II SAB/Wa 354/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Asesor WSA Michał Sułkowski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 listopada 2022 r. sprawy ze skargi K. N. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia [...] stycznia 2022 r. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych oddala skargę UZASADNIENIE K.N. (dalej "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z [...] maja 2022 r., skargę na bezczynność Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: "Prezes UODO") w postępowaniu wszczętym skargą z [...] stycznia 2022 r. dotyczącą nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez O. S.A. z siedzibą w W. polegające na udostępnieniu jego danych osobowych Prokuraturze Rejonowej w K., bez podstawy prawnej oraz niespełnieniu wobec jego obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. 15 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35, zwanego dalej "RODO"). Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do niezwłocznego wydania decyzji w sprawie, stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, zasądzenie od organu na sumy pieniężnej w kwocie 1500 zł, rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi K. N. podniósł, że postanowieniem z [...] czerwca 2021 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w K., zwrócił się do O. S.A. z siedzibą w W. (dalej również: "Spółka"), z żądaniem wydania rzeczy w postaci: 1) danych dotyczących abonenta telefonu komórkowego (nazwiska, imienia, adresu zamieszkania, ew. firma, nr PESEL). który użytkował numer: [...] w okresie od [...] do [...] lipca 2021 r. oraz miejscu, czasie i sposobie weryfikacji podanych danych osobowych; 2) wykazu połączeń wychodzących i przychodzących ze wskazaniem numerów wraz ze wskazaniem miejsca stacji logowania się do stacji (BTS 1) w okresie od [...] do [...] lipca 2021 r. oraz podania numeru IMEl urządzeń współpracujących z ww. numerem, a także nakazała zwolnienie upoważnionego pracownika od obowiązku zachowania tajemnicy służbowej we wskazanym wyżej zakresie; 3) zażądał nadesłania wskazanych informacji w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia. Skarżący wyjaśnił, że żądanie zostało przekazane do O. S.A. w dniu [...] czerwca 2021 r. i powinno zostać zrealizowane do [...] czerwca 2021 r. Tymczasem dopiero pismem z [...] października 2021 r. wydano w/w dane. Wyjaśnił, że pracownik Spółki zmodyfikował żądanie wydania danych poprzez jego rozszerzenie tj. wydanie wszystkich danych od [...] lipca 2021 r. do [...] lipca 2021 r., co stanowiło działanie naruszające "prywatność nielegalnej inwigilacji danych osobowych" Skarżącego oraz innych Abonentów. Dalej wyjaśnił, że pismem z [...] stycznia 2022 r. jego pełnomocnik zwrócił się do Spółki z żądaniem związanym z ww. działaniami spółki. Pismem z [...] lutego 2022 r., wskazał na odpowiedź Spółki, zgodnie z którą zgłosiła ona naruszenia do PUODO, oraz odmówiła żądaniom. Stwierdziła, że "ewentualne naruszenia rozstrzygnie uprawniony do tego organ". Wskazał, ze otrzymał podobną odpowiedź, przesłaną mu pismem z [...] stycznia 2022 r. Oba pisma Skarżący przekazał Organowi. Skarżący wskazał również, że pismem z [...] stycznia 2022 r. wniósł skargę do Prezesa UODO na przetwarzanie jego danych osobowych – bez podstawy prawnej – przez Administratora – O. S.A. z siedzibą w W. Do skargi załączył materiał dowodowy, który następnie uzupełnił pismami z: [...] lutego 2022 r.; [...] lutego 2022; [...] marca 2022 r.; [...] i [...] marca 2022 r. Skarżący wskazał, że w dniu [...] marca 2022 r. wniósł ponaglenie na bezczynność organu. Następnie przytoczył jego treść. Dalej wskazał, że dniu [...] kwietnia 2022 r. PUODO wystosował pismo z żądaniem przekazania informacji. Stwierdził, że przedmiotowe informacje przekazał organowi już w dniu [...] lutego 2022 r., a także m.in. [...] marca 2022 r. Zarzucił przy tym, że organ nie wypełnił swojego obowiązku wynikającego z treści z art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: "k.p.a.") Wskazał też, że