I SA/Łd 396/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w B. na uchwałę Rady Gminy Jeżów z dnia 28 grudnia 2018 roku numer III/19/2018 w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty oddala skargę. UZASADNIENIE Rada Gminy Jeżów (dalej: organ) w dniu 28 grudnia 2018 r. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 994,1000,1349,1432, dalej u.s.g.), art. 6 k ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1454, 1629, dalej: u.c.p.g.) podjęła uchwałę nr III/19/2018 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty. Prokurator Rejonowy w B. (dalej: skarżący) wniósł o stwierdzenie nieważności ww. uchwały oraz o orzeczenie na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana. Uchwale tej skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 6k ust. 4a u.c.p.g. i art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. przez nieuregulowanie w przepisach zaskarżonej uchwały zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym, proporcjonalnie do zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi z gospodarstw domowych, rażące naruszenie art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. i rażące naruszenie przepisu art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. przez nieuregulowanie w przepisach zaskarżonej uchwały stawki opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, a także rażące naruszenie art. 6j ust. 3b u.c.p.g. oraz rażące naruszenie przepisu art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. przez nieuregulowanie w przepisach zaskarżonej uchwały ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub od innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów organ podniósł, że w dniu podejmowania zaskarżonej uchwały brak było podstawy prawnej do wprowadzenia zwolnienia właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym, proporcjonalnie do zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi z gospodarstw domowych, gdyż możliwość tę wprowadziła ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1579). Nadto zgodnie z obowiązującymi przepisami (art. 9 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1579) zmieniony art. 40 pkt 1 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875) Rada gminy ma czas do dnia 31 grudnia 2020 r. na dostosowanie uchwały do przepisów ustawy. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ podniósł, że nie objął nieruchomości na których są domki letniskowe i innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe systemem odbioru odpadów komunalnych, ponieważ nie był do tego zobowiązany, na podstawie art. 6c ust. 2 u.c.p.g. Ww. nieruchomości nie są wykorzystywane do zamieszkania, tylko do czasowego przebywania w związku z wypoczynkiem, a organ ma swobodę decyzji o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli takich nieruchomości. Organ wskazał również, że nie miał obowiązku podjęcia jednej uchwały dotyczącej wszystkich kategorii nieruchomości tj. nieruchomości zamieszkałych, nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, nieruchomości niezamieszkałych. W ocenie organu skoro ustawodawca nie wskazał jednoznacznie na konieczność ujęcia problematyki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w jednym akcie prawa miejscowego, nie można takiej woli ustawodawcy domniemywać. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Kontroli Sądu w rozpoznanej sprawie poddano uchwałę Rady Gminy Jeżów z dnia 28 grudnia 2018 r. Nr 111/19/2018. Przewidziano w niej, że "Dokonuje się wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w taki sposób, że w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty ustalonej w § 2 i § 3" (§ 1), "Ustala się stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za jeden miesiąc od osoby zamieszkującej daną nieruchomość w wysokości 16,00 zł, jeżeli odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny" (§ 2) oraz "Ustala się wyższą stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za jeden miesiąc od osoby zamieszkującej daną nieruchomość w wysokości 32,00 zł, jeżeli odpady nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny" (§ 3). W skardze zakwestionowano zgodność tej uchwały z przepisami u.c.p.g. i u.s.g. W pkt a) skargi wskazano, że uchwała jest sprzeczna z art. 6k ust. 4a u.c.p.g. i art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. przez nieuregulowanie w jej przepisach zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym, proporcjonalnie do zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi z gospodarstw domowych. Sąd stwierdza, że zarzut ten jest niezasadny. Powołany przepis art. 6k ust. 4a u.c.p.g. stanowi, że rada gminy, w drodze uchwały, zwalnia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym, proporcjonalnie do zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi z gospodarstw domowych. Problem w tym, że przepis ten nie obowiązywał w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały (28 grudnia 2018 r.). Wszedł on w życie w dniu 6 września 2019 r. na mocy ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1579). Nie mógł więc być uwzględniony w dacie podejmowania uchwały – nie mógł więc być naruszony. W skardze zarzucono także, że zaskarżona uchwała narusza art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. przez nieuregulowanie w jej przepisach stawki opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości. W odniesieniu do tego zarzutu aktualna jest ocena zarzutu z pkt a) skargi, bowiem powołany przepis zyskał brzmienie podane w skardze dopiero z dniem 6 września 2019 r. Dotąd – w tym w dacie podjęcia uchwały – przewidywał on, że rada gminy, w drodze uchwały ustali stawkę opłaty za pojemnik o określonej pojemności. Skarżący zarzucał, że brak ustalenia takiej opłaty uniemożliwia zastosowanie art. 6j ust. 3 i ust. 3d ustawy, a ponadto czyni bezprzedmiotowym stosowanie art. 6k ust. 2a pkt 5. Przepis art. 6j ust. 3 odnosi się do odbierania nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 2, a więc "gdy rada gminy w drodze uchwały, o której mowa w ust. 2, postanowi o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy". W takim przypadku, w odniesieniu do takich nieruchomości, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstającymi na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2. Przepis art. 6j ust. 3d ustawy nie obowiązywał w dacie podejmowania uchwały, podobnie jak przepis art. 6k ust. 2a pkt 5. Nie mogły one być więc naruszone. Natomiast co do art. 6j ust. 3 ustawy należy stwierdzić, że ma on charakter warunkowy i – jak wspomniano – dotyczy sytuacji, gdy rada gminy w drodze uchwały, o której mowa w 6c ust. 2, postanowi o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy. Ma ona w tym względzie prawo, a nie obowiązek, o czym świadczy treść art. 6c ust. 2: Rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Skoro Rada Gminy Jeżów w zaskarżonej uchwale o tym nie postanowiła, to i nie musiała ustalać stawki opłaty za odbiór odpadów z takich nieruchomości (na których nie zamieszkują mieszkańcy), a więc nie musiała ustalać stawki opłaty za pojemnik, a już tym bardziej worek o określonej pojemności, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości. Taką stawkę należałoby ustalić tylko wtedy, gdyby rada gminy postanowiła o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Wreszcie niezasadny był zarzut naruszenia art. 6j ust. 3b u.c.p.g., który na dzień podjęcia uchwały stanowił, że w przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. W odpowiedzi na skargę wskazano, że rada gminy nie ma obowiązku objęcia jedna uchwałą opłat dotyczących wszystkich nieruchomości (zamieszkałych, niezamieszkałych, czy na których znajdują się domki letniskowe). Zdaniem Sądu stanowisko to jest słuszne. Z art. 6c ust. 1 u.c.p.g. wynika, że gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a co za tym idzie – w tym zakresie istnieje obowiązek uchwałodawczy organu stanowiącego gminy. Natomiast w pozostałym zakresie, w odniesieniu do innych nieruchomości, uchwała taka może, lecz nie musi być podjęta, a nawet jeśli organ gminy postanowi o jej podjęciu – może to uczynić w odrębnej uchwale. Wniosek taki daje się wyprowadzić z art. 6c ust. 2 i 3 ustawy, które stanowią, że "rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne" oraz "uchwała, o której mowa w ust. 2, może dotyczyć wszystkich właścicieli nieruchomości lub właścicieli określonych nieruchomości, w szczególności nieruchomości na których jest prowadzony określony rodzaj działalności". W tym stanie rzeczy skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.). A.B.