I C 610/22
Sądy powszechne2025-05-23
Sygnatura
I C 610/22
Data orzeczenia
2025-05-23
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Krystian Szeląg (PRESIDING_JUDGE)
Treść orzeczenia
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt: I C 610/22</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p> Dnia 23 maja 2025 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny</p>
<p>w składzie następującym:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="186"/>
<col width="525"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>Sędzia Krystian Szeląg</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant:</p>
</td>
<td>
<p>Sekretarz sądowy Kamila Lobert-Bruździak</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2025 r. w Olsztynie</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy <strong>
<!-- -->z powództwa <span class="anon-block">Z. Z.</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->przeciwko <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->o zapłatę</strong>
</p>
<p>I.
zasądza od pozwanego <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">Z. Z.</span> kwotę 141.717,60 zł (sto czterdzieści jeden tysięcy siedemset siedemnaście złotych, 60/100) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia zapłaty;</p>
<p>II.
zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 7.417,00 zł (siedem tysięcy czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu;</p>
<p>III.
nakazuje ściągnąć od pozwanego <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Olsztynie kwotę 7.674,98 zł (siedem tysięcy sześćset siedemdziesiąt cztery złote 98/100), tytułem poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatków postępowania oraz kosztów sądowych, od których powódka była częściowo zwolniona.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt I C 610/22</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->Powódka – małoletnia <span class="anon-block">Z. Z.</span> reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego – matkę <span class="anon-block">A. Z.</span>
</strong> wystąpiła przeciwko pozwanemu <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> z pozwem o zapłatę, domagając się zasądzenia od pozwanego tytułem zadośćuczynienia za krzywdę spowodowaną śmiercią ojca - <span class="anon-block">M. Z.</span> na jej rzecz kwoty 141.717,60 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Dodatkowo powódka postulowała również o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów procesu według norm prawem przepisanych.</p>
<p>Uzasadniając roszczenia dochodzone na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 4)">art. 446 § 4 k.c.</a>, powódka wskazała, ze w dniu 23 sierpnia 2021 r. w miejscowości <span class="anon-block">D.</span> na drodze K-10 miał miejsce wypadek komunikacyjny, w którym uczestniczyły: pojazd dostawczy marki <span class="anon-block">O. (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>, ciągnik siodłowy marki <span class="anon-block">R. (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>BI wraz z naczepa <span class="anon-block">K.</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>XT oraz pojazd marki <span class="anon-block">F. (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>. W wyniku zdarzenia śmierć poniósł m. in.: ojciec powódki <span class="anon-block">M. Z.</span>, który znajdował się na miejscu pasażera pojazdu <span class="anon-block">O. (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>. Pozwany, wskutek postępowania likwidacyjnego zainicjowanego przez przedstawiciela ustawowego małoletniej powódki w osobie jej matki, uznał swoją odpowiedzialność za zaistniałe zdarzenie i wypłacił powódce częściowe świadczenia tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w kwocie 8.282,40 zł, przyjmując przy tym 70% przyczynienie się poszkodowanego do powstania szkody. Powódka wskazała, że przyznana w toku postępowania likwidacyjnego kwota zadośćuczynienia była zaniżona i nie stanowiła adekwatnej rekompensaty krzywdy niemajątkowej wynikającej ze śmierci jej ojca. W ocenie powódki adekwatnym byłoby przyjęcie 40% przyczynienie się poszkodowanego do powstania szkody, biorąc pod uwagę, ze w chwili zdarzenia zmarły <span class="anon-block">M. Z.