II FZ 1149/13

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 września 2013 r. , sygn. akt I SA/Łd 697/13 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 25 kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. postanawia : oddalić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 27 września 2013r., sygn. akt I SA/Gd 697/13 odmówił S. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy był lakoniczny, gdyż zawierał jedynie informację że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz posiada pewien majątek (własność jednej i współwłasność drugiej nieruchomości). WSA w Łodzi zauważył, że pomimo wezwania sądu do wyjaśnienia sytuacji finansowej i majątkowej, skarżący nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku, w związku z czym Sąd I instancji stwierdził, iż nie zostały uprawdopodobnione przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej : "p.p.s.a."). Pismem z dnia 15 października 2013 r. skarżący wniósł zażalenie, w którym wniósł o uchylenie w całości rozstrzygnięcia Sądu I instancji oraz o przyznanie adwokata z urzędu. Ponadto poprosił o nadanie biegu rozpoznaniu wniosków w sprawie III SA/Łd 868/12 i o wymeldowanie J. P. i jego rodziny z posesji Wiaderno Jednocześnie wniósł o nadanie biegu sprawie o sygn. akt III SA/Łd 631/04 dotyczącej bezprawnej decyzji SKO nr [...] i przekazanie sprawy Komendzie Wojewódzkiej Policji w Łodzi celem wszczęcia postępowania na podstawie art. 270 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. 1997 Nr 88 poz. 553 ze zm.) Skarżący wskazał, że zażalenie jest w pełni zasadne, gdyż organy władzy samorządowej wraz z Wojewódzki Sądem Administracyjnym nadużywają władzy. Naczelny Sąd Administracyjny zważa co następuje: Zażalenie pozbawione jest usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy zauważyć, iż instytucja prawa pomocy, z której chciał skorzystać skarżący stanowi gwarancje prawne dostępu do sądu dla osób, które ze względu na swoją trudną sytuacje ekonomiczną nie są w stanie uiścić kosztów sądowych, bądź także z racji niedostatecznej wiedzy lub charakteru sprawy nie mogą prowadzić swych spraw bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, co skutkuje zwolnieniem od kosztów sądowych oraz ustanowieniem pełnomocnika. Zakres częściowy obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym uzależnione jest od wykazania przez tę osobę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. W przeciwnym razie musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami braku wykazania przesłanek z art. 246 § 1 p.p.s.a. W razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, sąd administracyjny może na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że Sąd I instancji trafnie zauważył, iż skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Nie wykazał wysokości osiąganych dochodów przez żonę, ponoszonych miesięcznie wydatków, jak i innych dokumentów, które potwierdzałyby jego trudną sytuację ekonomiczną. Z formularza PPF wynika jedynie, że skarżący jest chory i wymaga opieki drugiej osoby, nie posiada zaoszczędzonych środków pieniężnych, natomiast posiada majątek w postaci własności jednej i współwłasności innej nieruchomości. Wskazać należy, że pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku w trybie art. 255 p.p.s.a. Skarżący nie przedstawił żądanych przez Sąd I instancji dokumentów. W rezultacie prawidłowo WSA w Łodzi stwierdził, że uchylenie się strony od nałożonego obowiązku wykazania okoliczności uprawdopodobniających spełnienie przesłanek z art. 246 § 1 p.p.s.a. wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy. Tym samym Sąd I instancji nie miał innej możliwości jak tylko odmówić przyznania prawa pomocy. Na marginesie wyjaśnienia wymaga, że argumentacja skarżącego prezentowana w zażaleniu nie mogła zostać uwzględniona przez Naczelny Sąd Administracyjny gdyż wykracza poza ramy postępowania zażaleniowego, którego celem było kontrola rozstrzygnięcia WSA w Łodzi w zakresie przyznania prawa pomocy. W tej sytuacji, wobec braku podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.