II SA/Sz 842/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 listopada 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Postanowieniem z [...] września 2022 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: Kolegium lub organ odwoławczy), po rozpatrzeniu wniosku M. K. orzekło o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza B. nr [...] z dnia [...] maja 2021 r. o uznaniu M. K. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Jak wskazał organ odwoławczy, decyzją Burmistrza B. z dnia [...] maja 2021 r. uznano M. K. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Powyższa decyzja została doręczona przez organ administracji na adres: B. ul. [...] wskazany we wniosku Gminnego Ośrodka Pomocy w T. o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego. W dniu [...] czerwca 2022 r. M. K. wniósł odwołanie od ww decyzji z dnia [...] maja 2021 r., jednocześnie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od tej decyzji podnosząc, iż Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. zaniechał skutecznego doręczenia stronie przedmiotowej decyzji oraz wezwania do złożenia wyjaśnień. Strona oświadczyła, iż MOPS nie doręczył odwołującemu skutecznie żadnego pisma, w niniejszej sprawie i nie miał on świadomości o toczącym się postępowaniu. Organ zaniechał ustalenia od komornika adresu zamieszkania strony. Kolegium rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, po przywołaniu art. 134 oraz art. 129 § 2 k.p.a. wyjaśniło, iż początkiem biegu terminu na wniesienie odwołania w niniejszej sprawie było doręczenie decyzji stronie w dniu [...] maja 2021 r. Według ustaleń organu odwoławczego nastąpiło ono w trybie art. 44 § 4 k.p.a. w następstwie nie podjęcia dwukrotnie awizowanej, pod adresem: B. ul. [...], przesyłki zawierającej decyzję. Termin do wniesienia odwołania upłynął więc w niniejszej sprawie w dniu [...] czerwca 2021 r. (środa). Odwołanie zostało wniesione przez stronę w dniu [...] czerwca 2022 r. na adres ePUAP Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., a więc po upływie terminu. Odnosząc się do zarzutu strony, iż organ zaniechał ustalenia jej adresu od komornika, organ odwoławczy wskazał, że jeszcze w zaświadczeniu o bezskuteczności egzekucji z dnia [...] sierpnia 2021 r. komornik sądowy wskazywał nadal adres strony: B. ul. [...] Dopiero w dniu [...] października 2021 r. organ otrzymał informację od komornika sądowego, iż strona odbiera korespondencję pod adresem: K. ul. [...]. Nie można więc zarzucić organowi I instancji, iż nie podejmował czynności w celu ustalenia aktualnego adresu strony. Na dzień wydania i doręczenia decyzji z dnia [...] maja 2021 r. z danych wynikało, iż adresem tym był: B. ul. [...]. Zatem w ocenie organu odwoławczego doręczenie decyzji w trybie art. 44 § 4 k.p.a. pod tym adresem należy ocenić jako prawidłowe. Natomiast rozważając przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu określone w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., Kolegium stwierdziło, iż odwołujący składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie uprawdopodobnił, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy. Okoliczności podane przez skarżącego są lakoniczne i nie uzasadniają uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przede wszystkim strona nie wskazała żadnych konkretnych okoliczności, z których wywodzi, iż doręczenie to było wadliwe, czy nastąpiło na nieprawidłowy adres, czy strona w ogóle pod tym adresem przebywała, czy przebywała pod innym, a adres doręczenia był błędny. Strona także nie wykazała, iż dochowała siedmiodniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, tj. nie wskazała ani jaka była dokładnie przyczyna uchybienia terminu, ani kiedy ustała. Strona wskazała tylko, iż w dniu [...] czerwca 2022 r. pracownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. odmówił wydania w oryginale decyzji, co jednak nie jest wykazaniem żadnej z powyższych okoliczności. W skardze na powyższe postanowienie M. K. zarzucił organowi poczynienie błędnych ustaleń faktycznych. Jak wywiódł skarżący, Kolegium nie zwróciło uwagi na szczegóły opisane w odwołaniu a to, że: - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. miał obowiązek udowodnienia, że decyzja i wszelkie pisma były kierowane pod prawidłowy adres strony, - na Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w B. leżał obowiązek udania się pod wskazany adres: ul. [...] w B. w celu ustalenia czy strona mieszka lub mieszkała pod wskazanym adresem od kiedy do kiedy a dopiero potem winien skierować się m.in. do policji w ramach pomocy prawnej w celu ustalenia adresu zamieszkania strony. Skarżący nadmienił, iż pisma kierowane do strony nie były odbierane co winno sygnalizować Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w B., że należało by się m.in. skontaktować z matką małoletniej wierzycielki (córki) M. K. o udostępnienie adresu jego zamieszkania. Oświadczył ponadto, iż nie miał pojęcia o toczącym się jakimś postępowaniu i nie miał możliwości do obrony i odwołania się przed dniem [...] czerwca 2022 roku tj. do dnia otrzymania od Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. kserokopii decyzji z dnia [...] maja 2021 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie w z powodu braku przesłanek do uznania, że zaskarżone postanowienie jest niezgodne z