II SA/Sz 647/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skargi Spółka na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącego Spółka kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE 1. Decyzją z [...] października 2021 r. nr [...], Prezydent Miasta S. , po przeprowadzeniu postępowania w sprawie nakazania usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania w związku ze składowaniem odpadów niezgodnie z przeznaczeniem na nieruchomości gruntowej o numerze geodezyjnym [...], obręb [...] miasta S. , przy ulicy [...] orzekł o konieczności usunięcia odpadów o wyszczególnionych kodach. Na mocy powyższej decyzji nałożył na T. Spółkę Akcyjną z siedzibą w S. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca"), obowiązek usunięcia powyższych odpadów oraz określił termin ich usunięcia na 60 dni licząc od dnia, w którym przedmiotowa decyzja albo decyzja organu wyższego stopnia stanie się ostateczna. 2. Pismem z dnia 17 listopada 2021 r. odwołanie od powyższej decyzji wniósł Prokurator Prokuratury Okręgowej w S.. 3. W dniu w dniu 3 stycznia 2022 r. Skarżąca wystąpiła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że Organ I instancji podejmował w nieprawidłowy sposób próby doręczenia przesyłki zawierającej decyzję, bowiem pracownicy spółki mieli stwierdzić, że we wskazanych datach prób doręczenia decyzji, w siedzibie Spółki nie było żadnego gońca z Urzędu Miasta S. . Jako dowód wskazano we wniosku na możliwość zapoznania się z monitoringiem firmy. Wraz z powyższym wnioskiem Spółka wniosła także odwołanie od decyzji Prezydenta [...]. 4. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., postanowieniem z [...] maja 2022 roku nr [...], na podstawie art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. - Dz. U. z 2021 roku, poz. 735) w związku z art. 15 zzzzzn2 ustawy z 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacjach kryzysowych (j. t. - Dz. U. z 2021 roku, poz. 2095 ze zm.) orzekło o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania Kolegium wskazało, iż o ewentualnym przywróceniu terminu decyduje uprawdopodobnienie przez stronę, że uchybienie to nastąpiło bez jej winy. W ocenie Kolegium zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz przedstawiona przez Skarżącą argumentacja nie uprawdopodabniają, aby uchybienie przez stronę terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony. Strona wskazała, że w okresie, w którym przesyłka zawierająca decyzję miała być awizowana w siedzibie spółki cały czas był obecny któryś z pracowników i żaden z nich nie potwierdził, aby w siedzibie spółki był goniec z Urzędu Miasta S. . Tymczasem z akt sprawy wynika, że w siedzibie Skarżącej było dwukrotnie pozostawione zawiadomienie o próbie doręczenia przesyłki i o możliwości jej odbioru w siedzibie organu, zaś niemożność odbioru przesyłki wynikała z faktu braku osoby upoważnionej do odbioru przesyłki. Z akt sprawy wynika również, że także przy doręczaniu wcześniejszych przesyłek były problemy z ich odbiorem i konieczne było pozostawianie zawiadomienia (awiza) o możliwości odbioru przesyłki w siedzibie organu. Z drugiej strony wskazany przez Skarżącą dowód w postaci monitoringu siedziby firmy, bez jego załączenia do wniosku, nie świadczy o tym, że faktycznie nie istnieje dowód na okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu. 5. Pismem z 20 czerwca 2022 r. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę do sądu administracyjnego zarzucając skarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: 1) art. 58 § 1 K.p.a. przez jego niezastosowanie mimo uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy Skarżącej; 2) art. 134 w zw. z art. 58 § 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie, że Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, 2) art. 7 w zw. z art. 77 i w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie przez Organ wadliwej oceny dowodów z informacji o dwukrotnym pozostawieniu zawiadomienia o próbie doręczenia przesyłki i o możliwości jej odbioru w siedzibie organu i błędne uznanie, że okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodabniają, ze uchybienie terminu nastąpiło bez winy Skarżącej, nie rezultat niewłaściwej organizacji pracy Organu. Wskazując na powyższe Skarżąca spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Nadto wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zapisu monitoringu, który z dnia 2 i 10 listopada 2021r., na okoliczność wykazania braku podjęcia przez pracowników Urzędu Miasta w S. próby doręczenia do siedziby Spółki jakiejkolwiek przesyłki. 6. Organ administracji odpowiadając na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi. 7. W piśmie z 22 sierpnia 2022 roku Prokurator Okręgowy w S. wniósł o oddalenie skargi wskazując, iż zapis z monitoringu nie stanowi ciągłości a składa się z licznych odrębnych zapisów nie przekraczających niekiedy 1 minuty. Nie stanowi więc dowodu na potwierdzanie twierdzeń skarżącej Spółki. 