</span> znajdował się w drodze do pracy. Powódka podkreślała też, że łączyła ją ze zmarłym ojcem silna emocjonalna więź, a nagła strata ojca była dla niej traumatycznym doświadczeniem, na skutek którego doznała negatywnych skutków w sferze psychicznej, emocjonalnej i codziennym funkcjonowaniu, co z kolei spowodowało konieczność skorzystania z pomocy specjalistów. Powódka do tej pory odczuwa smutek i ból związany ze śmiercią ojca.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Pozwany <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> w odpowiedzi na pozew</strong> domagał się oddalenia powództwa w całości oraz zasądzenia kosztów procesu według norm prawem przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, w którym je zasądzono do dnia zapłaty. Pozwany podtrzymał zajęte stanowisko w postępowaniu likwidacyjnym. Nie negował, co do zasady swej odpowiedzialności za zdarzenie, jednakże zakwestionował rozmiar krzywdy powódki i wysokość należnego jej zadośćuczynienia, wskazując, że dotychczas wypłacona kwota zadośćuczynienia, uwzględniająca 70% przyczynienia do powstania szkody z uwagi na brak zapięcia pasów bezpieczeństwa przez poszkodowanego i podróżowanie w miejscu nieprzeznaczonym i w części nieprzystosowanej do przewożenia pasażerów, jest adekwatna do rozmiaru szkody. Zdaniem pozwanego, wypłacona kwota w pełni kompensuje wszelkie roszczenia z tytułu zadośćuczynienia. Pozwany kwestionował, aby stopień przyczynienia się zmarłego do powstania szkody wynosił 40 % i aby odsetki ustawowe należały się też powódce za okres poprzedzający okres wyrokowania. W ocenie pozwanego, powódka nie wykazała negatywnych skutków w sferze zdrowia psychicznego, których doświadczyła z powodu śmierci ojca, a także nie wytłumaczyła, na czym polegała bliska więź emocjonalna łączącą powódkę ze zmarłym ojcem.</p>
<p>Strony podjęły próbę polubownego rozwiązania sporu, jednak nie doszły do porozumienia.</p>
<p>W dalszym toku postępowania strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong>
</p>
<p>W dniu 23 sierpnia 2021 r. około godziny 12:10 w miejscowości <span class="anon-block">D.</span> na drodze K-10, na wysokości 1296,9 km doszło do wypadku komunikacyjnego, w którym uczestniczyły: pojazd dostawczy marki <span class="anon-block">O. (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>, ciągnik siodłowy marki <span class="anon-block">R. (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span> wraz z naczepą <span class="anon-block">K.</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>XT oraz pojazd marki <span class="anon-block">F. (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>. Kierujący pojazdem osobowym marki <span class="anon-block">O. (...)</span> <span class="anon-block">S. N.</span>, poruszający się w kierunku <span class="anon-block">B.</span> nie dostosowując prędkości do warunków na drodze w celu uniknięcia zderzenia z pojazdem go poprzedzającym marki <span class="anon-block">O. (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>, zjechał na przeciwległy pas ruchu, doprowadzając do zderzenia czołowego z samochodem marki <span class="anon-block">R. (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span> wraz z naczepą <span class="anon-block"> (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span> poruszającym się z przeciwnego kierunku, tj. w kierunku <span class="anon-block">T.