I SA/Łd 547/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 26 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 4 maja 2022 r. nr SKO.4142.7.2022 w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji SKO z 7.04.2022 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej dotyczącej określenie kwoty zwrotu dotacji niewykorzystanych w 2019 r. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz S. S. kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z 4 maja 2022 r. nr SKO.4142.7.2022, utrzymało w mocy własną decyzję z 7 kwietnia 2022 r. nr SKO.4142.2.2022, w której odmówiło S. S. stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 11 lutego 2020 r. nr DEP-Ed-VI.4431.14.2020. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w powołanej decyzji z 11 lutego 2020 r. Prezydent Miasta Łodzi określił wysokość dotacji niewykorzystanej w 2019 r. przez A. w kwocie 477.338,01 zł oraz nakazał dokonanie zwrotu ww. dotacji wraz z odsetkami na wskazany rachunek bankowy. Organ prowadzący ww. szkołę policealną, to jest L. sp. z o.o., nie zakwestionował ww. decyzji. Pismem z 11 stycznia 2022 r. Prezydent Miasta Łodzi poinformował S. S. o wszczęciu postępowania w sprawie jej solidarnej odpowiedzialności, jako członka zarządu L. sp. z o.o., za zaległości podatkowe spółki, w związku z niedokonaniem zwrotu ww. dotacji. S. S. pismem z 8 lutego 2022 r. zwróciła się do Kolegium z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 11 lutego 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z 7 kwietnia 2022 r. nr SKO.4142.2.2022, odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta Łodzi nr DEP-Ed-VI.4431.14.2020. Następnie, wymienioną na wstępie decyzją z 4 maja 2022 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy własną decyzję z 7 kwietnia 2022 r. W uzasadnieniu organ ponownie stwierdził, że w sprawie nie zachodziły przesłanki stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi, wymienione w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.). W skardze z 14 czerwca 2022 r., S. S., wnosząc o uchylenie w całości decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania, podniosła zarzuty naruszenia: (1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie; (2) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej; (3) art. 30 § 3 w zw. z art. 40 § 1 i 2 k.p.a. poprzez uznanie, że L. sp. z o.o. w toku postępowania administracyjnego wszczętego i prowadzonego przez Prezydenta Miasta Łodzi, była należycie reprezentowana, korespondencja była jej skutecznie doręczana, w sytuacji nie wyjaśnienia czy pracownicy dokonujący odbioru korespondencji byli upoważnieni do odbioru pism lub do bieżącej obsługi spółki; (4) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie wszechstronną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na uznaniu, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi; (5) art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 8 w zw. z art. 9 w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 109 § 1 i art. 110 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Łodzi 11 lutego 2020 r. nr DEP-Ed-VI.4431.14.2020. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że 7 kwietnia 2022 r. zostały wydane dwa rozstrzygnięcia: 1) decyzja nr SKO.4142.2.2022 o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 11 lutego 2020 r. nr DEP-Ed-VI.4431.14.2020; 2) decyzja nr SKO.4142.3.2022 o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 11 lutego 2020 r. nr DEP-Ed-VI.4431.17.2020. Strona wniosła następnie tylko jeden wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, to jest od decyzji o nr SKO.4142.3.2022. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi zaskarżoną decyzją z 4 maja 2022 r. nr SKO.4142.7.2022, omyłkowo rozpatrzyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego Kolegium z 7 kwietnia 2022 r. nr SKO.4142.2.2022, o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 11 lutego 2020 r. nr DEP-Ed-VI.4431.14.2020. Zdaniem Kolegium zasadne jest wyeliminowanie decyzji wydanej na wniosek, który w rzeczywistości nie został złożony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Zaskarżona decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego, jednakże z innych przyczyn niż wymienione w skardze. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada z urzędu m.in. czy zaskarżony akt administracyjny jest dotknięty jedną z wad powodujących jego nieważność zaskarżonego aktu, to jest w niniejszym postępowaniu, jednej z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. W postępowaniu sądowym ustalone zostało, że 4 maja 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wydało decyzję nr SKO.4142.7.2022, mimo braku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącego decyzji tego Kolegium z 7 kwietnia 2022 r. nr SKO.4142.2.2022, o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 11 lutego 2020 r. nr DEP-Ed-VI.4431.14.2020. Powyższa okoliczność została przyznana przez Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi w odpowiedzi na skargę, w której Kolegium wyjaśniło, że zaskarżona decyzja została wydana przez pomyłkę. W konsekwencji przyjąć należy, że organ odwoławczy rozpatrzył ponownie sprawę bez wniosku strony skarżącej. W myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i piśmiennictwie "rażące naruszenie prawa" definiowane jest jako takie naruszenie przepisów prawa, które w świetle stanu prawnego nie budzi wątpliwości. Do przypadków rażącego naruszenia prawa zalicza się między innymi pogwałcenie zasad ogólnych zawartych w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, to jest: oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie zasad określonych w art. 6–11 k.p.a. w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu (por. uzasadnienie wyroku NSA z 8 czerwca 1983 r., I SA 355/83, ONSA 1983, nr 1, poz. 40). W szczególności dotyczy to naruszenia zasady dwuinstancyjności. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 kwietnia 1989 r. (sygn. akt II SA 1198/88, ONSA 1989, nr 1, poz. 36) "Wydanie decyzji z pogwałceniem zasady dwuinstancyjności, obowiązującej w postępowaniu administracyjnym (art. 15 k.p.a.), godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywatela i musi być ocenione jako rażące naruszenie prawa". Podobnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjnie w wyroku z 17 września 1990 r. (sygn. akt III SA 647/90, Wspólnota 1991, nr 36, s. 21): "Decyzja organu odwoławczego, która w trybie art. 138 § 1 k.p.a. rozstrzyga o decyzji organu I instancji nie będącej przedmiotem odwołania jest wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.)". Objęta skargą w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 4 maja 2022 r., została wydana bez wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zatem decyzja ta rażąco naruszała prawo i — jako rażąco wadliwa — musi zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. lp