I FZ 370/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Maria Dożynkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 1122/08 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi I. N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 28 marca 2006 r. nr ... w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. oddalić wniosek I. N. o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 27 lipca 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 1122/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił I. N. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z 28 marca 2006 r. nr ... w przedmiocie podatku akcyzowego. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że prawomocnym postanowieniem z 16 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał I. N. w tej sprawie prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w części przekraczającej 2000 zł. Wskutek trzeciego już wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych referendarz sądowy działając w oparciu o art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, wskazując, że nie wykazała ona, iż doszło w jej przypadku do pogorszenia się najogólniej rozumianej sytuacji materialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, skupiając się podobnie jak referendarz sądowy na kwestii zmiany sytuacji skarżącej. Skarżąca złożyła zażalenie (uzupełnione dodatkowym pismem procesowym) na to postanowienie WSA, bowiem w jej ocenie odmowa przyznania prawa pomocy była bezzasadna. Strona wniosła ponadto o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy ponownie podkreślić, iż w niniejszej sprawie postanowieniem z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 939/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał I. N. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w części przekraczającej 2000 zł (k. 84). W związku z oddaleniem przez NSA zażalenia na to postanowienie stało się ono prawomocne. Skarżąca uiściła kwotę 2000 zł tytułem wpisu od skargi (k. 109), zatem nie jest zobowiązana, jak wskazuje na to wymienione prawomocne orzeczenie, do ponoszenia jakichkolwiek dalszych kosztów sądowych (w tym opłaty kancelaryjnej czy wpisu) w tej sprawie na żadnym jej etapie. Stosownie do art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze. Zgodnie zaś z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1 i 2 tego przepisu, a które nie dotyczą niniejszej sprawy. W związku z powyższym ponowny wniosek strony należało z uwagi na treść postanowienia z 16 kwietnia 2007 r. uznać za bezprzedmiotowy - skoro strona uiściła już wymaganą część kosztów sądowych, a w pozostałym zakresie jest od nich w tej sprawie zwolniona - i umorzyć postępowanie wszczęte tym wnioskiem. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 189 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Brak jest natomiast podstawy prawnej do zwrotu stronie kosztów postępowania. W art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 p.p.s.a. Zatem w innych przypadkach sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Nie istnieje bowiem podstawa prawna dla takiego rodzaju rozstrzygnięcia (vide postanowienie NSA z 15 lutego 2007 r., sygn. akt II FZ 12/07, LEX nr 299419).