</span>. Pojazd marki <span class="anon-block">O. (...)</span> został odrzucony i uderzył w pojazd marki <span class="anon-block">F. (...)</span>. W wyniku zdarzenia śmierć ponieśli: kierowca pojazdu <span class="anon-block">O. (...)</span> <span class="anon-block">S. N.</span> i ojciec powódki <span class="anon-block">M. Z.</span>, który był pasażerem samochodu osobowego marki <span class="anon-block">O. (...)</span> - przebywał w części dostawczej. Inni pasażerowie pojazdu marki <span class="anon-block">O. (...)</span>, w tym kierowca znajdowali się w przestrzeni pasażerskiej, na fotelach, zabezpieczeni pasami bezpieczeństwa. Pasażerowie pojazdu <span class="anon-block">O. (...)</span>: <span class="anon-block">S. S.</span> i <span class="anon-block">P. W.</span> oraz pasażerowie pojazdu marki <span class="anon-block">F. (...)</span>: <span class="anon-block">I. Ł.</span> odnieśli obrażenia ciała powyżej 7 dni w rozumieniu prawa karnego. <span class="anon-block">M. Z.</span> podczas zdarzenia nie miał zapiętych pasów bezpieczeństwa, a także znajdował się w części dostawczej pojazdu w miejscu nieprzystosowanym i nieprzeznaczonym do jazdy. Bezpośrednią przyczyną zgonu <span class="anon-block">M. Z.</span> był rozległy uraz czaszkowo-mózgowy, skutkujący natychmiastowym zgonem. Sposób podróżowania <span class="anon-block">M. Z.</span>, na prowizorycznie umieszczonym fotelu, bez pasów bezpieczeństwa w przestrzeni ładunkowej pojazdu dostawczego wraz z licznymi narzędziami, elektronarzędziami i materiałami budowlanymi, które mogły swobodnie przemieszczać się w trakcie wypadku, miał istotny wpływ na wystąpienie u niego śmiertelnych w skutkach obrażeń. Zmarły w chwili śmierci miał 33 lata, był rozwodnikiem, nie mieszkał z powódką.</p>
<p>W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2021 r. prokurator Prokuratury Rejonowej Toruń-Wschód w <span class="anon-block">T.</span> wszczął śledztwo, a po przekazaniu sprawy przez Prokuraturę Regionalną w <span class="anon-block">G.</span>, przedmiotowe śledztwo prowadzi prokurator Prokuratury Okręgowej w Gdańsku. Pojazd sprawcy zdarzenia na dzień wypadku był ubezpieczony u pozwanego.</p>
<p>
<em>
<!-- -->/bezsporne, nadto dowód odpis skrócony aktu zgonu <span class="anon-block">M. Z.</span>, k. 23; postanowienie o wszczęciu śledztwa z dnia 25 sierpnia 2021 r., k. 30-31; kopia wydruku potwierdzenia w przedmiocie ubezpieczenia OC pojazdu marki <span class="anon-block">O. (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>, k. 28; dokumenty z akt sprawy Prokuratury Okręgowej w Gdańsku <span class="anon-block"> (...)</span>-3. Ds. 24.2021 w postaci notatki z miejsca zdarzenia, k. 1-3v., protokołu oględzin pojazdów biorących udział w zdarzeniu, k. 4-11v., notatki służbowej, k. 186, notatki urzędowej dot. przyczyny śmierci <span class="anon-block">M. Z.</span> k. 187, dokumentacji fotograficznej pojazdu <span class="anon-block">O.</span>, k. 210-229, opinii sądowo-lekarskiej sekcji zwłok, k. 262/</em>
</p>
<p>Pozwany wskutek postępowania likwidacyjnego zainicjowanego przez przedstawiciela ustawowego małoletniej powódki w osobie jej matki uznał swoją odpowiedzialność co do zasady i w dniach 19 listopada 2021 r. oraz 23 grudnia 2021 r. wydał decyzję o przyznaniu na rzecz powódki tytułem zadośćuczynienia kwoty 27.608,00 zł za doznaną krzywdę. Tak wyliczoną kwotę pozwany pomniejszył o stopień przyczynienia się zmarłego <span class="anon-block">M. Z.</span> do powstania szkody na poziomie 70%, wskazując, że zmarły <span class="anon-block">M. Z.</span> poprzez jazdę bez zapiętych pasów bezpieczeństwa i podróżowanie w części dostawczej pojazdu nieprzeznaczonej i nieprzystosowanej do przewozu ludzi, przyczynił się do zwiększenia szkody. W związku z tym pozwany ostatecznie wypłacił powódce kwotę 8.282,40 zł tytułem zadośćuczynienia.</p>
