organy nie zebrały i nie rozważyły całego materiału dowodowego, w tym nie ustaliły kategorycznie charakteru spornego obiektu. Jego zdaniem błędnie oceniono, że brak jest przesłanek przemawiających za podejmowaniem czynności zmierzających do legalizacji spornego obiektu. R. M. uważa nadto, iż nienależycie i niewyczerpująco wyjaśniono mu okoliczności faktyczne i prawne, mające wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków. Z uzasadnieniem powyższego zarzutu nie można się zgodzić. Organy obu instancji dokładnie ustaliły stan faktyczny sprawy. Opisały w szczegółach cechy konstrukcyjne kontrolowanej hali magazynowo-warsztatowej, wyjaśniły dlaczego uważają ją za budynek podpadający pod definicję z art. 3 pkt 2 P.b. i przedstawiły podstawy prawne, z których wynika wymóg uzyskania dla tego rodzaju obiektu pozwolenia na budowę. W decyzjach obu instancji przedstawiono wyjaśnienia dotyczące stanu zagospodarowania działki i jej przeznaczenia planie miejscowym. Wreszcie przytoczono i wyjaśniono materialną podstawę prawną decyzji (art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b.). Twierdzenia skarżącego, że nie mamy do czynienia z budynkiem i że nie podjęto koniecznych czynności by to ustalić, jawią się jako gołosłowne i nie korespondują z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Mając na uwadze, że wszystkie przedstawione wyżej okazały nietrafne, a innych zarzutów kasacyjnych nie podniesiono, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.), na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 września 2022 r. (k. 119 akt sądowych).