II SAB/Bd 45/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie przekazania podania do organu właściwego postanawia umorzyć postępowanie. UZASADNIENIE II SAB/Bd 45/09 Uzasadnienie A. K. w piśmie z dnia [...] skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Starosty Ż., która postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 91/09 została przekazana wg właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w związku z zażaleniem skarżącego zawartym w piśmie z dnia [...]. Z treści skargi wynika, że dotyczy ona bezczynności Starosty Ż. w sprawie dwóch podań skarżącego: zażalenia z dnia [...] oraz wniosku z dnia [...] zaadresowanych do Wojewody [...]. Rozpoznawana sprawa dotyczy bezczynności związanej z zażaleniem z dnia [...] na postanowienie Starosty Ż. [...], które wpłynęło do sekretariatu Starosty Ż. w dniu [...], a wydanym w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie rozpatrzenia ponownej prośby skarżącego o przyznanie pożyczki ze środków PFRON na podjęcie działalności gospodarczej. Z akt sprawy wynika, że powyższe postanowienie Starosty Ż. zostało uchylone, a postępowanie I instancji zostało umorzone na mocy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...]. Skarżący skargę do Sądu administracyjnego poprzedził zażaleniem na bezczynność skierowanym do Wojewody [...] z dnia [...]. Powyższy środek zaskarżenia skarżący wskazał w związku z wezwaniem Sądu z dnia [...]. ( k- 34 akt sądowych). W treści skargi skarżący podniósł , że Starosta Ż. " do dzisiaj przetrzymuje zażalenie z dnia [...]". W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że zażalenie skarżącego z dnia [...] na postanowienie Starosty Ż. z dnia [...] zostało przekazane Wojewodzie [...], a ten organ przekazał je do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. Postępowanie w tym zakresie zostało zakończone postanowieniem z dnia [...] Nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż właściwość sądu administracyjnego w zakresie bezczynności organu administracji wynika z przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)-zwanej dalej: "p.p.s.a", zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego paragrafu. Zatem sąd rozpatruje skargi na bezczynność organu w sprawach dotyczących wydania decyzji administracyjnej, postanowienia wydawanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydawanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, czy też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W przypadku skarg na bezczynność organów kontrola sprawowana przez sądy administracyjne ogranicza się do zbadania, czy postępowanie organu zaskarżane jako bezczynność nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zagadnienie bezczynności organu administracji publicznej wypływa ze sformułowanej w art. 12 k.p.a. zasady szybkości działania. Jako uszczegółowienia tej zasady i celem wzmocnienia sytuacji strony postępowania administracyjnego wprowadzono maksymalne terminy załatwiania spraw (art. 35 § 3 i § 4 k.p.a.) oraz instytucję zawiadamiania stron o przypadkach niezałatwienia spraw w terminie z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Ponadto ustawodawca umożliwił stronom postępowania administracyjnego uruchomienie czynności nadzorczych organów wyższego stopnia nad opieszałymi organami poprzez złożenie przez stronę zażalenia do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 § 1 k.p.a.). Tylko jeżeli strona złoży takie zażalenie do organu wyższego stopnia, będzie mogła złożyć skargę na bezczynność organu do sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, gdy stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Do środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. należy zaliczyć również zażalenie do organu wyższego stopnia uregulowane w art. 37 § 1 k.p.a. Takie też stanowisko prezentowane jest w doktrynie (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2008, 9 wydanie, str. 835), jak i w orzecznictwie (wyrok WSA w Opolu z dnia 7.11.2005 r., sygn. II SAB/Op 13/05, publ. ONSAiWSA 2006, Nr 4, poz. 104). Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył zażalenie na bezczynność Starosty Ż. do Wojewody [...], który w świetle obowiązujących przepisów prawa jest organem wyższego stopnia w stosunku do starosty w rozumieniu art. 37 Kpa w sprawach z zakresu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j.t. Dz.U. 2008, Nr 69,poz. 415) . Sprawy związane z przyznaniem statusu osoby bezrobotnej lub osoby poszukującej pracy, na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy rozpoznawane są w postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań wynikających z ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z art. 10 ust. 7 tej ustawy w postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań wynikających z ustawy jeżeli ustawa nie stanowi inaczej: 1) organem właściwym jest starosta; 2) organem wyższego stopnia jest wojewoda. Powyższa analiza przepisów prawa oraz stanu faktycznego prowadzi do wniosku, że skarżący wyczerpał tryb wniesienia skargi na bezczynność do sądu administracyjnego. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. O bezczynności organu administracji publicznej można mówić, gdy w prawnie ustalonym terminie, właściwy organ administracji nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji (postanowienia lub innego aktu) bądź też nie podjął działań wynikających z przepisów procesowych w celu usunięcia przeszkody w wydaniu decyzji. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu jednego miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej, nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Jeżeli natomiast organ nie załatwi sprawy w powyższych terminach, obowiązany jest zawiadomić strony z podaniem przyczyn zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy (art 36 § 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że zażalenie skarżącego zawarte w piśmie z dnia [...] zostało zakończone merytorycznym orzeczeniem w formie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] Oznacza to, że Starosta Ż. podjął działania wynikające z przepisów procesowych w celu usunięcia przeszkody w wydaniu decyzji, którego efektem końcowym było powyższe postanowienie Kolegium. Skoro sprawa została rozstrzygnięta co do istoty, to nie jest możliwe zobowiązanie organu do wydania decyzji kończącej postępowanie. Powyższe powoduje, że postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, gdyż nie istnieje już przedmiot zaskarżenia - bezczynność organu administracji. W tej sytuacji Sąd zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł o umorzeniu postępowania. Podzielić bowiem należy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w uchwale z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, (ONSAiWSA nr 4/2009, poz. 63), że przepis ten ma zastosowanie także, w przypadku gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. W takiej sytuacji nie ma podstaw do oddalenia skargi, gdyż powodem oddalenia skargi jest jej bezzasadność. Skoro natomiast organ administracji był bezczynny w dacie wniesienia skargi, ale przestał nim być, wydając stosowną decyzję, należało uznać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności), a co za tym idzie postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 161 § 3 p.p.s.a., należało umorzyć postępowanie sądowe.