<p>
<em>
<!-- -->/bezsporne, nadto dowód: decyzja z dnia 19 listopada 2021 r., k. 24-25, decyzja z dnia 23 grudnia 2021 r. k. 26-27; akta szkody-płyta CD, k. 115/</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">Z. Z.</span> w chwili śmierci ojca miała 8 lat. Obecnie jest uczennicą szkoły podstawowej. Trenuje rugby, choć bez zapału. Ma troje rodzeństwa – rodzoną starszą siostrę <span class="anon-block">P.</span>, przyrodnią starszą siostrę <span class="anon-block">W.</span> oraz przyrodniego młodszego brata <span class="anon-block">A.</span>. Powódka lubiła spędzać czas z tatą. Miała zachowaną więź z ojcem, jednak nie na tyle intensywną, jak tego potrzebowała, co świadczy o tym, że ojciec był dla niej ważną postacią. Przejawia bardzo silne przywiązanie do niego, pozytywne uczucia wobec jego osoby oraz pragnienie jego obecności.</p>
<p>Po śmierci ojca stała się smutna, miała mniejszą ochotę na spotkania z koleżankami, odsunęła się od rówieśników na jakiś czas. Zaprzestała również nauki gry na gitarze. Nagła śmierć ojca spowodowała, iż powódka doświadczała i wciąż doświadcza bardzo intensywnego cierpienia emocjonalnego. Wiąże się ono z bólem trudnym do wytrzymania, niezwykle głębokim smutkiem i strachem. Ból wiąże się nie tylko ze stratą, ale też z przerażeniem, poczuciem niebezpieczeństwa. Powódka jest przytłoczona swoim cierpieniem, bezradna wobec niego, osamotniona w nim. Doznaje ona intensywnego poczucia braku ojca, pragnienia jego obecności, co wiąże się z bólem i tęsknotą. Życie powódki zdeterminowane jest bólem. U powódki wystąpiły warunki, w których może pojawić się traumatyczna żałoba, czyli taka w której rozwijają się objawy cierpienia związanego z separacją oraz objawy charakterystyczne dla przeżycia traumy, pourazowe. Są to cechy żałoby powikłanej, co naraża powódkę na rozwój zaburzeń zdrowia psychicznego.</p>
<p>Powódka korzystała z pomocy psychologa, terapeuty. Była również zapisana do psychiatry w <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>. U powódki rozpoznano niskie poczucie własnej wartości oraz poważne problemy motywacyjne. Powódka potrzebuje obecnie wsparcia specjalistycznego, najlepiej psychoterapii.</p>
<p>
<em>
<!-- -->/dowód: odpis skrócony aktu urodzenia powódki, k. 22, opinia psychologiczna, k. 147-155, opinia psychologiczna uzupełniająca, k. 175-179; opinia sądowa psychiatryczno-psychologiczna z dnia 27 maja 2024 r., k. 249-262; zeznania opiekuna prawnego powódki – matki <span class="anon-block">A. Z.</span> - protokół z rozprawy z dnia 16 maja 2024 r., k. 374-375/</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sad zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.</p>
<p>Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy, których wiarygodność nie budziła wątpliwości sądu. Sąd dał wiarę zeznaniom opiekuna prawnego powódki – matki <span class="anon-block">A. Z.</span>, w zakresie więzów rodzinnych i emocjonalnych łączących powódkę ze zmarłym ojcem oraz stanu psychiki powódki po jego śmierci. Jej zeznania korelują z wnioskami z opinii biegłego sądowego z zakresu psychologii oraz biegłych z Zakładu ds. Opiniowania Wydziału Lekarskiego <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">O.</span> – psychologa dziecięcego, specjalisty psychiatry dziecięcego oraz specjalisty medycyny sądowej, sporządzonej w ramach niniejszego postępowania, które to odnoszą się do aktualnego stanu psychicznego powódki, więzi łączącej powódkę ze zmarłym oraz wpływu śmierci <span class="anon-block">M. Z.