tego samego dnia złożył pismo będące odpowiedzią na żądanie organu. Skarżący przytoczył przepisy określające na terminy załatwienia sprawy administracyjnej, a także wynikającą z art. 12 § 1 k.p.a. zasadę szybkości postępowania. Wskazał, że dopiero w dniu 10 marca 2022 r. został poinformowany o wstąpieniu przez Prezesa UODO do Administratora – O. S.A. o wyjaśnienie sprawy. Wskazał, że Organ nie przysłał mu wymaganych pouczeń dla strony postępowania, w tym co do przedmiotowych środków prawnych. Zarzucił organowi, że ten tego rodzaju zaniechaniami w sposób rażący narusza art. 9-11 k.p.a. Wskazał też na wynikające z art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia swojej sprawy w rozsądnym terminie oraz uprawnienia przysługujące mu jako stronie postępowania wynikające z zasad konstytucyjnych – art. 2 i 7 Konstytucji RP. Wskazał, że powyższe normy zostały naruszone w rażącym stopniu na jego szkodę, gdyż dane osobowe, prywatność i prawa zostały już naruszone przez O. S.A. oraz obecnie przez organ – Prezesa UODO, który nie zapewnia mu należytej ochrony. Takie działania i bezczynność w terminowym załatwieniu sprawy i wydaniu decyzji doprowadziły do jego krzywdy. Skarżący zanegował także cechę "szczególnego skomplikowania sprawy". W odpowiedzi na skargę Prezes UODO wniósł o oddalenie skargi. W jej uzasadnieniu Organ wskazał następnie, że w dniu [...] stycznia 2022 r. wpłynęła skarga (inicjująca postępowanie, w którym Skarżący zarzuca organowi bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania) na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez O. S.A, polegające na udostępnieniu przez Spółkę danych osobowych Skarżącego - Prokuraturze Rejonowej w K.bez podstawy prawnej. Organ opisał stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że pismami z [...] lutego 2022 r., [...] lutego 2022 r. oraz [...] marca 2022 r. Skarżący przedłożył kolejne pisma zawierające w jego ocenie dokumentację mogącą stanowić dowód w przedmiotowej sprawie. Pismem z [...] marca 2022 r. Prezes UODO, zwrócił się do Spółki o złożenie wyjaśnień, jednocześnie pisemnie poinformował Skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie i podjęciu czynności wyjaśniających. W dniu [...] marca 2022 r. wpłynęło pismo Skarżącego, w którym przedłożył on kolejny dokument mogący stanowić dowód w sprawie. Dalej opisał, że skarżący pismem z [...] marca 2022 r. zwrócił się do Prezesa UODO z pytaniem, czy poza wszczęciem postępowania przeciwko O. S.A. z siedzibą w W., zostało również wszczęte postępowanie przeciwko Prokuraturze Rejonowej w K. W dniu [...] marca 2022 r. do Prezesa UODO wpłynęło ponaglenie Skarżącego. Następnie w dniu [...] marca 2022 r. wpłynęło kolejne pismo, w którym po raz kolejny Skarżący uzupełnił materiał dowodowy w sprawie. Pismem z [...] marca 2022 r. Organ, zwrócił się do Skarżącego o wskazanie, czy żąda on również wszczęcia postępowania przeciwko Prokuraturze Rejonowej w K. W odpowiedzi z [...] marca 2022 r. Skarżący stwierdził, że rezygnuje ze skargi przeciwko Prokuraturze Rejonowej w K. W dniu [...] marca 2022 r. wpłynęły do Organu wyjaśnienia Spółki. Z kolei pismem z [...] marca 2022 r. Skarżący przedłożył kolejne pismo w sprawie zawierające uzupełnienie dotychczas przedstawionej argumentacji. W związku z rozszerzeniem skargi o zarzut niespełnienia wobec Skarżącego obowiązku informacyjnego, Prezes UODO pismem z [...] kwietnia 2021 r. wezwał Spółkę do uzupełnienia dotychczas złożonych w sprawie wyjaśnień. Pismem z tego samego dnia Organ poinformował o podjętych w sprawie czynnościach Skarżącego i również wezwał go do złożenia w wyjaśnień w sprawie. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2022 r. Skarżący ustosunkował się do wezwania Organu. Następnie Skarżący wniósł przedmiotową skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezesa UODO z [...] maja 2022 r. Prezes UODO wyjaśnił następnie, że w dniu [...] maja 2022 r. wpłynęło kolejne pismo Skarżącego, w którym uzupełnił on materiał dowodowy w sprawie o kolejne dokumenty. Tego samego dnia wpłynęły do organu wyjaśnienia Spółki. Zaś pismami z 15, 16 i 17 maja 2022 r. Skarżący przedłożył kolejne pisma w sprawie zawierające uzupełnienie dotychczas przedstawionej argumentacji oraz kolejne dokumenty mogące w jego ocenie stanowić dowód w sprawie. W ocenie Prezesa UODO przedmiotowej sprawie nie doszło do bezczynności czy przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania. Wskazał, że Skarżący w treści skargi z [...] stycznia 2022 r., a także w kolejnych pismach opisał szereg nieprawidłowości zarzucanych O. S.A. z siedzibą w W., związanych m. in. z procesem przetwarzania jego danych osobowych. Prezes UODO wyjaśnił, że podjął pierwsze czynności w sprawie w dniu [...] marca 2022 r. Wówczas wezwał Spółkę do złożenia wyjaśnień, zaś Skarżącego poinformował o wszczęciu postępowania. Uznał zatem, że w przedmiotowej sprawie podejmował w przedmiotowej sprawie czynności niezbędne do jej załatwienia niezwłocznie, z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 78 ust. 2 RODO. Dalej wyjaśnił, że Skarżący za każdym razem był informowany o podejmowanych w sprawie czynnościach, były one podejmowane w krótkich odstępach czasu i nie miały charakteru działań pozornych – były niezbędne i zmierzały bezpośrednio do ustalenia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia. Wobec powyższego Prezes UODO uznał zarzut prowadzenia postępowania w sposób przewlekły oraz zarzut bezczynności za całkowicie nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm., dalej "P.u.s.a.") oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl natomiast art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak stanowi art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przepisy P.p.s.a nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ nie załatwił sprawy ani w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Od dnia [...] maja 2018 r. w polskim porządku prawnym obowiązuje ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781, zwanej dalej: "u.o.d.o."), jak również rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. UE. Seria L. rok 2016 nr 119 str. 1 z dnia 2016.05.04 z późn. zm. – dalej "RODO", które stosuje się bezpośrednio. Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.d.o., w postępowaniach prowadzonych przez Prezesa UODO, stosuje się przepisy k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w u.o.d.o. W myśl art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym – w myśl § 3 tego przepisu – załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Jednocześnie, zgodnie ze szczególnym przepisem art. 78 ust. 2 rozporządzenia 2016/679, termin rozpatrzenia skargi dotyczącej ochrony danych osobowych bądź poinformowania osoby, której dane dotyczą o postępach lub efektach rozpatrywania skargi – wynosi trzy miesiące. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy w dniu [...] stycznia 2022 r. do Prezesa UODO wpłynęła skarga K. N. dotycząca nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez O. S.A. z siedzibą w W. polegające na udostępnieniu przez Spółkę danych osobowych Skarżącego Prokuraturze Rejonowej w K., bez podstawy prawnej. Skarżący skierował do organu kolejne pisma procesowe z dnia [...] lutego 2022 r., [...] lutego 2022 r. i [...] marca 2022 r. zawierające – w jego ocenie – dokumentację mogącą stanowić dowód w sprawie. Pismami z [...] marca 2022 r. organ zwrócił się do Spółki o złożenie wyjaśnień, a ponadto poinformował Skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie i podjęcia czynności wyjaśniających. W dniu [...] marca 2022 r. do organu wpłynęło kolejne pismo Skarżącego zatytułowane "zapytanie", w którym Skarżący wniósł o wyjaśnienie, czy poza wszczętym przeciwko O. S.A. postępowaniem, zostało także wszczęte postępowanie i wystosowane zapytanie dotyczące bezprawnych działań Prokuratury Rejonowej w K. "w związku z bezprawnym postępowaniem z moimi danymi osobowymi". Pismem z dnia [...] marca 2022 r. Skarżący wystosował do organu ponaglenie w sprawie wszczętej jego skargą (wnioskiem) z