II GZ 217/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Urszula Raczkiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 6 sierpnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 989/08 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji o udzieleniu licencji i odmowy udzielenia licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 989/08, w sprawie z wniosku A. Z., odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...], wydanej w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji o udzieleniu licencji i odmowy udzielenia licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że skarżący pismem z dnia [...] marca 2008 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję Ministra Transportu z dnia [...] października 2007 r. o uchyleniu decyzji i odmowie udzielenia na rzecz A. Z. licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia skargi. Uzasadniając wniosek skarżący , powołując się na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., podniósł, że w niniejszej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazał, że działając w zaufaniu do organów państwa zadłużył się i obecnie spłaca raty leasingu w wysokości 10 200 złotych miesięcznie. Podkreślił również, że pozbawienie możliwości zarobkowania doprowadzi jego przedsiębiorstwo do upadłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., dążąc do ustalenia czy zachodzą przesłanki do wstrzymania zaskarżonego aktu, pismem z dnia 12 czerwca 2008 r. wezwał A. Z. do przedstawienia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie, wszelkich okoliczności i przesłania dokumentacji uprawdopodabniającej istnienie przesłanek, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. skarżący poinformował Sąd, iż nie posiada dodatkowej dokumentacji i wszelkie posiadane dokumenty przedłożył Sądowi. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. stwierdził, że A. Z. nie uzasadnił wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Powołał się jedynie ogólnie na zachwianie płynności finansowej, nie podając żadnych okoliczności, argumentów mających uzasadniać ten wniosek, nie wskazując, w czym miałaby się wyrażać szkoda w jego majątku, bądź jakie skutki wykonania decyzji miałyby charakter nieodwracalny. Również w piśmie z dnia [...] czerwca 2008 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie do przedstawienia wszelkich okoliczności i przesłania dokumentacji uprawdopodabniającej istnienie przesłanek, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie uzasadnił zgłoszonego wniosku, a jedynie zaznaczył, iż Sąd jest w posiadaniu wszelkiej dokumentacji dotyczącej niniejszej sprawy. Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się zaś w aktach sprawy zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na powyższe postanowienie A. Z. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że sformułowanie użyte w wezwaniu z dnia 12 czerwca 2008 r. "wzywa skarżącego do przedstawienia wszelkich okoliczności i przesłania dokumentacji uprawdopodabniającej istnienie przesłanek, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji" nie było dla niego zrozumiałe. Uważał on bowiem, iż do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji załączył wszelkie dokumenty dotyczące zawartej przez niego umowy leasingu. Skarżący podkreślił również, iż nie będąc prawnikiem miał prawo nie zrozumieć żądania Sądu wskazanego w powyższym wezwaniu. Postanowieniem z dnia 17 lutego 2009 r. WSA w W. zwolnił A. Z. od kosztów sądowych ponad kwotę 200 złotych oraz ustanowił dla niego adwokata z urzędu. Pismem z dnia [...] lipca 2009 r. A. Z., reprezentowany przez adw. Ł. D. uzupełnił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wnosząc o jego uwzględnienie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wskazał, że prowadzona przez skarżącego działalność jest jedynym źródłem dochodu, zaś brak możliwości wykonywania przewozów międzynarodowych doprowadzi do realnego zagrożenia dalszego istnienia firmy. Do pisma załączono dokumenty, z których - w ocenie wnoszącego zażalenie - wynika wypełnienie przez skarżącego przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przed uwagami odnoszącymi się do istoty sporu trzeba zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający zażalenie działa w warunkach określonych w art. 197 § 2 p.p.s.a., stanowiącym, iż do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się przepisy o skardze kasacyjnej. To odpowiednie stosowanie nie odnosi się do art. 176 p.p.s.a. Wynika to wyraźnie z art. 194 § 3, wskazanej ustawy, który w sposób wyczerpujący określa wymagania formalne zażalenia. W rezultacie nie obowiązuje w postępowaniu zażaleniowym zasada związania granicami środka odwoławczego, wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. (patrz: B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Kantor Zakamycze, Kraków 2006, s. 470). Niezależnie zatem od tego, że skarżący nie wskazał precyzyjnie podstawy zażalenia, należało w postępowaniu zażaleniowym zbadać, czy zaskarżone postanowienie, odmawiające wstrzymania wykonania decyzji, nie narusza prawa. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu skargi sądowi może on na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z treści tego przepisu wynika, iż chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie pierwotnego stanu. W obu sytuacjach mowa jest o wyjątkowym zagrożeniu, odpowiadającemu szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Tam, gdzie wzruszenie aktu lub czynności w postępowaniu sądowym przywraca stan zgodny z prawem bez powyższych zagrożeń, sięganie po środki ochrony tymczasowej nie jest uzasadnione. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi bowiem wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że skarżący nie uzasadnił wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wprawdzie przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. nie wspomina wprost o ciążącym na stronie obowiązku udowodnienia zaistnienia takich okoliczności, lecz nie można przyjąć, by cały ciężar ich zbadania spoczywał na sądzie rozpoznającym sprawę. Ewentualne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stanowi uboczną kwestię w postępowaniu głównym, mającym na celu kontrolę prawidłowości wydania danego aktu. Nie można zatem czynić z tzw. ochrony tymczasowej przeszkody dla sprawnego rozstrzygnięcia sprawy głównej. O ile sąd obowiązany jest ocenić, czy rzeczywiście zachodzą wspomniane przyczyny wstrzymania (czy wskazane przez stronę okoliczności istotnie uzasadniają wstrzymanie), a w przypadku twierdzącej oceny - wstrzymać wykonanie decyzji, to samo zgromadzenie dowodów czy też wskazanie przyczyn leży w interesie samej strony i to ona jest zobligowana do dostarczenia niezbędnych materiałów sądowi rozpatrującemu daną sprawę. Ponieważ w niniejszej sprawie skarżący we wniosku nie wskazał okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wezwał go do uzupełnienia tego wniosku poprzez przedstawienie okoliczności uzasadniających zastosowanie przez Sąd ochrony tymczasowej. Należy podkreślić, że w odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżący w sposób kategoryczny stwierdził, iż przedłożył już wszelkie dokumenty dotyczące sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza zatem, że postanowienie Sądu I instancji odmawiające wstrzymania wykonania decyzji jest prawidłowe. Nie można było bowiem pozytywnie rozpoznać wniosku A. Z. w sytuacji, gdy sam skarżący nie przedstawił jakichkolwiek przesłanek, przemawiających jego zdaniem za wstrzymaniem wykonania decyzji, a także nie podjął żadnej próby wykazania zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W zażaleniu skarżący wskazał wprawdzie, że istnienie jego firmy, wskutek braku możliwości wykonywania przewozów międzynarodowych, będzie realnie zagrożone. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest to jednakże przesłanka wskazująca, jakoby miały równocześnie nastąpić trudne do odwrócenia skutki bądź znaczna szkoda. Przyjmuje się bowiem, że trudne do odwrócenia skutki muszą wiązać się ze zmianą stanu faktycznego, który nie może być przywrócony do poprzedniego stanu. Niezasadne jest zatem twierdzenie, że mogące nastąpić pozbawienie skarżącego dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej jest nieodwracalne. Na podstawie materiałów zgromadzonych w aktach sprawy, Sąd pierwszej instancji nie mógł stwierdzić, że strona dozna trwałego uszczerbku jej stanu posiadania. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że załączenie dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego (zleceń na usługi transportowe i spedycyjne) do pisma z dnia [...] lipca 2009 r., uzupełniającego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może skutkować dokonaniem ich oceny przez tutejszy sąd na obecnym etapie postępowania, bowiem przedmiot kontroli stanowi prawidłowość rozstrzygnięcia wydanego przez Sąd pierwszej instancji, a nie rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za nieuzasadnione i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.