I SA/Kr 918/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek (spr.) WSA Urszula Zięba Protokolant: Julia Mejer po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia skargę oddala UZASADNIENIE Prezydent Miasta N. S. postanowieniem z dnia 9 czerwca 2020r. nr [...],[...], [...] wezwał B. K. do okazania przedmiotu oględzin, to jest obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce nr [...] w obrębie 076 w N. S.. Organ I instancji powołał się na wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wyroku z dnia 14 lutego 2019r., sygn. akt I SA/Kr 1196/187. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż jest to już druga próba uzyskania zgody podatnika na przeprowadzenie oględzin. Pouczono także stronę o skutkach bezzasadnej odmowy okazania przedmiotu oględzin. Na powyższe postanowienie strona wniosła "sprzeciw", zarzucają rażącą sprzeczność z przepisami ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny (art. 231 § 1-2, art. 233 § 1 i art. 234 i art. 235) oraz ustawy o podatku od nieruchomości. Zdaniem strony, postanowienie pozbawione jest cech wymaganych dla tego rodzaju rozstrzygnięć i wydane zostało z obejściem prawa. B. K. na poparcie zarzutu pozbawienia go możliwości obrony przywołując przepisy Konstytucji RP, ustawy zmieniającej Kodeks postępowania administracyjnego, Prawa o postępowania przed sądami administracyjnymi i zakwestionował pouczenie organu o braku środka zaskarżenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 27 lipca 2020r. nr [...] stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. SKO w N. S. wyjaśniło w pierwszej kolejności, że podanie B. K. z dnia 20 czerwca 2020r. zatytułowane "sprzeciw", potraktowano jako zażalenie na postanowienie organu I instancji. SKO w N. S. wskazało następnie, że w toku postępowania organ podatkowy wydaje postanowienia. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania podatkowego, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (art. 216 Ordynacji podatkowej). Postanowienie obligatoryjnie zawiera oznaczenie organu podatkowego, datę jego wydania, oznaczenie strony albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, podpis osoby upoważnionej, z podaniem jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego, a jeżeli postanowienie zostało wydane w formie dokumentu elektronicznego - kwalifikowany podpis elektroniczny, podpis zaufany albo podpis osobisty (art. 217 § 1 Ordynacji podatkowej). W ocenie organu II instancji, postanowienie z dnia 6 czerwca 2020r. zawiera powyższe elementy. Uzasadnienie faktyczne i prawne wymagane jest jedynie wówczas, gdy przysługuje na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, ewentualnie gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie (art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z dyspozycją art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie wyłącznie wówczas, gdy ustawa tak stanowi. Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Nie budzi więc żadnej wątpliwości, że wbrew wywodom strony, przepisy prawa podatkowego, przewidują zarówno postanowienia, na który służy środek zaskarżenia, jak i takie których rozstrzygnięcia mogą być kwestionowane dopiero w odwołaniu od decyzji. Mocą art. 198 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy w razie potrzeby może przeprowadzić oględziny. Norma ta nie przewiduje możliwości złożenia zażalenia na postanowienie o przeprowadzeniu tego rodzaju dowodu. Organ II instancji podkreślił, że zgodnie z art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania, lub stosownie do art. 239 Ordynacji podatkowej niedopuszczalność zażalenia. Regulacje te nie przewidują uznania administracyjnego, a więc organ podatkowy zobligowany jest zawsze wydać takie rozstrzygnięcie, gdy w okolicznościach sprawy stwierdzi niedopuszczalność wniesionego środka odwoławczego. W toku postępowania organ podatkowy zobowiązany jest podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w tym w razie potrzeby może przeprowadzić dowód z oględzin. Strona postępowania, zasadność przeprowadzenia takiego dowodu oraz ustalenia faktyczne poczynione na jego postawie - kwestionować może dopiero w odwołaniu od decyzji. Zdaniem SKO w N. S., strona nie została więc pozbawiona prawa do obrony. Może to uczynić jednak dopiero w odwołaniu od decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie B. K. nie zgodził się z rozstrzyganiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając, błędną kwalifikację jego podania z dnia 20 czerwca 2020r. jako zażalenia, podczas gdy był to, w jego ocenie sprzeciw. Wskazał także, że "Forma Postanowienia jest dziwna", w związku z umieszczeniem w pierwszej kolejności uzasadnienia treści, gdy powinno być zamieszczone w dalszej jego części. Zdaniem skarżącego postanowienie nie zawiera także rozpoznania. Sprzeciw został także załatwiony w nieustawowym terminie 2 tygodni. Ponadto, zarzucił organowi niewzięcie pod uwagę aktów prawnych mających zastosowanie w sprawie, czego skutkiem było pozbawienie strony prawa do obrony. Skarżący zarzucił również nadmierne stosowanie przez Urząd Miasta N. S. postanowień bez prawa odwołania oraz wydłużanie postępowań wymiarowych. Kolejny zarzut dotyczy ukrywania dokumentów przez organ I instancji oraz zbycie milczeniem tych zarzutów przez SKO w N. S.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, podtrzymało w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). W przypadku stwierdzenia braku podstaw do uchylenia zaskarżonego aktu, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Jednocześnie zaznaczyć trzeba, iż korzystając z uprawnienia, które przyznaje sądowi administracyjnemu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 120 p.p.s.a., dopuszczający możliwość rozpoznania w postępowaniu uproszczonym skargi, której przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, Sąd procedował w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonych granicach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie dostrzegł takiego naruszenia prawa, które mogłoby skutkować koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność zażalenia. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest ewidentny. Organ podatkowy I instancji w celu zrealizowania wskazań zawartych w wyroku z dnia 14 lutego 2019r., sygn. akt I SA/Kr 1196/18, a dotyczących konieczności przeprowadzenia, za zgodą skarżącego, oględzin obiektu budowlanego położonego na działce nr 66/8 w Nowym Sączu, którego dotyczyła decyzja w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018r. uchylona wyrokiem WSA w Krakowie. Sąd w tymże wyroku wskazał, że organ I instancji powinien był przeprowadzić dalsze czynności dowodowe w zakresie przedmiotowego obiektu budowlanego pamiętając przy tym, że kryterium decydującym o zaliczeniu budynku do poszczególnych kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Takich oględzin organ I instancji nie przeprowadził co spowodowało, że organ ten nie ustalił w sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy, a możliwość taką daje organowi podatkowemu art. 276 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że organ podatkowy, za zgodą podatnika, może dokonać oględzin lokalu mieszkalnego lub części tego lokalu, jeżeli jest to niezbędne do zweryfikowania zgodności stanu faktycznego z danymi wynikającymi ze złożonej przez podatnika deklaracji oraz z innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków na cele mieszkaniowe. Uchybienie w tym zakresie stanowiło podstawę do uchylenia decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018r. Obowiązkiem organu podatkowego I instancji, było zatem podjęcie czynności procesowych zmierzających do wykonania zaleceń WSA w Krakowie. Zasadnie zatem organ I instancji, postanowieniem z dnia 9 czerwca 2020r. wezwał skarżącego do okazania przedmiotu oględzin tj. obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce nr [...] w N. S., jednocześnie zastrzegając, że powyższa czynność procesowa może być dokonana tylko za zgodą skarżącego. Organ I instancji prawidłowo pouczył także skarżącego, że od powyższego postanowienia zażalenie nie przysługuje. Skarżący pomimo prawidłowego pouczenia złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem Urzędu Miasta N. S. sprzeciw na "Postanowienie Urzędu Miasta N. S., [...] bo jest rażąco sprzeczne z prawem, wysoce niezgodne z Artykułami 231 § 1, § 2, 233 § 1, 234, 235 Ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku – Kodeks karny (Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej Numer [...], pozycja [...] ze zmianami) oraz innymi Ustawami, dotyczącymi zwłaszcza podatku od nieruchomości (Załącznik 1)". W pierwszej kolejności należy wskazać, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji zostały wydane w reżimie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019r., poz. 900 ze zm.), dlatego też przy ich wydawaniu, a także zaskarżaniu nie mają zastosowania przepisy Kodeksu karnego, na które powołał się skarżący w piśmie nazwanym "sprzeciwem". Przeprowadzenie przedmiotowych oględzin jest czynnością procesową, która jest przeprowadzana w toku postępowania podatkowego. Stosownie do art. 216 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, w toku postepowania organ podatkowy wydaje postanowienia. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania podatkowego, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Zatem wzywając skarżącego do wyrażenia zgody na przeprowadzenia oględzin obiektu budowlanego położonego w N. S. na działce nr [...], organ I instancji prawidłowo zastosował formę postanowienia. Postanowienie z dnia 9 czerwca 2020r. spełnia wszystkie wymogi przewidziane dla postanowienia w art. 217 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, w tym pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego (art. 217 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej, na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Natomiast żaden przepis Ordynacji podatkowej nie przewiduje środka zaskarżenia w postaci sprzeciwu (dotyczy to postanowień, ale także decyzji wydawanych w sprawach podatkowych). W tym miejscu odnosząc się do zarzutu skargi, co do wydawania przez organ I instancji postanowień niezaskarżalnych, należy wskazać, że tak została ukształtowane postępowanie podatkowe w Ordynacji podatkowej, a organy podatkowe, które działają na podstawie i w ramach prawa nie mogą nie stosować obowiązujących procedur prawnych. Mając na uwadze powyższe regulacje prawne zawarte w Ordynacji podatkowej, organ II instancji, przekazane mu do załatwienia przez organ I instancji pismo skarżącego z dnia 20 czerwca 2020r. (sprzeciw) zasadnie potraktował jako zażalenie na postanowienie z dnia 9 czerwca 2020r. W stosunku do zażalenie na postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie (a przypadku postanowienia w sprawie przeprowadzenia dowodu w postaci oględzin obiektu budowlanego, Ordynacja podatkowa nie przewiduje zażalenia), stosownie do art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej organ II instancji stwierdza niedopuszczalność zażalenia. Dlatego też, wbrew zarzutom skargi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie naruszyło żadnego przepisu prawa procesowego i prawa materialnego, wydając zaskarżone postanowienie z dnia 27 lipca 2020r., w którym stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta N. S. z dnia 6 czerwca 2020r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, organ II instancji zasadnie poinformował skarżącego, że postanowienie z dnia 9 czerwca 2020r. skarżący będzie mógł zaskarżyć ewentualnie w odwołaniu od decyzji wydanej wobec skarżącego przez Prezydenta Miasta N. S. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018r. (art. 237 Ordynacji podatkowej). Wbrew zarzutom skargi, wszystkie terminy ustawowe przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia zostały zachowane. Za nieuzasadnione należy uznać zarzuty sformułowane w skardze, dotyczące nierozpoznania merytorycznego sprawy skarżącego. Wbrew twierdzeniom i argumentacji podniesionej w skardze, postanowieniami wydawanymi w toku postępowania podatkowego oraz postanowieniami o charakterze formalnych, a takim jest niewątpliwie zaskarżone postanowienie, nie mogła być rozstrzygnięta sprawa dotycząca sposobu opodatkowania przedmiotowego obiektu budowlanego w ramach toczącego się postępowania podatkowego, które zapewne zostanie zakończone wydaniem decyzji w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018r., od której skarżący będzie miał prawo złożyć odwołanie, kwestionując w nim także postanowienie z dnia 9 czerwca 2020r. Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.