I OZ 1150/14

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 października 2014 r. sygn. akt II SA/Go 679/14 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Zielonej Górze z dnia 8 sierpnia 2014 r. nr [..] w przedmiocie nakazu utworzenia służby bhp w zakładzie postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 30 października 2014 r. sygn. akt II SA/Go 679/14, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 207), odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, w sprawie ze skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [..]na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Zielonej Górze z dnia 8 sierpnia 2014 r. nr [..]w przedmiocie nakazu utworzenia służby bhp w zakładzie. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że postanowieniem z dnia 20 października 2014 r., sygn. akt II SA/Go 679/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [..]na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Zielonej Górze z dnia 8 sierpnia 2014 r. nr [..]w przedmiocie nakazu utworzenia służby bhp w zakładzie. Przyczyną odrzucenia skargi było nieuiszczenie przez stronę skarżącą wpisu sądowego od złożonej skargi w wysokości 200 zł w wyznaczonym przez Sąd terminie. Odpis w/w postanowienia został skutecznie doręczony stronie skarżącej w dniu 23 października 2014 r. Dnia 29 października 2014 r. (data nadania na poczcie – 28 października 2014 r.) do WSA w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [..]o przywrócenie terminu do "uiszczenia opłaty sądowej". Strona uzasadniła wniosek nieuwagą pracowników, którzy wśród pliku otrzymanych z Sądu dokumentów przeoczyli wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi. Jednocześnie na rachunek bankowy Sądu wpłynęła kwota 200 zł uiszczona przez stronę skarżącą tytułem wpisu od skargi. Sąd I instancji uznał, iż SP ZOZ [..]nie uprawdopodobnił braku jego winy w uchybieniu terminu. Jako przyczynę uchybienia terminowi strona podała nieuwagę pracowników Zakładu i przeoczenie w otrzymanym z Sądu pliku dokumentów wezwania do uiszczenia wpisu. Sąd I instancji wyjaśnił, że brak staranności podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą w doborze osób, przy pomocy których prowadzi tę działalność, nie może prowadzić do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, ponosi bowiem odpowiedzialność za zaniedbania personelu administracyjnego, którym posługuje się przy wykonywaniu swoich czynności. Wszelkie zatem zaniedbania pracowników, również w zakresie terminowości i prawidłowości składanej korespondencji, nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu, gdyż wszelkie błędy i zaniedbania personelu zatrudnionego w danym podmiocie gospodarczym obciążają ten podmiot (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012r., sygn. akt I GZ 403/12, Lex nr 1239403). Zdaniem Sądu, podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien dołożyć należytej staranności w dbałości o własne interesy, przejawiającej się w szczególności w zatrudnianiu kompetentnych i godnych zaufania pracowników. Wobec tego nie można uznać, że strona skarżąca uchybiła terminowi do złożenia skargi bez własnej winy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w [..], nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wniósł o uwzględnienie zażalenia i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Podkreślenia wymaga fakt, iż instytucja uprawdopodobnienia jest dalece mniej rygorystyczna niż udowodnienie danej okoliczności. Oznacza to, iż samo wykazanie zdarzenia lub faktu, który wskazuje na prawdopodobieństwo braku winy, winno być wystarczającym dla uznania, iż zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu, o jakim mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 409; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08). W orzecznictwie i doktrynie powszechnie przyjęte jest, że zakres pojęcia winy w uchybieniu terminu obejmuje również winę osób trzecich upoważnionych przez uczestnika postępowania (stronę) do dokonania czynności (vide M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 410). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (np. postanowienie NSA z 10 września 2010 r., II OZ 849/10). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Spośród wskazanych przesłanek przywrócenia terminu Sąd I instancji zakwestionował jedynie uprawdopodobnienie w przedmiotowym wniosku okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Wymóg ten oznacza, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności. Podkreślenia wymaga fakt, iż osoba prowadząca działalność gospodarczą ponosi odpowiedzialność za zaniedbania personelu administracyjnego, którym posługuje się przy wykonywaniu swoich czynności, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niedochowaniu terminu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że nie do przyjęcia jest argumentacja SP ZOZ w [..], która uzasadniając brak winy w niedochowaniu terminu, ceduje odpowiedzialność za to uchybienie na swoich pracowników, próbując przy tym wyłączyć swoją winę. Jak już wyżej wskazano, podmiot prowadzący działalność, przejmuje negatywne konsekwencje wszelkich działań swoich pracowników, w tym także nieterminowe doręczenie korespondencji czy też przeoczenie pisma z sądu wśród napływającej korespondencji. Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, że skarżący w korespondencji prowadzonej z WSA wskazał jako adres oraz miejsce do doręczeń ul. [..]1, [..]. Adres ten jest zbieżny z ujawnionym odpisie aktualnym z KRS (k. 20 akt sądowych). W przypadku zaś doręczenia przesyłki osobie prawnej skutecznym jest doręczenie przesyłki osobie do takiego odbioru upoważnionej. Zarządzenie Sądu I instancji z dnia 18 września 2014 r. odebrał pracownik skarżącego – M.W.. Na znajdującym się w aktach sprawy (k. 18 akt sądowych) zwrotnym potwierdzeniu korespondencji z Sądu – M.W. potwierdziła odbiór korespondencji pieczęcią firmy skarżącego. W judykaturze przyjmuje się, że osobą uprawnioną do odbioru korespondencji jest pracownik firmy posiadający jej pieczęć. Co istotne robi to za wiedzą i zgodą osoby prowadzącej działalność gospodarczą. To do obowiązków osoby kierującej daną jednostką należy takie zorganizowanie pracy przedsiębiorstwa, ażeby wykluczyć możliwość odbioru przesyłek przez osoby nieuprawnione (por. postanowienie NSA z 7 lipca 2011 r., I OZ 474/11; postanowienie NSA z 7 maja 2010, II OSK 741/09). Należy zatem uznać, że skoro w realiach sprawy korespondencja zawierająca zarządzenie Sądu I instancji w sprawie uiszczenia wpisu sądowego została odebrana w siedzibie skarżącego, wskazanej przez niego jako adres do korespondencji, przez osobę będącą jego pracownikiem, posługującą się pieczęcią SP ZOZ w [..], to doręczenie zostało dokonane do rąk osoby uprawnionej, a w konsekwencji uznać należało je za skuteczne. W tym stanie rzeczy należy uznać, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka ustanowiona w art. 86 § 1 P.p.s.a., warunkująca przywrócenie uchybionego terminu, a zatem postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.