II SA/Op 190/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 24 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wojewody Opolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Nysie z dnia 29 kwietnia 2020 r., Nr XXII/361/20 w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy postanawia umorzyć postępowanie. UZASADNIENIE Wojewoda Opolski, jako organ nadzoru, działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 713), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Nysie z dnia 29 kwietnia 2020 r., Nr XXII/361/20 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Nysa, w tym zasad i kryteriów wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy. W skardze tej, podnosząc zarzut podjęcia zaskarżonej uchwały z istotnym naruszeniem prawa, Wojewoda wniósł o stwierdzenie jej nieważności, jako naruszającej art. 21 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 611), zwana dalej "ustawą lokalową", poprzez wyodrębnienie w mieszkaniowym zasobie gminy kategorii lokali nieznanych ustawie (wybudowanych po 2019 r.) oraz określenie odrębnych kryteriów ich wynajmu (Rozdział 13 uchwały). Zdaniem organu nadzoru analiza przepisów ustawy lokalowej (art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3) prowadzi do wniosku, że lokale stanowiące mieszkaniowy zasób gminy, z wyjątkiem lokali socjalnych i lokali przeznaczonych do wynajmowania na czas trwania stosunku pracy, mogą być wynajmowane tylko na czas nieoznaczony. Nie ma podstaw prawnych, by w zasadach najmu – tak jak to uczyniła Rada Miejska w Nysie – wprowadzać kolejną "podkategorię" lokali komunalnych tj. wybudowanych po 2019 r. wynajmowanych na czas nieoznaczony enumeratywnie określonej grupie mieszkańców gminy (spełniających m.in. określone warunki dochodowe). Zarówno z treści samej uchwały jak i uzasadnienia do jej projektu (pismo Burmistrza Nysy PS.LK.001.3.2020) nie wynika w żaden sposób, aby takie zróżnicowanie lokali (w istocie na stare i nowe budownictwo) miało na celu zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych gospodarstw o niskich dochodach. Ponadto unormowanie przez Radę minimalnej i maksymalnej wysokości dochodu gospodarstwa domowego warunkujące przyznanie lokalu wybudowanego po 2019 r. w § 22 ust. 1 pkt 2 uchwały nie mieści się w zakresie delegacji z art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy lokalowej. Wskazany przepis upoważnia bowiem radę gminy do określenia wysokości dochodu gospodarstwa domowego w zależności od tego czy wnioskodawca ubiega się o najem lokalu socjalnego czy lokalu wynajmowanego na czas nieoznaczony. Brak jest natomiast jakichkolwiek podstaw do wyodrębnienia przez radę gminy określonych grup podmiotów dla których ustanawia się inne, preferencyjne kryteria dochodowe uprawniające do ubiegania się o przyznanie lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Takie zróżnicowanie przez Radę Miejską w Nysie nie przekłada się na realizowanie założeń ustawy lokalowej a związanych z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach. W opinii skarżącego wyjątki od ogólnych zasad opierających się na kryterium dochodowym i warunkach mieszkaniowych określonych w ustawie lokalowej powinny wynikać z przepisów rangi ustawowej, których realizacja jest obowiązkiem samorządu terytorialnego i nie mogą być one wprowadzone aktem prawa miejscowego bez wyraźnego upoważnienia ustawowego w tym zakresie. Nie ma zatem podstaw by do uchwały w przedmiocie zasad najmu lokali komunalnych wprowadzać zapisy, które bezzasadnie zróżnicują sytuację osób znajdujących się w podobnych warunkach materialnych i mieszkaniowych poprzez preferencyjne przyznanie określonej grupie mieszkańców prawa do lokalu komunalnego w "nowym budownictwie" (lokalach wybudowanych po 2019 r.). Dodatkowo, organ nadzoru zwrócił uwagę nas zapis § 11 ust. 18 uchwały, z którego wynika, że w wyjątkowych sytuacjach sporządzana jest dodatkowa lista oczekujących na najem lokalu gminnego. Posłużenie się zwrotem "w wyjątkowych sytuacjach", bez doprecyzowania, o jakie konkretnie sytuacje chodzi, budzi wątpliwości interpretacyjne, a posługiwanie się w treści uchwały niedookreślonymi zwrotami jest niedopuszczalne. Z Elektronicznego Dziennika Urzędowego Województwa Opolskiego wynika, że zaskarżona uchwała Nr XXII/361/20 została opublikowana w dniu 8 maja 2020 r., pod poz. 1448. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Nysy wniósł o umorzenie postępowania sądowego. Uzasadniając wniosek o umorzenie postępowania wskazał, że Rada Miejska w Nysie na sesji w dniu 3 lipca 2020 r. zmieniła zaskarżoną uchwałę, m.in. wykreślając sporny Rozdział 13 dotyczący kryteriów wynajmowania lokali wybudowanych po 2019 r. oraz nadając nowe brzmienie § 11 ust. 18, w którym doprecyzowano pojecie "wyjątkowych sytuacji", pozwalających na sporządzenie listy dodatkowej osób oczekujących na najem lokalu z zasobu mieszkaniowego Gminy Nysa. Z uwagi na to, że Rada Miejska niezwłocznie zmieniła zaskarżony akt i nie wywołał on żadnych skutków prawnych, okoliczność ta, zdaniem Burmistrza czyni zasadnym umorzenie postępowania. Pismem procesowym z dnia 19 sierpnia 2020 r., organ nadzoru przychylił się do wniosku o umorzenie postępowania. Jednocześnie organ podniósł, że uchwała Nr XXV/401/20 z dnia 3 lipca 2020 r., zmieniająca zaskarżoną uchwałę, jest zgodna z przepisami prawa i została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego, w dniu 10 lipca 2020 r., pod poz. 2020. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Postępowanie podlega umorzeniu. Przepis art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 2325, ze zm.) - zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", umożliwia organowi, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W przepisie tym została dopuszczona przez ustawodawcę możliwość podjęcia przez organ administracji, który wydał akt - następnie zaskarżony do sądu administracyjnego - działania w trybie tzw. autokontroli. Akt podjęty w trybie tego przepisu jest nowym aktem, wydanym w tej samej sprawie i w tym samym postępowaniu administracyjnym. Zastępuje on akt zaskarżony do sądu administracyjnego, w związku, z czym przysługuje od niego skarga do sądu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie Rada Miejska w Nysie, w wyniku wniesienia skargi przez organ nadzoru, dokonała zmiany zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w Nysie z dnia 29 kwietnia 2020 r., Nr XXII/361/20, w zakresie objętym skargą. Tym samym w sprawie przestał istnieć przedmiot zaskarżenia, wobec uwzględnienia w całości skargi i żądania skarżącego, albowiem na sesji w dniu 3 lipca 2020 r. Rada Miejska w Nysie podjęła uchwałę Nr XXV/401//20 o zmianie uchwały Nr XXII/361/20 Rady Miejskiej w Nysie z dnia 29 kwietnia 2020 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Nysa, uchylając kwestionowane przez organ nadzoru zapisy zaskarżonej uchwały. Czynność powyższa odnosiła się do uchwały już zaskarżonej, a zatem było to działanie wynikające z przywołanego wyżej art. 54 § 3 P.p.s.a. Na podstawy takiego działania wskazywała Gmina w odpowiedzi na skargę. Zaskarżona uchwała nie wywołała żadnych skutków prawnych, co wynika z oświadczenia zawartego w odpowiedzi na skargę. W tej sytuacji postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, a tym samym wystąpiła przesłanka umorzenia postępowania, o której stanowi art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 1 i 3 P.p.s.a. w związku z art. 54 § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.