</span> na stan zdrowia psychicznego powódki, konieczności korzystania z pomocy terapeutycznej w związku ze śmiercią poszkodowanego oraz doznania długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w związku ze śmiercią ojca. Sąd dla poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie w zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o zasadności roszczeń strony powodowej uwzględnił wnioski zawarte w obu opiniach, w zakresie, w którym nie były ze sobą sprzeczne, lecz spójne i logiczne. Tym źródłom dowodowym, po ich samodzielnej ocenie przez Sąd, należało w kontekście zgłoszonych żądań, przypisać kluczowy walor dowodowy. Opinie te są jasne i pełne - zostały sporządzone w sposób rzeczowy i logiczny, w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu.</p>
<p>Okolicznością bezsporną jest, iż w dniu 23 sierpnia 2021 r. miał miejsce wypadek komunikacyjny, w którym na skutek doznanych obrażeń śmierć poniósł ojciec powódki - <span class="anon-block">M. Z.</span>. Kwestia odpowiedzialności pozwanego w niniejszej sprawie nie budziła wątpliwości. Pozwany nie kwestionował żądań powoda co do zasady, przyznał, iż ponosi względem niego odpowiedzialność odszkodowawczą, czemu dał wyraz spełniając w części świadczenie. Spór sprowadzał się do odmiennej oceny rozmiaru krzywdy powódki oraz stopnia przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody. Strony reprezentowały odmienne stanowiska w tym zakresie pozwany określał to przyczynienie na 70 % jako stanowiące następstwo jazdy powoda w samochodzie bez zapiętych pasów bezpieczeństwa oraz fakt, że zmarły znajdował się w części ładunkowej samochodu - w miejscu nieprzystosowanym i nieprzeznaczonym do jazdy, a w ocenie powódki przyczynienie powinno wynosić najwyżej 40%, biorąc pod uwagę, że poszkodowany w chwili zdarzenia znajdował się w drodze do pracy.</p>
<p>Podstawy prawnej roszczeń dochodzonych przez powódkę tytułem zadośćuczynienia za krzywdę spowodowaną śmiercią ojca <span class="anon-block">M. Z.</span>, upatrywać trzeba w normie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 4)">art. 446 § 4 k.c.</a> Przepis ten stanowi, że sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Zakresem zadośćuczynienia objęty jest zatem niemajątkowy uszczerbek doznany w dobrach prawnie chronionych przez najbliższych członków rodziny zmarłego, w następstwie jego śmierci. W literaturze i orzecznictwie zwraca się uwagę, że na rozmiar krzywdy mają przede wszystkim wpływ: dramatyzm doznań osoby bliskiej, poczucie osamotnienia i pustki, cierpienia moralne i wstrząs psychiczny wywołany śmiercią osoby najbliższej, rodzaj i intensywność więzi łączącej pokrzywdzonego z zmarłym, wystąpienie zaburzeń będących skutkiem jego odejścia (np. nerwicy, depresji), roli w rodzinie pełnionej przez osobę zmarłą. Stopień trudności, jakie pokrzywdzony będzie musiał przezwyciężyć, aby mógł odnaleźć się w nowej rzeczywistości, zdolność do jej zaakceptowania, leczenie doznanej traumy oraz wiek pokrzywdzonego (zob.: wyroki Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 2011 r. w sprawie o sygn. akt III CSK 279/10, niepubl. oraz z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt IV CSK 416/11, LEX 1212823: wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 lipca 2013 r. sygn. akt I ACa 227/13. LEX nr 1350383).</p>
<p>
<span class="anon-block"> (...)</span> krzywdy, jakiej doznaje osoba najbliższa, jest trudne, każdy przypadek powinien być indywidualizowany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy. Zadośćuczynienie, o którym traktuje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 4)">art. 446 § 4 k.c.</a> jest odzwierciedleniem w formie pieniężnej rozmiaru krzywdy, a ta nie zależy od statusu materialnego pokrzywdzonego. Rozmiar zadośćuczynienia może być odnoszony jedynie do stopy życiowej społeczeństwa, która pośrednio może rzutować na umiarkowany jego wymiar i to w zasadzie bez względu na status społeczny oraz materialny poszkodowanego. Przesłanka przeciętnej stopy życiowej nie może jednak pozbawić omawianego roszczenia funkcji kompensacyjnej i eliminować innych istotniejszych czynników kształtujących jego rozmiar, ma bowiem charakter tylko uzupełniający. Określenie wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę powinno się opierać na obiektywnych i sprawdzalnych kryteriach, kierować się jego celami i charakterem przy uwzględnieniu jednak indywidualnej sytuacji poszkodowanego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2002 r., IV CKN 1266/2000).</p>