prawem. Wnosząc o oddalenie skargi, Kolegium podtrzymało w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Sprawa jako dotycząca postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty podlegała rozpatrzeniu w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, i obejmuje również orzekanie m.in. w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (vide: art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania stanowił art. 58 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 – k.p.a.). Zgodnie z powyższym przepisem w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Wobec powyższego co do zasady organ trafnie przyjął, iż termin do wniesienia odwołania należy przywrócić, jeśli są spełnione łącznie następujące przesłanki: 1. uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu, 2. wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, 3. dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, 4. dopełnienie wraz z wnioskiem czynności, dla której termin był ustanowiony. Niemniej jednak, jak wynika też wprost z powyższego przepisu, przywrócenie terminu następuje w razie uchybienia terminu. Tym samym rolą organu w pierwszej kolejności jest należyte zweryfikowanie czy i w jakiej dacie ów termin na wniesienie odwołania upłynął. Jak wynika z art. 42 § 1 k.p.a. (w brzemieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania i doręczania decyzji), pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W realiach badanej sprawy nie jest sporne, iż organ I instancji prowadził postępowanie w następstwie wniosku Gminnego Ośrodka Pomocy w T. z [...] lutego 2021 r. o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego. Do powyższego wniosku zostało dołączone zaświadczenie komornika sądowego z [...] sierpnia 2020 r. o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych. Wskazany w powyższym wniosku organu gminy adres skarżącego Burmistrz B. uznawał za jego aktualny adres zamieszkania. Taki też adres zamieszkania skarżącego ustalił organ odwoławczy. Oceniając skuteczność doręczenia decyzji z [...] maja 2021 r. której dotyczy wniosek o przywrócenie terminu należy dostrzec, że wezwaniem z [...] marca 2021 r. skierowanym na adres ul. [...] Burmistrz B. wezwał skarżącego do osobistego stawiennictwa w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej. Następnie zawiadomieniem z [...] kwietnia 2021 r. (skierowanym na ten sam adres) zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego i a następnie skierował decyzję kończącą postępowanie. Wszystkie powyższe pisma, po dwukrotnym awizowaniu, były zwracane nadawcy uwagi na brak ich podjęcia przez adresata. Kolegium odnosząc się do twierdzeń strony o wadliwości doręczeń dokonywanych na powyższy adres poprzestało na stwierdzeniu, iż jeszcze w zaświadczeniu o bezskuteczności egzekucji z dnia [...] sierpnia 2021 r. komornik sądowy wskazywał nadal adres strony: B. ul. [...] a dopiero w dniu [...] października 2021 r. organ otrzymał od komornika informację, iż strona odbiera korespondencję pod adresem K. ul. [...]. Mając powyższe na względzie organ odwoławczy przyjął, iż doręczenia następowały na adres zamieszkania skarżącego. Tymczasem w jedynym zaświadczeniu komornika, którym Burmistrz B. dysponował w dacie wszczęcia i zakończenia postępowania adres: B. ul. [...] w ogóle nie został przywołany. Co więcej komornik w pozycji "przyczyny bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego" wskazywał, że "dłużnik jest osadzony w zakładzie karnym". W istocie adres B. ul. [...] został wskazany organowi I instancji przez GOPS w T. , przy czym, jak opisano powyżej, nie korespondował on z treścią załączonego zaświadczenia. Organ I instancji wystąpił wprawdzie w dacie wszczęcia postępowania do komornika sądowego o informację czy skarżący dalej uchyla się od uiszczania zobowiązań, jednak nie podjął się jednoczesnego wyjaśnienia czy w dalszym ciągu przebywa on w zakładzie karnym ewentualnie jaki jest jego aktualny adres do doręczeń. Komornik w odpowiedzi z [...] kwietnia 2021 r. poinformował organ o braku wpłat w okresie ostatnich 6 miesięcy. Aktualny adres zamieszkania lub korespondencyjny, podobnie jak przyczyny bezskuteczności egzekucji pozostały poza merytorycznym zakresem tej odpowiedzi. Wobec powyższego ustalenie organu odwoławczego, iż decyzja, której dotyczy wniosek została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu [...] maja 2021 r. na adres: B. ul. [...] w trybie art. 44 § 4 k.p.a. nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Brak zaś prawidłowych ustaleń co do skuteczności oraz daty doręczenia decyzji Burmistrza B. z [...] maja 2022 r. - a w konsekwencji także brak należytej oceny czy doszło do uchybienia terminowi na wniesienie odwołania - czyniło rozstrzyganie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przedwczesnym. Poczynienie odpowiednio wnikliwych ustaleń w opisanym wyżej zakresie winno poprzedzić dalsze rozważania w przedmiocie istnienia podstaw przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdyż jak wskazano na wstępie, warunkiem przywrócenia terminu jest potwierdzenie, iż doszło do jego uchybienia. Na marginesie warto dostrzec, iż miejsce zamieszkania skarżącego ma też o tyle istotne znacznie dla sprawy, że determinowało ono właściwość miejscową organu I instancji. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji orzeczenia.