8. Pismem z 30 września 2022 r. Kolegium uzupełniło akta sprawy o odpis decyzji tego organu z 30 maja 2022 roku, na mocy której, po rozpatrzeniu odwołania Prokuratora Okręgowego w S. uchylono decyzję organu I instancji oraz przekazano mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: 9. Sprawa jako dotycząca postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym kończącego postępowanie podlegała rozpatrzeniu w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 – dalej: P.p.s.a.). 10. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a, sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. 11. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zapadłe po stwierdzeniu przez Organ odwoławczy, że wnioskująca Spółka nie uprawdopodobniła, iż do uchybienia terminu doszło bez jej winy. W tym miejscu Sąd wskazuje, że w dniu 29 września 2022 r. przed tutejszym Sądem, w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 648/22 zapadł wyrok w powiązanej bezpośrednio sprawie Skarżącej, której przedmiotem było uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wyrokiem tym Sąd uchylił postanowienie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez Skarżącą. Biorąc powyższe pod uwagę, podzielić należy ustalenia Sądu poczynione w orzeczeniu przywołanym powyżej. 12. Materialnoprawną podstawę skarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 – k.p.a.), który przewiduje możliwość wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania konkretnej czynności przed organem administracji publicznej, w tym do wniesienia odwołania. Strona zwracająca się z takim wnioskiem musi jednak uprawdopodobnić, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Przy czym co do zasady wniosek o przywrócenie terminu składa się w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uniemożliwiającej wcześniejsze dokonanie danej czynności i wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu należy dokonać czynność. Wyjątek od powyższej zasady przewiduje przepis art. 15zzzzzn2 ustawy z 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacjach kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.) stanowiąc, iż w przypadku uchybienia przez stronę terminowi do wniesienia między innymi odwołania, organ administracji informuje o tym stronę, aby umożliwić jej złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Aby móc rozstrzygać o przesłankach przywrócenia terminu, należy najpierw ustalić, iż do uchybienia terminowi doszło (por. np. Wyrok NSA z 7 maja 2020 r. sygn. akt. I OSK 1696/19). Tym samym punktem wyjścia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest jego niedotrzymanie. Wniosek o przywrócenie terminu złożony mimo braku uchybienia terminowi jest bowiem niedopuszczalny. W sytuacji, gdy termin do dokonania czynności (wniesienia odwołania) w ogóle nie rozpoczął swojego biegu nie może być mowy o jego uchybieniu. Wobec tego w rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności rozważenia wymaga prawidłowość doręczenia skarżącej decyzji z dnia 22 października 2021 roku. W ocenie Sądu zwrócić należy uwagę, że warunkiem przyjęcia przez organ fikcji doręczenia pisma jego adresatowi (art. 44 § 4 k.p.a.) jest dysponowanie przez organ niebudzącymi wątpliwości dowodami potwierdzającymi, że spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 44 k.p.a. Musi istnieć pewność, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym lub właściwym urzędzie właściwej gminy przez określony czas. Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu, gdzie może je odebrać, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi być wypełnione czytelnie wraz z podpisem listonosza lub doręczyciela. 13. Organ odwoławczy weryfikując doręczenie decyzji Spółce ustalił, iż pracownik Urzędu Miasta S. (goniec) podejmował dwukrotne próbę doręczenia decyzji w siedzibie spółki, każdorazowo pozostawiając informację o miejscu i terminie odbioru awizowanej przesyłki zawierającej decyzję. W aktach sprawy na potwierdzenie dokonywania tych czynności znajdują się kopie awiz oraz notatka służbowa. Z uwagi na niepodjęcie w terminie przesyłki zawierającej decyzję skutek doręczenia nastąpił dnia 17 listopada 2021 r. To zaś oznacza, że w stosunku do spółki termin na wniesienie odwołania upłynął z końcem 1 grudnia 2021 r. W aktach sprawy administracyjnej znajduje się kopia awizo, w którego treści wskazano, że z powodu braku możliwości doręczenia pisma zostało ono złożone w Urzędzie Miejskim w S. na okres 7 dni, licząc od dnia 13 listopada. W kolejnym awizo poinformowano natomiast adresata, iż z powodu braku możliwości doręczenia, pismo zostało złożone w Urzędzie Miejskim w S. na okres 14 dni licząc od dnia 3 listopada 2021 r. a odbiór pisma ma nastąpić do dnia 16 listopada 