dnia [...] stycznia 2022 r. Kolejnym pismem z dnia [...] marca 2022 r. Skarżący przedstawił swoje stanowisko w sprawie i nadesłał skan swojego pisma do Spółki z dnia [...] lutego 2022 r. wraz z udzieloną mu odpowiedzią z dnia [...] marca 2022 r. Pismem z dnia [...] marca 2022 r. Prezes UODO przedstawił Skarżącemu swoje stanowisko w zakresie wszczęcia postepowania przeciwko Prokuraturze Rejonowej w K., a ponadto poinformował Skarżącego, że decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana niezwłocznie po zebraniu wystarczającego materiału dowodowego i po upływie terminu na realizację uprawnień Stron, o których mowa w art. 10 § 1 K.p.a. W dniu [...] marca 2022 r. Skarżący wystosował do organu kolejne pismo procesowe, w którym poinformował m.in., iż nie żąda obecnie wszczęcia postępowania przeciwko prokuratorowi. W dniu [...] marca 2022 r. do organu wpłynęła odpowiedź Spółki na wezwanie organu z dnia [...] marca 2022 r. zawierające wyjaśnienia w sprawie. Pismem procesowym z dnia [...] marca 2022 r. Skarżący przekazał uzupełnienie swojej argumentacji prawnej złożonej skargi i wniósł o terminowe załatwienie sprawy. Do pisma tego załączono m.in. zawiadomienie z Kancelarii ETPCz z dnia [...] maja 2021 r. o zarejestrowaniu skargi Skarżącego pod numerem: [...], N. przeciwko Polsce, oraz zawiadomienie o wszczęciu śledztwa w sprawie przekroczenia i niedopełnienia obowiązków przez ustalonych funkcjonariuszy z Komisariatu Policji w P. Pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. Skarżący wniósł o wydanie mu kopii (skanów) dokumentów z akt sprawy. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2022 r. organ odmówił uwzględnienia ww. wniosku. Ponadto pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. organ zwrócił się do Spółki o nadesłanie kolejnych wyjaśnień w sprawie i poinformował o tym Skarżącego, a ponadto wezwał Skarżącego do złożenia wyjaśnień. Pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. Skarżący udzielił odpowiedzi na ww. wezwanie organu z tego samego dnia. Następnie w dniu [...] maja 2022 r. Skarżący wniósł skargę na bezczynność Prezesa UODO. Odpowiedź Spółki na wezwanie z dnia [...] kwietnia 2022 r. wpłynęła do organu w dniu [...] maja 2022 r. Sąd stwierdził jednocześnie, iż pomimo przekazania akt Sądowi, organ prowadził nadal czynności dowodowe w sprawie i w dniu [...] lipca 2022 r. wydał decyzję administracyjną kończącą postępowanie. W świetle powyższych ustaleń faktycznych Sąd nie znalazł podstaw, by uznać, że w sprawie wystąpiła bezczynność. Organ podejmował czynności w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, co wiązało się również z koniecznością przeanalizowania bogatego materiału dowodowego przekazanego organowi przez Skarżącego. Organ dążył również do wyjaśnienia sprawy i jej zakończenia po przekazaniu akt Sądowi. Działania takie należy ocenić pozytywnie, jako zmierzające do zakończenia sprawy po wyjaśnieniu wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych. Dodać należy, iż o bezczynność lub przewlekłości postępowania można mówić, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności podejmowanych przez organ, charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, wobec której toczy się postępowanie, rozstrzygniętych w niej zagadnień. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku organu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do organu bez nieuzasadnionej zwłoki. O bezczynności lub przewlekłości postępowania decyduje ocena całego okresu podejmowania czynności przez dany organ. Bezczynność lub przewlekłość zachodzi wtedy, gdy okres ten przekracza rozsądne granice, wyznaczone okolicznościami faktycznymi sprawy i jej podstawa prawną. Zdaniem Sądu, w sprawie, której dotyczy skarga na bezczynność, organ tych granic nie przekroczył. Sprawa trwała kilka miesięcy, a w tym trzeba brać pod uwagę zmianę stanowiska Skarżącego co do zakresu skargi, obrót pocztowy i konieczność pozyskania stanowiska O. S.A. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.