<p>O tym, kto jest najbliższym członkiem rodziny decyduje faktyczny układ stosunków pomiędzy określonymi osobami, a nie formalna kolejność pokrewieństwa czy ewentualnie powinowactwo, wynikające w szczególności z przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 ()">kodeksu rodzinnego i opiekuńczego</a>. Aby więc ustalić, że osoba występująca o zadośćuczynienie jest najbliższym członkiem rodziny nieżyjącego sąd powinien stwierdzić, czy istniała silna i pozytywna więź emocjonalna pomiędzy dochodzącym tego roszczenia, a zmarłym (por wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 2011 r. III CSK 279/10, Lex nr 898254; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 14 kwietnia 2010 r. 1 ACa 178/10, Lex Polonica nr 2610015: Kodeks cywilny. Komentarz, pod red. K. Pietrzykowskiego. Wyd. CH Beck, 2011, w SIP Legalis)</p>
<p>Jedną z kluczowych kwestii dla merytorycznej oceny zasadności zgłaszanych przez stronę powodową żądań było ustalenie wpływu wypadku z dnia 23 sierpnia 2021 r. i śmierci <span class="anon-block">M. Z.</span> na psychikę i funkcjonowanie powódki. W toku postępowania dopuszczony został dowód z opinii biegłych z zakresu psychologii i psychiatrii, celem ustalenia min.: cierpień jakich doznała i doznaje powódka w związku ze śmiercią <span class="anon-block">M. Z.</span>; jakie więzi występowały pomiędzy powódką a ojcem oraz czy śmierć ojca skutkowała u powódki wystąpieniem dolegliwości z zakresu zdrowia psychicznego, które wykraczały poza normalną reakcję żałoby; czy śmierć ojca wywołała ujemne następstwa w sferze dobrostanu psychiki powódki – jaki był ich charakter i rozmiar, stopień nasilenia, czas trwania i ich wpływ na osłabienie energii życiowej powódki, w jaki sposób pogorszył się stan zdrowia psychicznego powódki, a także czy została zerwana więź emocjonalna i rodzinna łącząca powódkę ze zmarłym ojcem i jakie były tego skutki w sferze psychicznej. Dodatkowo biegli ustalali jakie są rokowania medyczne w zakresie przeżywanej żałoby z uwzględnieniem prawidłowej terapii psychologicznej/psychiatrycznej oraz w jaki sposób kształtuje i będzie się kształtowała w przyszłości świadomość powódki na śmierć ojca.</p>
<p>Przedmiotowe opinie zostały sporządzone przez osoby posiadające odpowiednią wiedzę specjalistyczną, niezbędną z punktu widzenia oceny zdarzeń nakreślonych w tezie dowodowej. W ocenie biegłych po śmierci ojca powódka doświadczyła i wciąż doświadcza bardzo intensywnego cierpienia emocjonalnego. Ujawniło się powikłane przeżywanie żałoby. W związku z tym powódka korzystała ze wsparcia psychologicznego, psychiatrycznego oraz terapeutycznego. Cierpienie powódki określono jako bardzo intensywne trudne do wytrzymania i przejawia się głównie jako ból, cierpienie związane z separacją, tęsknota za ojcem, pragnienie jego obecności, głęboki smutek i strach.</p>
<p>Powódka doznaje intensywnego poczucia braku ojca oraz pragnienia jego obecności. Łączyła ją z ojcem więź emocjonalna, która wskutek jego śmierci została zerwana. Powódka doświadczyła cierpienia separacyjnego. Biegli wskazali, iż konieczna jest regularna pomoc psychologiczna, najlepiej w formie psychoterapii.</p>