2021 r. W przypadku nieodebrania przez adresata pisma w wyznaczonym terminie, doręczenie będzie uważane za dokonane. Jak wynika z notatki służbowej z 17 listopada 2021 r. sporządzonej przez intendenta z zespole do doręczenia, pismo adresowane do spółki z powodu braku możliwości doręczenia pisma adresatowi, zostało złożone na okres 14 dni, licząc od dnia 3 listopada 2021 r. w Urzędzie Miejskim w S. . Adresat nie podjął pisma w wyznaczonym terminie. W związku z tym doręczenie uważane jest za dokonane z dniem 16 listopada 2021 r. Natomiast z pisemnego wyjaśnienia sporządzonego w dniu 15 grudnia 2021 r. przez doręczyciela wynika, że działania mające na celu dostarczenie korespondencji podjął on w dniu 2 listopada 2021 r. pomiędzy godziną 11:00 a 12:00 podjął. Taką datę powyższej czynności potwierdza też adnotacja przy podpisie doręczyciela na awizo. Skoro próbę doręczenia przesyłki podjęto w dniu 2 listopada 2021 r., adnotacje na awizo dotyczące daty, od której należy liczyć terminu w toku doręczania (3 listopada) należy uznać za wadliwe i wprowadzające w błąd. Organ odwoławczy dokonując weryfikacji prawidłowości doręczenia decyzji nie ocenił także prawidłowości dokonanej czynności pod kątem zachowania innych zasad, wynikających z art. 44 § 2 k.p.a. Z powyższego przepisu wynika, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. 14. Jak wskazuje się w orzecznictwie fakt pozostawienia takiego zawiadomienia musi wynikać w bezsporny sposób z potwierdzenia odbioru sporządzonego przez osobę dokonującą doręczenia. (zob. np. wyrok NSA z 28 maja 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 23/97). Ma to szczególnie istotne znaczenie ze względów dowodowych i skutków prawnych doręczenia w sytuacji, gdy strona twierdzi, że doręczyciel przesyłki zawierającej decyzję administracyjną, nie doręczył jej awizo. Nie można uznać, iż przesyłkę z decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] października 2021 roku skutecznie doręczono Spółce w trybie zastępczym, skoro organ nie dysponuje dowodem zachowania wymogów doręczenia określonych w art. 44 § 2 k.p.a. Dla stwierdzenia skuteczności doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a., opartego na domniemaniu, konieczne jest, w sytuacji, gdy strona takiemu domniemaniu przeczy, udokumentowanie ścisłego dokonania wszystkich ustanowionych w tym artykule czynności doręczyciela (tak. np. wyrok NSA z 8 lipca 2021 r. sygn. akt II OSK 2983/18). W aktach badanej sprawy brak jest dowodu pozwalającego stwierdzić, gdzie pozostawiono awizo. Taka informacja powinna wynikać z treści zawiadomienia o złożeniu pisma i być odnotowana (sporządzona) bezpośrednio w dacie doręczenia przesyłki. Przy czym z treści znajdujących się w aktach sprawy kopii awizo nie wynika, aby w ogóle miejsce dla takiej informacji przewidziano. Powyższego nie mogło zastąpić przywołane powyżej oświadczenie doręczyciela z dnia 15 grudnia 2021 r. (tj. dokument powstały przeszło dwa miesiące po podejmowanych próbach doręczenia), w którym oświadczył on, iż nie został wpuszczony do budynku a z uwagi na, że na budynku nie ma skrzynki pocztowej awizo pozostawił zabezpieczone w koszulce biurowej i gumką recepturką zawieszone na klamce. Tym bardziej takiego warunku nie spełnia notatka służbowa intendenta w zespole do spraw doręczeń z dnia 17 listopada 2021 r., w której wskazuje się, iż zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni umieszczono w skrzynce na korespondencję /na drzwiach mieszkania/ adresata. A także, iż powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki umieszczono w skrzynce na korespondencję /na drzwiach mieszkania/ adresata. Po pierwsze nie jest jasne na jakiej podstawie intendent powyższe ustalił. Po wtóre czym innym jest pozostawienie korespondencji w skrzynce a czym innym na drzwiach. 15. W sprawie o sygn. akt II SA/Sz 648/22 Sąd ustalił, że rozstrzygnięcie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest przedwczesne, gdyż Organ winien był w pierwszej kolejności należycie i wnikliwie ocenić prawidłowość doręczenia. Przy czym ustalenia powyższe nie powinny następować w oparciu o kopie jedynie pierwszych stron zawiadomień o złożeniu pisma (a tylko takie znajdują się w aktach sprawy), nie jest bowiem wykluczone, iż na ich odwrocie znajdują się dodatkowe adnotacje. Dopiero ocena zawiadomień w kompletnym (pełnym) stanie daje możliwość oceny opisanych powyżej wyjaśnień doręczyciela. 16. Rozpatrując zatem ponownie wniosek o przywrócenie terminu Organ winien też uwzględnić skutki dla takiego postepowania wynikające z jego decyzji kasacyjnej z [...] maja 2022 r., która zapadła po rozpatrzeniu odwołania Prokuratora Okręgowego w S.. 17. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 tej ustawy. Orzeczenia sądów administracyjnych cytowane powyżej są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: [...]