II OZ 886/09

SENTENCJA Dnia 20 października 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 20 października 2009 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia F.B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VIII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2009 roku, sygn. akt VIII SA/Wa 56/09 wzywające F.B. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczonego na skutek żądania strony w sprawie ze skargi F.B. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2008 roku Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 17 marca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę F.B. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2008 roku Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. Pismem z dnia 22 czerwca 2009 roku skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalające skargę. Zarządzeniem z dnia 26 czerwca 2009 roku Przewodniczący Wydziału VIII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. W treści wezwania pouczono stronę, że jeżeli opłata nie zostanie uiszczona w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, Przewodniczący zarządzi jej ściągnięcie od strony, która złożyła wniosek. Skarżący pismem z dnia 20 lipca 2009 roku złożył zażalenie na powyższe zarządzenie wnioskując jednocześnie o przyznanie prawa pomocy. Skarżący zarzucił, że użycie w wezwaniu sformułowań "na skutek zgłoszonego żądania" oraz "Przewodniczący zarządzi jej ściągnięcie od strony" świadczy o arogancji Przewodniczącego. Zarządzeniem z dnia 2 września 2009 roku pozostawiono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny jest zażalenie skarżącego na zarządzenie wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Jednocześnie Sąd nie jest władny rozpatrywać podniesionych w piśmie zatytułowanym zażalenie, okoliczności świadczących o zasadności złożonego wniosku o zwolnienie skarżącego z obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznawany był bowiem przed wojewódzkim sądem administracyjnym w odrębnym postępowaniu. Stosownie do treści art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1280 ze zm.) opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Przepisów art. 220 i art. 221 nie stosuje się. Zgodnie zaś z treścią § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł. Jako zasadne ocenić należy zatem zarządzenie wzywającego skarżącego do uiszczenia powyższej opłaty, bowiem nie ulega wątpliwości, że skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę nie uiszczając jednocześnie stosownej opłaty. Podkreślenia wymaga, że odpis wyroku oddalającego skargę wraz z uzasadnieniem sporządzonym na skutek żądania strony, doręcza się bez względu na to, czy strona uiściła opłatę kancelaryjną. W § 2 art. 234 ustawy wprowadzono bowiem odstępstwo od zasady niepodejmowania przez sąd żadnych działań przed uiszczeniem należnej opłaty (art. 220 § 1 zdanie pierwsze ustawy). Przyjęte rozwiązanie jest wyrazem ochrony prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) w postaci uruchomienia postępowania ze skargi kasacyjnej. Jednocześnie jednak ustawodawca zabezpieczył realizację przez strony postępowania zasady partycypacji w kosztach postępowania sądowego, wprowadzające zasadę, że nieuiszczone opłaty będą podlegały ściągnięciu w drodze egzekucji. Sformułowanie "pobiera się", odnoszące się do opłaty kancelaryjnej, zawarte w art. 234 § 2 ustawy oznacza obowiązek podjęcia działań przez sąd administracyjny, zmierzających do uiszczenia przez stronę wskazanej opłaty. Zarządzenie o wezwaniu skarżącego do uiszczeniu opłaty nie było w tym przypadku obligatoryjne, lecz wynikało z ekonomiki procesowej, pozwalając jednocześnie skarżącemu na uiszczenie opłaty bez narażania się na ściąganie jej w drodze egzekucji. Zarzuty skarżącego odnośnie sformułowań użytych w zarządzeniu nie mogły okazać się skuteczne, bowiem są one efektem brzmienia przepisu stanowiącego podstawę obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej, a Przewodniczący był zobligowany do pouczenia strony o skutkach prawnych jej działań i ewentualnych zaniedbań. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i 198 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.