<p>W ocenie Sądu, nie ulegało wątpliwości, ze powódce przysługuje roszczenie o zadośćuczynienie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 4)">art. 446 § 4 k.c.</a> Nie ulega również wątpliwości, ze powódka w związku ze śmiercią ojca odczuwała ból i cierpienie. Dodatkowo na skutek nagłej śmierci ojca wystąpiły u niej zaburzenia adaptacyjne, co z kolei doprowadziło do konieczności korzystania przez powódkę z pomocy specjalistycznej. Śmierć osoby bliskiej stanowi z reguły wielki wstrząs dla rodziny, a cierpienia psychiczne, jakie się z tym wiążą, mogą przybierać ogromny wymiar. Ustalenie wysokości zadośćuczynienia powinno zostać natomiast dokonane z uwzględnieniem wszelkich okoliczności mających wpływ na rozmiar doznanej krzywdy oraz tego, że zadośćuczynienie ma przede wszystkim charakter kompensacyjny i tym samym jego wysokość winna przedstawiać jakąś odczuwalną wartość.</p>
<p>Należało również rozważyć problem przyczynienia się poszkodowanego do szkody. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 362)">art. 362 k.c.</a> jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron. Treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 362)">art. 362 k.c.</a> wskazuje, że wystarczy jakiekolwiek przyczynienie się, aby zasada pełnego odszkodowania została przełamana. Rozmiar przyczynienia zależy od "stosownych okoliczności". <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 362)">Art. 362 k.c.</a> nie może być traktowany jako przejaw tzw. prawa sędziowskiego, którego zastosowanie zależy od swobodnego uznania sądu w okolicznościach sprawy. Ustalenie, że poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, aktualizuje powinność oceny przez sąd, przy uwzględnieniu okoliczności sprawy, w tym ewentualnie stopnia winy obu stron, w jakim zakresie wpływa to - in minus - na granice obowiązku odszkodowawczego osoby zobowiązanej do naprawienia szkody. W każdym przypadku przyczynienia odszkodowanie ulega zmniejszeniu, jakkolwiek w okolicznościach danej sprawy może to nastąpić w stopniu zupełnie symbolicznym (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2015 r., III CSK 187/14, OSNC-<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 362 zd. 2016/3)">ZD 2016/3</a>/41).</p>
<p>Pozwany wywodził, iż poszkodowany przyczynił się do powstania szkody w 70% na skutek niezapięcia pasów bezpieczeństwa oraz podróżowania w części dostawczej pojazdu nieprzeznaczonej i nieprzystosowanej do przewozu osób.</p>
<p>W niniejszej sprawie bezspornym było, że poszkodowany w chwili zdarzenia nie miał zapiętych pasów bezpieczeństwa i przebywał w przestrzeni ładunkowej pojazdu. Kwestia niezapięcia pasów przez poszkodowanego i jego wpływu na przyczynienie się do rozmiaru doznanej szkody podlegała rozważeniu przez biegłego w opinii sądowo-lekarskiej z <span class="anon-block"> (...) (...)- (...)</span> w <span class="anon-block">O.</span> powołanego w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Okręgową w Gdańsku. Powołany w w/w postępowaniu biegły jednoznacznie wskazał, ze sposób podróżowania <span class="anon-block">M. Z.</span>, na prowizorycznie umieszczonym fotelu, bez pasów bezpieczeństwa w przestrzeni ładunkowej pojazdu dostawczego wraz z licznymi narzędziami, elektronarzędziami i materiałami budowlanymi, które mogły swobodnie przemieszczać się w trakcie wypadku, miał istotny wpływ na wystąpienie u niego śmiertelnych w skutkach obrażeń.</p>
<p>Sąd podziela wnioski z opinii biegłego wydane w w/w opinii sądowo-lekarskiej, gdyż są one logiczne, spójne, odpowiadające zasadom doświadczenia życiowego, w końcu odnoszące się do całokształtu okoliczności związanych ze zdarzeniem wypadkowym. W orzecznictwie sądowym przyczynienie się do zwiększenia szkody wskutek niezapięcia pasów przez pokrzywdzonego nie budzi wątpliwości i jest powszechnie przyjmowane, przy czym już stopień tego przyczynienia jest odnoszony do konkretnych okoliczności. Również w ocenie Sądu okoliczność, że poszkodowany nie miał zapiętych pasów bezpieczeństwa i w czasie wypadku przebywał w przestrzeni ładunkowej pojazdu, skutkowało tym, że poszkodowany przyczynił się do zwiększenia szkody.</p>
<p>W ocenie Sądu, nie można jednak było uznać, że poszkodowany nie zapinając pasów bezpieczeństwa i znajdując się w części ładunkowej samochodu, aż w 70% przyczynił się do powstania szkody. Takiemu stanowisku przeczy przede wszystkim porównanie stopnia winy poszkodowanego i sprawcy szkody. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zachowanie się sprawcy szkody polegające na umyślnym naruszeniu zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym jest okolicznością niewspółmierną do niezapięcia pasów bezpieczeństwa przez poszkodowanego. Z drugiej jednak strony należy przyjąć, że skoro poszkodowany mógł i powinien był przewidywać możliwe następstwa ewentualnego wypadku i konsekwencji swojego zachowania polegającego na niezapięciu pasów bezpieczeństwa, można mu przypisać rażące niedbalstwo (por wyrok Sądu Najwyższego Izba Cywilna z dnia 16 marca 2018 r. IV CSK 114/17). Jednak należy zauważyć, że poszkodowany znajdował się w drodze do pracy i zdecydował się na jazdę w przestrzeni ładunkowej, by dojechać do pracy i wypełniać obowiązki pracownicze, co stanowiło podstawę do ustalenia, że poszkodowany przyczynił się do powstania szkody w wymiarze 40%.</p>
<p>Analiza poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń prowadzi do wniosku, ze z uwagi na rozmiar doznanej przez powódkę krzywdy, wypłacona dotychczas przez pozwanego kwota tytułem zadośćuczynienia jest zbyt niska. Należytą rekompensatę za doznaną krzywdę, w ocenie Sądu, stanowi ustalona przez powódkę kwota 250.000 zł, a uwzględniając stopień przyczynienia się poszkodowanego (40%) wysokość należnego zadośćuczynienia wynosi 150.000 zł. Zadośćuczynienie w przyjętej wysokości odpowiada rozmiarowi i intensywności negatywnych doznań powódki, uwzględnia, czas leczenia, skutki urazów dla jej codziennego funkcjonowania, stosunkowo młody wiek poszkodowanego i nie prowadzi do nieuzasadnionego wzbogacenia, a także jest adekwatne do rozmiaru krzywdy niemajątkowej, jakiej doznała powódka na skutek śmierci ojca. Sąd miał na uwadze też to, że śmierć ojca miała charakter nagły i stanowiła wielki wstrząs dla powódki, która była silnie emocjonalnie z nim związana. Przy uwzględnieniu faktu, iż pozwany w toku postępowania likwidacyjnego wypłacił na rzecz powódki kwotę 8.282,40 zł powództwo w zakresie roszczenia o zadośćuczynienie podlegało uwzględnieniu w całości, czyli do kwoty 141.717,60 zł (pkt I wyroku).</p>
<p>O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> Już przed wszczęciem procesu powódka podejmowała próbę pozasądowego załatwienia sprawy, stąd zachodziły podstawy do zasądzenia odsetek, zgodnie z żądaniem pozwu, od dnia jego wniesienia. Ponadto należną kwotę zadośćuczynienia ustalano na dzień zgłoszenia żądania zapłaty, a nie na dzień orzekania.</p>
<p>O kosztach procesu (pkt II wyroku) Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> zasądzając na rzecz powódki 7.417,00 zł biorąc za podstawę opłatę sądową od pozwu (1.000 zł), zaliczkę na wynagrodzenie biegłego (1.000 zł) wynagrodzenie pełnomocnika procesowego (5.400 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości (17 zł).</p>
<p>O ściągnięciu od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Olsztynie kwoty 7.674,98 zł tytułem poniesionych tymczasowo wydatków postępowania oraz kosztów sądowych (pkt III wyroku) orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a>. Na tę kwotę składały się poniesione wydatki na wynagrodzenie biegłych (36,48 zł + 1.552,50 zł = 1.588,98 zł) oraz część opłaty sądowej od pozwu, z której powódka została zwolniona (6.086 zł).</p>
</div>